I OSK 3172/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 23 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Op 24/14 o odrzuceniu skargi W. Z. w przedmiocie świadczeń rodzinnych postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Op 24/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę W. Z. w przedmiocie świadczeń rodzinnych. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 23 kwietnia 2014 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez oznaczenie organu, którego działalności lub bezczynności skarga dotyczy oraz wskazanie, czy skarga dotyczy: przewlekłego prowadzenia postępowania przez SKO w Opolu, czy bezczynności SKO w Opolu, czy też decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...]. Wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do jego treści w terminie 7 dni od dnia doręczenia, spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwanie, adresowane do pełnomocnika skarżącego K. Z., doręczono w dniu 28 kwietnia 2014 r., do rąk dorosłego domownika, męża K. Z. – W. Z. Wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi w zakreślonym terminie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniósł W. Z., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 77 § 1 P.p.s.a. oraz art. 72 § 2 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że podpis odbierającego pismo zawierające wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi stanowi własnoręczny podpis dorosłego domownika, który podjął się oddania pisma adresatowi, co doprowadziło do uznania prawidłowości doręczenia wezwania i odrzucenia skargi ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że podpis odbierającego przesyłkę zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zawiera takich cech, które pozwalają na identyfikację osoby, która złożyła ten podpis. Trudno jest przypisać ten podpis osobie W. Z., gdyż podpis ten nie zawiera imienia osoby odbierającej pismo. Poza tym nie sposób wyróżnić znaków graficznych liter, które wskazują na nazwisko Z. Ponadto wskazano, że pod adresem zamieszkania skarżącego zamieszkuje kilka osób noszących to samo nazwisko, a poza tym pierwsza litera imienia skarżącego jest taka sama jak W. Z. W związku z powyższym, w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu błędnie przyjął, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi odebrał W. Z., a więc było ono prawidłowo doręczone skarżącemu. Na tej podstawie skarżący kasacyjnie wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu; 2) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania; 3) przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W art. 72 § 1 P.p.s.a. ustawodawca przewidział, że jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma (doręczenie zastępcze). Przepis ten przewiduje zatem tryb postępowania w sytuacji, kiedy doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu. Tryb ten został zastosowany w rozpoznawanej sprawie i wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, doręczone zostało mężowi pełnomocnika skarżącej – W. Z., co potwierdza podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. O tym, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis W. Z. świadczy przed wszystkim oświadczenie pracownika poczty, który wskazał, że przesyłkę pod wskazanym adresem wydano dorosłemu domownikowi – W. Z., który podjął się oddać przesyłkę adresatowi. W tej sytuacji brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, tym bardziej, że do akt sprawy nie został złożony żaden dowód, z którego wynikałoby, że pokwitowania odbioru nie dokonał mąż K. Z. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że doręczenie zastępcze oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata. Domniemanie to może zostać obalone (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 1973 r., sygn. akt I CZ 157/72, OSNCP 1973, nr 12, poz. 215). Adresat musi wykazać, że pisma mu nie doręczono lub nie doręczono w tym terminie, w którym potwierdzony został odbiór pisma. Domniemanie doręczenia można obalić zarówno wtedy, kiedy doręczenie zastępcze było wadliwe, jak również wtedy, gdy było prawidłowe, ale pismo nie dotarło do rąk adresata. Należy jednak zwrócić uwagę, że obalenie domniemania stanowi podstawę przywrócenia terminu stronie, która uchybiła mu bez swojej winy. (por. Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Komentarz do art. 72 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX, 2009, wyd. III). W rozpoznawanej sprawie skarżący został wezwany do oznaczenia organu, którego działalności lub bezczynności skarga dotyczy oraz wskazanie, czy skarga dotyczy: przewlekłego prowadzenia postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, czy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, czy też decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu z dnia [...] grudnia 2013 r. zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 kwietnia 2014 r., które zostało doręczone dorosłemu domownikowi w dniu 28 kwietnia 2014 r. Wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi w zakreślonym terminie zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 - 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a.