II SAB/Po 37/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 września 2014 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Sołtysa Sołectwa R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. W dniu 7 października 2014 r. (data nadania pocztowego) K. K. skierował do Sołtysa Sołectwa R. T. K. wniosek o przygotowanie i udostępnienie kopii dokumentacji dotyczącej działalności Rady Sołeckiej i Sołtysa na rzecz wsi w bieżącej kadencji, a w szczególności sprawozdań finansowych z wykonania budżetów za ostatnie lata. Wniosek ponowił w piśmie z dnia 11 grudnia 2013 r. (data nadania pocztowego), precyzując, ze w szczególności chodzi o sprawozdania finansowe za lata 2010-2013. Podniósł, że jeżeli Sołtys nie dysponuje środkami na wykonanie kopii dokumentacji, to sam zobowiązuje się pokryć koszty wykonania kopii i nadmienił, że jeżeli w prokuraturze można za opłatą uzyskać kopie dokumentów, to również u Sołtysa nie będzie to problemem Według treści pisma zostało ono również przekazane do wiadomości Burmistrzowi Miasta i Gminy W. W dniu 3 lutego 2014 r. (data prezentaty Urzędu Miasta i Gminy we W.) K. K. wniósł za pośrednictwem Burmistrza Miasta i Gminy W. datowaną na 31 stycznia 2014 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Sołtysa Sołectwa R. T. K. polegającą na nieudzieleniu informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem wynikającym z wniosku skarżącego z dnia 7 października 2013 r. Skarżący zarzucił Sołtysowi naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. nr 112, poz. 1198, z późn. zm.) - dalej: u.d.i.p. i domagał się zobowiązania Sołtysa Sołectwa R. do udzielenia zadanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi oraz zobowiązania Sołtysa Sołectwa R. do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w ostatnim kwartale 2013 r. dwukrotnie złożył podanie zawierające wniosek o udostępnienie dokumentacji Sołectwa dotyczącej działalności i wydatkowania środków publicznych, a w szczególności sprawozdań finansowych w bieżącej kadencji, a pierwsze pismo do Sołtysa skierował w dniu 7 października 2013 r. Podniósł, że do dnia wniesienia skargi, tj. do 31 stycznia 2014 r.. , organ nie udostępnił żądanej informacji ani nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 u.d.i.p. i w ten sposób naruszył termin wskazany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W konsekwencji uznał za uzasadnione zobowiązanie Sołtysa Sołectwa R. do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, na podstawie art. 38 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.). Burmistrz Miasta i Gminy W. w piśmie z dnia 17 lutego 2014 r. znak [...] udzielił wnioskodawcy odpowiedzi na jego skargę z dnia 31 stycznia 2014 r., wyjaśniając, że budżet sołecki jest w istocie integralną częścią budżetu gminy i przesyłając skarżącemu kopie fragmentów sprawozdań Burmistrza Miasta i Gminy W., jakie Burmistrz przedkłada Radzie Miasta i Gminy W., a dotyczących działu budżetu pod nazwą "Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego" oraz załączników do sprawozdania dotyczących rozliczenia środków przeznaczonych dla poszczególnych sołectwa. Burmistrz poinformował wnioskodawcę, że sprawozdania te są ogólnodostępne w Biuletynie Informacji Publicznej. Nadto wyjaśnił, że szczegółowe informacje na temat wydatków sołectw zawierają plany rzeczowo-finansowe przedkładane przez sołtysa w formie uchwał zebrania wiejskiego, wskazując na dołączone do pisma kopie planów Sołectwa R. za lata 2010-2013 [w istocie na lata 2010-2014] i wyjaśniając, że sprawozdanie dotyczące działalności Rady Sołeckiej i Sołtysa w latach 2011-2015 zostanie złożone Zebraniu Wiejskiemu przez Sołtysa po zakończeniu kadencji tych organów. W skierowanym do Burmistrza Miasta i Gminy W. piśmie z dnia 4 marca 2014 r. skarżący stwierdził, że nie zadowala go udzielona przez Burmistrza odpowiedź i żąda przekazania skargi z dnia 31 stycznia 2013 r. do tutejszego Sądu, gdyż sprawę uważa za niezałatwioną. Skarga została przekazana przez Burmistrza Miasta i Gminy W. do tutejszego Sądu w dniu 4 kwietnia 2014 r. (data nadania pocztowego) wraz z odpowiedzią na skargę. Na wezwanie Sądu odpowiedź na skargę złożył w dniu 18 czerwca 2014 r. (data nadania pocztowego) Sołtys Sołectwa R., wnosząc o oddalenie skargi. Sołtys podniósł, że przedmiotem skargi jest bezczynność Sołtysa Sołectwa R. w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie dokumentów dotyczących działalności Sołtysa i Rady Sołeckiej na rzecz wsi w obecnej kadencji działalności tych organów, a w szczególności sprawozdań finansowych z wykonania budżetów Sołectwa za lata 2010, 2011, 2012 i 2013. W ocenie Sołtysa Sołectwa R. skarżący w swoich pismach jednoznacznie określił, sposób i formę udzielenia żądanej informacji, gdyż wnosił o przygotowanie i udostępnienie kopii dokumentacji; kopie dokumentów zostały wykonane i przygotowane do udostępnienia, jednakże skarżący do dziś nie zgłosił się do skarżonego organu celem udostepnienia mu tej dokumentacji, chociaż mieszka kilka domów dalej od Sołtysa i którego często widuje i na którego widok pokazuje obraźliwy gest. Sołtys dodał, że skarżący nie wnosił o doręczenie mu lub przesłanie na adres domowy kserokopii dokumentacji, a skoro tak, to zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. żądał on wglądu do dokumentów urzędowych, któremu to żądaniu Sołtys uczynił zadość. Po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sołtysa Sołectwa R. skarżący w piśmie procesowym z dnia 1 września 2014 r. przedstawił sposób przekazywania informacji mieszkańcom wsi przez Sołtysa i podniósł, że Sołtys utajnia dokumentację Sołectwa, nawet przed członkami Rady Sołeckiej, a ponadto miał możliwość dostarczenia mu dokumentów objętych wnioskiem. Wyjaśnił również, że z przedstawionych mu dokumentów nie wynika ile środków uzyskała wieś innych źródeł, np. z wynajmu świetlicy wiejskiej czy sprzedaży lipy, a ponadto przedstawione rozliczenia nie zawierają jakichkolwiek rachunków potwierdzających zasadność wydatkowania funduszy sołeckich. Zaprzeczył również twierdzeniom Sołtysa co do rzekomego wykonania przez skarżącego obraźliwego gestu pod jego adresem. Na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. pełnomocnik organu oświadczył, że wnosi i wywodzi jak w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również – czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten uznaje, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną, i czy rzeczywiście wnioskodawca może domagać się jej udostępnienia. Przedmiotem tej skargi jest bezczynność Sołtysa Sołectwa R. w zakresie udostępnienia skarżącemu wskazanych we wniosku z dnia 30 listopada 2013 r. informacji. Koniecznym do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było zatem ustalenie, czy żądane informacje w postaci sprawozdań finansowych z wykonania budżetów Sołectwa R. za lata 2010-2013 są informacją publiczną oraz czy sołtys jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Podstawę rozstrzygania w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, na gruncie której każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w tejże ustawie (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o majątku publicznym, w tym majątku jednostek samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.). Trzeba przy tym zaznaczyć, że informacją publiczną są wiadomości dotyczące faktów, zarówno wytworzone przez władzę publiczną lub inny podmiot wykonujący funkcje publiczne, jak i jedynie odnoszone (skierowane) do tych podmiotów. W świetle powyższych uwag należało zatem uznać, że informacje żądane przez skarżącego, a dotyczące sprawozdań finansowych z wykonania budżetów Sołectwa Rzepin za lata 2010-2013 dokumenty posiadały status informacji publicznej, albowiem tzw. budżet sołecki jest częścią budżetu gminy i wydatkowanie środków wchodzących w jego skład dotyczy dysponowania majątkiem gminnym. W ocenie Sądu nie sposób natomiast podzielić stanowiska, iż sołtys jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę sołtysa nie sposób zaś zaliczyć do żadnej ze wskazanych powyżej kategorii. W szczególności wskazać należy, iż nie jest on organem władzy publicznej, albowiem stanowi wyłącznie organ wykonawczy jednostki pomocniczej gminy i nie posiada żadnych władczych kompetencji o charakterze decyzyjnym. Nadto zgodnie z art. 18 ust. 1 u.d.i.p. posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów są jawne i dostępne, a jednocześnie art. 20 tej samej ustawy stanowi, iż przepisy art. 18 stosuje się odpowiednio do pochodzących z powszechnych wyborów kolegialnych organów jednostek pomocniczych jednostek samorządu terytorialnego i ich kolegialnych organów pomocniczych. Treść art. 20 u.d.i.p. wyraźnie wskazuje, iż również ustawodawca nie zalicza organów jednostek pomocniczych jednostek samorządu terytorialnego do organów władzy publicznej, albowiem przypadku takiego zaliczenia przepis art. 20 u.d.i.p. byłby zbędny, zaś racjonalny prawodawca nie ustanawia zbędnych regulacji. Sołtys nie jest także podmiotem reprezentującym jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego lub inną jednostkę organizacyjną dysponującą majątkiem publicznym, albowiem sołectwo, mimo niewątpliwego dysponowania majątkiem publicznym, nie jest jednostką organizacyjną o jakiej mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594, z późn. zm.), lecz jednostką pomocniczą gminy, co wynika wprost z art. 5 ust. 1 tej samej ustawy. Brak wskazania przez ustawodawcę w art. 4 pkt 4 i 5 organów reprezentujących jednostki pomocnicze jednostek samorządu terytorialnego, względnie jednostki pomocnicze dysponujące majątkiem publicznym wyraźnie wskazuje na zamiar ustawodawcy wyłączenia organów jednostek pomocniczych z kręgu podmiotów, zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej. Konkludując wskazać należy, że skoro sołtys nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, to do wniosku skarżącego skierowanego do Sołtysa R. nie będą miały zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Co za tym idzie skarga na bezczynność sołtysa nie mieści się w tym zakresie w katalogu spraw poddanych kognicji sądów administracyjnych zawartym w art. 3 P.p.s.a W tym stanie rzeczy skargę należało uznać za niedopuszczalną, co w świetle regulacji art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi przesłankę jej odrzucenia. Informacyjnie jedynie wskazać należy, iż podmiotem zobowiązanym do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej gospodarki finansowej sołectwa będzie niewątpliwie organ wykonawczy gminy na obszarze, której sołectwo to funkcjonuje, albowiem majątek, którym dysponuje sołectwo jako jednostka pomocnicza gminy stanowi element majątku jednostki samorządu terytorialnego. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na zasadzie art. 232 § 1 P.p.s.a.