II GSK 1236/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-12-01

Skład orzekający: Marzenna Zielińska, Joanna Kabat-Rembelska, Jarosław Szulc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo z dnia 19 kwietnia 2012 r., zatytułowane "Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego", które odnosiło się do zajęcia świadczenia rentowego, mogło być zakwalifikowane jako skarga na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czy też powinno być traktowane jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 u.p.e.a. lub wniosek o umorzenie postępowania?
Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 54 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest środkiem prawnym, który można wnieść w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej. Pismo z dnia 19 kwietnia 2012 r., zatytułowane "Skarga na czynności egzekucyjne" i odnoszące się do zajęcia świadczenia rentowego, zostało wniesione w ustawowym terminie, co uzasadnia jego kwalifikację jako skargi na czynności egzekucyjne. Zarzuty dotyczące istnienia lub wymagalności obowiązku, które mogłyby być podstawą do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji (art. 33 u.p.e.a.) lub wniosku o umorzenie postępowania (art. 59 u.p.e.a.), nie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną, które koncentruje się na zarzutach formalnoprawnych dotyczących prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu świadczenia rentowego, kwestionując istnienie egzekwowanych należności (grzywna z mandatu karnego i zaległości podatkowe). Organ egzekucyjny, Dyrektor Izby Skarbowej, a następnie Minister Finansów, uznali, że zarzuty skarżącego dotyczą kwestii merytorycznych, a nie formalnoprawnych, i nie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Skarżący złożył skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania poprzez błędną kwalifikację jego pisma jako skargi na czynność egzekucyjną zamiast jako zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji lub wniosku o umorzenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Jarosław Szulc (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1627/14 w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. B. na rzecz Ministra Finansów 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego Wyrokiem z dnia 2 lutego 2015r., sygn. akt V SA/Wa 1627/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2014r. wydane w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przedstawiając stan faktyczny podał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wszczął egzekucję administracyjną do majątku skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] lipca 2010r. wystawionego przez Wojewodę Śląskiego, obejmującego należność z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowanego oraz na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] marca 2011r. wystawionego przez Burmistrza Miasta i Gminy [...], obejmującego zaległości z tytułu podatku od nieruchomości. Odpisy ww. tytułów wykonawczych doręczono skarżącemu w dniu 30 maja 2011r. wraz z zawiadomieniem z dnia [...] maja 2011r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Ponadto w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2012r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym, tj. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Zawiadomienie o zajęciu doręczono w dniu 6 kwietnia 2012r. dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz skarżącemu, co wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy. Pismem z dnia 19 kwietnia 2012r. zobowiązany wniósł skargę na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2012r. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach postanowieniem z dnia [...] maja 2012r. oddalił skargę na czynności egzekucyjne. Organ uznał, iż zajęcie prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego dokonane zostało zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Rozpoznając sprawę w następstwie złożonego zażalenia, Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, iż analiza stanu faktycznego wykazała, że środek egzekucyjny został zastosowany prawidłowo, z zachowaniem obowiązującej procedury. Wyjaśnił, iż podstawę dokonania egzekucji ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także renty socjalnej stanowiły tytuły wykonawcze o numerach: [...] i [...], wystawione odpowiednio przez Wojewodę Śląskiego oraz Burmistrza Miasta i Gminy [...], których odpisy doręczono skarżącemu w 30 maja 2011r. Podkreślił, że strona nie kwestionuje w zażaleniu prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej pod względem formalnym, lecz wskazuje na aspekt braku wymagalności zobowiązania. Podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczą bowiem wygaśnięcia obowiązku objętego tytułem wykonawczym wystawionym przez Wojewodę Śląskiego oraz zarzuty nieistnienia obowiązku dochodzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Burmistrza Miasta i Gminy [...]. W ocenie Ministra, kwestie te nie podlegają rozpatrzeniu w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ zauważył, iż zarzuty te mogą stanowić przedmiot odrębnego postępowania w trybie art. 34 u.p.e.a. regulującego materię zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Dodał, iż na każdym etapie postępowania egzekucyjnego skarżący posiadał prawo do zbadania ww. zarzutów również na podstawie art. 59 powołanej wyżej ustawy w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł o prawne zbadanie postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2014r., gdyż jest one niezgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę podał, że skarżący złożył skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym, tj. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, uzasadniając ją nieistnieniem wierzytelności. W zażaleniu na postanowienie organu I instancji dodatkowo wskazał, że dochodzone należności zostały wyegzekwowane. Tym samym, zdaniem Sądu, argumentacja skarżącego nie dotyczy czynności zajęcia prawa majątkowego tylko odnosi się do braku istnienia wierzytelności egzekwowanych w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym. Zarzut taki nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną. Sąd wskazał, że skarga na czynność egzekucyjną znajduje oparcie w treści art. 54 u.p.e.a., przez co sprawa może zostać rozpatrzona tylko w tym zakresie. Jednym ze środków egzekucyjnych jest m.in. egzekucja z ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego. Przewidziane art. 54 § 1 u.p.e.a. prawo zobowiązanego do złożenia skargi na tę czynność ograniczać się musi do określonych, faktycznych działań organu egzekucyjnego lub niezaskarżalnych zażaleniem oświadczeń woli lub wiedzy organu egzekucyjnego. Skarga służy bowiem ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. Jej istota sprowadza się do zarzutów formalnoprawnych, odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. Zdaniem Sądu, wniesiona w niniejszej sprawie skarga tego warunku nie spełniała. Sąd podał, że skarżący podniósł w niej generalny zarzut co do prawa prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazując na jego prowadzenie bez podstawy prawnej, kwestionując istnienie wierzytelności objętych tytułami wykonawczymi w oparciu, o które prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Były to zarzuty merytoryczne odnoszące się do nieistnienie egzekwowanego obowiązku, które nie mogły zostać rozpatrzone w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną. Sąd stwierdził, że sama czynność egzekucyjna przeprowadzona została zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym zgodnie z treścią art. 7 i art. 1a pkt.12a oraz art. 79 tej ustawy. W złożonej skardze kasacyjnej skarżący na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) – dalej jako: "p.p.s.a.". w zw. z art. 177 § 1 p.p.s.a., zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2015r. w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: - art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 222 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez dokonanie błędnej oceny poprawności kwalifikacji charakteru "skargi" z dnia 29 kwietnia 2012r. i w konsekwencji zaakceptowanie przez sąd orzekający stanowiska organów administracji, iż skarżący w dniu 29 kwietnia 2012r. wniósł "skargę na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a.", a nie zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 u.p.e.a. lub, alternatywnie, złożył wniosek o umorzenie postępowania; - art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej kwalifikacji działań organu administracji jako prawidłowych, podczas gdy organ ten nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności nie zbadał informacji z księgi wieczystej oraz nie zwrócił się do Urzędu Skarbowego w [...] o informację o wysokości należności z tytułu nadpłaty podatku, która winna został wypłacona skarżącemu, a z której wyegzekwowano należność z tytułu mandatu karnego skarżącego; - art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 1 u.p.e.a. poprzez zastosowanie przez sąd orzekający art. 54 § 1 u.p.e.a. jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia, rzekomo powoływanej w toku postępowania przez skarżącego, podczas gdy z treści pism i zażaleń skarżącego wynikało jednoznacznie, że kwestionuje on nie formalną prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego, ale fakt istnienia obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości oraz należności z tytułu mandatu karnego; - art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. z uwagi na rzekome niepowoływanie przez skarżącego tej podstawy prawnej, podczas gdy z okoliczności sprawy wynikało, że skarżący uzasadnienie wnoszonych środków zaskarżenia opierał właśnie na tym przepisie, pomimo, iż nie powołał go wyraźnie w treści pism; - art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 § 3 u.p.e.a. poprzez uznanie za prawidłowe postanowienia Ministra Finansów i poprzedzających je postanowień, w których niezasadnie została stwierdzona prawidłowość zastosowania środka egzekucyjnego w sytuacji, gdy z wielokrotnie potarzanych oświadczeń Skarżącego wynikało, że należność z tytułu mandatu karnego została już wyegzekwowana, a należność z tytułu podatku od nieruchomości została niezasadnie wymierzona, bowiem skarżący nie jest właścicielem nieruchomości, natomiast w aktach sprawy nie zostały zgromadzone żadne dowody, świadczące przeciwko stanowisku skarżącego (w tym np. odpis księgi wieczystej, który wskazywałby na skarżącego jako właściciela nieruchomości oraz zaświadczenie o wysokości kwoty tytułem zwrotu nadpłaty podatku przez skarżącego). Ewentualnie, zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: - art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., pomimo iż z argumentów podnoszonych przez skarżącego wynikało, że mandat karny został wcześniej wyegzekwowany, a skarżący nie jest właścicielem nieruchomości, natomiast w materiale dowodowym zebranym przez organ administracyjny i ocenianym przez sąd orzekający nie było dowodów przeciwnych, a jedynie pisemne oświadczenia innych organów, a zatem zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji postawionych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o przyznanie pełnomocnikowi kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które to koszty nie zostały uiszczone nawet w części. Argumentację na poparcie zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: I. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Żadna z wymienionych w nim sytuacji nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Skargę kasacyjną, jak stanowi o tym art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, a zatem niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Także druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenie przepisów postępowania, może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. II. W rozpoznawanej sprawie, skarga kasacyjna została oparta na podstawie wymienionej w przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., w oparciu o który sformułowano zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. W pkt 1 autor skargi kasacyjnej postawił zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 222 k.p.a., poprzez dokonanie błędnej oceny poprawności kwalifikacji charakteru "skargi" z dnia 29 kwietnia 2012 roku i w konsekwencji zaakceptowanie przez sąd orzekający stanowiska organów administracji, iż Skarżący w dniu 29 kwietnia 2012 roku wniósł "skargę na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a.", a nie zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 u.p.e.a. lub, alternatywnie, złożył wniosek o umorzenie postępowania. Natomiast w pkt 2 kasator zarzucił również naruszenie tego samego przepisu, tj. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez dokonanie błędnej kwalifikacji działań organu administracji jako prawidłowych, podczas gdy organ ten nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności nie zbadał informacji z księgi wieczystej oraz nie zwrócił się do Urzędu Skarbowego w [...] o informację o wysokości należności z tytułu nadpłaty. Zarzuty te nie mogą zostać uznane za skuteczne. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. zawiera normę o charakterze ustrojowym, stanowi bowiem, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Do naruszenia tego przepisu mogłoby dojść wówczas, gdyby sąd administracyjny bezzasadnie odmówił rozpoznania skargi mimo prawidłowego jej wniesienia, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. Żadna z tych sytuacji nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Sąd I instancji rozpoznał skargę i skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa oraz rozstrzygnął o spornym przedmiocie sprawy. W takim wypadku, Sąd I instancji nie mógł również naruszyć powiązanego z art. 3 § 1 p.p.s.a. przepisu art. 222 k.p.a., zawartego w Dziale VIII k.p.a. dotyczącym skarg i wniosków, stanowiącego, że o tym, czy pismo jest skargą albo wnioskiem, decyduje treść pisma, a nie jego forma zewnętrzna oraz art. 7 k.p.a., nakazującego podejmowanie przez organy administracji publicznej wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Należy przy tym zauważyć, że zasadnicza, podnoszona i kontestowana przez skarżącego kasacyjnie kwestia, dotyczy niezasadnej jego zdaniem kwalifikacji pisma skarżącego z dnia 19 kwietnia 2012r. jako skargi na czynności egzekucyjne, a nie jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 u.p.e.a. lub alternatywnie jako wniosek o umorzenie postępowania. Temu służą również kolejne zarzuty skargi kasacyjnej zawarte w jej pkt 3, 4 i 6. Zarzucono w nich, naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 1 u.p.e.a. poprzez zastosowanie przez sąd orzekający art. 54 § 1 u.p.e.a. jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. z uwagi na rzekome niepowoływanie przez Skarżącego tej podstawy prawnej. Skarżący kasacyjnie wskazał również, że "ewentualnie", zaskarżonemu wyrokowi zarzuca także naruszenie przepisów art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., pomimo, iż z argumentów podnoszonych przez Skarżącego wynikało, że mandat karny został wcześniej wyegzekwowany, a Skarżący nie jest właścicielem nieruchomości. Wobec tego, wstępnie należy zwrócić uwagę, że z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, że sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Do naruszenia tego przepisu mogłoby dojść, gdyby sąd wyszedł poza granice sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli legalności zaskarżonego aktu w pełnym zakresie, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu rozstrzygającego w sprawie skargi na podjętą w postępowaniu czynność egzekucyjną, zakreśla granice rozpoznania sprawy, wyznaczone przez jej przedmiot, wynikający z treści zaskarżonego orzeczenia. Sprawa oznacza sprawę w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy, sąd nie może wkraczać w sprawę nową, w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim orzeczeń administracyjnych. Skarżący kasacyjnie sytuuje zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. w kontekście braku wyjaśnienia jaki charakter miało pismo skarżącego z dnia 19 kwietnia 2012r., a ściślej, czy nie stanowiło ono zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej lub alternatywnie wniosku o umorzenie postępowania. III. W spornej kwestii, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że przedmiotem rozważań organów, a następnie kontroli Sądu I instancji było rozpoznanie skargi na czynności egzekucyjne w ramach przepisu art. 54 § 1 u.p.e.a., stanowiącego m.in., że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. Ten przedmiot postępowania wyznaczał zakres i przedmiot kontroli WSA w Warszawie. Do tych też kwestii odniósł się Sąd I instancji w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku podając, że skarga na czynność egzekucyjną znajduje oparcie w treści art. 54 u.p.e.a., przez co sprawa może zostać rozpatrzona tylko w tym zakresie. Odnosząc się do przedmiotu sprawy wskazał, że sama czynność egzekucyjna przeprowadzona została zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym zgodnie z treścią art. 7 i art. 1a pkt.12a i art. 79 tej ustawy. W toku postępowania, zarówno przed organem egzekucyjnym, a następnie organem odwoławczym i Sądem I instancji, nie była podnoszona kwestia wadliwej oceny i kwalifikacji pisma z dnia 19 kwietnia 2012r., zagadnienie to nie było przedmiotem sporu. W zakresie akcentowanego w skardze kasacyjnej niezastosowania art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. należy odnotować, że z niepodważonych przez skarżącego kasacyjnie ustaleń faktycznych sprawy, przyjętych przez Sąd I instancji do wyrokowania wynika, że odpisy tytułów wykonawczych doręczono skarżącemu w dniu 30 maja 2011 r. wraz z zawiadomieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną. Autor skargi kasacyjnej mija się zatem z faktami, twierdząc, że "Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] - w kwietniu 2012 roku doręczył Skarżącemu zawiadomienie z dnia [...] kwietnia 2012 roku o zajęciu renty Skarżącego na poczet wymagalnych należności. Dopiero wskutek tego zawiadomienia, (...) Skarżący dowiedział się o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym (..)" - skoro tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną, zostały doręczone skarżącemu w dniu 30 maja 2011r., a zatem od tego momentu, skarżący niewątpliwie wiedział o wszczęciu wobec niego postępowania egzekucyjnego. Przyjmując zatem, że odpisy tytułów wykonawczych doręczono skarżącemu w dniu 30 maja 2011 r., to zważywszy, że prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 1 przysługiwało zobowiązanemu w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułów wykonawczych, zakwalifikowanie pisma skarżącego z dnia 19 kwietnia 2012r. jako zarzutów złożonych w trybie tego przepisu, tak jak oczekuje tego autor skargi kasacyjnej, skutkowałoby koniecznością uznania, że zarzuty te zostały wniesione po terminie. Nie ma przy tym racji skarżący kasacyjnie twierdząc, że "Zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., jak stanowi ustawa, jest zarzutem w sprawie prowadzenia egzekucji. Zatem może być podniesiony od momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego do momentu jego zakończenia". Stanowisku temu przeczy treść art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., który stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W tej sytuacji, zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji nie były środkiem konkurencyjnym wobec skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, co mogłoby uzasadniać ewentualne rozważenie takiego kierunku zaskarżenia. Wobec tego, skoro pismo z dnia 19 kwietnia 2012r. zawierało formułę "Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]", a w treści nawiązywało do zawiadomienia "z dnia [...] kwietnia 2012r. o zajęciu świadczenia rentowego", to zważywszy na otwarty termin do wniesienia tego środka prawnego, trudno podzielać stanowisko autora kasacji, że nie było podstaw do takiego zakwalifikowania pisma skarżącego. Stosownie bowiem do treści art. 54 § 4 u.p.e.a., skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej. Zawiadomienie o zajęciu świadczenia rentowego doręczono skarżącemu za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 6 kwietnia 2012r., natomiast skarga na czynności egzekucyjne została wniesiona 19 kwietnia 2012r., a więc z zachowaniem wymaganego dla tej czynności terminu. W kwestii natomiast niezastosowania art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., który stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania bądź jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał, należy podkreślić, że oddalenie przez organ skargi na czynności egzekucyjne, nie wyklucza umorzenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji zaistnienia, którejkolwiek z przesłanek zawartych w przepisie art. 59 § 1 lub § 2 u.p.e.a. Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić na wiosek wierzyciela, zobowiązanego lub z urzędu. Otwartą sprawą, pozostaje zatem ocena przez organ egzekucyjny, czy w sprawie zaistniała jakakolwiek przesłanka, której uwzględnienie skutkowałoby koniecznością umorzenia postępowania. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie, należy również do zobowiązanego. Z tych też względów, brak było również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 7 § 3 u.p.e.a. a także naruszenia art. 7 k.p.a. w tym, nie zbadania przez organ informacji z księgi wieczystej oraz nie zwrócenia się do Urzędu Skarbowego w [...] o informację o wysokości należności z tytułu nadpłaty podatku oraz nieuwzględnienia oświadczeń skarżącego, że należność z tytułu mandatu karnego została już wyegzekwowana, a należność z tytułu podatku od nieruchomości została niezasadnie wymierzona, bowiem Skarżący nie jest właścicielem nieruchomości. Jak trafnie bowiem zwrócił uwagę Sąd I instancji, skarga na czynność egzekucyjną służy ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność, a jej istota sprowadza się do zarzutów o charakterze formalnoprawnym, odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. Nadto wymaga podkreślenia, że podane okoliczności należą do sfery związanej z ustaleniami faktycznymi, a skarżący kasacyjnie, ustalonego w sprawie stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji do wyrokowania, nie podważył. Z jednolitego stanowiska wyrażanego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wynika, że kwestionowanie wyniku sądowej kontroli ustaleń faktycznych sformułowanych przez organy nie jest dopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. ( np. wyrok NSA z 20 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 135/07 – dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Zatem, podważenie zaakceptowanego przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy, nie mogło być skutecznie dokonane w oparciu o zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. IV. Wreszcie, co nie jest bez znaczenia, dla oceny skuteczności podniesionych zarzutów naruszenia podanych w skardze przepisów postępowania, w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej brak jest wskazania i stosownej argumentacji z tym związanej, że naruszenie przepisów postępowania ( w ramach których kasator sytuuje podane zarzuty ) miało istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem, po stronie skarżącego istnieje obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia. Podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, autor skargi kasacyjnej obowiązany jest w uzasadnieniu wykazać, że gdyby nie doszło do naruszenia, wskazanych w niej przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, to treść wyroku byłaby inna. Innymi słowy, zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy, istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Oznacza to, że niezależnie od wskazania istoty zarzutu, skarżący kasacyjnie powinien przedstawić argumentację, która wykaże wpływ tego naruszenia na treść orzeczenia oraz, że wpływ ten mógł być istotny dla wyniku sprawy, a tym samym zaskarżonego rozstrzygnięcia sądu I instancji. Takich wskazań i związanej z tym argumentacji wniesiona skarga kasacyjna nie zawiera. Natomiast, Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, nie jest uprawniony do samodzielnego uzupełniania bądź precyzowania zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą, czy formułowania na ich poparcie argumentacji, bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny ( por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2011r. sygn. akt II FSK 861/10 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl i powołane tam orzecznictwo ). Mając zatem na uwadze, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło