II GSK 116/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. Sz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1222/14 w sprawie ze skargi J. Sz. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu handlowego zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. Sz. na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 2 września 2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1222/14 oddalił skargę J. Sz. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK) z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Prezes UOKiK, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.), art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm.; dalej: ustawa o jakości handlowej; u.j.h.), utrzymał w mocy decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Sz. z dnia [...] listopada 2013 r., wymierzającą J. Sz. karę pieniężną w wysokości 3688 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych: 1/ partii "[...]", produkcji [...] oraz 2/ partii "[...]", dystrybutor [...]. Prezes UOKiK wyjaśnił, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniach [...] kwietnia 2013 r. w hurtowni nabiałowej J. Sz. pobrano do badań laboratoryjnych próbki wyżej wskazanego masła i sera. Badania pobranych próbek, wykonane przez Laboratorium UOKiK w O. wykazały, że masło i ser nie odpowiadały wymogom jakości handlowej (sprawozdania z badań: nr [...] z [...] maja 2013 r. dot. masła i nr [...] z [...] maja 2013 r. dot. sera), ponieważ w składzie tych produktów ujawniono obecność tłuszczu obcego, a nadto w składzie masła ujawniona została też zawyżona zawartość wody. Opierając się na wynikach badań organ uznał, że stosując nazwy wskazanych środków spożywczych niezgodne z rzeczywistością, J. Sz. naruszył art. 46 i art. 47 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.; dalej: u.b.ż.ż.) wprowadzając tym samym konsumentów w błąd, co do rzeczywistego charakteru produktów, które wbrew nazwom nie były produktami, jakie konsumenci chcieli nabyć. Wyniki badań potwierdzają także, że wskazane artykuły rolno-spożywcze zostały zafałszowane w rozumieniu art. 3 ust. 10 u.j.h., a skoro J. Sz. wprowadzał je do obrotu, to podlegał karze pieniężnej, stanowiącej zaledwie około 0,2 % możliwej do wymierzenia kary, którą organ wymierzył uwzględniając dane o wysokości przychodu podane przez przedsiębiorcę, znaczny stopień szkodliwości czynu (podano nieprawdziwe nazwy i skład produktów) i stopień zawinienia przedsiębiorcy jako profesjonalisty działającego na rynku spożywczym. Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) WSA uznał zaskarżone decyzje za zgodne z prawem i podkreślił, że przepisy rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności [Dz. U. UE z dnia 1 lutego 2002 r. L 31, s. 1 ze zm.; Polskie wydanie specjalne z 2004 r. rozdz. 15, t. 6, s. 463; dalej: rozporządzenie (WE) nr 178/2002] w art. 8 stanowią, że prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Według tego przepisu prawo żywnościowe ma na celu zapobieganie: a) oszukańczym lub podstępnym praktykom, b) fałszowaniu żywności oraz c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzić konsumenta w błąd. Natomiast według definicji zawartej w art. 3 pkt 5 u.j.h. jakością handlową są cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Sąd wskazał, że badania przeprowadzone przez akredytowane Laboratorium w O. w zakresie cech organoleptycznych i fizyko-chemicznych wykazały, że w kontrolowanej partii masła była niedozwolona obecność tłuszczu obcego w tłuszczu mlecznym, steroli pochodzenia roślinnego oraz zawyżona zawartość wody. Stwierdzono wady konsystencji próbki (konsystencja mazista) oraz smaku/aromatu (obcy, nieczysty). Natomiast ser nie odpowiadał wymaganiom prawa z uwagi na niedozwoloną obecność tłuszczu obcego w tłuszczu mlecznym oraz obecność steroli pochodzenia roślinnego. Dodatkowo w wyniku oceny organoleptycznej stwierdzono smak i zapach kwaśny, lekko gorzki. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący w dniach [...] maja 2013 r. został zapoznany w wynikami badań, lecz nie skorzystał z prawa przebadania próbki kontrolnej. W piśmie z dnia [...].09.2013 r. wniósł o przeprowadzenie dowodu z "biblioteczki" producenta oraz zeznań pracowników producenta na okoliczność właściwej jakości masła. Wnioski te zostały oddalone. Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie dowodów ze sprawozdania z badań próbki pochodzącej z "biblioteczki" producenta na okoliczność właściwej jakości handlowej kwestionowanego masła, Sąd podzielił stanowisko organu co do bezzasadności tego wniosku, bowiem badania przeprowadzone przez producenta poza procedurami określonymi w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r., poz. 148 ze zm.) nie dają żadnej pewności w jaki sposób i z jakiej partii towaru została pobrana próbka na potrzeby przeprowadzenia badania kontrolnego, weryfikującego wcześniejsze badanie organu. Sąd uznał, że takie badania byłyby obarczone znacznym ryzykiem niewiarygodności. Uwagi te dotyczą pozostałych wniosków dowodowych składanych w postępowaniu, które nie zostały uwzględnione oraz wniosków zawartych w skardze, a oddalonych na rozprawie przez Sąd. Ustosunkowując się do zarzutu nieprawidłowego pobrania do badania próbki produktu i jej niewłaściwego przechowywania – co zdaniem skarżącego wpłynęło na wiarygodność badania przeprowadzonego przez Laboratorium UOKiK w O. – Sąd wyjaśnił, że tryb pobierania i badania próbek produktów lub próbek kontrolnych, termin i sposób dostarczenia próbki do badań oraz inne czynności związane z badaniami laboratoryjnymi próbek produktów reguluje rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2012 r., poz. 496). Zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia próbka produktu powinna być przechowywana w sposób i w warunkach zabezpieczających produkt przed zmianą jakości lub cech charakterystycznych. W § 4 cyt. aktu określony został termin i warunki w jakich ma być dostarczona próbka do badań tj. niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia pobrania próbki z zachowaniem warunków uniemożliwiających zmianę jakości produktu lub cech charakterystycznych. Uwzględniając wskazane przepisy, Sąd uznał stanowisko skarżącego za bezzasadne. O tym, że próbka była przechowywania prawidłowo przez organ świadczy protokół przyjęcia próbki produktu do badań z dnia [...] kwietnia 2013 r., zgodnie z którym Laboratorium w O. oceniło przydatność próbki do badań jako właściwą. Próbki masła i sera zostały dostarczone do Laboratorium [...] kwietnia 2013 r. (pięć dni po pobraniu przez inspektorów), czyli w terminie. Co więcej, w ocenie Sądu, badania próbek sera i masła przeprowadzono stosownie do wymaganych procedur oraz w terminie przydatności produktów do spożycia. Sąd stwierdził, że w tej sprawie podmiotem kontrolowanym był przedsiębiorca J. Sz., który wprowadzał do obrotu zafałszowane produkty mleczarskie i tylko on mógł być stroną postępowania. W tej sytuacji producent zafałszowanego produktu nie ma interesu prawnego. Ponadto za słuszne Sąd uznał stanowisko Prezesa UOKiK, że postępowanie kontrolne toczy się według określonych reguł, wynikających z ustawy o Inspekcji Handlowej oraz ustawy o jakości handlowej i nie jest to postępowanie stricte administracyjne, regulowane k.p.a. Organ nie miał zatem podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych podmiotów, które nie były objęte kontrolą. Producent może ponosić odpowiedzialność za własne działania, na podstawie właściwych przepisów prawa i w stosownym trybie. Z akt sprawy wynika, że działalność producenta była badana przez organy ścigania. W ocenie Sądu sposób wymierzenia i wyliczenia nałożonej kary był zgodny z art. 40a ust. 4 w zw. z art. 40a ust. 5 u.j.h. i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Organy prawidłowo odniosły podstawę wymiaru kary do przychodu strony, a mając na względzie fakt, że wymierzona kara stanowiła zaledwie 0,2 % górnej granicy kary możliwej do wymierzenia, Sąd nie uznał jej za nieadekwatną i wygórowaną. Odwołując się do art. 114 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") [Dz. U. UE z dnia 16 listopada 2007 r. L 299, s. 1 ze zm.; dalej: rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007] Sąd wskazał, że produkty żywnościowe przeznaczone do spożycia przez ludzi można wprowadzać do obrotu jako mleko i przetwory mleczne, tylko jeśli są zgodne z definicjami i nazwami ustanowionymi w załączniku XII tego rozporządzenia. Do takich przetworów mlecznych należy masło i zgodnie z dodatkiem do załącznika nr XV rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 masło jest produktem zawierającym nie mniej niż 80 % i nie więcej niż 90 % tłuszczu mlecznego, nie więcej niż 16 % wody i nie więcej niż 2 % suchej masy beztłuszczowej mleka. A zatem tylko taki produkt może być oferowany pn. "masło" poza wyjątkami określonymi w pkt I. 2 załącznika XV do cyt. rozporządzenia, które nie dotyczą sprawy. Wobec tego WSA przyjął, że nie było podstaw, aby podważać wiarygodność wyników badań ujawnionych w sprawozdaniach i prawidłowość ustaleń organu poczynionych na ich podstawie, co do zafałszowania zbadanych artykułów. Na koniec WSA zaznaczył, że istotą sprawy było sprawdzenie jakości produktu końcowego, a organy przeprowadziły postępowanie prawidłowo oraz zgodnie z prawem materialnym wymierzyły skarżącemu karę pieniężną za wykazane naruszenia prawa. Skargą kasacyjną J. Sz. domagał się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych, zarzucając naruszenie: I. prawa materialnego – przepisów Konstytucji RP: 1) art. 2 Konstytucji RP (wyrażającego zasadę demokratycznego Państwa prawnego w aspekcie naruszenia zasady ne bis in idem) w związku z: – art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, – art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że możliwe jest nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktu zafałszowanego, pomijając jednocześnie okoliczność, że czyn ten wyczerpuje również znamiona przestępstwa, za które grozi kara grzywny, ograniczenia wolności a nawet pozbawienia wolności, tj. poprzez nieuwzględnienie, że organy administracji dążą do egzekwowania od skarżącego odpowiedzialności prawnej na podstawie mechanizmu prawnego zakładającego możliwość podwójnego karania (karą administracyjną i sankcją karną) za jeden czyn; 2) art. 2 Konstytucji RP (wyrażającego zasadę demokratycznego Państwa prawnego w aspekcie naruszenia zasady określoności przepisów przewidujących sankcje administracyjne) w związku z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej poprzez ich błędną wykładnię polegającą na wymierzeniu kary pieniężnej w oparciu o przesłane przez skarżącego w innej sprawie administracyjnej oświadczenie o wysokości obrotów, podczas gdy wyżej wymieniony przepis nie precyzuje jak należy rozumieć pojęcie "przychód", "rok rozliczeniowy", oraz "poprzedzającym rok nałożenia kary", na podstawie których możliwe jest wymierzenie kary pieniężnej, a w konsekwencji wymierzenie kary pieniężnej na podstawie przepisu statuującego ustalenie jej wysokości na bliżej nieokreślonych podstawach; II. prawa materialnego – umów międzynarodowych: 1) art. 4 ust. 1 Protokołu Nr 7 sporządzonego dnia 22 listopada 1984 r. w Strasburgu do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z dnia 11 marca 2003 r. Nr 42, poz. 364) w związku z art. 91 Konstytucji RP oraz w związku z: a) art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, b) art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez ich niezastosowanie w sytuacji gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki oraz błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że możliwe jest nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktu zafałszowanego, pomijając jednocześnie okoliczność, że czyn ten stanowi przestępstwo, za które grozi kara grzywny, ograniczenia wolności a nawet pozbawienia wolności tj. poprzez brak uwzględnienia, że organy administracji dążą do egzekwowania od skarżącego odpowiedzialności prawnej na podstawie mechanizmu prawnego zakładającego możliwość podwójnego karania (karą administracyjną i sankcją karną) za jeden czyn; 2) art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z dnia 29 grudnia 1977 r. Nr 38, poz. 167) w związku z art. 91 Konstytucji RP oraz w związku z: a) art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, b) art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez ich niezastosowanie w sytuacji gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki i błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że możliwe jest nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktu zafałszowanego, pomijając jednocześnie okoliczność, że czyn ten wyczerpuje również znamiona przestępstwa, za które grozi kara grzywny, ograniczenia wolności a nawet pozbawienia wolności, tj. poprzez brak uwzględnienia, że organy administracji dążą do egzekwowania od skarżącego odpowiedzialności prawnej na podstawie mechanizmu prawnego zakładającego możliwość podwójnego karania (karą administracyjną i sankcją karną) za jeden czyn; III. prawa materialnego: 1) art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że ukaranie podmiotu wprowadzającego do obrotu produkt zafałszowany może nastąpić bez przypisania mu jakiejkolwiek winy; 2) ewentualnie na wypadek uznania przez Sąd, iż sformułowany w pkt 1 zarzut jest niezasadny skarżący kasacyjnie podniósł zarzut naruszenia art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż odpowiedzialność statuowana tym przepisem ma charakter odpowiedzialności absolutnej, a w konsekwencji, że w wypadku stwierdzenia naruszenia prawa podmiot karany nie może się od niej w żaden sposób uwolnić; 3) art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż odpowiedzialność za wprowadzenie produktu do obrotu ponosi nie tylko producent ale też inne podmioty uczestniczące w procesie produkcji i dystrybucji; 4) art. 18 ust. 1-5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008 z dnia 5 marca 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oraz oceny jakości mleka i przetworów mlecznych [Dz. U. UE z dnia 29 marca 2008 r. L 88, s. 1 ze zm.; dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 273/2008] oraz załączników nr II, XX i XXI do tego rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie oraz akceptację braku jego zastosowania przez organy administracji, a w efekcie pozbawienie producenta możliwości wykazania niewłaściwego przeprowadzenia procedury pobierania próbek w sytuacji, gdy artykuł ten przewiduje uprawnienie producenta do wypowiedzenia się co do sposobu pobierania próbek; 5) art. 18 ust. 1-5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008 oraz załączników nr II, XX i XXI do tego rozporządzenia w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i ich niezastosowanie w sytuacji gdy wystąpiły ku temu przesłanki, a w konsekwencji akceptację niewłaściwego określenia stron postępowania administracyjnego przez organy I i II instancji i pozbawienie przez to [...] udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze strony; 6) art. 18 ust. 1-5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008 oraz załączników nr II, XX i XXI do tego rozporządzenia w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, ewentualnie akceptację ich błędnego zastosowania przez organy administracji, a polegające na akceptacji wydania decyzji organu I i II instancji w oparciu o dowody zdobyte sprzecznie z prawem, w postaci próbek zakwestionowanej partii produktu [...], produkcji [...], o wartości 267,75 złotych, a co za tym idzie, wyników badań nr [...] zebranych niezgodnie z przepisaną prawem procedurą, podczas gdy ZWIIH powinien zwrócić się do producenta w celu powiadomienia go o podjętych czynnościach i umożliwić mu wypowiedzenie się co do prawidłowości pobierania próbek zakwestionowanej partii produktu oraz błędną wykładnię wyżej wskazanych przepisów polegającą na przyjęciu, że można oprzeć decyzję administracyjną w przedmiocie wymierzenia kary na dowodach zebranych niezgodnie z procedurą przepisaną powszechnie obowiązującym prawem; 7) art. 29 ust. 1 i 3 ustawy o Inspekcji Handlowej poprzez jego błędną wykładnię, ewentualnie niewłaściwe zastosowanie, poprzez zwrócenie się do skarżącego o przebadanie próbki kontrolnej zakwestionowanego produktu po upływie terminu jego przydatności do spożycia w efekcie czego został on pozbawiony prawa do zakwestionowania wyników badań przedłożonych przez ZWIIH, podczas gdy w przypadku zwrócenia się do niego o jej przebadanie przed upływem tego okresu mógł on wykazać należytą jakość handlową zakwestionowanego produktu poprzez jego przebadanie przed upływem tego terminu; 8) art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 oraz art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej w zw. z art. 2 pkt 16 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt [Dz. U. UE z dnia 30 kwietnia 2004 r. L 165, s. 1 ze zm.; Polskie wydanie specjalne z 2004 r. rozdz. 03, t. 45, s. 200; dalej: rozporządzenie (WE) nr 882/2004] oraz w zw. z art. 19 ust. 1 lit. b) wyżej wymienionego rozporządzenia (WE) nr 882/2004 i w zw. z art. 2 ust. 2 pkt a) rozporządzenia (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi [Dz. U. UE z dnia 25 czerwca 2004 r. L 139, s. 206 ze zm.; Polskie wydanie specjalne z 2004 r. rozdz. 03, t. 45, s. 75;] poprzez ich zastosowanie pomimo, iż nie wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki; IV. przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy: 1) art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 3 ustawy o jakości handlowej oraz art. 29 ustawy o Inspekcji Handlowej oraz art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej: p.u.s.a.) – mające istotny wpływ na wynik sprawy – poprzez uznanie, iż organy I i II instancji prawidłowo odmówiły przeprowadzenia dowodów ze sprawozdania z badań nr [...]; 2) art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ewentualnie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 136 k.p.a. oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. – mające istotny wpływ na wynik sprawy – poprzez akceptację uchybień proceduralnych organów I i II instancji polegającą na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, zaniechaniu przez organy administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego i do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, arbitralnym potraktowaniu przez organy przedmiotowej sprawy bez rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji brak uchylenia zaskarżonej decyzji Prezesa UOKiK; 3) art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 151 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 75 § 1, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1 oraz art. 28 k.p.a. – mające istotny wpływ na wynik sprawy – poprzez ich błędną wykładnię i ich niezastosowanie w sytuacji, gdy wstąpiły ku temu przesłanki, a w konsekwencji niewłaściwe określenie stron postępowania i pozbawienie przez to [...] udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze strony oraz uniemożliwienie producentom skutecznej obrony swoich praw w postępowaniu wszczętym przez ZWIIH dotyczącym wprowadzenia do obrotu produktu [...], produkcji [...], o wartości 267,75 złotych zakończonego wydaniem decyzji wymierzającej karę pieniężną z tytułu wprowadzenia przedmiotowego produktu do obrotu oraz uniemożliwienie producentom wykonywania uprawnień strony w postępowaniu. Ponadto wnoszący skargę kasacyjną wniósł o: 1. zwrócenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego z następującym pytaniem prawnym co do zgodności art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia i art. 40a ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej z Konstytucją RP: – czy art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w zakresie w jakim dopuszcza stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn odpowiedzialności za przestępstwo i kary pieniężnej, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 Protokołu Nr 7 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych? 2. zwrócenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego z następującym pytaniem prawnym co do zgodności art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej z Konstytucją RP: – czy art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej w zakresie w jakim przewiduje wymierzenie kary pieniężnej, za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego w oparciu o przychód osiągnięty w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, które to pojęcia nie są wyjaśnione w ustawie o jakości handlowej oraz Ordynacji podatkowej, jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP? Pismem z dnia [...] października 2014 r. działający z substytucji pełnomocnika skarżącego radca prawny złożył w WSA w W. skargę kasacyjną zawierającą identyczne zarzuty oraz wnioski jak wyżej przedstawione. WSA zarządził o włączeniu tego pisma do akt sprawy jako uzupełnienia skargi kasacyjnej. Prezes UOKiK udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną i wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych, a w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r., odnosząc się do skargi kasacyjnej z dnia [...] października 2014 r., podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na pierwotną skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżonym kasacyjnie wyrokiem Sąd I instancji uznał, że nałożenie na skarżącego, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h., kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych nie naruszało prawa. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, opatrzonej datą [...] października 2014 r., opartej na obu podstawach wskazanych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., zarzuca się w pierwszym rzędzie naruszenie przepisów prawa materialnego, których istota koncentruje się wokół zasady ne bis in idem i twierdzenia, że została ona naruszona, bowiem zarówno normy krajowe, w tym konstytucyjne, jak też umowy międzynarodowe nie dopuszczają "podwójnego karania". Nadmienić należy, że w sprawie złożono, w terminie właściwym dla wniesienia skargi kasacyjnej, drugą skargę kasacyjną, opatrzoną datą [...] października 2014 r., której treść powieliła skargę kasacyjną wniesioną wcześniej w ramach tej samej kancelarii, podpisaną przez innego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził przy tym rozbudowanej lub zmienionej argumentacji, co skutkuje oceną, że faktycznie wniesiono jeden środek odwoławczy od wyroku WSA, z pismem procesowym popierającym argumentację pierwotną. Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego dotyczące naruszenia zasady ne bis in idem ujęte zostały w pkt I ppkt 1 i pkt II skargi kasacyjnej i zostaną rozpoznane łącznie. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się z poglądem skarżącego kasacyjnie, że w rozpoznawanej sprawie zaistniał zbieg odpowiedzialności administracyjnej za delikt z art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. z określoną w art. 97 u.b.ż.ż. za występek polegający na produkowaniu lub wprowadzaniu do obrotu środka spożywczego zepsutego lub zafałszowanego. Powyższy pogląd uzasadniony jest przede wszystkim różnym charakterem ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Pierwsza z wymienionych ustaw, jak stanowi jej art. 1 reguluje sprawy jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i zasady działania Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, koncentrując się wokół kwestii jakości handlowej, której definicja zawarta została w art. 3 pkt 5 cyt. ustawy. Zgodnie z zawartym tam określeniem jakość handlowa to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi i fitosanitarnymi. Co istotne, na mocy art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia przepisy tej ustawy nie mają zastosowania do artykułów rolno-spożywczych w zakresie jakości handlowej tych artykułów określonych przepisami ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia, jak stanowi art. 1 tej ustawy, określa wymagania procedury niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w sprawie bezpieczeństwa żywności. Przepisy omawianej ustawy koncentrują się wokół tych wszystkich kwestii dotyczących żywności, które wiążą się z wymaganiami zdrowotnymi i wymogami higieny niezbędnymi z punktu widzenia bezpieczeństwa żywności. Pojęcie bezpieczeństwa żywności określone zostało w art. 3 ust. 3 pkt 5 u.b.ż.ż. i należy przez nie rozumieć ogół warunków, które muszą być spełniane, dotyczących w szczególności: stosowania substancji dodatkowych, poziomów substancji zanieczyszczających, pozostałości pestycydów, warunków napromieniowania żywności, cech organoleptycznych i działań, które muszą być podejmowane na wszystkich etapach produkcji lub obrotu żywnością – w celu zapewnienia zdrowia i życia człowieka. Co do wymogów związanych z dobrą praktyką higieniczną, to stosownie do ust. 3 pkt 8 cyt. artykułu, to idzie tu o działania, które musza być podjęte i warunki higieniczne, które muszą być spełniane i kontrolowane na wszystkich etapach produkcji lub obrotu, aby zapewnić bezpieczeństwo żywności. Przedstawiony zakres unormowania i stosowania wymienionych ustaw, mimo wspólnego mianownika, jakim są wymagania i procedury dotyczące prawa żywnościowego określone cyt. wyżej rozporządzeniem (WE) nr 178/2002, jest różny. Z tego względu "zafałszowany środek spożywczy" z ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia nie będzie tożsamym pojęciem z "zafałszowanym artykułem rolno-spożywczym", którym operuje ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. I tak, w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych "zafałszowanym artykułem rolno-spożywczym" jest produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli: a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą, c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. Z kolei z art. 3 ust. 3 pkt 45 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia wynika, że "zafałszowany środek spożywczy" to środek, którego skład lub inne właściwości zostały zmienione, a konsument nie został o tym poinformowany w sposób określony w art. 45 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 50, albo środek spożywczy, w którym zostały wprowadzone zmiany mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości; środek spożywczy jest środkiem spożywczym zafałszowanym, w szczególności jeżeli: a) dodano do niego substancje zmieniające jego skład lub obniżające jego wartość odżywczą, b) odjęto składnik lub zmniejszono zawartość jednego lub kilku składników decydujących o wartości odżywczej lub innej właściwości środka spożywczego, c) dokonano zabiegów, które ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd środka spożywczego o należytej jakości, d) niezgodnie z prawdą podano jego nazwę, skład, datę lub miejsce produkcji, termin przydatności do spożycia lub datę minimalnej trwałości albo w inny sposób nieprawidłowo go oznakowano – wpływając przez te działania na bezpieczeństwo środka spożywczego. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd wyrażony już przez ten Sąd, że szczegółowa analiza treści przywołanych definicji prowadzi do wniosku, iż tak jak w odniesieniu do ustawy o jakości handlowej wyróżnikiem zafałszowania jest istotne naruszenie interesu klientów, tak na gruncie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia tym wyróżnikiem jest bezpieczeństwo środka spożywczego (wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2012 r. o sygn. akt II GSK 1823/11; ten wyrok i dalej powoływane dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jeżeli zatem "artykuł rolno-spożywczy zafałszowany" nie jest "środkiem spożywczym zafałszowanym", to podlegający karze pieniężnej czyn polegający na wprowadzeniu do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego (delikt z art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h.) nie jest tożsamy z zagrożonym karą grzywny (alternatywnie ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności) czynem polegającym na wprowadzeniu do obrotu środka spożywczego zafałszowanego stanowiącego występek z art. 97 u.b.ż.ż. Zatem wobec braku tożsamości czynów określonych przepisami art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. i art. 97 u.b.ż.ż., co uniemożliwia uznanie ich za to samo zachowanie penalizowane odrębnie, a więc podwójnie, na gruncie wymienionych ustaw, za niezasadne uznać należy twierdzenie istnienia w rozpoznawanej sprawie zbiegu odpowiedzialności administracyjnej i karnej za jeden i ten sam czyn, a w konsekwencji również i kumulacji stosowanej sankcji, co nie korespondowałoby z zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie prawa. Tym samym wszystkie zarzuty zawarte w pkt I ppkt 1 i II ppkt 1 i 2 skargi kasacyjnej naruszenia wskazanych przepisów Konstytucji RP, ustawy o jakości handlowej i ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz przepisów umów międzynarodowych – Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych – należało uznać za nieusprawiedliwione. Należy dodać, że przedstawiony pogląd sądu kasacyjnego nie odbiega od poglądu prezentowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny we wcześniejszych wyrokach (patrz: cyt. wyżej wyrok z dnia 19 grudnia 2012 r. o sygn. akt II GSK 1823/11 oraz wyrok z dnia 6 lutego 2013 r. o sygn. akt II GSK 2171/11). Nie można także zgodzić się ze skarżącym co do naruszenia art. 2 Konstytucji RP w sposób opisany w pkt I ppkt 2 skargi kasacyjnej. Brak w akcie prawnym definicji pojęcia użytego w normie sankcyjnej nie oznacza automatycznie, że nie można ustalić jego treści oraz zakresu i że z tego powodu przez jego niedookreśloność przepis nie jest zgodny z art. 2 Konstytucji. Przepis art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. przewidując karę pieniężną za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych określił jej wysokość granicznie do 10% przychodu osiągniętego w roku poprzedzającym rok nałożenia kary, jednak nie niższej niż 1.000 zł. Posłużenie się przez ustawodawcę terminem przychodu (którego treść jest wyjaśniona poprzez przepisy prawa podatkowego, a więc te regulacje, które termin ten stosują i wyjaśniają) w niniejszej sprawie jest możliwe z uwagi na przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.). Ustawa ta identyfikuje w rozdziale 2 źródła przychodów, a w art. 9 ust. 2 definiuje co należy rozumieć przez dochód ze źródeł przychodów. W sytuacji niewątpliwego normatywnego znaczenia pojęcia "przychód", którym posłużył się ustawodawca w art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. dalsza treść przepisu odwołująca się do przychodu z roku rozliczeniowego poprzedzającego rok nałożenia kary nie może nasuwać wątpliwości. Odnosząc się do zarzutów wymienionych w pkt III ppkt 1 – 3 skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że są one całkowicie niezasadne. Sąd nie wyłożył błędnie art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h., bowiem wymierzenie kary w oparciu o ten przepis następuje, tak jak to przyjął Sąd I instancji, niezależnie od winy podmiotu, w stosunku do którego sankcja może być adresowana. Z treści art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wynika, że wbrew stanowisku strony wnoszącej skargę kasacyjną dla zastosowania tego przepisu prawa nie jest wymagane przypisanie winy podmiotowi wprowadzającemu zafałszowany produkt żywnościowy do obrotu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela, że przepis art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. jest wyrazem odpowiedzialności administracyjnej, która ma charakter obiektywny, więc już sam fakt zachowania wypełniającego zawarte w nim przesłanki odpowiedzialności, a więc zachowania naruszającego ten przepis prawa, uzasadnia jego stosowanie wobec podmiotu dopuszczającego się takiego zachowania. W tym miejscu przypomnieć także należy, że Trybunał Konstytucyjny w szeregu orzeczeń, w tym także w wyroku z dnia 7 lipca 2009 r. o sygn. akt K 13/08 (Dz. U. z dnia 15 lipca 2009 r. Nr 112, poz. 936; OTK-A z 2009 r. nr 7, poz. 105) wskazał, że cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej jest założenie stosowania jej automatycznie w stosunku do podmiotu ponoszącego odpowiedzialność obiektywną za naruszenie ustawowych przepisów (tak: wyrok NSA z dnia 4 października 2012 r. o sygn. akt II GSK 1339/11). Nie jest uzasadnione twierdzenie skarżącego kasacyjnie, że pogląd Sądu o odpowiedzialności podmiotów innych, poza producentem, narusza art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 przez błędną wykładnię, a to z tego zasadniczego powodu, że WSA wykładni tego przepisu nie przeprowadzał. Sama zaś odpowiedzialność prowadzącego hurtownię artykułów rolno-spożywczych za ich jakość handlową wynika z przywołanych wyżej przepisów, adresowanych również do innych, poza producentem, uczestników rynku wprowadzających do obrotu artykuły rolno-spożywcze. Nałożona na skarżącego (nie zaś na producenta) na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. kara za wprowadzanie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych uzasadniona jest rozumieniem obrotu w taki sposób jak to nakazuje art. 3 pkt 4 u.j.h. odsyłający w tym względzie do art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, do którego odwołuje się skarżący kasacyjnie, wskazując na art. 17 ust. 1, pomijając jednak zasadnicze normy tej regulacji. Otóż zgodnie z art. 3 pkt 8 cyt. rozporządzenia obrót należy rozumieć jako wprowadzanie na rynek, co oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania bezpłatnego lub nie, oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Należy również podkreślić, że cyt. unormowanie wspólnotowe dotyczy, jak wynika z art. 4, wszystkich etapów produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności (...), a powyższa zasada znajduje swoje uzasadnienie w treści pkt 12 preambuły, gdzie przewidziano konieczność zapewnienia bezpieczeństwa żywności przez uwzględnienie wszystkich aspektów łańcucha produkcji żywności podstawowej i produkcji pasz, aż do sprzedaży lub dostawy żywności do konsumenta. Tym samym odpowiedzialność innych podmiotów, poza producentami żywności, za zachowanie odpowiednich standardów żywności bezpiecznej i niezafałszowanej nie ulega wątpliwości. Pozostając przy argumentacji skargi kasacyjnej związanej z producentem, należy oddalić zarzut niewłaściwego określenia stron postępowania administracyjnego (zarzut pkt III ppkt 5) poprzez pozbawienie udziału w postępowaniu producenta zakwestionowanych artykułów rolno-spożywczych, a stanowisko WSA uznać w tej mierze za prawidłowe. Jak wyżej stwierdzono, odpowiedzialność innych, poza producentem, podmiotów ma charakter samodzielny i związana jest z wynikami kontroli przeprowadzonymi u przedsiębiorcy uczestniczącego w określonym etapie dystrybucji żywności. Można jedynie dodać, że odpowiedzialność skarżącego nie wyklucza ewentualnego odrębnego postępowania, którego stroną będzie producent, a rzecz jasna nie będzie już skarżący. Powyższe rozważania uzasadniają też nieuwzględnienie zarzutu naruszenia art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 151 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w powiązaniu z przepisami k.p.a. wymienionymi w pkt IV ppkt 3 skargi kasacyjnej. Niezasadny i niepoprawnie sformułowany jest zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej. Zważywszy na wynikającą z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasadę związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami kasacyjnymi, postawiony jako ewentualny zarzut niewłaściwego zastosowania tego przepisu nie może być przez ten Sąd rozpatrywany, ponieważ to nie sąd kasacyjny ma decydować o zakresie kontroli kasacyjnej. Co zaś do błędnej wykładni wskazanej normy, trudno w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku doszukać się tego procesu, natomiast skarżący kasacyjnie nie postawił zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wreszcie Naczelny Sąd Administracyjny, konfrontując z aktami sprawy administracyjnej ocenę Sądu I instancji, że brak jest podstaw by podważać wyniki badań ujawnione w sprawozdaniu z badań nr [...] z [...] maja 2013 r. oraz że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, nie podzielił zarzutów skargi kasacyjnej, iż w toku postępowania naruszone zostały przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie norm procesowych uzasadniałoby uchylenie zaskarżonego wyroku na podstawie art. 185 § 1 w związku z dyspozycją art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Sąd I instancji szczegółowo odniósł się do kwestii związanych z pobraniem próbek oraz przyjęciem ich do badań i zbędne jest powtarzanie rozważań, które doprowadziły WSA do wniosków aprobujących działania organu. Co do złożonych wniosków o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, co do zgodności art. 97 ustawy o bezpieczeństwie żywności żywienia i art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej z Konstytucją RP, należy zwrócić uwagę, że działanie takie stanowi wyłączną domenę sądu rozpoznającego sprawę. Oznacza to, że tego typu wniosek może zostać potraktowany przez sąd administracyjny jedynie jako chęć zwrócenia uwagi na istniejącą, zdaniem wnioskodawcy, kwestię prawną o wymiarze wykraczającym poza kognicję tego sądu. Zgodnie z art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Wymaga szczególnego podkreślenia, że postanowienie o wystąpieniu do TK z pytaniem prawnym sąd może podjąć wyłącznie wówczas, gdy poweźmie zasadnicze wątpliwości co do zgodności danego przepisu z Konstytucją (ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą), których wyjaśnienie przez Trybunał jest niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Wątpliwości skarżącego nie uzasadniają wystąpienia z pytaniem prawnym przez sąd (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3 wyd., C.H.Beck, str. 535 – 536). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie nie powziął wątpliwości, które uzasadniałyby zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, co skutkowałoby koniecznością zawieszenia postępowania w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).