III SA/Gd 497/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-08-28
Skład orzekający: Anna Orłowska, Bartłomiej Adamczak, Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny ma prawo zawiesić postępowanie celne i przekazać towar do postępowania karnego, gdy istnieje podejrzenie naruszenia prawa własności przemysłowej, a ustalenie tego faktu należy do kompetencji sądu powszechnego?Ratio decidendi
Organ celny ma prawo zawiesić postępowanie celne i przekazać towar do postępowania karnego, gdy istnieje podejrzenie naruszenia prawa własności przemysłowej. Ustalenie, czy towar narusza prawo własności przemysłowej, należy do kompetencji sądu powszechnego, a nie organu celnego. W związku z tym, organ celny musi wstrzymać się z decyzją o zwolnieniu towaru do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy karnej.Stan faktyczny
Skarżący B. T. zgłosił do odprawy celnej 1.050 sztuk kart pamięci z oznaczeniem "micro SD", sprowadzonych z Hongkongu. Naczelnik Urzędu Celnego zawiesił postępowanie celne i przekazał towar do postępowania karnego z uwagi na podejrzenie naruszenia prawa własności przemysłowej. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył postanowienia, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów o zawieszeniu postępowania i niezastosowanie przepisów dotyczących zwolnienia towarów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi B. T. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 15 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania celnego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2014 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 7 lutego 2014 r. (nr [...]) o zwieszeniu postępowania celnego wobec towaru w postaci 1.050 sztuk kart pamięci wraz z adapterem ze znakiem słowno-graficznym: "micro SD" i przekazaniu tego towaru do postępowania karnego o przestępstwo określone w art. 305 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Postanowieniem z dnia 7 lutego 2014 r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Celnego, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2, art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej: "o.p."), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 727), art. 37 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm.– dalej: "WKC"):
1) zawiesił z urzędu postępowanie celne wobec towaru w postaci 1.050 sztuk kart pamięci wraz z adapterami ze znakiem słowno-graficznym micro SD, nadesłanego z Hong Kongu, o deklarowanej wartości 1.460 USD na warunkach dostawy EXW KWUN TONG, zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu wg. SAD [...] z dnia 27.12.2013 r.;
2) przekazał wyżej wymieniony towar do postępowania karnego o przestępstwo określone w art. 305 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1410).
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 27 grudnia 2013 r. B. T., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe B. T. - za pośrednictwem przedstawiciela pośredniego ("A" Sp. z o. o.) - złożył zgłoszenie celne SAD [...], w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towar nadesłany z Hong Kongu, wyszczególniony w spedytorskim lotniczym liście przewozowym oraz w fakturze (nr [...]) jako karty pamięci SD – 1.050 sztuk.
Wymienione zgłoszenie celne poddano weryfikacji polegającej na badaniu dokumentów oraz rewizji celnej, podczas której stwierdzono 1.050 sztuk kart pamięci wraz z adapterami ze znakiem słowno-graficznym "micro SD". Ponieważ zachodziło podejrzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa własności przemysłowej, w dniu 30 grudnia 2013 r. powiadomiono Kancelarię Prawną [.] Spółkę komandytową reprezentującą właściciela praw do znaku "micro SD" – "B".
W dniu 29 stycznia 2014 r. Kancelaria Prawna [...] nadesłała pocztą elektroniczną skan wniosku skierowanego do Urzędu Celnego w G. o ściganie i ukaranie B. T. w związku z dokonywaniem obrotu towarami bezprawnie opatrzonymi znakami towarowymi zastrzeżonymi na rzecz spółki "B", tj. o przestępstwo określone w art. 305 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej. W ocenie organu zgłoszenie takiego wniosku stanowiło przesłankę do zawieszenia postępowania celnego i podstawę do przekazania przedmiotowego towaru do dyspozycji postępowania karnego (sygn. akt [...]).
B. T. złożył zażalenie na ww. postanowienie podnosząc, że został naruszony art. 201 § 1 pkt 2 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zawieszenie postępowania jest uzasadnione w sytuacji, gdy faktycznie rozpoznanie sprawy z wniosku o ściganie i ukaranie naruszenia praw własności intelektualnej, nie stanowi zagadnienia wstępnego. Ponadto zarzucił naruszenie art. 19 ust. 2 oraz art. 24 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 608/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej przez organy celne oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1383/2003 poprzez ich niezastosowanie.
Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2014 r. (nr [...]), na podstawie art 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 o.p. oraz art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne powstaje w sytuacji, w której rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy, będące przedmiotem postępowania, uzależnione jest od wcześniejszego zagadnienia materialno-prawnego, które z istoty swojej należy do kompetencji innego organu lub sądu.
Zgodnie z art. 58 ust. 1 WKC, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej, towary, niezależnie od ich rodzaju, ilości, pochodzenia, miejsca wysyłki lub miejsca przeznaczenia, mogą w każdym czasie na określonych warunkach, otrzymać przeznaczenie celne. Reguła ta nie ma charakteru bezwzględnego, jak bowiem wynika z przepisu ust. 2 tego samego artykułu - przepisy ust. 1 nie stanowią przeszkody dla stosowania zakazów lub ograniczeń wynikających ze względów moralności publicznej, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia, życia osób i zwierząt lub ochrony roślin, ochrony dóbr narodowych mających wartość artystyczną, historyczną lub archeologiczną albo ochrony własności przemysłowej i handlowej. Zatem ustalenie faktu, czy dany towar może uzyskać określone przeznaczenie celne jest uzależnione od tego, czy ogólna zasada ustanowiona w cytowanym przepisie nie podlega wyłączeniu na mocy innych, szczegółowych przepisów.
Ocena tego, czy towar w istocie narusza przepisy ustawy - Prawo własności przemysłowej nie należy jednak do organu celnego lecz do sądu powszechnego w trybie postępowania karnego lub cywilnego. Skierowanie sprawy karnej do sądu poprzedzone jest postępowaniem przygotowawczym, w tym wypadku dochodzeniem, prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Celnego.
W przypadku uruchomienia którejkolwiek z wyżej wymienionych procedur - zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie jest dopuszczalne objęcie przez organ celny towaru procedurą dopuszczenia do obrotu.
Organ odwoławczy podkreślił, że nie sam fakt wszczęcia postępowania karnego był przyczyną zawieszania postępowania, gdyż dopuszczalność równoległego prowadzenia postępowania celnego i karnego wynika z art. 88 ustawy - Prawo celne. W niniejszej sprawie celnej istnieje natomiast konieczność wydania orzeczenia przez sąd powszechny w zakresie naruszenia własności przemysłowej, gdyż to dopiero umożliwi podjęcie rozstrzygnięcia odnośnie dalszego losu towaru.
Organ uznał za niezasadne zarzuty odwołania i podkreślił, że przedstawiciel właściciela znaku towarowego w złożonym wniosku o ściganie i ukaranie wniósł o zabezpieczenie dowodów popełnienia przestępstwa. Nie zostały też spełnione warunki określone w art. 24 ust. 2 ww. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 608/2013.
B. T. zaskarżył powyższe postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jego uchylenia, jak również uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji.
Postanowieniom wydanym w sprawie zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały wpływ na treść orzeczeń:
- naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zawieszenie postępowania celnego jest uzasadnione w sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy z wniosku o ściganie i ukaranie, złożonym przez uprawnionego w sprawie dotyczącej naruszenia praw własności intelektualnej, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu treści wskazanej podstawy prawnej, co z kolei uzasadnia stanowisko, iż zawieszenie postępowania celnego jest niezasadne,
- naruszenie art. 19 ust. 2 oraz art. 24 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 608/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. poprzez ich niezastosowanie, tj. nie pobranie próbek reprezentatywnych dla towarów w celu zabezpieczenia dalszego procedowania w sprawie z wniosku o ściganie i ukaranie posiadacza towarów, co z kolei umożliwiłoby przeprowadzenie postępowania celnego i następnie, poprzez spełnienie warunków określonych w treści art. 24 ust. 1, dokonanie zwolnienia tychże towarów,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 88 ustawy - Prawo celne, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że przeprowadzenie procedury dopuszczenia towaru do obrotu, nie jest możliwe przed orzeczeniem sądu powszechnego w sprawie o naruszenie praw własności intelektualnej w sytuacji, gdy z treści naruszonego przepisu wyraźnie wynika, iż postępowanie celne winno być prowadzone pomimo prowadzenia postępowania karnego.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zawieszenie postępowania jest czynnością wyjątkową, która powinna mieć zastosowanie do ściśle określonych sytuacji. W niniejszej sprawie należało wykazać, że rozstrzygnięcie sprawy nie jest możliwe bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. W tym kontekście skarżący powołał się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1200/11, w którym przyjęto, że ustalenia i wyniki postępowania karnego nie stanowią zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 o.p. (LEX nr 1155483). Wprawdzie prawomocny wyrok skazujący za popełnienie przestępstwa stanowi dla innych organów administracji i sądów wiążące ustalenie w zakresie winy skazanego, niemniej jednak związanie ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego, należy odróżnić od zagadnienia wstępnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Wr 580/12, LEX nr 1225631). Tymczasem organ celny w uzasadnieniu podstaw zawieszenia postępowania celnego, powołał się na okoliczności dotyczące złożenia wniosku przez uprawnionego — właściciela praw własności intelektualnej, mającego na celu ściganie i ukaranie posiadacza towarów.
Nadto, organ celny zawieszając postępowanie, pozbawił posiadacza towarów możliwości skorzystania z procedury, mającej na celu zwolnienie towarów przed zakończeniem postępowania karnego w przedmiotowej sprawie, przewidzianej w treści art. 24 ust. 1 ww. rozporządzenia nr 608/2013. W tym celu, należało pobrać próbki reprezentatywne dla towarów w celu zabezpieczenia dalszego procedowania w sprawie z wniosku o ściganie i ukaranie, które to postępowanie winno toczyć się niezależnie od postępowania celnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wskazał na treść art. 73 i art. 75 WKC i podkreślił, że zawieszenie postępowania nie nastąpiło w celu ustalenia, czy skarżący jest winny popełnienia wskazanego przestępstwa ale wynik postępowania celnego zależy od oceny sądu powszechnego odnośnie naruszenia przez towar prawa do znaku towarowego. Organy celne nie są uprawnione do ustalenia czy towar rzeczywiście narusza prawa własności intelektualnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsk zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej zwanej "p.p.s.a.", polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, m.in. postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 15 kwietnia 2014 r. (nr [...]) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 7 lutego 2014 r. (nr [...]) o zwieszeniu postępowania celnego wobec towaru w postaci 1.050 sztuk kart pamięci wraz z adapterem ze znakiem słowno-graficznym: "micro SD" i przekazaniu tego towaru do postępowania karnego o przestępstwo określone w art. 305 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej.
Podstawę prawną zaskarżonych rozstrzygnięć stanowił art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej: "o.p.", art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ), zwanej dalej: "ustawą" oraz art. 37 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm.), zwanego dalej: "WKC".
W myśl art. 37 WKC towary wprowadzane na obszar celny Wspólnoty podlegają, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu i mogą one podlegać kontroli celnej zgodnie z obowiązującymi przepisami (ust. 1). Pozostają one pod dozorem celnym tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, a w przypadku towarów niewspólnotowych i bez uszczerbku dla art. 82 ust. 1 aż do zmiany ich statusu celnego bądź wprowadzenia do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego albo ich powrotnego wywozu bądź zniszczenia zgodnie z art. 182 (ust. 2).
Z powyższego wynika, że towary wprowadzane na obszar celny Wspólnoty podlegają, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu, co oznacza, że mogą one podlegać także kontroli organów celnych mającej na celu ustalenie przestrzegania przepisów prawa celnego i innych regulacji dotyczących przywożonych towarów. Towary te pozostają pod dozorem celnym aż do momentu ustalenia przez organy celne ich statusu celnego m.in. dopuszczenia tych towarów do obrotu.
Zgodnie z art. 58 WKC jeżeli przepisy nie stanowią inaczej, towary, niezależnie od ich rodzaju, ilości, pochodzenia, miejsca wysyłki lub miejsca przeznaczenia, mogą w każdym czasie na określonych warunkach otrzymać przeznaczenie celne (ust. 1), przy czym przepis ust. 1 nie stanowi przeszkody dla stosowania zakazów lub ograniczeń wynikających ze względów m.in. ochrony własności przemysłowej i handlowej (ust. 2). Stosownie bowiem do art. 73 ust. 1 WKC organy celne zwalniają towary po dokonaniu weryfikacji zgłoszenia lub jego przyjęciu bez weryfikacji, jeżeli spełnione zostaną warunki objęcia towarów daną procedurą i o ile towary nie są przedmiotem ograniczeń lub zakazów. Jednocześnie - w myśl art. 75 lit. a/ tiret 4. WKC - w celu uregulowania sytuacji towarów podejmuje się wszelkie niezbędne działania, łącznie z orzeczeniem przepadku i sprzedażą towarów, które nie mogły zostać zwolnione ze względu na to, że są przedmiotem zakazów lub ograniczeń.
Mając powyższe na uwadze dopuszczenie wprowadzonych na obszar celny Wspólnoty towarów (zwolnienie ich z dozoru celnego) uzależnione jest m.in. od tego czy wprowadzanie takich towarów nie jest objęte ograniczeniem lub zakazem.
W rozpoznawanej sprawie skarżący zgłosił do odprawy celnej towar opatrzony znakiem towarowym "micro SD", zastrzeżonym dla "B" z siedzibą w W. w Stanach Zjednoczonych. Ponieważ, zgodnie z dokumentami załączonymi do zgłoszenia celnego, towar został zakupiony od innego producenta niż wyżej wskazany, zaistniało podejrzenie, że znaki towarowe umieszczone na importowanym towarze zostały użyte bezprawnie. Z uwagi na to, że import towarów z naniesionym bezprawnie zastrzeżonym znakiem towarowym jest zakazany, przedmiotowe podejrzenia dały organowi celnemu podstawę do zawieszenia z dniem 30 grudnia 2013 r. zwolnienia towaru, jako podejrzanego o naruszenie praw własności intelektualnej w oparciu o przepisy Rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 z dnia 22 lipca 2003 r. dotyczącego działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej oraz środków podejmowanych w odniesieniu do towarów, co do których stwierdzono, że naruszyły takie prawa (Dz. U. UE. L. 2003.196.7). Rozporządzenie to zostało z dniem 1 stycznia 2014 r. zastąpione Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 608/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej przez organy celne oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1383/2003 (Dz. U. UE. L. 2013.181.15), zwanym dalej: "rozporządzeniem". Na podstawie ww. przepisów zawiadomiony o zdarzeniu właściciel prawa do znaku towarowego "micro SD", po zapoznaniu się ze zdjęciami towarów, pismem z dnia 29 stycznia 2014 r. złożył wniosek o ściganie i ukaranie skarżącego (właściciela firmy "PUH B. T.") za przestępstwo określonego w art. 305 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm.). W ten sposób w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte postępowanie karne.
Wskazane powyżej akty prawa europejskiego (w szczególności obowiązujące w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia rozporządzenie Nr 608/2013) stanowią podstawowy, wspólny dla wszystkich państw UE trzon uregulowań prawnych w sferze ochrony własności intelektualnej na granicy, co, mimo szczegółowości tych uregulowań, nie oznacza wyeliminowania przepisów prawa krajowego jako podstawy prawnej działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej oraz środków podejmowanych w odniesieniu do towarów, co do których stwierdzono, że naruszyły takie prawa. Należy zwrócić bowiem uwagę, że w motywie 10. rozporządzenia wskazano, że zawiera ono jedynie przepisy proceduralne dla organów celnych, a w związku z tym niniejsze rozporządzenie nie wprowadza żadnych kryteriów służących do stwierdzenia, czy doszło do naruszenia prawa własności intelektualnej.
W obowiązującym ustawodawstwie krajowym brak jest przepisu dającego organom celnym kompetencję do ustalenia, czy dany towar narusza chronioną prawem własność intelektualną (w tym własność przemysłową). Kompetencja taka w polskim systemie prawa została przyznana sądom powszechnym.
Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Mając powyższe na uwadze należy w niniejszej sprawie przyjąć, że wszczęcie wobec skarżącego postępowania karnego na podstawie art. 305 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej, mogło stanowić podstawę do zastosowania przez organy celne art. 201 § 1 pkt 2 o.p. i zawieszenia postępowania w sprawie zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu towaru w postaci 1.050 sztuk kart pamięci wraz z adapterami ze znakiem słowno-graficznym "micro SD", nadesłanego z Hong Kongu, o deklarowanej wartości 1.460 USD (SAD [...] z dnia 27.12.2013 r.). Powołany bowiem art. 305 ust. 1 ustawy – Prawo własności przemysłowej penalizuje oznaczanie (w celu wprowadzania do obrotu) towarów podrobionym znakiem towarowym, zarejestrowanym znakiem towarowym, którego nie ma prawa używać lub dokonywanie obrotu towarami oznaczonymi takimi znakami, a zatem wydane w tym przedmiocie orzeczenie sądu karnego (w zależności od podjętego rozstrzygnięcia) będzie przesądzać, czy dany towar został oznaczony w sposób legalny znakiem towarowym czy też nie. W tym sensie będzie ono stanowić prejudykat w sprawie dopuszczenia do obrotu towarów skarżącego, w stosunku do których została zastosowana procedura zawieszenia ich zwolnienia z uwagi na podejrzenie naruszenia prawa własności intelektualnej (przemysłowej) poprzez bezprawne użycie "znaku towarowego".
W ocenie Sądu stanowisko organów celnych w niniejszej sprawie jest prawidłowe. Wbrew podniesionemu zarzutowi organy nie naruszyły w niniejszej sprawie art. 201 § 1 pkt 2 o.p. oraz art. 88 ustawy, czy to przez błędną jego wykładnię czy zastosowanie. Zgodnie z art. 88 ustawy prowadzenie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, wykroczenie skarbowe lub postępowania karnego nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania w sprawie celnej. Jednakże podkreślenia w niniejszej sprawie wymaga raz jeszcze, że organy celne nie są właściwe do oceny tego, czy towar, który został im przedstawiony, rzeczywiście narusza prawa własności intelektualnej (przemysłowej), gdyż ustaleń takich może dokonać jedynie sąd powszechny w postępowaniu karnym lub cywilnym. Tym samym – w okolicznościach przedmiotowej sprawy – organ celny nie może "samowładnie" dopuścić do obrotu zgłoszonego przez skarżącego towaru, lecz musi wstrzymać się z wydaniem w tej sprawie rozstrzygnięcia do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy toczącej się w przedmiocie naruszenia przez skarżącego prawa własności przemysłowej (znaku towarowego "micro SD"). W tym zakresie należy stwierdzić, że powołane w skardze orzecznictwo zostało wydane na gruncie diametralnie odmiennego stanu faktycznego, tj.: sprawy dotyczącej cofnięcia rejestracji automatu do gier lub urządzania gier, której rozstrzygnięcie zależy od spełnienia przez automat warunków rejestracji, a zatem zagadnieniem wstępnym nie może być tu wynik postępowania karnego, w którym oceniano urządzanie gier na automacie wbrew warunkom ustawowym (sygn. akt VI SA/Wa 1200/11), czy też sprawy dotyczącej kontroli prawidłowości deklarowanych podstaw opodatkowania, obliczania i wpłacania podatku VAT, podatku akcyzowego i opłat związanych z handlem paliwami, gdzie istotnie brak było podstawy do zawieszenia postępowania kontrolnego z powodu prowadzenia postępowania karnego ws. nielegalnego obrotu paliwami z uwagi na to, że organy podatkowe – w odróżnieniu od organów celnych w rozpoznawanej sprawie – posiadały pełne kompetencje do ustalenia stanu faktycznego sprawy istotnego dla rozpoznania tej sprawy i jej rozstrzygnięcia, odrębnie (niezależnie) od wyniku postępowania karnego (sygn. akt I SA/Wr 580/12). Niezależnie od powyższego – jak słusznie zauważa organ w odpowiedzi na skargę - organ celny nie uzasadnił konieczności zawieszenia postępowania celnego od wyroku Sądu w kwestii uznania skarżącego winnym popełnienia przestępstwa określonego w art. 305 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej, lecz wskazał, że wynik postępowania celnego zależy od oceny sądu dotyczącej naruszenia przez zatrzymany towar prawa do znaku towarowego. To, że organ celny jest zobowiązany do wstrzymania się z decyzją o zwolnieniu towaru do swobodnego obrotu lub odmowie jego zwolnienia do czasu wydania przez sąd wyroku w sprawie karnej, wynika zatem z faktu, że to sąd, a nie organ celny jest właściwy do ustalenia, czy importowany towar narusza prawa do znaku towarowego.
W rozpoznawanej sprawie organy nie naruszyły również art. 19 ust. 2 oraz art. 24 ust. 1 rozporządzenia. Przede wszystkim należy podkreślić, że zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia w przypadku gdy organy celne zostały poinformowane o wszczęciu postępowania w celu ustalenia, czy zostały naruszone wzór, patent, wzór użytkowy, topografia układu scalonego lub prawo do ochrony odmian roślin, zgłaszający lub posiadacz towarów mogą zwrócić się do organów celnych o zwolnienie towarów lub zakończenie ich zatrzymania przed zakończeniem postępowania. W przepisie tym prawodawca określił katalog "dóbr chronionych", które – pomimo wszczęcia procedury mającej na celu ustalenie ich naruszenia – mogą skutkować zwolnieniem z dozoru celnego towarów podejrzanych o naruszenie tych dóbr. Należy przyjąć, że jest to numerus clausus dóbr (praw), które w przypadku podejrzenia o ich naruszenie dopuszczają zastosowanie takiego zwolnienia w stosunku do towarów. Mając to na uwadze należy stwierdzić, że w przepisie art. 24 ust. 1 rozporządzenia prawodawca nie przewidział możliwości zwolnienia przez organ celny takiego towaru, w stosunku do którego toczy się postępowanie mające na celu ustalenie, czy towar narusza prawo do znaku towarowego, a tym samym – jak słusznie wskazuje organ celny - zarzut dotyczący pozbawienia skarżącego możliwości skorzystania z trybu określonego w ww. przepisie należy uznać za całkowicie chybiony. W konsekwencji, w związku z brakiem podstaw prawnych do zwolnienia przez organ celny towarów podejrzanych o naruszenie praw do znaku towarowego, przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd, niezasadny jest również zarzut naruszenia przez organ celny przepisu art. 19 ust. 2 rozporządzenia, gdyż organ celny nie miał żadnych powodów do pobierania próbek towarów, skoro wiadomym było, że cała partia towaru będzie musiała zostać w depozycie celnym do czasu zakończenia postępowania karnego. Towar został zatrzymany w postępowaniu karnym, a nie w celnym, a zwalniając w takim wypadku towar, co do którego istnieje podejrzenie, iż narusza prawa własności przemysłowej, organy celne naruszyłyby prawo i niedopełniały nałożonego na nie obowiązku ochrony rynku Unii Europejskiej przed podrobionymi towarami.
Mając powyższe na uwadze Sąd nie dopatrzył się wadliwości zaskarżonych postanowień uzasadniających uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. i w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło