II SA/Łd 373/14

WyrokWSA w Łodzi2014-09-16

Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Renata Kubot – Szustowska, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana dla obiektu wybudowanego samowolnie w warunkach poprzedniej ustawy Prawo budowlane, a następnie legalizowanego w trybie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?
Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana dla obiektu wybudowanego samowolnie, nawet jeśli samowola miała miejsce w czasie obowiązywania poprzedniej ustawy Prawo budowlane. Taka decyzja ma charakter deklaratywny i informacyjny, a jej celem jest ocena zgodności obiektu z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co jest niezbędne do dalszej legalizacji przez organy nadzoru budowlanego. W toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy nie ocenia się kwestii związanych z postępowaniem legalizacyjnym prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy G. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej szklarnię i tunel foliowy na warzywa. Wcześniejsze decyzje były już uchylane przez WSA z uwagi na błędy proceduralne i merytoryczne. Skarżąca zarzucała, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy jest niedopuszczalne dla samowoli budowlanej wzniesionej pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o warunkach zabudowy jest dopuszczalna i została wydana zgodnie z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant starszy specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2014 roku sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji - oddala skargę. LS Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej szklarnię i tunel foliowy na warzywa. Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z dnia 10 lutego 2011 r. I. i S. K. wystąpili o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej szklarnię i tunel foliowy na warzywa na terenie nieruchomości w M. (działka o nr ewid. 124,125, obręb [...]), gmina G.. Po dokonaniu analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy oraz analizie stanu faktycznego, a także po uzgodnieniu decyzji w zakresie ochrony gruntów rolnych i melioracji wodnych decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wójt Gminy G. ustalił warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Po rozpatrzeniu odwołania M. O. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] października 2011 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, powołując głównie brak uzasadnienia w treści decyzji w zakresie ustalonych cech zabudowy. Rozpoznając ponownie wniosek I. i S. małżonków K., decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wójt Gminy G. ustalił sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenu obejmującego nieruchomość zlokalizowaną w M. (działki nr ewid. 124, [...] obręb [...]), gmina G. dla powołanej powyżej inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., rozpatrzywszy odwołanie M. O., decyzją z dnia [...] października 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Po rozpatrzeniu skargi M. O. na powyższą decyzją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 1316/12, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia sąd zwrócił uwagę na konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania uzgadniającego wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji głównej i wprowadzenia do nowego projektu decyzji istotnych zmian w stosunku do poprzednio poddanego procedurze uzgodnieniowej; istotną sprzeczność pomiędzy treścią decyzji organu I instancji a jej załącznikiem graficznym w zakresie ustalenia nieprzekraczalnej linii zabudowy; brak podpisu i pieczęci osoby sporządzającej załącznik graficzny nr 1 do projektu decyzji, załącznik nr 2 do projektu decyzji w postaci wyników analizy architektoniczno-urbanistycznej, załącznik nr 3 do projektu decyzji, obejmujący część graficzną analizy oraz część tekstową analizy urbanistycznej; nadto brak określenia w załączniku graficznym do analizy urbanistycznej linii zabudowy inwestycji objętej wnioskiem inwestorów; wątpliwości wzbudził też załącznik do decyzji o warunkach zabudowy, który błędnie określono mianem załącznika do projektu decyzji. Sąd podzielił stanowisko Kolegium, że w toku postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy poza zakresem zainteresowania właściwych organów pozostają kwestie związane z toczącym się przed organami nadzoru budowlanego postępowaniem legalizacyjnym w sprawie samowoli budowlanej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy G., na podstawie, art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 647), § 1-9 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. nr 163, poz. 1588), § 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1589), art. 104 k.p.a., decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] ustalił sposób zagospodarowania i warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej przedmiotową szklarnię i tunel foliowy. Organ ustalił nieprzekraczalną linię zabudowy na 12,0 m od granicy działki, stanowiącą linię rozgraniczającą pas drogowy, ponadto maksymalną powierzchnię zabudowy dla szklarni i tunelu foliowego – 300 m², wskaźnik zabudowy maksymalnie na 0,09, obowiązek zachowania minimum 90 % działki jako powierzchni aktywnej przyrodniczo niezabudowanej, nieutwardzonej nawierzchnią sztuczną; szerokość elewacji frontowej maksymalnie od 6,6 do 10 m - dla tunelu foliowego na warzywa i maksymalnie 4,8 do 7,2 m - dla szklarni, całkowitą wysokość szklarni i tunelu foliowego na warzywa - do 3,5 m. Organ ustalił też rozwiązanie dachu typowe dla danego obiektu np. dach kolebkowy lub dwuspadowy o kącie nachylenia nie większym niż 30°. Organ wskazał, że zaopatrzenie inwestycji w energię elektryczną będzie następowało poprzez istniejące przyłącze, zaopatrzenie w wodę - z istniejącej na nieruchomości objętej wnioskiem studni, odprowadzenie ścieków - w zakresie własnym do istniejącego bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe. Wody opadowe odprowadzane będą powierzchniowo na teren nieruchomości objętej wnioskiem. Dostęp do drogi publicznej zapewniony będzie poprzez istniejący zjazd z drogi gminnej. Organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, że przeprowadził ponownie postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, uwzględniając ocenę prawną zamieszczoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po dokonaniu analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych oraz analizie stanu faktycznego a także po uzgodnieniu decyzji w zakresie ochrony gruntów rolnych, w zakresie melioracji wodnych oraz z zarządcą drogi gminnej. Stwierdził, że wnioskowana inwestycja spełnia łącznie warunki określone w art. 61 ust.1 u.p.z.p., wobec czego ustalił warunki zabudowy dla obiektów objętych wnioskiem. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. O., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 10, 77, 81 k.p.a., art. 35 § 1 k.p.a. w zw. z art. 37 § 1 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz art. 59, 60 i 61 u.p.z.p. Wyjaśniła, że organ prowadzi postępowanie w stosunku do obiektów wybudowanych w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r., zatem nie może prowadzić postępowania legalizacyjnego, którego nie przewidywały obowiązujące wówczas przepisy prawa. Zdaniem skarżącej wystąpienie o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy jest właściwe jedynie w stosunku do samowoli popełnionych na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. Niedopuszczalne jest zatem utrwalanie działań w stosunku do których ustawa z 1974 r. przewidywała rozbiórkę ze względu na niezgodność zabudowy z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem strony w sprawie powinna zostać wydana decyzja rozbiórkowa w oparciu o art. 37 § 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wyjaśniło, że jak wynika z akt administracyjnych organ I instancji wypełnił wszystkie wskazania Sądu zawarte w wyroku z dnia 4 kwietnia 2013 r., tj.: projekt decyzji został przesłany do Starosty Powiatu [...] celem uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych, do Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł. celem uzgodnienia w zakresie ochrony melioracji wodnych. Linia zabudowy została ustalona w odległości 12 m od granicy działki, stanowiącej linię rozgraniczającą pas drogowy i wykreślona na załączniku graficznym do decyzji w takiej samej odległości, tj. 12 m od granicy z pasem drogowym. Nadto, załączniki do decyzji zostały opatrzone podpisami i pieczęciami osób, które je sporządziły. Organ dodał, że podniesione przez skarżącą kwestie związane z toczącym się przed organami nadzoru budowlanego postępowaniem legalizacyjnym w sprawie samowoli budowlanej, w tym także właściwości organów i zastosowanych przez te organy przepisów, nie mogą podlegać ocenie w niniejszym postępowaniu, w którym ocenie podlega jedynie decyzja Wójta Gminy G. w przedmiocie warunków zabudowy ustalonych z wniosku I. i S. małż. K. z dnia 10 lutego 2011 r. W rozpatrywanej sprawie chodzi bowiem o deklaratywną ocenę zgodności obiektów z przepisami u.p.z.p. Oznacza to, że organ zobowiązany jest rozpatrzyć wniosek o ustalenie warunków zabudowy również po wybudowaniu (samowolnie) obiektu budowlanego przez ustalenie warunków zabudowy lub odmowę ich ustalenia. Dla podjęcia decyzji w przedmiocie warunków zabudowy na określonym terenie nie jest przy tym wymagana zgoda właścicieli terenu inwestycji, jak i sąsiednich nieruchomości. Decyzja taka nie rodzi bowiem praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich, co podkreśla art. 63 ust. 2 u.p.z.p. Wymagania odnoszące się do ochrony interesów osób trzecich organ I instancji określił w pkt 6 skarżonej decyzji, a ustalenia te wiążą organ właściwy w sprawie pozwolenia budowlanego. Organ wyjaśnił, że co do zasady do wymagań będących elementami decyzji ze sfery planowania przestrzennego nie należą rozwiązania w zakresie sytuowania projektowanego obiektu względem granic działki. Sprawy te należą bowiem do materii normowanej przez przepisy prawa budowlanego i rozstrzyga o nich organ administracji architektoniczne - budowlanej właściwy w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Na rozpatrywanym terenie brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W myśl art. 59 ust. 1 u.p.z.p., zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy. W sytuacji bezplanowej podjęcie decyzji jest możliwe, jeżeli projektowana inwestycja jest zgodna z odrębnymi przepisami prawa, o ile zachodzą warunki określone w art. 61 tej ustawy. Przepis ten wskazuje przesłanki łączne, które determinują wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Jeżeli są one spełnione, to ustalenia warunków zabudowy nie można odmówić - art. 56 ustawy. Brak spełnienia którejkolwiek z nich czyni wydanie decyzji niemożliwym. Nie są to zatem kwestie pozostawione uznaniu organu rozstrzygającego. Organ wskazał, że przedmiotowa sprawa dotyczy legalizacji obiektów szklarni i tunelu foliowego na warzywa, która to zabudowa należy do zabudowy zagrodowej gospodarstwa rolnego prowadzonego przez inwestorów. Do ustalenia cech obiektu posłużyła organowi I instancji analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, przeprowadzona w oparciu o wymogi zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stwierdził, że jej wyniki pozwalają na określenie warunków dla planowanej zabudowy, będących merytorycznymi elementami rozstrzygnięcia wymaganymi przez art. 54 ustawy. Teren inwestycji znajduje się bowiem na obszarze zabudowy zagrodowej. Po obu stronach drogi znajduje się wiele cieplarni i tunelów foliowych na warzywa. Planowana inwestycja będzie zatem uzupełnieniem istniejącej funkcji zagrodowej. Teren ma ponadto dostęp do drogi publicznej - drogi gminnej. Linia zabudowy została ustalona w odległości 12 m od krawędzi drogi gminnej w oparciu o § 4 ust. 4 rozporządzenia jako przedłużenie linii zabudowy istniejącego budynku zlokalizowanego na działce bezpośrednio sąsiadującej ozn. nr ewid. 173. Taką linię zabudowy posiada także budynek mieszkalny istniejący na działce nr 124 objętej postępowaniem. Wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy został ustalony na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia, do wartości średniego wskaźnika zabudowy na obszarze analizowanym. Szerokość elewacji frontowej dla tunelu foliowego ustalono na podstawie § 6 ust. 1 rozporządzenia, jako średnią wartość szerokości elewacji frontowych dla obiektów tożsamych funkcją z tolerancją 20%, tj. od 6,6 m do 10 m. Dokonując oceny tego parametru organ wskazał, że organ I instancji wprawdzie nie przedstawił szerokości elewacji frontowych wszystkich cieplarni i tuneli foliowych na terenie objętym analizą, co jest konieczne dla zastosowania § 6 ust. 1 rozporządzenia, jednakże zdaniem Kolegium ustalenie szerokości elewacji frontowej dla tunelu foliowego w przedziale od 6,6 m do 10 m znajduje uzasadnienie w ust. 2 § 6. Szerokości elewacji frontowych istniejących tuneli foliowych są zróżnicowane i wynoszą od 6 m do 12 m. Z kolei w przypadku szerokości elewacji frontowej dla budynku szklarni organ za wzorzec wskazał budynek gospodarczy na działce o nr ewid. 123/2, którego szerokość elewacji frontowej wynosi 6 m, co przy zastosowaniu 20% tolerancji daje przedział od 4,8 m do 7,2 m. Wprawdzie zastosowanie w tym przypadku tolerancji narusza zasady ustalania szerokości elewacji frontowych dla nowej zabudowy określone w § 6 rozporządzenia, jednakże ustalona cecha dla budynku szklarni nie odbiega od szerokości budynków gospodarczych na działce nr 173 tj. ok. 5-6 m, i nie będzie zdaniem Kolegium stanowiła dysharmonii z istniejącym zagospodarowaniem terenów objętych analizą. Wysokość górnej krawędzi elewacji frontowych dla planowanego zadania ustalono do wysokości szklarni i tuneli foliowych, tj. do 3,5 m na zasadzie § 7 ust. 1 rozporządzenia. Geometria dachu została natomiast ustalona w sposób wskazany w § 8 rozporządzenia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła M. O., zarzucając błędną i dowolną interpretację przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z przepisami art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Zakwestionowała ustalenie warunków zabudowy dla legalizacji samowoli wzniesionej pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r., w granicy działki oraz na terenach nie przeznaczonych na ten cel w obowiązującym wówczas planie miejscowym. Podniosła, że decyzja organu gminy nie zawiera uchybień proceduralnych wskazanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 1316/12, jednakże odnosi się do istniejącej zabudowy, która narusza chronione prawem interesy osób trzecich. Istniejący tunel foliowy niszczy ogrodzenie działki skarżącej, a sąsiedzi obsługujący ten obiekt oraz szklarnię niszczą jej uprawy. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Kolegium, że decyzja o warunkach zabudowy nie wkracza w proces inwestycyjno-budowlany, bowiem umożliwia legalizację tej konkretnej zabudowy w granicy działki. Jej zdaniem Kolegium nie rozważało chronionego przepisami ustawy zasadniczej i kodeksu cywilnego prawa własności skarżącej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Sąd badając w tak zakreślonych granicach legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej szklarnię i tunel foliowy na warzywa, stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W pierwszej kolejności wskazać jednak należy na prawomocny wyrok tutejszego Sądu z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 1316/12, który uchylał poprzednio wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów administracji. Stosowanie bowiem do treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna dotyczyć może również samej wykładni prawa procesowego. Zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje natomiast na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej, pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej. (por. T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 472 i 473). Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, bez względu na poglądy prawne wyrażane w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1998r., sygn. akt I SA 977/98, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 44656, z dnia 22 marca 1999r., sygn. akt IV SA 527/97 Lex nr 47275). Oznacza to, iż za przesądzone uznać należało potrzebę ponownego przeprowadzenia procedury uzgodnieniowej projektu decyzji, zawierającego istotne zmiany w stosunku do poprzedniego dotyczącego nieprzekraczalnej linii zabudowy, wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy do powierzchni działki, czy też gabarytów zabudowy. Sąd zwrócił też uwagę na rozbieżność treści decyzji z jej załącznikiem graficznym, brak podpisu i pieczęci na projekcie decyzji o warunkach zabudowy, załączniku graficznym nr 1 do projektu decyzji, załączniku nr 2 do projektu decyzji w postaci wyników analizy architektoniczno-urbanistycznej, załączniku nr 3 do projektu decyzji, obejmującym część graficzną analizy oraz część tekstową analizy urbanistycznej, brak określenia na załączniku graficznym analizy urbanistycznej linii zabudowy dla inwestycji oraz błędne określenie załącznika nr 2 mianem załącznika do projektu decyzji. Kontrolując zatem zaskarżoną decyzję, w pierwszej kolejności zbadano sposób realizacji sformułowanych powyżej wytycznych oraz prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia przez pryzmat wyrażonych w uzasadnieniu wyroku poglądów prawnych. W ocenie Sądu, wytyczne te zostały zrealizowane w sposób należyty, zaś stanowisko organów, wyrażone w zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy G. nie pozostaje w sprzeczności z poglądami prawnymi, wyrażonymi we wspomnianym wyroku. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że przedmiotowe postępowanie toczy się z wniosku I. i S. małż. K. z dnia 10 lutego 2011 r. o ustalenie warunków zabudowy dla istniejącej szklarni i tunelu foliowego na warzywa. Wzniesienie obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej, nie wyklucza skutecznego ubiegania się przezeń o ustalenie warunków zabudowy. Zgodnie bowiem z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych, ukształtowanym po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., w sprawie o sygn. akt P 37/06 (OTK - A 2007/11/160, t. 6-4-6.6), wybudowanie (samowolne) obiektu a nawet wszczęcie postępowania rozbiórkowego, nie wyklucza uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy ma bowiem, co podkreśla Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu przywołanego wyżej wyroku, wyłącznie charakter informacyjny i sama przez się nie kształtuje praw ani obowiązków inwestora, wynikających wprost z ustaw. Nie podlega nadto wykonaniu ani nie nadaje się do wykonania, co powoduje, że realizacja inwestycji nie wyklucza możliwości deklaratywnej oceny jej zgodności z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (por. wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 21 grudnia 2009r., sygn. akt II OSK 1539/08, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej www.orzeczenia. nsa.gov.pl). Uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej jest zatem możliwe wówczas, gdy decyzja ta jest niezbędna dla legalizacji samowoli budowlanej. Wydana w takim trybie decyzja o warunkach zabudowy rozstrzyga, czy dany obiekt wybudowano zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z przepisami szczególnymi. Następnie organy administracji architektoniczno-budowlanej oraz nadzoru budowlanego dokonują dalszej oceny, co do zgodności robót budowlanych z przepisami budowlanymi. Warto też podkreślić, na co wskazywał również tut. Sąd poprzednio orzekający w sprawie (sygn. akt II SA/Łd 1316/12), że w toku postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy poza zakresem zainteresowania właściwych organów pozostają kwestie związane z toczącym się przed organami nadzoru budowlanego postępowaniem legalizacyjnym w sprawie samowoli budowlanej. W niniejszej sprawie wszelkie zarzuty w stosunku do postępowania legalizacyjnego, w tym możliwości jego przeprowadzenia, podnoszone przez skarżącą, nie mogły być zatem przedmiotem rozważań tut. Sądu, który bada wyłącznie zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Podstawę prawną orzekania w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 647, dalej powoływanej jako u.p.z.p). Dla terenu, na którym dopuszczono się samowoli budowlanej brak jest zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatem przesądzające o trafności zaskarżonej decyzji jest unormowanie art. 61 u.p.z.p. Stosownie do generalnej zasady wyrażonej w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków wymienionych w punktach 1-5 tzn.: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Co do zasady uzyskanie decyzji ustalającej warunki zabudowy możliwe jest tylko w razie łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy winno być przy tym poprzedzone przeprowadzeniem przez właściwy organ postępowania wyjaśniającego w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art.. 61 ust. 1 u.p.z.p., przy zachowaniu warunków, określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. 2003 r., Nr 164, poz. 1588, dalej rozporządzenie). W rozpatrywanej sprawie zauważyć należy, iż dokonując powtórnie analizy przesłanek z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. organy prawidłowo wyznaczyły obszar analizowany jak tego wymaga przepis § 3 rozporządzenia, prawidłowo też dokonały na jego podstawie ustalenia linii zabudowy (12 m od granicy działki, co wynika także z załącznika graficznego do decyzji), maksymalnej powierzchni zabudowy (300m²), wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki (maks. 0,09), szerokości elewacji frontowej (6,6-10 m dla tunelu foliowego; 4,8-7,2 m dla szklarni), wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki (do 3,5 m) oraz geometrii dachu (dach kolebkowy lub dwuspadowy, kąt nachylenia maks. 30°). Powyższe ustalenia znajdują odzwierciedlenie i uzasadnienie w sporządzonej analizie urbanistycznej. Planowana inwestycja będzie ponadto stanowiła uzupełnienie istniejącej w obszarze analizowanym funkcji zagrodowej. Analiza akt sprawy daje też podstawy do przyjęcia, że pozostałe wymogi z art. 61 ust. 1 zostały spełnione. Inwestycja ma bowiem zapewniony dostęp do drogi publicznej (pkt 2), a istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego (pkt 3). W skład terenu inwestycji wchodzą grunty klasy III, ale inwestycja nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, bowiem zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1205) gruntami rolnymi są grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu (pkt 4). Teren nie wymaga zatem zgody na zmianę przeznaczenia terenu, gdyż inwestycja nie będzie powodowała zmiany jego przeznaczenia na cele nierolnicze. Poza tym, decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi (pkt 5). Oceniając zatem prawidłowe zastosowanie przez organy art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wskazać należy, że ustalenia organów co do spełnienia wymienionych tam warunków nie budzą zastrzeżeń. W niniejszej sprawie powtórzono procedurę uzgodnieniową (ze Starostą Powiatu [...] w zakresie ochrony gruntów rolnych oraz z Wojewódzkim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł. w zakresie ochrony melioracji wodnych oraz zarządcą drogi gminnej), decyzja organu I instancji, podobnie jak załączona do niej analiza urbanistyczna składa się z prawidłowo sporządzonej części tekstowej oraz części graficznej, ponadto załączniki te zostały podpisane i opieczętowane. Przedmiotowa inwestycja powstała w ramach zabudowy zagrodowej, ale powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z zabudową nie przekracza średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w gminie, zatem w sprawie nie znalazł zastosowania ust. 4 art. 61 p.p.s.a. Odpowiadając z kolei na zarzut skarżącej, według którego zaskarżona decyzja umożliwia legalizację zabudowy w granicy z jej nieruchomością, wskazać należy, że nie jest on zasadny. Po pierwsze, w żadnym punkcie zaskarżonych decyzji nie zezwala się na usytuowanie zabudowy w granicy z działką skarżącej. Zarzut w tym zakresie nie znajduje zatem poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Ponadto, decyzja o warunkach zabudowy nie przesądza o dokładnym usytuowaniu planowanych obiektów w ramach działki, w stosunku do innych obiektów i w stosunku do granicy działki. Taka decyzja co do zasady potwierdza jedynie, że planowana inwestycja nie narusza ładu przestrzennego. Wbrew opinii skarżącej przez wydane w sprawie decyzje nie doszło do naruszenia jej prawa własności. W myśl art. 63 ust. 2 u.p.z.p. decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi bowiem praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich, gdyż nie uprawnia do realizacji inwestycji. W świetle powyższego wobec spełnienia warunków z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. organ I instancji nie mógł odmówić ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Nie może też budzić wątpliwości trafność stanowiska organu odwoławczego, który utrzymał w mocy decyzję ustalającą warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Postępowanie wyjaśniające, zmierzające do ustalenia spełnienia przesłanek, określonych w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący (art. 77, 81 k.p.a.). Organ odwoławczy w sposób prawidłowy, zgodny z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, zaś odmienna od oczekiwanej, ocena prawna ustalonego stanu faktycznego, nie stanowi naruszenia podstawowych zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 6-10 k.p.a.). Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. ds

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło