III SA/Kr 660/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Molczyk WSA Tadeusz Wołek Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Wojewody z dnia 21 lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala. Uzasadnienie: Prezydent Miasta dwiema w dniu [.....] 2011 r. wydał dwie decyzje tj.: 1. nr [....] orzekająca o uznaniu skarżącej M. G. za osobę bezrobotną z dniem 23 marca 2011 r. oraz 2. nr [....] przyznająca skarżącej od dnia 31 marca 2011 r. prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych w wysokości 80% kwoty zasiłku na okres 6 mies., na zasadach określonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Następnie, w dniu [....] 2011 r. Prezydent Miasta wydał również dwie decyzje tj. : 1. nr [....] orzającą o utracie przez skarżącą od dnia 30 września 2011 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz 2. nr [....] orzekającą o pozbawieniu skarżącej od dnia 4 października 2011 r. statusu bezrobotnego. Pismem z dnia 12 lipca 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował [....] urząd Pracy , że w związku z wyrokiem Sądu z dnia 16 maja 2012 r. zostało przyznane M. G. prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres od 21 stycznia 2011 r. do dnia 23 czerwca 2011 r. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [....] 2013 r. nr [....] Prezydent Miasta, działając na podstawie na podstawie art. 145 §1 pkt 8, art. 149§1 i §2, art. 50 §1 kpa wznowił z urzędu postępowanie w sprawach zakończonych ww. decyzjami z dnia [....] 2011 r. , a następnie decyzją z dnia [....] 2013 r. nr [....] na podstawie art. 145 §1 pkt 8 i art. 151§1 pkt 2 kpa, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit c, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "a" i "b", art. 10 ust. 7 pkt 1, art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U.2013.674) uchylił obie swoje decyzje z dnia [....] 2011 r. i orzekł o odmowie uznania skarżącej z dniem 23 marca 2011 r. za osobę bezrobotną i o odmowie przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 31 marca 2011 r. . Ponadto w ww. decyzji z dnia [....] 2013r. organ uznał skarżącą z dniem 24 czerwca 2011 r. za osobę bezrobotną i przyznał jej od dnia 24 czerwca 2011 r. prawo do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy w wysokości 80% kwoty zasiłku. Przedmiotowa decyzja została doręczona skarżącej w dniu 2 sierpnia 2013 r. Pismem z dnia 15 listopada 2013 r. (data wpływu) skarżąca wniosła o dokonanie wypłaty na jej rzecz zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia 24 czerwca 2011 r. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 20 listopada 2013 r. [....] Urząd Pracy wyjaśnił, że po wznowieniu postępowania skarżąca została uznana za osobę bezrobotną od dnia 24 czerwca 2011 r. oraz przyznano jej zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 80% kwoty zasiłku od dnia 24 czerwca 2011 r. na pozostały okres tj. do dnia 29 września 2011 r.. Pismo to zostało doręczone skarżącej w dniu 28 listopada 2013 r. Pismem z dnia 2 grudnia 2013 r. skarżąca wniosła o wznowienie postępowania w sprawach zakończonych decyzjami Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r., uchylenie tych decyzji oraz o orzeczenie o utracie prawa do zasiłku z dniem 31 grudnia 2011 r. Postanowieniem z dnia [...] 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta , działając na podstawie art. 145§1 pkt 8 w zw. z art. 148§1 w zw. z art. 149§3, art. 150§1 kpa , odmówił skarżącej wznowienia postępowania w sprawach dotyczących utraty zasiłku dla bezrobotnych oraz pozbawienia statusu bezrobotnego, zakończonych ostatecznymi decyzjami Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ, że w pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji bada – oprócz dopuszczalności wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych – tylko kwestie zachowania jednomiesięcznego terminu . Na tym etapie organ nie ocenia , czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły; te kwestie organ administracji rozważa dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 §1 kpa). W związku z powyższym odmowa wznowienia postępowania następuje tylko i wyłącznie ze względów formalnych, a nie merytorycznych. Organ stwierdził , że w niniejszej sprawie podanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu określonego w art. 148 kpa. Datą początkową , od której należy liczyć bieg terminu do wniesienia przez skarżącą wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o wskazaną podstawę wznowienia postępowania jest data doręczenia skarżącej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [....] 2013 r., tj. od dnia 2 sierpnia 2013 r. Przedmiotowa decyzję odebrała A. K. – matka skarżącej ; decyzja ta nie została zaskarżona w trybie przepisów kpa i jest ostateczna. Organ administracji podał również, że to strona musi udowodnić w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach lub decyzji stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Tymczasem we wniosku o wznowienie postępowania skarżąca nie zakwestionowała daty doręczenia decyzji z dnia [....] 2013 r. oraz nie podała okoliczności uzasadniających przyjęcie, iż o treści pisma dowiedziała się w innej dacie , niż wynikająca ze zwrotnego potwierdzeni odbioru. Miesięczny termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania upłynął więc w dniu 2 września 2013 r., natomiast wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do organu administracji w dniu 5 grudnia 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym – 3 grudnia 2013 r.), a więc po upływie miesięcznego terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów; - art. 147 kpa poprzez zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu, pomimo iż – jej zdaniem - zachodziły ku temu podstawy; - art. 149 §3 kpa poprzez niezasadne odmówienie wznowienia postępowania z uwagi na błędne przyjęcie za datę początkową terminu do złożenia wniosku o wznowienia dnia 23 lipca 2013 r., podczas gdy dniem , w którym skarżąca dowiedziała się o okoliczności będącej podstawą do złożenia wniosku był dzień doręczenia pisma [....] urzędu Pracy z dnia 20 listopada 2013 r., a wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ciągu miesiąca od tej daty. Zdaniem skarżącej , że organ administracji błędnie założył, że postępowanie w sprawie pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych może być wznowione wyłącznie na wniosek strony, podczas gdy postanowienie to może i winno być wznowione z urzędu. Skoro bowiem Prezydent Miasta podjął z urzędu czynności w celu skorygowania daty początkowej statusu osoby bezrobotnej i daty początkowej wypłacania zasiłku dla bezrobotnych, to również z urzędu winien był podjąć czynności w celu prawidłowego określenia terminu końcowego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W ocenie skarżącej , wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 §1 kpa. Dzień doręczenia pisma [....] Urzędu Pracy z dnia 20 listopada 2013 r. zawierającego informację, że zasiłek za okres od dnia 24 czerwca 2011 r. do dnia 29 września 2011 r. został wypłacony winien bowiem stanowić datę początkową dla obliczenia miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Skarżąca stwierdziła , że do dnia doręczenia ww. pisma, była przekonana, że zasiłek dla bezrobotnych za dalsze trzy miesiące zostanie jej również wypłacony. Wojewoda , działając na podstawie art. 138 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 144 i 148 §1 kpa postanowieniem z dnia 21 lutego 2014 r. nr [....] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wydanego postanowienia przytoczył treść art. 148 § 1 kpa , zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie datą początkową, od której należy liczyć bieg terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o wskazaną podstawę wznowienia postępowania jest data doręczenia postanowienia z [...] 2013 roku i decyzji Prezydenta Miasta z [....] 2013 roku. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż ww. decyzja i postanowienie zostały doręczone w dniu 2 sierpnia 2013 roku. (korespondencję odebrała A. K. – matka M. G). Wobec powyższego termin miesięczny do wniesienia wniosku upłynął 2 września 2013 roku. Na powyższe postanowienie wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której skarżąca zarzuciła naruszenie art.7, 9, i 147 kpa poprzez nierozpoznanie zarzutu o zaniechaniu przez organ I instancji wznowienia postepowania z urzędu p9o0mimo istniejących do tego podstaw. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie n- art.148 § 1 kpa i art.149 § 3 kpa , poprzez zaakceptowanie stanowiska organu I instancji o przyjęciu za datę początkową terminu do złożenia wniosku o wznowienie postepowania dnia 23 lipca 2013r. , podczas gdy termin do złożenia wniosku o wznowienie postepowania nie powinien być liczony od daty wcześniejszej , niż data doręczenia skarżącej pisma [...] urzędu Pracy z dnia 20 listopada 201r., a w konsekwencji niezasadne – zdaniem skarżącej – zaakceptowanie stanowiska organu I instancji o niezachowaniu terminu określonego w art.148 § 1 kpa. W ocenie skarżącej , wniosek o wznowienie postepowania został złożony w terminie. Wojewoda niezasadnie utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [.....] 2014r. naruszając tym samym art.138 § 1 pkt.1 kpa w związku z art.144 kpa podczas , gdy , zachodziły podstawy do zmiany bądź uchylenia ww. postanowienia. W uzasadnieniu zgłoszonych zarzutów skarżąca powtórzyła dotychczasową argumentację zawarta w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 9 września 2014r. skarżąca przyznała , że złożyła wniosek o wznowienie postepowania po terminie , jednak jak wyjaśniła , po otrzymaniu decyzji z dnia [.....] 2013r. , w której zmienio0no termin początkowy wypłaty należnego jej zasiłku dla bezrobotnych , oczekiwała na dalsze rozstrzygnięcia organu w zakresie określenia daty końcowej wypłaty ww. zasiłku. Skoro wydanie decyzji nastąpiło z inicjatywy organu , dlatego uważała , że to organ winien określić datę końcową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.z 2002 r., poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego , nie zaś według kryterium słuszności, czy celowości. Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że mimo rozważenia w toku dokonanych czynności przepisu art.134 § 1 ww. ustawy, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną tylko wówczas, jeżeli postępowanie, w którym decyzja ta została wydana było dotknięte kwalifikowaną wadą określoną w art. 145 kpa lub 145a kpa. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1), ale przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada (wyłącznie) czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawową przesłankę wznowienia, enumeratywnie wyliczoną w art. 145 i 145a oraz czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W przypadku stwierdzenia, że podanie o wznowienie postępowania nie wskazuje na żadną z przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 kpa lub 145a bądź nie został zachowany termin do jego złożenia, o którym mowa w art. 148 kpa - organ administracji na podstawie art. 149 § 3 kpa wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Natomiast przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty dotknięte jest wadą nieważnościową (art. 156§1 pkt 2 kpa) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 §1, przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny (por. II OSK 773/09). W realiach niniejszej sprawy, złożenie wniosku o wznowienie postępowania po terminie zobowiązywało organ administracyjny do wydania postanowienia przewidzianej art. 149 § 3 kpa , to jest odmowy wznowienia postępowania. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzja z dnia [....] 2013 r. zawierała informację, że skarżąca utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 30 września 2011 r., a status bezrobotnego utraciła z dniem 4 października 2011 r. Decyzja ta została doręczona skarżącej dnia 2 sierpnia 2013 r., słusznie więc przyjęły organy administracji, że od daty jej doręczenia należy liczyć miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzjami z dnia [....] 2013 r. Miesięczny termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania upłynął więc z dniem 2 września 2013 r., a wniosek o wznowienie postępowania z dnia 2 grudnia 2013 r. został złożony przez skarżącą po terminie. Powyższego stanowiska nie mogła zmienić argumentacja skargi dotycząca zaniechania wznowienia postępowania z urzędu. Wznowienie postepowania z urzędu przez organ jest jego prawem , co oznacza , że organ nie ma obowiązku wszczynać postepowania w każdej prawomocnie zakończonej sprawie celem sprawdzenia , czy nie zachodzą podstawy do wznowienia . To organ ocenia , czy zachodzą podstawy do wznowienia postepowania i tylko w przypadku stwierdzenia ich istnienia , organ ma obowiązek wznowić postępowanie. Strona postępowania nie może zatem skutecznie domagać się wznowienia postepowania z urzędu , w przypadku , gdy w ocenie organu , brak jest podstaw do wszczęcia tego rodzaju postępowania. Odnosząc się do zarzutu błędnego liczenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania , zarzut ten należy uznać za nieuzasadniony , gdyż to z treści uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta z dnia [....] 2013r. skarżąca dowiedziała się o swojej sytuacji prawnej . Zgodnie z art.11 § 1 kpa strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji żądać jej uzupełnienia m.in. co do rozstrzygnięcia . Decyzja ta nie była zaskarżona , ani nie żądano jej uzupełnienia. Zauważyć należy , że w uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił , za jaki okres skarżąca została pozbawiona zasiłku dla bezrobotnych . Błędne przekonanie skarżącej , że organ administracji powinien z urzędu wydać kolejną decyzję określającą termin końcowy jej statusu jako osoby bezrobotnej i daty końcowej wypłaty jej zasiłku dla bezrobotnych , nie uzasadnia zmiany obliczenia jednomiesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania , określonego w art.148 § 1 kpa. Termin ten należało obliczyć od dnia doręczenia skarżącej ww. decyzji z dnia [....] 2013r. tj od dnia 2 sierpnia 2013r. , jak uczyniły to organy orzekające w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy , Sąd działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U .z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji