IV SA/Wa 1138/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-04
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Alina Balicka, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błędne oznaczenie numeru działki w sentencji decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA (rażące naruszenie prawa)?Ratio decidendi
Błędne wskazanie numeru działki w sentencji decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, które nie prowadzi do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia i nie jest oczywistą omyłką, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. Jednakże, jeśli strony postępowania zaakceptowały przebieg granic, co potwierdziły podpisami, a stwierdzone nieścisłości nie mają charakteru rażącego naruszenia prawa, skarga na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności nie może zostać uwzględniona.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z 2007 r. o rozgraniczeniu nieruchomości, zarzucając m.in. niezgodność szkicu z ewidencją, nieprawidłowe ustalenie granic, które miało prowadzić do rozbiórki ich budynków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. odmówiło stwierdzenia nieważności w części, a w innej części stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza, uznając błędne oznaczenie numeru działki za rażące naruszenie prawa. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności w części oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. sprawy ze skargi Z. L. i T. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpoznaniu wniosku złożonego przez Z. i T. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2014 r. odmawiającą w części stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] o rozgraniczeniu nieruchomości na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy.
Wnioskiem, który wpłynął do Urzędu Miasta i Gminy L. w dniu 14 października 2013 r. T. i Z. L. wnieśli do Burmistrza Miasta i Gminy L. o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej rozgraniczenia działek nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd lub wznowienie rozgraniczenia z 2006 r.
W uzasadnieniu wnioskodawcy wskazali, że szkic podstawowy z 1983 r. dotyczący podziału nieruchomości oznaczonych numerami [...], będący skutkiem pomiaru wykonanego do uwłaszczenia nieruchomości, sporządzony przez K. J. nie przedstawia stanu faktycznego, zgodnego z ewidencją. Ponadto wnioskodawcy postępowania rozgraniczeniowego nie byli właścicielami działek w 1982 r. i nie brali udziału przy wskazanym wyżej podziale. Wnioskodawcy zarzucili, że do postępowania rozgraniczeniowego załączono mapkę ewidencyjną - zdjęcie nr [...], natomiast z dokumentów geodety wynika, że rozgraniczenia dokonał w oparciu o zdjęcie nr [...]. Poza tym szkic wykonany przez geodetę Z. M. jest niezgodny z ewidencją z 1961 r. oraz stanem posiadania i wypisem z rejestru gruntów i kartoteki budynków.
Działki nr [...] nie były mierzone na gruncie i nie było wskazania granic. Także podział działki nr [...] jest niezgodny z podziałem ewidencyjnym. Według błędnego wskazania geodety udział w działce nr [...] winien wynosić wynosi ½, a wynosi ¼. Geodeta dopasował także miary i wskazania granic do znajdujących się na działce nr [...] zabudowań.
Pismem z dnia 22 października 2013 r. Burmistrz Miasta i Gminy L. przesłał wniosek T. i Z. L. według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w piśmie z dnia 7 listopada 2013 r. wystąpiło do wnioskodawców o uzupełnienie wniosku i sprecyzowanie przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, które ich zdaniem winny stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności wymienionej wyżej decyzji. W odpowiedzi T. i Z. L. wskazali przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1, 2, 3 i 7 kpa.
Ponadto w piśmie z dnia 23 stycznia 2014 r. wnioskodawcy podnieśli, że nie byli poinformowani o granicach wyznaczonych przez geodetę. Złożone przez nich podpisy dotyczyły jedynie granicy między działkami [...] a [...]. Podali, że granice zostały ustalone niezgodnie z dokumentami stanowiącymi podstawę do ich wyznaczenia. Wskazana przez geodetę granica zmusza do rozebrania stanowiących ich własność budynków gospodarczych na działce nr [...]. Zaś działka nr [...] utraciła właściwość działki budowlanej. Powinna bowiem mieć 21 metrów szerokości, a nie jak ustalił geodeta 10 m. Tym samym działka ta stała się bezwartościowa. Wnioskodawcy nie zgadzają się także z podzieleniem domu oznaczonego nr [...] przez środek mieszkania. Wobec takiego ustalenia granicy dom także nadaje się do rozbiórki. Zgodnie z dokumentacją ewidencyjną znajdującą się w Gminie granica dzieląca działki nr [...], powinna przebiegać między domami, a nie przez pół domu nr [...].
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w części dotyczącej rozgraniczenia działek nr [...] i nr [...] oraz działek nr [...] i nr [...], natomiast w części dotyczącej rozgraniczenia działek nr [...] i nr [...] stwierdziło nieważność powyższej decyzji jako wydanej rażącym naruszeniem prawa.
Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym, wyjątkowym środkiem weryfikacji takiego rozstrzygnięcia. Za stanowiskiem takim przemawia ustanowiona w art. 16 § 1 kpa zasada stabilności decyzji ostatecznych, a także wyrażona w tym przepisie reguła, że uchylenie bądź zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kpa lub ustawach szczególnych. Stąd też stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa tj. gdy:
1/ wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
2/ wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3/ dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4/ została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
5/ była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
6/ w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
7/ zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Organ odwoławczy wskazał, że stwierdzenie nieważności jest instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętych najcięższymi wadami materialno-prawnymi. Ocena prawna aktu administracyjnego, w postępowaniu nadzorczym obejmuje stan prawny jaki obowiązywał w dniu jego wydawania.
W przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek Z. i T. L., a jako przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji wnioskodawcy wskazali:
1/ art. 156 § 1 pkt 1 kpa - wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości,
2/ art. 156 § 1 pkt 2 kpa - wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3/ art. 156 § 1 pkt 3 kpa - decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4/ art. 156 § 1 pkt 7 kpa - decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w wydanej decyzji wyjaśniło, że organy administracji publicznej mają obowiązek badania swojej właściwości przed wszczęciem postępowania oraz przestrzegania jej w każdym stadium.
W przedmiotowej sprawie decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] o rozgraniczeniu nieruchomości wydał Burmistrz Miasta i Gminy L.
Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027, z późn. zm.) rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzają wójt, burmistrz lub prezydent miasta. W niniejszej sprawie rozgraniczane działki usytuowane są w miejscowości N., gm. L. Tak więc organem właściwym do rozgraniczenia nieruchomości był Burmistrz Miasta i Gminy L.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zarzut wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, tj. wystąpienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1 Kpa nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Odnosząc się do drugiego zarzutu organ wskazał, że wydanie decyzji bez podstawy prawnej ma miejsce wtedy gdy w systemie obowiązującego prawa nie istnieje przepis pozwalający uregulować daną materię w drodze decyzji. W przedmiotowej sprawie jako podstawę prawną Burmistrz Miasta i Gminy L. powołał art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. /Dz. U. Nr 45, poz. 453/ oraz art. 104 kpa. Powołany art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne upoważnia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granic nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało, że zgodnie z protokołem granicznym z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...], który stanowi dowód w sprawie, ustalenie przebiegu granic nastąpiło na podstawie zebranych dowodów: zdjęcia [...] oraz operatu z podziału działki nr [...] wykonanego w 1983 r. nr [...].
W dalszej części uzasadnienia organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z zasadą powagi rzeczy osądzonej w tej samej sprawie nie prowadzi się ponownego postępowania. Każda decyzja, która nie uchylając decyzji pierwotnej - ponownie rozstrzyga tę samą sprawę, jest dotknięta wadą i stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Istnienie tożsamości sprawy należy oceniać, biorąc pod uwagę podmiot, przedmiot, jak też podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia. Powołując przesłankę z art. 156 § 1 pkt 3 kpa wnioskodawcy nie wskazali decyzji pierwotnej rozstrzygającej rozgraniczenie nieruchomości. Również z materiału dowodowego nie wynika aby w tejże sprawie taka decyzja była podejmowana.
Organ podkreślił, że załączone do pisma z dnia 23 stycznia 2014 r. dowody: decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w L. z dnia [...] sierpnia 1982 r. Nr [...] oraz postanowienie Sądu Rejonowego w B., Wydział Cywilny z dnia [...] października 1982 r., sygn. akt [...] nie rozstrzygały o rozgraniczeniu przedmiotowych nieruchomości. Decyzja dotyczyła bowiem uchylenia aktu własności ziemi, w części dotyczącej działki nr [...], wydanego dla A. S., natomiast postanowienie Sądu stwierdzało nabycie tytułu własności nieruchomości oznaczonych numerami [...] przez J. S.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało, że w przypadku art. 156 § 1 pkt 7 kpa decyzja jest nieważna z mocy prawa gdy została wydana na postawie aktu normatywnego, co do którego zapadło orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o jego niezgodności z konstytucją, ustawą lub ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, regulującymi udzielanie pomocy, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Zarówno wnioskodawcy, jak i materiał dowodowy – zdaniem organu – nie potwierdzają aby taki stan prawny miał miejsce w niniejszej sprawie.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. do rozważenia pozostaje przesłanka rażącego naruszenia prawa wynikająca z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zgodnie z orzecznictwem sądowym o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki:
1 .oczywistość naruszenia prawa,
2. charakter przepisu, który został naruszony oraz
3. racje ekonomiczne lub gospodarcze, tj. skutki, które wywołuje rozstrzygnięcie organu. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem stanowiącym podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony tylko przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że jest niemożliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa.
Stwierdzając nieważność decyzji istnieje obowiązek wskazania jaki przepis prawa został naruszony i z jakich powodów organ uznał to naruszenie za rażące. W orzecznictwie stwierdza się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzją taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organ praworządnego państwa.
W przedmiotowej sprawie strony nie wskazały przepisu prawa, który ich zdaniem został rażąco naruszony. Fakt nie zapoznania się z przebiegiem granic, które nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, czy też wskazanie przez biegłego błędnego numeru zdjęcia lotniczego, przy jednoczesnym zaakceptowaniu przez strony postępowania wyznaczonych granic, co zostało potwierdzone podpisami tych stron, nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji.
Z protokołu granicznego wynika, że jako strony zainteresowane ustaleniem przebiegu granic w dniu [...] grudnia 2006 r. stawili się: Z. i T. L. oraz M. S. i A. S. W protokole granicznym pkt 9.2 geodeta podał, że strony nie złożyły oświadczeń, zdając się na wyniki pomiaru dokonanego przez geodetę. Wbrew twierdzeniu wnioskodawców zarówno protokół graniczny, jak i załączony szkic graniczny wyznaczający granice między poszczególnymi działkami, w tym między działkami nr [...], są podpisane przez wszystkich uczestników postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego przez geodetę, w tym przez Z. i T. L. Strony nie zgłosiły zastrzeżeń co do przebiegu granic. Zarówno wskazana przez geodetę granica wg ewidencji gruntów, jak i granica według stanu użytkowania przebiegały przez budynek gospodarczy i budynek mieszkalny oznaczony nr [...]. Taki przebieg granicy potwierdzają pozostałe dowody załączone przez geodetę.
Geodeta granicę między działką nr [...], a działką nr [...] wyznaczył punktami 53, 56. Granicę między działką nr [...], a działką nr [...] wyznaczył punktami 52, 60. Natomiast granicę między działką [...], a działką nr [...] punktami 60 i 63.
Organ podkreślił, że decyzję o rozgraniczeniu wydaje się, jeżeli ustalenie przebiegu granicy jest możliwe na podstawie zebranych dowodów lub na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej ze stron, gdy druga strona w toku postępowania nie składa oświadczenia i nie kwestionuje przebiegu granicy.
Przebieg granicy geodeta ustala przede wszystkim w oparciu o stan prawny nieruchomości wynikający z tytułów prawa własności - wówczas wyłączona jest możliwość jednoczesnego ustalenia granicy według znaków i śladów granicznych lub zgodnego oświadczenia stron. Dokumentami stwierdzającymi stan prawny nieruchomości są:
- odpisy z ksiąg wieczystych lub odpisy dokumentów znajdujących się w zbiorze dokumentów,
- wypisy z aktów notarialnych,
- prawomocne orzeczenia sądów i ugody sądowe,
- ostateczne decyzje administracyjne.
W pkt 9.1. geodeta podał dokumenty stanowiące podstawę do ustalenia przebiegu granic. Są to:
- zdjęcie lotnicze uwierzytelnione w maju 1961 r. przez geodetę E. P.,
- operat podziału działki nr [...] wykonany w roku 1983, nr [...].
Ponadto ze sprawozdania technicznego geodety z dnia [...] grudnia 2006 r. wynika, że do ustalenia przebiegu granic wykorzystano również szkic z pomiaru do uwłaszczeń znajdujący się w operacie pomiarowym nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wydając decyzję zgodziło się z wnioskodawcami, że dowodem przyjętym do rozgraniczenia było załączone do akt zdjęcie lotnicze o numerze [...], a nie jak podał geodeta o numerze [...]. Jednakże zdaniem organu błędne podanie numeru zdjęcia lotniczego nie ma jednak wpływu na wynik sprawy. W dalszej części sprawozdania geodeta wyjaśnił, że wezwanym stronom okazano przebieg granic wyznaczonych wg ww. dokumentów geodezyjnych. Strony granice te przyjęły, co zapisano w sporządzonym protokole granicznym. Granice utrwalono granicznikami betonowymi /punkty 52, 53, 56 i 63/ oraz rurą żelazną/punkt nr 60/.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało jednakże, że analiza decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] wykazała, że organ dokonujący rozgraniczenia nieruchomości podał w sentencji decyzji, że granica pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działki nr [...] i nr [...] z nieruchomością oznaczoną jako działki nr [...] i nr [...] oraz granica działki nr [...] z działką nr [...] przebiega zgodnie z opisem granic i szkicem granicznym wykazanymi w protokole granicznym z dnia [...] grudnia 2006 r. sporządzonym przez geodetę uprawnionego Z. M. Tym samym w rozstrzygnięciu organ pominął wskazanie granicy pomiędzy działką nr [...] i nr [...], z nieruchomością oznaczoną nr [...] i nr [...].
Zdaniem organu pominięcie działki nr [...] jest prawdopodobnie błędem pisarskim. Jednakże w orzecznictwie i doktrynie powszechnie przyjęty jest pogląd, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia. Nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. niewłaściwe wskazanie w decyzji rozgraniczeniowej numeru rozgraniczanej działki, nie może mieć charakter błędu pisarskiego, którego sprostowania można dokonać poprzez zmianę numeru tej działki, nawet jeżeli można to wiązać z innymi dokumentami znajdującymi się w sprawie. Sprostowanie służy wyłącznie do usuwania nieistotnych wątpliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Oznaczenie numerów działek w sentencji decyzji rozgraniczeniowej stanowi bowiem najistotniejszy element jej rozstrzygnięcia, ponieważ konkretyzuje przebieg granicy między nieruchomościami. Nie można w decyzji tego typu numerów działek traktować jak cyfr, które nic nie znaczą. Numer działki jest bowiem wyznacznikiem granicy między nieruchomościami, stanowiącymi odrębną własność. Numer ten jest desygnatem konkretnej powierzchni gruntu z wszelkimi tego konsekwencjami wynikającymi z przepisów prawa. Zdaniem Kolegium nie jest możliwe sprostowanie w sentencji decyzji w trybie art. 113 § 1 kpa numeru działki, bowiem w takim zakresie nie podpada to pod pojęcie błędu czy omyłki w rozumieniu powołanej normy prawnej (wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1815/06, publikowany LEX nr 443701, z dnia 12 listopada 2002 r. sygnatura akt IV SA 136/02 niepublikowany).
Według Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. takie stanowisko jest tym bardziej uzasadnione, że numery działek wskazane są w przedmiotowej decyzji wyłącznie w jej sentencji. Uzasadnienie decyzji numerów działek nie podaje.
Błędne wskazanie w sentencji decyzji numeru jednej z rozgraniczanych działek-wypełnia przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 33 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne.
W związku z tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w części dotyczącej granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], a w odniesieniu do pozostałych granic odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji.
Organ wyjaśnił, że na obecnym etapie postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym, dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji nie jest możliwe przekazanie sprawy do rozpatrzenia sądowi powszechnemu. Również wniosek o wznowienie granic z 2006 r. nie może być rozpatrzony w niniejszym postępowaniu.
Składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawcy wskazali "na kolejną przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji w całości, ponieważ uważają że decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5)".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zaznaczyło, że wydając swoją decyzję badało również decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L. pod kątem zaistnienia tej przesłanki. Organ wyjaśnił, że przesłanka niewykonalności decyzji musi mieć charakter obiektywny. Organ powołał się na wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1365/07 LEX nr 532603 i wskazał, że niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można bowiem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku. W powyższym kontekście ewentualna konieczność przebudowy czy też całkowitej rozbiórki wieloletniego drewnianego budynku nie może przesądzać o tym, że decyzja o której stwierdzenie nieważności wnoszą wnioskodawcy jest decyzją niewykonalną.
Podsumowując organ wskazał, że geodeta dokonał rozgraniczenia na podstawie dowodów, które nie zostały zakwestionowane w odrębnych postępowaniach administracyjnych.
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. i Z. L. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 140 kpa poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, nie zgromadzenie w sprawie wyczerpującego materiału dowodowego i dokonanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy w sprawie, niepoczynienie własnych ustaleń w sprawie, a jedynie powtórzenie argumentacji organu wydającego rozstrzygnięcie w pierwszej instancji, a także dowolną, z przekroczeniem swobody, ocenę posiadanych dowodów co skutkowało wydaniem decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] stycznia 2007 r. o rozgraniczeniu,
- art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez uznanie, że Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] stycznia 2007 r. o rozgraniczeniu nieruchomości nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a co za tym idzie brak jest przesłanek do stwierdzenia jej nieważności pomimo rażącego naruszenia przepisów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że podstawą ustalenia granic było zdjęcie z 1961 r. oraz operat podziału z 1983 r. Tymczasem wynik postępowania jest odmienny od tychże dokumentów pozostawiając rozbieżności.
Odnosząc się do akceptacji przez skarżących wskazanych granic, wskazali oni, że złożone podpisy dotyczyły potwierdzenia obecności i zostały złożone wyłącznie w odniesieniu do granicy między działkami [...] i [...]. Skarżący kwestionują sposób w jaki geodeta ustalił przebieg granicy na odcinku pomiędzy punktami 60 i 63 nie ustalając przebiegu linii granicznej pomiędzy działkami [...], która przebiegała przez punkt 60. Zdaniem skarżących istotną okolicznością, która winna być wzięta pod uwagę jako wpływająca na ustalenie pozostałych granic, jak również fakt stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej rozgraniczenia działek nr [...] i [...] albowiem jak wynika ze sprawozdania technicznego ustalenia granicy pomiędzy działkami [...] i [...] dokonano poprzez poprowadzenie jej na przedłużeniu granicy ewidencyjnej między działkami [...] i [...]. W efekcie skoro stwierdzono nieważność rozstrzygnięcia dotyczącego granicy między działkami [...] i [...] uznając, iż zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa to ma to istotny wpływ na prawidłowość ustalenia granicy pomiędzy działkami [...] i [...].
Skarżący wskazali również na wątpliwości co do zgodności z prawem wszczęcia postępowania na wniosek starosty skoro wnioskodawcą zgodnie z ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne może być wyłącznie właściciel, współwłaściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, posiadacz samoistny lub też inna osoba, które przysługują określone prawa rzeczowe do nieruchomości mającej podlegać rozgraniczeniu. Kolejna wątpliwość – to zdaniem skarżących – okoliczność przedmiotu rozgraniczenia skoro bowiem rozbieżności dotyczyły działek [...] oraz [...], to na jakiej podstawie wszczęto postepowanie o rozgraniczenie w odniesieniu do działek [...].
Podsumowując skarżący wskazali, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] stycznia 2007 r. narusza ich interes prawny poprzez bezprawna ingerencję w prawo własności, gdyż zatwierdzony, odmienny od dotychczasowego przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] a działką [...] pozbawia skarżących części gruntu tych działek, a granica przebiega przez środek pomieszczeń budynku, który w całości jest własnością skarżących.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje;
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że zaskarżona decyzja wydana została w szczególnym trybie postępowania, w przedmiocie stwierdzenia nieważności.
Postępowanie takie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 kpa jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa, to znaczy nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r., sygn. akt I SA 89/85, publ. ONSA 1985, Nr 1, poz. 30). Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej, przy czym, rozpoznając sprawę w omawianym trybie, bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji.
Przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzwyczajnym była decyzja Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] o rozgraniczeniu.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., iż badana w trybie stwierdzenia nieważności decyzja Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] stycznia 2007 r. nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad prawnych określonych w art. 156 § 1 kpa w części dotyczącej rozgraniczenia działek [...] natomiast słusznie organ stwierdził nieważność decyzji w części dotyczącej rozgraniczenia działek nr [...].
Odnosząc się do argumentacji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. uzasadniającej stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] stycznia 2007 r. w części dotyczącej rozgraniczenia działek nr [...] to wskazać należy, że sformułowanie zawarte w kwestionowanej decyzji "granica pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działki nr [...] z nieruchomością oznaczoną jako działki [...]" nie znajduje potwierdzenia w protokole granicznym. Działki oznaczone numerami [...] są własnością Z. i T. L., natomiast właścicielem działki [...] jest A. i A. S. Wskazać należy, że prawdopodobnie zapis dotyczący rozgraniczenia w tej części pominął działkę o numerze [...], wskazując ponownie działkę o numerze [...]. Słusznie uznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., że pominięcie działki nr [...] było prawdopodobnie błędem pisarskim. Jak wskazał w wyroku z dnia 4 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 581/06 Naczelny Sąd Administracyjny niewłaściwe wskazanie w decyzji numerów działek i przypisanie ich niewłaściwym osobom nie ma charakteru oczywistej omyłki.
Podstawę prawną decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] stycznia 2007 r. stanowił art. 33 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania tej decyzji). Zgodnie z jego treścią wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron (ust. 1). Wydanie takiej decyzji poprzedza dokonanie przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia (ust. 2 pkt 1) oraz włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (ust 2 pkt 2). Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi (ust. 3). W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko organu, że w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki umożliwiające Burmistrzowi Miasta i Gminy L. wydanie decyzji o rozgraniczeniu przedmiotowych nieruchomości. Jak zaś już wyżej wyjaśniono o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy treść kwestionowanej w trybie nadzwyczajnym decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Taka sytuacja nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie.
Trafnie zwróciło uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., że strony postępowania, w tym skarżący T. i Z. L. uznały zgodnie przebieg granicy, co potwierdziły własnoręcznymi podpisami złożonymi bez żadnych zastrzeżeń w protokole granicznym z dnia [...] grudnia 2006r. Za nieuzasadniony uznać należy zarzut skarżących podniesiony w skardze co do tego, że podpisy zostały złożone wyłącznie w odniesieniu do granicy pomiędzy działkami [...], skoro strony podpisały protokół graniczny, nie kwestionując ustalonego w nim przebiegu granicy. Podpisy skarżących znajdują się na wszystkich sześciu stronach protokołu rozgraniczeniowego. Ponadto w punkcie 9.2 powyższego protokołu – oświadczenia stron dotyczące przebiegu granic – znajduje się stwierdzenie "strony nie składają oświadczeń, zdając się na wyniki pomiaru okazane przez geodetę". W przypadku zatem zgodnego uznania przez strony wskazanego przez geodetę przebiegu granicy, nie można mówić o wydaniu decyzji rozgraniczeniowej z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzone w postępowaniu rozgraniczeniowym, a zarzucane przez stronę skarżąca niestaranności przy sporządzaniu protokołu granicznego, polegające na niedokładnym opisaniu dokumentów stanowiących podstawę wskazania przez geodetę przebiegu granicy (m.in. zdjęcie lotnicze o numerze [...], a nie jak podał geodeta o numerze [...]), nie mogą zostać zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa, które mogłoby spowodować stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej. W świetle § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. nr 45, poz. 453). dokumentami, na podstawie których następuje ustalenie przebiegu granicy, są dokumenty geodezyjne zawierające dane liczbowe dla ustalenia przebiegu granic. Takim dokumentem był m.in. operat podziału działki nr [...] wykonany w 1983 r.
Podkreślić należy, że jedyną właściwą drogą postępowania w przypadku kwestionowania przebiegu granicy ustalonego przez geodetę w postępowaniu rozgraniczeniowym było, zgodnie z treścią art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgłoszenie żądania przekazania sprawy sądowi, w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji w tej sprawie. Fakt, że skarżący nie skorzystali z tej możliwości nie daje dostatecznych podstaw do wzruszenia w trybie nadzwyczajnym ostatecznej decyzji administracyjnej. Podnoszenie w postępowaniu nadzwyczajnym argumentów, które mogły ewentualnie być rozważane w postępowaniu zwykłym, przy braku argumentów wskazujących na istnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, czyli rażącego naruszenia prawa, nie może być prawnie skuteczne, a zatem nie może doprowadzić do oczekiwanego przez skarżących skutku w postaci usunięcia z obiegu prawnego decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, z której postanowieniami się nie zgadza.
Zgodnie z art. 30 omawianej ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne postępowanie rozgraniczeniowe przeprowadza się z urzędu lub na wniosek strony. Przy czym wszczęcie z urzędu postępowania następuje na podstawie przesłanek określonych w ust. 2 tego przepisu. Wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego następuje na podstawie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie (ust. 4 ww. przepisu).
W postępowaniu rozgraniczeniowym obok organu administracji i geodety upoważnionego przez właściwy organ, występują strony. Zdaniem Sądu postanowienie z dnia [...] listopada 2006 r. wszczynające postępowanie o rozgraniczające zawiera błędne sformułowanie, że zostało ono wszczęte na wniosek Starosty Powiatowego w L. Burmistrz Miasta i Gminy L. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe z urzędu celem ustalenia granic i utrwalenia punktów granicznych, po informacji Starosty Powiatowego w L. Powyższe uchybienie nie może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji rozgraniczeniowej.
Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami, orzekł jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło