II SA/Gl 426/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi A. K-W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych uchyla zaskarżone postanowienie i orzeka, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Postanowieniem z [...] r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przez M. L. na działce nr 1 przy ul. [...] w D., wskazując na wykonywanie robót z istotnym odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę, ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń i nałożył na inwestorkę obowiązek uzupełnienia przedłożonej oceny technicznej. W odstawie prawnej podano przepis art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4, ust. 2 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej ustawą lub prawem budowlanym. Postanowienie zostało doręczone stronom postępowania w dniach od [...] do [...] r. Zażalenie na postanowienie zostało wniesione przez A. K.. W związku z potrzebą uzupełnienia materiału sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z [...] r. zawiadomił strony, że zażalenie zostanie rozpoznane do dnia [...] r. W dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego wydał decyzję nr [...], którą zobowiązał inwestorkę do przedłożenia zamiennego projektu budowlanego. Decyzja została doręczona stronom w okresie od [...] do [...] r. Postanowieniem z [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie zażaleniowe dotyczące postanowienia z [...] r. W uzasadnieniu przytoczył brzmienie art. 50 ust. 4 prawa budowlanego i powołał się na pogląd wyrażony w wyroku NSA z 29 czerwca 2011 r., II OSK 566/10. Stwierdził, że postanowienie zostało wydane [...] r. i w związku z upłynięciem w dniu [...] r. dwumiesięcznego terminu ważności przestało funkcjonować w obrocie prawnym. Z tego względu brak jest podstaw do prowadzenia przez organ odwoławczy merytorycznego postępowania w sprawie, skoro akt wydany przez organ I instancji nie obowiązuje, to postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu. W skardze do sądu pełnomocnik A. K.-W. wniósł o uchylenie postanowienia (błędnie oznaczonego w skardze jako decyzja). Zarzucił naruszenie art. 50 i 51 prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że w wyniku niedziałania organu postanowienie utraciło moc i należało umorzyć postępowanie zażaleniowe. Podniósł, że praktyka taka pozbawia stronę możliwości działania, co narusza Konstytucję i zdrowy rozsądek, prowadzi do anarchii. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Przyznano, że w sprawie została w dniu [...] r. wydana decyzja zobowiązująca do przedłożenia projektu zamiennego. Uczestniczka postępowania M. L. w piśmie procesowym z [...] r. wniosła o oddalenie skargi, przychylając się do stanowiska organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezależnie zatem od trafności zarzutów podniesionych w skardze Sąd jest zobowiązany z urzędu uwzględnić dostrzeżone naruszenia prawa i zastosować środki przewidziane ustawą. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, analiza akt wykazuje, że stan faktyczny przyjęty za podstawę do rozstrzygnięcia nie został prawidłowo ustalony, a interpretacja przepisu art. 50 ust. 4 prawa budowlanego została przeprowadzona z pominięciem istotnych przesłanek w tym przepisie wskazanych. Zgodnie z art. 50 ust. 4 prawa budowlanego, postanowienie o wstrzymaniu robot budowlanych wydane na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy traci ważność po upływie dwóch miesięcy od daty doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 1 prawa budowlanego. Rozstrzygnięcie organu II instancji o umorzeniu postępowania zażaleniowego bazuje na przyjęciu, że do takiej utraty ważności postanowienia na skutek upływu czasu doszło, przy czym okres 2 miesięcy liczony jest przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od [...] r., to jest od daty wydania postanowienia przez organ I instancji. Nie ma w niniejszej sprawie potrzeby, aby Sąd odnosił się do kwestii zasadności umorzenia postępowania zażaleniowego w stosunku do postanowienia, które utraciło ważność, albowiem wniosek o utracie tej ważności bazuje na wadliwych ustaleniach. Zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy, termin dwóch miesięcy powinien być liczony od daty doręczenia postanowienia o wstrzymaniu. Datą tą jest w niniejszej sprawie [...] r. kiedy postanowienie I instancji zostało doręczone M. L. i było to ostatnie z doręczeń dla stron postępowania. Organ II instancji orzekał [...] r, zatem termin dwóch miesięcy od daty doręczenia postanowienia o wstrzymaniu jeszcze nie minął, wniosek o utracie przez nie ważności nie był uprawniony. Trzeba też zwrócić uwagę na kolejny warunek, jaki wprowadza art. 50 ust. 4 ustawy, stanowiący negatywną przesłankę utraty ważności przez postanowienie o wstrzymaniu robót, a który związany jest z wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego. Jeżeli w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia postanowienia o wstrzymaniu organ wyda taką decyzję, postanowienie nie traci ważności. W niniejszej sprawie doszło w dniu [...] r. do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, miało to miejsce przed upływem okresu dwóch miesięcy od daty doręczenia postanowienia, które nastąpiło [...] r. W takiej sytuacji nie można stwierdzić, że doszło do utraty ważności przez postanowienie organu I instancji, a postępowanie zażaleniowe jest bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA z 27 listopada 2007 r., sygn. II OSK 1558/06). W konsekwencji postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podlegało uchyleniu, jako wydane z naruszeniem art. 50 ust. 4 prawa budowlanego. Skoro wniosek o utracie ważności przez postanowienie organu I instancji nie jest uprawniony, to wniesione zażalenie winno podlegać merytorycznemu rozpoznaniu. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania nie postanowiono ze względu na brak stosownego wniosku strony skarżącej, zgłoszonego do zamknięcia rozprawy (art. 210 § 1 p.p.s.a.).