II SAB/Ol 91/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. sprawy ze skargi K. G. na bezczynność Prezesa Sądu w udostępnieniu informacji publicznej oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że K. G. w drodze elektronicznej zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego o podanie informacji publicznej w zakresie dat urodzenia i miejscowości zamieszkania wszystkich sędziów sądu – z rozbiciem na poszczególne wydziały. Strona wniosła o wysłanie jej wnioskowanych informacji w formie elektronicznej na jej adres email. W odpowiedzi udzielono stronie informacji w postaci zestawienia dat urodzenia i miejscowości zamieszkania wszystkich sędziów sądu – z rozbiciem na poszczególne wydziały. Następnie K. G. wywiódł skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Organowi zarzucono naruszenie: - art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że pracownik sądu jest podmiotem zobowiązanym i uprawnionym do udzielenia wnioskodawcy informacji publicznej, - art. 13 ust. 1 i art. 16 ust. 1 przez ich niezastosowanie, mimo, że objęte żądaniem wniosku dane stanowią informacje publiczne w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d. ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wniósł m.in. o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 22 czerwca 2014r. o udzielenie informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi. W uzasadnieniu do pierwszego zarzutu strona podniosła, że w świetle art. 21 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych organami sądów są prezes sądu i dyrektor sądu i to właśnie Prezes Sądu Rejonowego jako podmiot reprezentujący ten sąd zobligowany jest do udzielenia wnioskodawcy informacji publicznej. Podmiotem takim zaś nie jest pracownik sądu i to nawet gdy działa na zarządzenie prezesa. W odniesieniu do drugiego zarzutu w skardze podkreślono, że informacje podane przez pracownika sądu nie są pełne. Wnioskodawca wystąpił bowiem o wskazanie dat urodzenia i miejscowości zamieszkania sędziów Sądu Rejonowego z rozbiciem na poszczególne wydziały. We wniosku nie żądano więc, aby dane te zostały podane anonimowo, lecz w odniesieniu do sędziów, którymi są osoby znane z imienia i nazwiska. Wnioskodawca nie występował o podanie tych danych w formie zanonimizowanej. Tym samym w ocenie skarżącego trzeba uznać, że odpowiedź pracownika nie zawiera informacji, o których udzielenie wystąpił skarżący. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w dniu 27 czerwca 2014r. drogą elektroniczną udzielono stronie żądanej informacji publicznej zgodnie z zakresem wniosku. W piśmie procesowym z dnia 19 sierpnia 2014r., stanowiącym odpowiedź na pismo Prezesa Sądu Rejonowego z dnia "[...]", strona skarżąca podtrzymała swoje zarzuty sformułowane w skardze i uzasadniła w jakim celu potrzebne są jej wnioskowane dane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na gruncie przedmiotowej sprawy skarżący wystąpił do organu o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dat urodzenia i miejscowości zamieszkania wszystkich sędziów sądu – z rozbiciem na poszczególne wydziały. Pojęcie informacji publicznej określone jest w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014r., poz. 782), u.d.i.p., zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. Ze względu na to, że sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, przewidującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu. Nie wymaga się od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Rozważając przedmiotowy aspekt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2007 r., sygn. akt IV SAB/Gl 28/07, publ.: www.orzecznia.nsa.gov.pl). Udostępnianie zaś informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku art. 14 ust. 1). Jeśli jednak informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona w formach zgodnych z ustawą, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2). Ponadto trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Na ograniczenia w zakresie udzielenia informacji publicznej wskazuje art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W sytuacji zaś gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą (por. wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z 20 czerwca 2002r., II SA/Lu 507/02). W pierwszej kolejności należy wskazać, że w ocenie Sądu niewątpliwie informacje, o które zwrócił się skarżący na gruncie niniejszej sprawy stanowią informację publiczną. Sądy, jako organy władzy sądowniczej wydające wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, wykonują zadania w imieniu państwa, którego funkcje realizują. Są to więc organy państwowe powołane do rozpatrywania i rozstrzygania sporów prawnych w imieniu państwa. W piśmiennictwie podkreśla się, że dane osobowe osób pełniących funkcje publiczne z natury swej korzystają z ograniczonej ochrony, a prawo dostępu do nich wyprowadzić można bezpośrednio z art. 61 Konstytucji stanowiącego, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne (zob. M. Podgłówek, Dostęp do informacji publicznej, w: Europeizacja polskiego prawa administracyjnego, pod red. Z. Janku, Z. Leońskiego, M. Szewczyka, M. Waligórskiego, K. Wojtczak, Kolonia Limidetd, s. 422-437). Co prawda art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy jednak informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. W ślad za poglądem wyrażonym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 marca 2006 r., K 17/05 wskazać należy, że sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Istotne jest zatem, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadania publiczne. Nie ulega żadnej wątpliwości i nie jest to okoliczność kwestionowana w przedmiotowej sprawie, że sędziowie orzekając w sprawach należących do właściwości sądów na zasadach niezawisłości i bezstronności, realizują zadania znajdujące się w kognicji tych sądów jako organów władzy publicznej, sprawują w nich tym samym funkcję publiczną. Informacja o dacie urodzenia (wieku) sędziego, jako osoby pełniącej funkcję publiczną, stanowi również informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dane odnoszące się do wieku sędziego, zakreślające cezurę czasową pełnienia przez niego funkcji sędziego, są nierozerwalnie związane z tą funkcją, a zatem stanowią informację publiczną. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dając podstawę do stwierdzenia, że pozostające w dyspozycji organu dane osobowe osób wykonujących w ramach różnych stosunków prawnych funkcje publiczne są informacją o sprawach publicznych i jako takie mają charakter publiczny (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2013r., I OSK2872/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach). Strona skarżąca otrzymała wszystkie wnioskowane przez nią informacje. Innymi słowy odpowiedź organu i treść przesłanych przez niego informacji mieściła się w pełni w zakresie wniosku skarżącego. Niewątpliwie zaś we wniosku tym nie wskazano, że żądane informacje mają dotyczyć również imion i nazwisk sędziów. Gdyby zaś strona chciała uzyskać również te dane, które bezspornie są informacją publiczną, to mogła przecież zwrócić się do organu o uzupełnienie otrzymanej informacji o dodatkowe dane w postaci imion i nazwisk sędziów, bądź też miała możliwość złożenia nowego wniosku w stosownym zakresie, wówczas organ winien taki wniosek rozpoznać zgodnie z przepisami ustawy. Strona skarżąca stwierdziła w uzasadnieniu skargi, że we wniosku nie żądano, aby wnioskowane dane zostały podane anonimowo, lecz w odniesieniu do sędziów, którymi są osoby znane z imienia i nazwiska. Dane te zaś, jak wskazała strona skarżąca w piśmie procesowym z dnia 19 sierpnia 2014r., są jej potrzebne do ustalenia w ramach prowadzonych badań dotyczących sądownictwa powszechnego, kiedy poszczególni sędziowie Sadu Rejonowego osiągną wiek uprawniający do wcześniejszego przejścia w stan spoczynku. Przede wszystkim trzeba jeszcze raz podkreślić, że organ – co do zasady - zobowiązany jest udzielić informacji publicznej w zakresie przedłożonego mu wniosku, a to niewątpliwie na gruncie niniejszej sprawy uczynił. Wnioskodawca zaś nie ma nawet obowiązku uzasadniania swojego interesu prawnego bądź faktycznego w uzyskaniu konkretnych informacji czy też wykazywania do czego one mu są potrzebne. Zasadą na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest udzielanie żądanych informacji publicznych, jeśli tylko dany organ je posiada. Na marginesie jednak warto dostrzec, że strona na podstawie otrzymanych danych, bez imion i nazwisk sędziów, uzyskała wiedzę na temat tego ilu sędziów w danym okresie osiągnie wiek uprawniający do wcześniejszego przejścia w stan spoczynku. Odnosząc się natomiast do drugiego zarzutu skargi wskazującego jakoby żądanej informacji udzielił podmiot nieuprawniony, trzeba stwierdzić, że jest on niezasadny. Oczywiście bezspornym jest, że w myśl art. 21 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2013r., poz. 427) organami sądów w sądzie rejonowym są prezes sądu i dyrektor sądu. Zgodnie zaś z § 32 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2014r., poz. 259) czynności prezesa sądu w zakresie działalności administracyjnej sądu obejmują udzielenie informacji na wnioski kierowane do sądu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej. Z akt sprawy wynika jednak, że na wydrukowanym wniosku strony widnieje adnotacja Prezesa Sądu Rejonowego nakazująca udzielenie informacji zgodnie z wnioskiem. Polecenie to zostało jedynie wykonane przez pracownika zgodnie z precyzyjną wytyczną co do realizacji rzeczonego wniosku. W takiej sytuacji nie można uznać za słuszny zarzut udzielenia informacji przez nieuprawniony podmiot. Byłoby to bowiem usankcjonowanie zbytniego formalizmu prawnego. Rzeczą oczywistą jest bowiem, że prezes sądu rejonowego nie musi fizycznie wykonać obowiązków wynikających z § 32 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia, a przy ich wykonywaniu posługuje się podległym mu aparatem kadrowym i administracyjnym. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.