II OSK 191/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak /spr./ Sędziowie sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy inspektor sądowy Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. L. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 września 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 638/14 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. L. w T. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek P. Sp. z o.o. sp. k. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 16 września 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 638/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. L. w T. (dalej również jako "skarżąca") na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...],[...], Prezydent Miasta Torunia zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. sp. z o.o. (dalej również jako "Inwestor") pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego obejmującego budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze oraz garażem podziemnym i infrastrukturą techniczną, zlokalizowanego przy ul. S. /ul. B. w T. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. L. w T., zarzucając że planowana inwestycja nie spełnia norm nasłonecznienia budynku usytuowanego przy ul. L. W ocenie skarżącej wybudowanie projektowanego budynku spowoduje, że budynek skarżącej zostanie w dużej części pozbawiony naturalnego oświetlenia i jego nasłonecznienie przestanie spełniać normy określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakie powinny spełniać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm., dalej rozporządzenie). Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na tę okoliczność. Wojewoda Kujawsko-Pomorski decyzją z dnia [...] kwietnie 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 60 rozporządzenia, pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 7:00 – 17:00, przy czym w zabudowie śródmiejskiej – tak jak w tym przypadku – dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,6 godziny. Z analizy organu wynika, że projektowany budynek nie wpływa negatywnie na budynki otaczające, a budynek przy ul. L. ma zapewnione nasłonecznienie w godzinach 12:00 -14:30. Odnosząc się do zarzutu braku nasłonecznienia w mieszkaniu nr 9 budynku skarżącej organ podał, że inwestor przekazał dodatkowe opracowanie dotyczące braku nasłonecznienia w tym lokalu. Biorąc pod uwagę różne współrzędne ustalono, że światło miałoby możliwość penetracji do środka lokalu dopiero o godz. 16:30, kiedy to lokal nr 9 jest już zacieniony przez wieżowiec usytuowany przy ul. S. Stwierdzając, że analiza słoneczna została wykonana zgodnie z rozporządzeniem, tj. w dniu 21 marca, organ wskazał, że zdjęcie skarżącej wykonano w dniu 31 marca 2014 r. o nieznanej godzinie. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. L. w T. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. polegające na nie zebraniu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a także art. 7 k.p.a. i § 60 rozporządzenia poprzez nieprawidłowe ustalenie, jakie będą skutki planowanej inwestycji dla nasłonecznienia budynku przy ul. L., w szczególności naruszenia obowiązujących norm nasłonecznienia. W uzasadnieniu skarżąca poruszyła również kwestię nie powołania przez organ biegłego i oparcie się przez organ wyłącznie na dokumentacji przedstawionej przez Inwestora. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W zaskarżonym kasacyjnie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga jest niezasadna, a zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Sąd ocenił, że przedstawiony przez inwestora projekt budowlany zawiera kompletne opracowania dotyczące usytuowania projektowanego budynku, w tym obrazujące zachowanie wymogów nasłonecznienia w okolicznych budynkach, w tym w budynku przy ul. L.. Inwestor przedstawił z własnej inicjatywy dodatkową analizę nasłonecznienia uwzględniającą rzeczywiste położenie budynku przy ul L. Wszelkie pomiary zostały wykonane przez uprawnionych do tego specjalistów, a dokumentacja zawiera oświadczenia projektanta i sprawdzającego o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Sąd uznał, że organ nie miał podstaw do kwestionowania tej dokumentacji. W ocenie Sądu, twierdzenie skarżącej, że należy przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe w przedmiocie spełnienia warunków wynikających z § 60 rozporządzenia, z uwagi na fakt, że dokumentacja pochodzi wyłącznie od inwestora, nie jest trafne. Przepisy mówią jasno, że to na inwestorze spoczywa obowiązek przedstawienia dokumentacji w ramach projektu budowlanego. Poza zarzutem nie powołania dodatkowego biegłego strona w zasadzie nie wykazała, w opinii Sądu, w żaden sposób uchybień w przedstawionej przez inwestora dokumentacji. Również dowód w postaci zdjęcia wykonanego w dniu 31 marca 2014 r., jak uznał Sąd, słusznie nie został wzięty pod uwagę przez organ odwoławczy. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. L. w T., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła na powyższy wyrok skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Wyrokowi temu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ((t.jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm., zwanej dalej p.u.s.a.) w zw. z art. 3 § 1 p.u.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. - poprzez oddalenie skargi mimo, że organ II instancji nie rozstrzygając wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego dopuścił się uchybienia prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik postępowania; - art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. - poprzez oddalenie skargi mimo, że organ II instancji przyjął jako wiadomości specjalne niezbędne dla ustalenia, czy po wybudowaniu budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami na parterze oraz garażem podziemnym i infrastrukturą techniczną zlokalizowanego przy ul. S. /ul. B. w T., naruszone zostaną normy nasłonecznienia budynku usytuowanego w T. przy ul. L., wiadomości, które nie zostały przedstawione przez biegłego, a przez projektanta, który wykonał analizę nasłonecznienia odpłatnie na zlecenie inwestora, tj. P. Sp. z o.o. z siedzibą w T. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwijając powyższe zarzuty wywodzono przede wszystkim, że brak powołania biegłego uniemożliwił organowi dokonanie wszechstronnej i obiektywnej oceny materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną inwestor P. Sp. z o.o. sp. k., dawniej P. Sp .z o.o., wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. W rozpatrywanej sprawie skargę kasacyjną oparto na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), zwanej dalej p.u.s.a., w zw. z art. 3 § 1 p.u.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a., a także art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, do naruszenia powyższych przepisów doszło wskutek oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ II instancji rozstrzygając, czy w stosunku do budynku usytuowanego w T. przy ul. L. naruszone zostaną normy nasłonecznienia, oparł się na wiadomościach specjalnych, które nie zostały przedstawione przez biegłego, a przez projektanta, który wykonał analizę nasłonecznienia odpłatnie na zlecenie inwestora, a ponadto organ ten oddalił skargę nie rozstrzygając wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Istota sporu sprowadza się zatem do tego, czy przy podejmowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracyjny oceniając kwestię spełnienia norm nasłonecznienia mógł rozstrzygnięcie w tym zakresie oprzeć jedynie na analizie nasłonecznienia przedstawionej przez inwestora, czy też winien był powołać biegłego. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, organ rozstrzygający o pozwoleniu na budowę, obowiązany jest ocenić, na podstawie części opisowej projektu i rysunków projektu, czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego), ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Projektowana zabudowa winna bowiem spełniać wymogi oświetlenia i nasłonecznienia tzw. "linijki słońca" zawarte w § 13 i § 57 rozporządzenia, określone dla budynku projektowanego i istniejącej zabudowy w sąsiedztwie. Obowiązkiem właściwego organu jest nie tylko zbadanie, czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu, lecz także, czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków, a nadto dokonać stosownych obliczeń, które ewentualne twierdzenia inwestora pozwalają aprobować, bądź merytorycznie zakwestionować. Przed wydaniem decyzji strony mają prawo zapoznać się z materiałem dowodowym, w tym wynikami analizy zacienienia, wnieść doń uwagi i zastrzeżenia (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1138/10 - LEX nr 1083543). Projekt zagospodarowania terenu inwestycji powinien zawierać dane pozwalające organowi stwierdzić spełnienie wymogu określonego w § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bez konieczności sporządzania dodatkowej dokumentacji przez pracowników organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 8 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. Nr 120, poz. 1133 z późn. zm.), część opisowa projektu zagospodarowania terenu inwestycji powinna określać m.in. konieczne dane wynikające ze specyfiki, charakteru i stopnia skomplikowania obiektu budowlanego. Analiza spełnienia wymogu zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych powinna być zatem sporządzona przez projektanta i stanowić element opisu projektu zagospodarowania terenu. Do obowiązków projektanta budowlanego, zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, należy bowiem nie tylko opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, ale również wyjaśnianie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 927/10 - LEX nr 1083708). Obowiązek wykazania, że powyższe wymogi zostały spełnione spoczywa zatem na inwestorze, a nie na organie administracyjnym. To inwestor musi wykazać spełnienie omawianych wymogów, a jeżeli tego nie uczyni, nie uzyska decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Organ administracji architektoniczno-budowlanej w takiej sytuacji nie będzie zastępował inwestora i uzupełniał za niego niezbędnych wymogów. W rozpatrywanej sprawie przedstawiony przez inwestora projekt zawierał dane spełniające powyższe wymogi. Nie było więc żadnych podstaw do powoływania biegłego. W tej sytuacji fakt, że organ oddalił skargę nie rozstrzygając wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, nie miał wpływu na wynik sprawy. Zauważyć ponadto wypada, że art. 1 p.p.s.a. nie jest podzielony na paragrafy, a w sytuacji gdy skarżąca kasacyjnie zarzuca zaskarżonemu wyrokowi jedynie naruszenie przepisów postępowania, niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a więc naruszenia prawa materialnego. Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mają w realiach niniejszej sprawy uzasadnionych podstaw. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek P. Sp. z o.o. sp. k. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem art. 204 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje, że jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę, w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ. Nie przewiduje natomiast ewentualnego zwrotu kosztów żadnym innym stronom.