I SA/Wr 1581/14

WyrokWSA we Wrocławiu2014-08-27

Skład orzekający: Dagmara Dominik-Ogińska, Katarzyna Borońska, Marta Semiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Gmina, odpłatnie przekazując do demontażu pojazdy wycofane z eksploatacji, które nabyła z mocy prawa, działa jako podatnik VAT?
Ratio decidendi
Gmina, odpłatnie przekazując do demontażu pojazdy wycofane z eksploatacji, które nabyła z mocy prawa, nie działa jako podatnik VAT, ponieważ czynności te nie stanowią działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT ani art. 9 ust. 1 dyrektywy 112. Brak jest aktywnych działań w zakresie obrotu, angażowania środków podobnych do przedsiębiorców, czy też celu zarobkowego, co odróżnia tę sytuację od prowadzenia działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Gmina W. złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania VAT czynności odpłatnego przekazania pojazdów wycofanych z eksploatacji do demontażu. Gmina nabywała te pojazdy z mocy prawa i przekazywała je przedsiębiorcy prowadzącemu stację demontażu, otrzymując za to wynagrodzenie. Gmina uważała, że nie działa jako podatnik VAT, a jeśli już, to czynność powinna korzystać ze zwolnienia. Organ podatkowy uznał, że Gmina jest podatnikiem VAT, ponieważ zawiera umowy cywilnoprawne i działa jak przedsiębiorca, a przechowywanie pojazdów nie jest równoznaczne z ich używaniem w rozumieniu przepisów o zwolnieniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną i orzeczono, że akt uchylony nie podlega wykonaniu. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant Paulina Szpakowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi Gminy W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów (Dyrektora Izby Skarbowej w P.) z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. orzeka, że akt uchylony w pkt I nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. – działającego w imieniu Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. Postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi. 1.1. Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Ministra Finansów (Dyrektora Izby Skarbowej w P.; dalej: organ podatkowy) wydana na rzecz Gminy W. (dalej: Gmina/ strona/ skarżąca) z dnia 19 czerwca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (dalej: VAT) w zakresie opodatkowania czynności polegających na odpłatnym przekazaniu pojazdów do demontażu. 1.2. We wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, dotyczącym zaistniałego stanu faktycznego, uzupełnionym pismem z dnia 8 maja 2012 r. Gmina podała, że jest czynnym podatnikiem VAT. na podstawie art. 50a ust. 2 i art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 2 czerwca 2005 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108 poz. 908 ze zm.; dalej: p.r.d.) w sytuacji, gdy pojazdy usunięte z dróg publicznych, stref zamieszkania i stref ruchu nie nadają się do eksploatacji, Gmina staje się właścicielem tych pojazdów. Gmina jako właściciel pojazdów, które nie nadają się do eksploatacji, musi nie tylko zabrać te pojazdy, ale także zająć się ich recyklingiem. Ustawa z dnia 20 stycznia 2005r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202 ze zm.) nakłada na właściciela pojazdu wycofanego z eksploatacji obowiązek przekazania takiego pojazdu wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. Komisja ds. likwidacji i zagospodarowania pojazdów, które stały się własnością Gminy na podstawie art. 50a p.r.d. i art. 130a p.r.d, przeprowadza kwalifikację pojazdu w celu jego likwidacji w przypadkach, gdy z opinii biegłego skarbowego wynika, że przywrócenie cech eksploatacyjnych pojazdu jest technicznie i ekonomicznie niecelowe lub szacunkowa wartość pojazdu jest równa wartości złomu. Komisja podejmuje decyzję o zakwalifikowaniu pojazdu do likwidacji, poprzez jego przekazanie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów (dalej: przedsiębiorca). W celu dokonania demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, w stosunku do których Gmina staje się właścicielem, Gmina zawarła umowę z przedsiębiorcą. Przedmiotem umowy jest demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji, o których mowa w art. 130a ust. 10 i art. 50a ust. 2 p.r.d. Na mocy tej umowy Gmina odpłatnie przekazuje pojazdy wycofane z eksploatacji do Przedsiębiorcy. Przedsiębiorca natomiast ponosi koszty odbioru i transportu pojazdów do miejsca ich demontażu. Przedsiębiorca w następstwie dokonanych demontaży pojazdów staje się właścicielem uzyskanych odpadów. Zgodnie z zawartą umową, Gmina na podstawie protokołu odebranych przez Przedsiębiorcę partii pojazdów i zgodnie z ustalonymi w umowie stawkami ryczałtowymi uwzględniającymi rodzaj pojazdu, otrzymuje należność za przekazaną do demontażu partię pojazdów. Okres, w jakim Gmina jest właścicielem przeznaczonych do likwidacji pojazdów do momentu ich odpłatnego przekazania do stacji demontażu wynosi od 1 miesiąca do 8 miesięcy. Pojazdy te do momentu ich przekazania do stacji demontażu są przechowywane na parkingach strzeżonych. Na gruncie tak przedstawionego stanu faktycznego skarżąca sformułowała następujące pytania: 1) czy Gmina z tytułu wykonywania czynności polegającej na odpłatnym przekazywaniu do demontażu pojazdów, będzie podatnikiem VAT? W sytuacji uznania, że stanowisko podatnika odnośnie pytania nr 1 jest nieprawidłowe, Gmina zwróciła się z pytaniem: 2) czy czynność polegająca na odpłatnym przekazywaniu do demontażu pojazdów, które były w posiadaniu Gminy jako ich właściciela co najmniej pół roku, będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.; dalej: ustawa o VAT) w związku z art. 43 ust. 2 ustawy o VAT? Zdaniem skarżącej w odniesieniu do wykonywanych czynności polegających na odpłatnym przekazaniu do demontażu pojazdów, Gmina nie będzie podatnikiem VAT. Powołując się na regulacje art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT wskazała, że podejmując czynności opisane w stanie faktycznym, realizuje nałożone na nią obowiązki wynikające przepisów prawa i nie działa w obszarze prowadzenia działalności gospodarczej i z zamiarem bycia w tym zakresie podatnikiem VAT. Zdaniem strony, aby określony podmiot mógł być uznany za podatnika VAT, konieczne jest to, aby działanie tego podmiotu, było działaniem dokonywanym z zamiarem bycia podatnikiem VAT. Realizowane przez Gminę obowiązki związane z zagospodarowaniem porzuconych pojazdów, które nie nadają się do eksploatacji, znajdują się poza obszarem prowadzonej przez Gminę działalności gospodarczej. Gmina podejmuje takie działania, ponieważ tylko ona jest do tego upoważniona. Pojazdy te nie są wykorzystywane z uwagi na ich stan techniczny ani do działalności gospodarczej ani też do żadnej innej działalności. Pojazdy te są tylko przechowywane na wyznaczonych parkingach strzeżonych, do momentu ich przekazania do demontażu. Z tych powodów należy uznać, że w sytuacji gdy Gmina nie nabyła pojazdów wycofanych z eksploatacji na cele działalności gospodarczej, jak również nie wykorzystywała pojazdów wycofanych z eksploatacji dla celów działalności gospodarczej, to dokonując odpłatnego ich przekazania do stacji demontażu, nie może być uznane, że występuje w charakterze podatnika VAT. Natomiast w sytuacji, gdy organ podatkowy nie zgodzi się z tym stanowiskiem, w ocenie strony, czynność polegająca na odpłatnym przekazywaniu do demontażu pojazdów, które były w posiadaniu Gminy jako ich właściciela co najmniej pół roku, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 ustawy o VAT. Skarżąca wskazała, iż z przytoczonego przepisu wynika, że aby dostawa towaru objęta była zwolnieniem od podatku VAT, ruchomość musi być używana przez podatnika dokonującego tej dostawy przez co najmniej 6 miesięcy od jej nabycia. Nadto w stosunku do dostawy towaru używanego nie przysługuje dokonującemu dostawy towaru prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony. Zdaniem strony w przedstawionym we wniosku o udzielenie interpretacji stanie faktycznym, przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym, jest tożsame z pojęciem "używania towaru" w rozumieniu art. 43 ust. 2 ustawy o VAT. Strona w okresie przechowywania pojazdów dokonuje bowiem szeregu czynności związanych z ich odpłatnym przekazaniem do demontażu, polegających na klasyfikacji tych pojazdów. Zgodnie z przytoczonym przepisem, strona zbywa więc na rzecz przedsiębiorcy towar używany, w stosunku do którego nie przysługiwało stronie prawo do obniżenia podatku należnego, o podatek naliczony, przy czym przed zbyciem tego towaru strona używała go przez okres sześciu miesięcy. Spełnione więc zostają warunki do zwolnienia takiej transakcji z opodatkowania podatkiem VAT. 1.3. W powołanej na wstępie interpretacji indywidualnej organ podatkowy uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał, że z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 347, s. 1 ze zm.; dalej: dyrektywa 112) wynika, że organy władzy publicznej nie będą podatnikami VAT w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te, będą natomiast podatnikami VAT, w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie umów cywilnoprawnych. Generalnie zatem wyłączone z opodatkowania VAT są czynności wykonywane przez podmioty prawa publicznego (organy władzy publicznej i urzędy obsługujące te organy) w ramach sprawowanego przez nie władztwa publicznego. Zdaniem organu podatkowego, kryterium decydującym o uznaniu organu (urzędu) władzy publicznej za podatnika VAT jest zachowywanie się nie jak organ władzy, lecz jak podmiot gospodarczy (przedsiębiorca) w stosunku do określonych transakcji lub czynności. Szczególnie jest to uzasadnione w tych przypadkach, gdzie identyczne czynności lub bardzo zbliżone czynności bądź też transakcje mogą być wykonywane przez podmioty prywatne (np. przedsiębiorców). Skoro z przedstawionego przez stronę stanu faktycznego wynika, iż dokonuje ona dostawy towarów na podstawie umowy cywilnoprawnej, transakcje takie należy uznać za opodatkowane VAT. Są to bowiem czynności cywilnoprawne, a nie publicznoprawne. Z opodatkowania VAT nie zostaną także, w ocenie organu podatkowego, wyłączone transakcje zbycia pojazdów przechowywanych przez Gminę przez sześć miesięcy od chwili ich nabycia. Zdaniem organu podatkowego przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym nie można uznać za użytkowanie towaru w rozumieniu art. 43 ust. 2 ustawy o VAT. Organ wyjaśnił, że wymóg używania ruchomości w rozumieniu przytoczonego wcześniej przepisu odnosi się bezpośrednio do zbywcy i dotyczy faktycznego używania towaru. Przez używanie, w myśl Słownika języka polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN SA, strona internetowa - www.sjp.pwn.pl), należy rozumieć posługiwanie się, wykorzystywanie czegoś w charakterze narzędzia. Nie jest zatem wystarczające samo tylko posiadanie danego towaru, czy też prawa własności do towaru, przez wskazany przepisem czas, jeśli posiadaniu nie będzie towarzyszyć faktyczne wykorzystywanie towaru. Z tego powodu w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona jedna z ustawowych przesłanek zwolnienia podatkowego. 1.4. Pismem z dnia 29 czerwca 2012 r. wezwano organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa. 1.5. W piśmie z dnia 25 lipca 2012 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ podatkowy stwierdził brak podstaw do zmiany ww. interpretacji indywidualnej. 2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wskazaną wyżej interpretację indywidualną wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów, zarzucono naruszenie: 1) art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z ust. 6 ustawy o VAT oraz art. 13 ust. 1 dyrektywy 112 poprzez uznanie, iż Gmina jest podatnikiem VAT z tytułu każdej czynności wykonywanej na podstawie umowy cywilnoprawnej, 2) art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT w związku z art. 9 ust. 1 dyrektywy 112 poprzez uznanie, że sprzedaż przez Gminę pojazdów do demontażu jest działalnością gospodarczą Gminy, 3) art. 43 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 ustawy o VAT poprzez uznanie, iż przedmiotowe pojazdy nie spełniają warunków uznania ich za towary używane. W uzasadnieniu wskazała, że w jej ocenie, zbycia samochodów na rzecz przedsiębiorstwa zajmującego się recyklingiem, w rozpatrywanej sprawie w ogóle nie można uważać za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT. Tym samym transakcja taka nie może być opodatkowana. Skarżąca podniosła, że przepis art. 15 ust. 2 ustawy o VAT jest implementacją przepisu art. 9 ust. 1 dyrektywy 112, zgodnie z którym "podatnikiem" jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą. Za działalność gospodarczą uznaje się zaś w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. Skarżąca nabyła przedmiotowe pojazdy z mocy prawa i nie miała przy tym możliwości rezygnacji z ich nabycia nawet jeżeli uznałaby, iż przedmioty te nie mogą być wykorzystane dla wykonywania zadań Gminy. Taki sposób nabycia własności nie jest charakterystyczny dla nabycia przez przedsiębiorcę, który działa w warunkach wolnego rynku i ma swobodny wybór co do dokonania zakupu danych przedmiotów oraz co do ich wyboru. Należy więc stwierdzić, że nabywając pojazdy skarżąca nie zachowała się jak przedsiębiorca. Skarżąca działałaby jak wykonujący działalność gospodarczą gdyby nabyła pojazdy z zamiarem handlowania nimi. Nie wystarczy również wyzbyć się swojego majątku aby wykonywać działalność gospodarczą. Skarżąca zwróciła uwagę, iż zbyła majątek, który nigdy nie był przez nią wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Strona zarzuciła ponadto błędną wykładnią pojęcia "używania rzeczy", o którym mowa w art. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. Podniosła, że żaden z przepisów ustawy o VAT nie zawiera definicji pojęcia "używanie". Stąd w ocenie skarżącej pojęcie to należy interpretować w zależności od specyficznych okoliczności danej sprawy, a w szczególności od towaru, który ma być przedmiotem dostawy. Nabyte pojazdy nie mogą być dalej przez Gminę wykorzystywane ponieważ nie nadają się do eksploatacji. Organ podatkowy w zaskarżonej interpretacji indywidualnej nie wskazuje, w jaki sposób skarżąca powinna pojazdy te użytkować, aby mówić o "posługiwaniu się, wykorzystywaniu w charakterze narzędzia". Przyjęcie wykładni organu w konsekwencji powodowałoby, że samochody nienadające się do eksploatacji, nigdy nie mogłyby zostać uznane za towar używany w rozumieniu art. 43 ust. 2 ustawy o VAT. Jedynymi czynnościami, które mogą być wykonywane w stosunku do pojazdów jest przechowywanie na parkingach strzeżonych oraz przeprowadzanie czynność zmierzających do ich likwidacji i w ten sposób pojazdy te są używane. 2.2. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji indywidualnej. 2.3. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2012 r. tutejszy Sąd zawiesił postępowanie w związku z wystąpieniem przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I FSK 1612/11 do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TS) z pytaniem prejudycjalnym o treści: "Czy przepisy dyrektywy 112 sprzeciwiają się opodatkowaniu VAT czynności gminy polegających na sprzedaży nabytych z mocy prawa lub pod tytułem darmym, w szczególności w drodze spadkobrania lub darowizny, mienia - w tym nieruchomości, bądź wniesienia ich w formie aportu do spółek prawa handlowego?". 2.4. Postanowieniem z dnia 21 maja 2014 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie z uwagi na wydanie przez TS postanowienia w sprawie Gmina Wrocław, C-72/13, EU:C:2014:197. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga jest zasadna. 3.2. Przedmiotem sporu między stronami jest kwestia czy odpłatne przekazanie przez Gminę pojazdów wycofanych z eksploatacji do demontażu przedsiębiorcy podlega opodatkowaniu VAT. Zdaniem skarżącej tego typu czynności są poza zakresem zastosowania VAT ewentualnie podlegają zwolnieniu na mocy art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. Zdaniem organu podatkowego czynności takie podlegają VAT z uwagi na zawartą umowę cywilnoprawną. 3.3. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, tj. 8 maja 2012r.) podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy o VAT). Powołany przepis stanowi implementację art. 9 ust. 1 dyrektywy 112 zgodnie z którym "podatnikiem" jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. "Działalność gospodarcza" obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. Inne wersje językowe dyrektywy 112 wskazują na "wykorzystywanie, w sposób ciągły, własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych" (por. wersja francuska czy wersja angielska). 3.4. Kluczowym dla rozpoznania niniejszej sprawy jest postanowienie TS w sprawie Gmina Wrocław, EU:C:2014:197, pkt 19 w którym wskazano na metodologię interpretacyjną jaką powinny kierować się sądy krajowe przy orzekaniu w kwestii działalności podmiotu jakim jest Gmina. TS zauważył bowiem, że w pierwszej kolejności należy stwierdzić czy dany podmiot prowadzi działalność gospodarczą stosownie do treści art. 9 ust. 1 dyrektywy 112. W sytuacji, gdy zostanie stwierdzone, że działania takiego podmiotu noszą znamiona działalności gospodarczej dopiero wówczas należy rozważyć wyjątek przewidziany dla podmiotów prawa publicznego przewidzianych w art. 13 ust. 1 dyrektywy 112. Taką też metodologię zastosował Sąd w niniejszej sprawie. 3.5. Jak to wynika z orzecznictwa TS analiza definicji "działalności gospodarczej" wskazuje na szeroki zakres zastosowania powyższego pojęcia oraz na jego obiektywny charakter, co oznacza, że działalność ta jest postrzegana jako taka, niezależnie od jej celów lub rezultatów. Daną działalność kwalifikuje się co do zasady również jako działalność gospodarczą, jeżeli ma ona charakter trwały i jest wykonywana w zamian za wynagrodzenie otrzymywane przez autora danej transakcji (zob. postanowienie TS w sprawie Gmina Wrocław, EU:C:2014:197, pkt 16; wyroki TS w sprawie: Komisja/ Finlandia, C‑246/08, EU:C:2009:671, pkt 36, 37). Kwestia, czy działalność ta ma na celu uzyskiwanie dochodu o charakterze stałym, jest problemem faktycznym, który należy oceniać z uwzględnieniem całości okoliczności sprawy, w tym między innymi charakteru użytkowanego dobra (zob. wyrok TS w sprawie: Rēdlihs, C‑263/11, EU:C:2012:497, pkt 33; Unabhängiger Finanzsenat Außenstelle Linz, C-219/12, EU:C:2013:413, pkt 19). W ramach tego przepisu pojęcie "wykorzystywania" odnosi się, zgodnie z wymogami zasady neutralności wspólnego systemu VAT, do wszelkich czynności, niezależnie od ich formy prawnej, które służą stałemu czerpaniu zysków z danego dobra (wyroki TS w sprawie: T-mobile Austria, C- 284/04, EU:C:2007:381, pkt 38; Van Tiem, C‑186/89, EU:C:1990:429, pkt 18; EDM, C‑77/01, EU:C:2004:243, pkt 48; BBL, C‑8/03, EU:C:2004:650, pkt 36). Kryterium użytkowania dobra powinno ponadto umożliwiać ustalenie, czy jednostka wykorzystywała dobro w sposób taki, że jej działalność należy zakwalifikować jako "działalność gospodarczą" w rozumieniu dyrektywy 112. Okoliczność, iż dobro nadaje się wyłącznie do użytku gospodarczego, z reguły wystarcza, aby uznać, że jego właściciel wykorzystuje je na potrzeby działalności gospodarczej i w konsekwencji w celu uzyskiwania z tego tytułu stałego dochodu. Jeśli natomiast dobro ze względu na swój charakter może być wykorzystywane zarówno do celów gospodarczych, jak i prywatnych, należy zbadać wszystkie okoliczności jego użytkowania, aby stwierdzić, czy rzeczywiście jest ono wykorzystywane w sposób ciągły w celu uzyskiwania dochodu (zob. wyroki TS w sprawie: Enkler, C‑230/94, EU:C:1996:352, pkt 27; Rēdlihs, EU:C:2012:497, pkt 34). W takim przypadku porównanie okoliczności, w jakich zainteresowany rzeczywiście użytkuje dobro, i okoliczności, w jakich zwykle wykonywana jest odpowiednia działalność gospodarcza, może stanowić jedną z metod, za pomocą których można ustalić, czy działalność jest wykonywana w sposób ciągły w celu uzyskiwania dochodu (zob. wyroki TS w sprawie: Enkler, EU:C:1996:352, pkt 28; Rēdlihs, EU:C:2012:497, pkt 35). TS zauważył, że w szczególności w odniesieniu do zbycia towarów z jego orzecznictwa wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności przez uprawnionego nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej, inaczej jest natomiast w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 112 (wyrok TS w sprawie: Gmina Wrocław, C-72/13, EU:C:2014:197, pkt 17; Słaby i in. C‑180/10 i C‑181/10, EU:C:2011:589, pkt 36, 39). W wyroku w sprawie Gminy Wrocław, EU:C:2014:197, pkt 18, Trybunał wyraźnie podkreślił, że do sądu krajowego należy zakwalifikowanie działalności stanowiącej przedmiot postępowania w świetle kryteriów wypracowanych przez Trybunał. Wskazał w pkcie 19 bowiem, że gdyby sąd odsyłający miał uznać istnienie w postępowaniu głównym działalności gospodarczej w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 112, wówczas należałoby zbadać możliwość zastosowania wyjątku przewidzianego w art. 13 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy. Jako odstępstwo od zasady ogólnej opodatkowania VAT każdej działalności o charakterze gospodarczym przepis ten powinien być interpretowany w sposób zawężający (zob. wyrok TS w sprawie Isle of Wight Council i in., C‑288/07, EU:C:2008:505, pkt 60). Z samego jego brzmienia wynika, że aby zasada wyłączenia z opodatkowania znalazła zastosowanie, muszą być kumulatywnie spełnione dwie przesłanki, to znaczy, dana działalność po pierwsze powinna być wykonywana przez podmiot prawa publicznego, a po drugie – powinien on działać w charakterze władzy publicznej. Odnośnie do tej ostatniej przesłanki sposoby wykonywania danej działalności pozwalają na ustalenie zakresu wyłączenia podmiotów prawa publicznego z opodatkowania. Działalność wykonywaną w charakterze organu władzy publicznej w rozumieniu art. 13 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 112 stanowi działalność wykonywana przez podmioty prawa publicznego w ramach właściwego dla nich reżimu prawnego, z wyłączeniem tej działalności, która jest wykonywana przez nie na tych samych warunkach prawnych co działalność wykonywana przez prywatnych przedsiębiorców. Niemniej jednak – nawet jeżeli podmioty te wykonują taką działalność w charakterze organów władzy publicznej – należy je uznać za podatników zgodnie z art. 13 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2006/112 w sytuacji, gdyby wyłączenie ich z opodatkowania miało prowadzić do znaczącego zakłócenia konkurencji (zob. wyrok TS w sprawie Isle of Wight Council i in., EU:C:2008:505, pkt 32). W tym względzie Trybunał orzekł już, że określenie "znaczące" powinno być rozumiane jako zmierzające do ograniczenia zakresu wyłączenia z opodatkowania i nie powinno być interpretowane w sposób zawężający, tak iż wyłączenie podmiotów prawa publicznego z opodatkowania jest dopuszczalne, o ile wynikałyby stąd jedynie nieznaczne zakłócenia konkurencji (pkt 21). Do sądu odsyłającego należy zastosowanie w postępowaniu głównym kryteriów wymienionych w pkt 15–21 niniejszego postanowienia w celu zakwalifikowania działalności gminy W., sposobów jej wykonywania i zakłóceń konkurencji, jakie może ona ewentualnie spowodować, bez konieczności uwzględnienia, do celów tej oceny, sposobu, w jaki te towary weszły do majątku gminy (pkt 22). Trybunał doszedł do konkluzji, że dyrektywę 112 należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwia się ona opodatkowaniu VAT transakcji takich jak te zamierzone przez gminę Wrocław, o ile sąd odsyłający stwierdzi, iż transakcje te stanowią działalność gospodarczą w rozumieniu art. 9 ust. 1 tej dyrektywy oraz iż nie są wykonywane przez rzeczoną gminę w charakterze organu władzy publicznej w rozumieniu art. 13 ust. 1 akapit pierwszy owej dyrektywy. Jeśli jednak należałoby uznać te transakcje za wykonywane przez wspomnianą gminę działającą w charakterze organu władzy publicznej, przepisy dyrektywy 112 nie sprzeciwiałyby się ich opodatkowaniu, gdyby sąd odsyłający stwierdził, że ich zwolnienie mogłoby prowadzić do znaczących zakłóceń konkurencji w rozumieniu art. 13 ust. 2 tej dyrektywy. 3.5. Mając na uwadze powyższe koniecznym w pierwszej kolejności jest rozważenie czy w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z działalnością gospodarczą czy czynnościami związanymi ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Warto jest w tym względzie przypomnieć, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej (por. wyrok w sprawie Słaby, EU:C:2011:589, pkt 36; Wellcome Trust, C‑155/94, EU:C:1996:243, pkt 32; EDM C-77/01, pkt 58). Pojęcie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 9 dyrektywy 112 należy interpretować w ten sposób, że nie obejmuje ona działalności która polega na zakupie i sprzedaży akcji i innych papierów wartościowych przez zarządcę powierniczego w ramach zarządzania aktywami trustu charytatywnego (wyrok TS w sprawie Wellcome Trust, C‑155/94 EU:C:1996:243). 3.6. Sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie sprowadza się do następującej sekwencji zdarzeń Gmina nabywa z mocy prawa pojazdy, które są pojazdami wycofanymi z eksploatacji (pojazdami, które nie spełniają wymagań technicznych, zapewniających ochronę środowiska lub zdrowia lub życia ludzi, określonych w stosownych przepisach), co skutkuje koniecznością zbycia takiego pojazdu na rzecz przedsiębiorcy zajmującego się ich demontażem na podstawie przepisów prawa. Dla oceny charakteru działalności nie ma znaczenia sposób w jaki towary weszły do majątku Gminy. Pojazdy te nie mogą być przypisane do działalności gospodarczej prowadzonej przez Gminę albowiem nie nadają się one do eksploatacji. Ponadto sama gmina stwierdza, że te składniki majątku posiada w swoim prywatnym majątku. Zaś żaden przepis dyrektywy nie zabrania podatnikowi VAT, który chce zachować część składnika majątku w swoim majątku prywatnym, na wyłączenie tej części z systemu VAT (wyrok TS w sprawie Dieter Armbrecht, C-291/92, EU:C:1995:304). Nie można też mówić w rzeczonej sprawie o wykorzystywaniu majątku celem uzyskania stałego dochodu, jako że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy. Takie transakcje nie stanowią zaś same z siebie działalności gospodarczej w rozumieniu dyrektywy 112 (zob. wyroki TS w sprawie: EDM, EU:C:2004:243, pkt 58; BBL, EU:C:2004:650, pkt 39; Słaby i in., pkt 45). Ponadto kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą nie są ani liczba transakcji, czy długość okresu, w jakim te transakcje następowały, ani też wysokość osiągniętych z nich przychodów. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego (wyrok TS w sprawie Słaby i in., EU:C:2011:589, pkty 37 i 38). Kluczowym jest to czy podejmuje aktywne działania w zakresie określonej działalności, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 112 (wyrok TS w sprawie: Gmina Wrocław, C-72/13, EU:C:2014:197, pkt 17; Słaby i in., EU:C:2011:589, pkt 36, 39). Taka sytuacja nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie, Gmina nie reklamuje rzeczonej działalności, nie wybiera towarów nabywanych celem pozyskania większych dochodów czy też nie wyszukuje przedsiębiorców, którzy oferują lepszą cenę sprzedaży za konkretny model pojazdu (wręcz przeciwnie ma podpisaną umowę z jednym przedsiębiorcą), nie nabywa towarów celem odsprzedaży, nie angażuje środków tak jak przedsiębiorca. Jej sytuację należy przyrównać do sytuacji każdego innego właściciela prywatnego, który zobowiązany jest oddać samochód do recyklingu i za to otrzymuje stosowną zapłatę. Mamy tutaj do czynienia ze zwykłym nabyciem i zwykłą sprzedażą dobra, które ze swej istoty nie może być wykorzystywane w żaden inny sposób albowiem jest to pojazd wycofany z eksploatacji. Reasumując należy stwierdzić, że Gmina z tytułu wykonywania czynności polegającej na odpłatnym przekazywaniu pojazdów do demontażu nie jest podatnikiem VAT albowiem nie prowadzi działalności gospodarczej w tym zakresie. 3.8. Zważywszy na fakt, że powyżej opisana działalność nie wchodzi w zakres działalności gospodarczej określonej w treści art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Niemożliwym jest rozpatrywanie wyjątku określonego w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, jak to uczynił Minister Finansów w swojej interpretacji. 3.9. Mając na uwadze powyższe w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przez organ podatkowy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT w zw. z art. 9 dyrektywy 112. Należy zwrócić uwagę, że w przedmiotowej sprawie niewłaściwie zastosowano również art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. 3.10. Z tych też powodów uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną na podstawie art. 146 § 1 ppsa. O kosztach orzeczono w oparciu o treść art. 200 ppsa. 3.11. W ponownym postepowaniu organ podatkowy zobowiązany jest udzielić interpretacji indywidualnej w oparciu o wykładnię prawa poczynioną w niniejszym wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło