II FZ 1079/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 11 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 1296/13 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 26 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 1296/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił J. C. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wnioskiem z dnia 4 marca 2014 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wpis od skargi został uiszczony w dniu 3 marca 2014 r., a termin do dokonania powyższej czynności, jak wynika z akt, upływał z dniem 28 lutego 2014 r. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik argumentował, że powodem nie wniesienia wpisu od skargi w zakreślonym terminie był fakt zagubienia otrzymanego wezwania przez jego asystenta, z uwagi na nawał pracy i dużą liczbę dowodów księgowych związanych z prowadzoną dokumentacją księgowo-rachunkową na rzecz innych podmiotów gospodarczych. Wezwanie asystent odnalazł w dniu 3 marca 2014 r. podczas porządkowania dokumentacji i w tym też terminie wpis został uiszczony. Pełnomocnik podniósł, że jest osobą w podeszłym wieku i potrzebuje pomocy ze strony asystenta, dlatego też nie uiszczenie opłaty w terminie nie miało charakteru umyślnego. Do wniosku dołączył oświadczenie asystenta – P. K. Sąd uznał, że argumentacja wniosku - niedopełnienie obowiązków przez pracownika pełnomocnika strony - nie uzasadnia przyjęcia tezy o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Zaznaczył, że za działania i zaniechania pełnomocnika w zakresie powierzonych mu czynności procesowych odpowiedzialność ponosi mocodawca (strona). Stwierdził, że to na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek takiej organizacji pracy, aby uniemożliwić powstanie zaniedbań w związku ze świadczoną pomocą prawną. Dlatego też, podana przyczyna uchybienia terminu nie może być uznana za przesłankę świadczącą o braku winy ze strony pełnomocnika (w konsekwencji strony), uzasadniającą pozytywne rozpatrzenie wniosku, gdyż mamy tu do czynienia co najmniej z niedbalstwem, polegającym na niedołożeniu należytej staranności przy prowadzeniu powierzonej sprawy. Sąd wskazał, że jak wynika z potwierdzenia odbioru wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, wezwanie odebrał pełnomocnik skarżącego, a nie jego pracownik. W zażaleniu na powyższe postanowienie wskazano, że powodem nie wniesienia wpisu od skargi był fakt zagubienia otrzymanego wezwania przez asystenta pełnomocnika, pracującego w prowadzonym biurze rachunkowym, który z uwagi na nawał pracy i dużą liczbę dowodów księgowych związanych z prowadzoną dokumentacją księgowo-rachunkową na rzecz innych podmiotów gospodarczych, przełożył to wezwanie między inne dokumenty i nie dokonał uiszczenia powyższego wpisu. Podczas porządkowania dokumentacji w dniu 3 marca 2014 r. zauważył, że nie dopełnił uiszczenia wpisu i o powyższym fakcie powiadomił pełnomocnika. Następnie w dniu 3 marca 2014 dokonał opłaty wpisu. Zdaniem autora zażalenia, nie przywrócenie terminu do wniesienia wpisu powoduje naruszenie swobody obywatelskiej wynikającej z art. 45 Konstytucji RP i równocześnie naruszenie art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Każdy obywatel ma prawo, aby jego sprawa została rozpatrzona przez sąd, a zatem niezależny i niezawisły organ. Prawo do obrony jest jednym z najważniejszych praw w toku postępowania. Jest ono gwarantowane zarówno przez Konstytucję RP – art. 42 ust. 2, jak i Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności - art. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w jego uchybieniu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy Należy podkreślić, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich - w tym przypadku pełnomocnika - upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności. Ustanowiony pełnomocnik odpowiada natomiast za błędy i zaniechania pracownika kancelarii. Jeżeli pracownik kancelarii odpowiedzialny za korespondencję dopuści się zaniedbania, to jest ono traktowane jako wina pełnomocnika profesjonalnego, który jako jego przełożony zlecił mu wykonanie takiego zadania. Właściwa organizacja wewnętrznej pracy kancelarii jest traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu (v. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt I OZ 946/10, Lex nr 742199). Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.