I OZ 1184/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-12-23
Skład orzekający: sędzia NSA Wojciech Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, złożony w sytuacji, gdy toczy się postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, uniemożliwia sądowi wydanie postanowienia o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego nie tamuje wydania postanowienia o odrzuceniu zażalenia, jeśli dotyczy on sędziów, którzy nie brali udziału w wydaniu zaskarżonego postanowienia. Sąd podkreślił, że czynności związane z nadaniem zażaleniu dalszego biegu, w tym wydanie postanowienia o odrzuceniu zażalenia wniesionego po terminie, są czynnościami niecierpiącymi zwłoki, które mogą być podejmowane nawet w toku postępowania o wyłączenie sędziego, zwłaszcza gdy postępowanie to nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.Stan faktyczny
Strona złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o odmowie przyznania prawa pomocy. Sąd I instancji odrzucił to zażalenie, uznając je za wniesione po terminie. Strona wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia, podnosząc m.in. zarzut nierozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie strony na postanowienie o odrzuceniu zażalenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.W. i M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 400/14 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 400/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi D.W., M.W., M.W. i J.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia treści decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 400/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie D.W. i M.W. na postanowienie tego Sądu z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 400/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi D.W., M.W., M.W. i J.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia treści decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, iż odpisy postanowienia ww. z dnia 29 sierpnia 2014 r. zostały doręczone D.W. i M.W. w dniu 18 września 2014 r. (dowody doręczenia i wyjaśnienia Poczty Polskiej SA, k – 63-66 akt sądowych). Natomiast przesyłką nadaną przez Pocztę Polską SA w dniu 26 września 2014 r. D. i M.W. wnieśli zażalenie na postanowienie tegoż sądu z dnia 29 sierpnia 2014 r.
Sąd I instancji wskazując na treść art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") wyjaśnił, iż termin do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 29 sierpnia 2014 r. biegł od dnia 18 września 2014 r. (data doręczenia odpisu postanowienia). Termin 7-dniowy do wniesienia zażalenia upłynął więc z dniem 25 września 2014 r. (czwartek) Tymczasem D.W. i M.W. wnieśli zażalenie w dniu 26 września 2014 r., a więc po upływie ustawowego terminu. Odnośnie do złożonego do akt sądowych wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od orzekania w niniejszej sprawie, Sąd I instancji wyjaśnił, że wydanie postanowienia o odrzuceniu zażalenia nie oznacza merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Co więcej należy zauważyć, że w myśl art. 20 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego można złożyć w sądzie, w którym sprawa "się toczy". Tymczasem skarga w niniejszej sprawie na obecnym etapie nie spowodowała skutecznego wszczęcia postępowania, bowiem trwa postępowanie "wpadkowe" w przedmiocie prawa pomocy w związku z koniecznością opłacenia skargi. Z tych względów wniosek o wyłączenie sędziów nie tamuje wydania niniejszego postanowienia.
Zażalenie na ww. postanowienie wnieśli D.W. i M.W. wnosząc o jego uchylenie zmianę i przyznanie pomocy do rozgraniczenia. W uzasadnieniu podnieśli, iż zażalenia zostało wniesione w terminie, złożony był również wniosek o pomoc również w terminie i wniosek o wyłączenie sędziów, który nie został rozpoznany, a Sąd i Sędziowie winni się wstrzymać od orzekania w niniejszej sprawie również z wniosku o przyznanie pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
Zgodnie z art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuca zażalenie wniesione po terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalne, a także zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Stosownie do art. 194 § 2 p.p.s.a., zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Stwierdzić należy, iż skoro odpis zaskarżonego orzeczenia został doręczony D.W. i M.W. w dniu 18 września 2014 r. (dowód doręczenia i wyjaśnienia Poczty Polskie SA, k. 63-66 akt sądowych) to siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 25 września 2014 r. Wniesienie zażalenia w dniu 26 września 2014 r. nastąpiło zatem z uchybieniem terminu, co uzasadniało jego odrzucenie.
Stosownie do art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do drugiego stopnia;
3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Niezależnie od przyczyn wymienionych powyżej, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 p.p.s.a. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonych sędziów i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione. Należy zauważyć, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić oraz być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji.
Nadto jak wynika z art. 20 § 3 p.p.s.a., do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędzia może spełniać tylko czynności niecierpiące zwłoki.
Oznacza to, że sędzia co do którego toczy się postępowanie o jego wyłączenie, może dokonywać tylko tych czynności, których niedokonanie lub opóźnienie w dokonaniu może wpłynąć negatywnie na pozycję prawną strony w postępowaniu, uniemożliwiając lub utrudniając właściwe rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy. Do czynności niecierpiących zwłoki należą czynności związane z nadaniem zażaleniu dalszego biegu. Wskazać należy, iż w chwili obecnej wciąż toczy się postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w związku z koniecznością opłacenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd zaprezentowany w postanowieniu tegoż sądu z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt II OZ 929/13, (dostępny w CBOIS https://cbois.nsa.gov.pl), iż rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest czynnością o której mowa w art. 20 § 3 p.p.s.a., bowiem bez rozpoznania tego wniosku nie jest możliwe nadanie biegu sprawie. Z tego względu wniosek o wyłączenie sędziów nie miał wpływu na wydanie zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło