II SA/Gl 461/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2014 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miasta Częstochowy z dnia 23 maja 2013 r. nr 658/XXXVII/2013 w przedmiocie zbycia gminnych lokali mieszkalnych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części objętej § 3 ust. 2, 2. w pozostałej części skargę oddala. W dniu [...] . Rada Miasta C. działając na podstawie art.18 ust.2 pkt 9 lit.a, art. 40 ust.1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001r., nr 142, poz.1591 z późn. zm.) i art. 68 ust.1 pkt 7 i ust.1b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010r., nr102, poz.621 z późn. zm.) podjęła uchwałę nr [...] w sprawie sprzedaży byłych zakładowych lokali mieszkalnych przekazanych na rzecz Gminy Miasto C. przez przedsiębiorstwa państwowe. W dniu [...]. Wojewoda [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, w której wnosił o stwierdzenie nieważności w całości przedmiotowej uchwały. W uzasadnieniu skargi wskazał, że regulacje przedmiotowej uchwały istotnie naruszyły prawo tj. wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP zasadę, iż wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, a jednocześnie nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Zdaniem Wojewody regulacje uchwały dyskryminują najemców samodzielnych lokali mieszkalnych w budynkach stanowiących własność gminy, bowiem doprowadzają do nieuprawnionego faworyzowania najemców byłych zakładowych lokali mieszkalnych. Na dowód czego powołał treść innej uchwały w której ustalono warunki bonifikat od ceny lokali niezakładowych podlegających sprzedaży. Ponadto zdaniem organu nadzoru postanowienie z § 3 ust.2 przedmiotowej uchwały określające sposób ustalania ceny przy sprzedaży lokalu mieszkalnego przez Gminę stanowi przekroczenie upoważnienia ustawowego a zarazem ingerencję w kompetencje organu wykonawczego. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta C. stwierdził, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu nadzoru, iż przedmiotowa uchwała faworyzuje najemców byłych lokali zakładowych, bowiem lokale te poprzez swój status różnią się od innych lokali pozostających w zasobie komunalnym. Różnice te wynikają z faktu, że najemcy byłych lokali zakładowych partycypowali w kosztach ich budowy wpłacając określony kwoty na fundusz mieszkaniowy przedsiębiorstw oraz pracowali przy ich budowie w czynie społecznym. Stąd uzasadnionym było wprowadzenie regulacji pozwalającej na skorzystanie z preferencyjnych warunków jedynie przez osoby, które były związane z zakładem pracy również w chwili przejmowania budynków przez gminę. W toku postępowania sądowego strony wnosiły i wywodziły jak w treści skargi i odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga w części okazała się zasadna. Zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm. dalej: "u.s.g.") uchwała rady gminy w zakresie zasad zarządu mieniem gminy jest aktem prawa miejscowego. Nie może być więc kwestionowane, że uchwała Rady Miasta C. z dnia 23 maja 2013r. i opublikowana w Dz. Urz. Woj. [...] z dnia 28 maja 2013r. pod, poz. 3962 posiada właśnie taki charakter. Rozważając dopuszczalność skargi na opisaną uchwałę wskazać trzeba, że wniesiono ją w trybie przepisu art. 93 ust. 1 u.s.g. Stosownie do tej regulacji organ nadzorujący działalność gminy, którym w kontrolowanej sprawie był Wojewoda [...], po upływie terminu określonego w art. 91 ust. 1 tej ustawy nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały organu gminy, może jednak taką uchwałę zaskarżyć do sądu administracyjnego. W tym przypadku organ ten nie jest związany żadnym terminem ograniczającym możliwość wniesienia skargi przewidzianym w art. 53 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej zwanej p.p.s.a), ani też terminami wskazanymi w u.s.g. ( por. w tej kwestii m.in. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2005 r., II OSK 320/05 ). Dodać również należy, że dopuszczalna jest skarga na akt prawa miejscowego, który już nie obowiązuje, bowiem został zmieniony czy uchylony, jeżeli akt ten może być stosowany do okresu jego obowiązywania (por. m.in. uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 września 1994 r., W 5/94 ). Przechodząc do oceny legalności kontrolowanej uchwały podzielić należy stanowisko Wojewody [...], że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie uprawniały Rady Miasta C. do uregulowania w drodze uchwały kwestii sposobu ustalania ceny przy sprzedaży lokalu mieszkalnego przez gminę. Zgodnie z art.68 ust.1b ustawy o gospodarce nieruchomościami w uchwale rady udzielającej bonifikaty od ceny ustalonej na podstawie art.67 ust.3 tej ustawy, określa się w szczególności warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych, brak jest natomiast regulacji pozwalającej określić cenę zbywanego lokalu mieszkalnego. Jako dopuszczalne należałoby uznać możliwość uzależnienia wysokości bonifikaty od nakładów poniesionych przez gminę na przedmiotowy lokal mieszkalny, co byłoby zgodne z delegacją ustawową do określania warunków udzielania bonifikaty. Natomiast zapis mówiący o zwiększeniu ceny o kwotę równą wartości nakładów poniesionych przez gminę niewątpliwie stanowi naruszenie normy kompetencyjnej zawartej w art.68 ust.1b ustawy o gospodarce nieruchomościami Wskazać w tym miejscu należy, ze zgodnie z art.11 powołanej ustawy w sprawach gospodarowania nieruchomościami organem reprezentującym jednostkę samorządu terytorialnego jest organ wykonawczy. W niniejszej sprawie organem wykonawczym jest Prezydent Miasta C. i to on posiada kompetencje do ustalania ceny nieruchomości w odpowiedniej umowie cywilno-prawnej. Sąd natomiast nie podzielił stanowiska Wojewody, że Rada Miasta C. ustalając zasady i warunki udzielania bonifikaty oraz wysokość stawek procentowych przy sprzedaży byłych zakładowych lokali mieszkalnych naruszyła konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Niewątpliwie w chwili obecnej jednakowy jest status lokali znajdujących się w budynkach będących własnością gminy, to jednak jako dopuszczalną należy przyjąć możliwość odmiennego uregulowania zasad oraz wysokości stawek procentowych udzielanych bonifikat od ceny lokali podlegających sprzedaży. Trybunał Konstytucyjny w licznych orzeczeniach zwracał uwagę, iż naruszenie zasady równości następuje zarówno w sytuacji, gdy podmioty podobne ze względu na cechę relewantną traktowane są różnie, jak i wtedy, gdy podmioty różne z uwagi na tę cechę traktowane są podobnie ( por. np. J. Oniszczuk, Równość – najpierwsza z zasad i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2004, s.31-32; wyrok TK z dnia 6 marca 2001r., K 30/00, OTK 2001, nr 2, poz. 34; wyrok TK z dnia 3 lipca 2013r., P 49/11, OTK ZU 2013, seria A, nr 6, poz. 73 – cytowane tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie bezsprzecznie odmienna jest sytuacja najemcy byłego lokalu zakładowego, który partycypował w kosztach jego budowy w stosunku do najemców lokali którzy takich nakładów nie ponosili, stąd też w ocenie Sądu dopuszczalne jest zróżnicowanie zasad i wysokości stawek procentowych udzielanych bonifikat od ceny sprzedawanych lokali, poprzez uwzględnienie tego faktu. Wprowadzenie odmiennych stawek udzielania bonifikat w zależności od okoliczności ponoszenia kosztów budowy lokalu przez najemców nie narusza konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Należy bowiem zwrócić uwagę na fakt, że poniesienie w części kosztów budowy lokalu przekłada się na powstanie dwóch odrębnych kategorii najemców lokali mieszkalnych, którzy ponieśli w tym zakresie koszty i najemców, którzy takich kosztów nie ponieśli. Podkreślić należy za Trybunałem Konstytucyjnym, że równość to także akceptacja odmiennego traktowania podmiotów, które wspólnych cech relewantnych nie mają. Jeśli zatem zróżnicowania sytuacji prawnej i faktycznej adresatów norm prawnych odpowiadają obiektywnie istniejącym między nimi odmiennościom, nie dochodzi do naruszenia konstytucyjnej zasady równości ( por. wyrok TK z dnia 23 marca 2010r., SK 47/08, OTK ZU 2010, seria A, nr 3, poz.25; wyrok TK z dnia 19 czerwca 2012r., P 41/10, OTK ZU 2012, seria A, nr 6, poz.65). W świetle przedstawionych okoliczności należało stwierdzić, że zaskarżona uchwała w części istotnie narusza prawo, gdyż przekracza upoważnienie ustawowe określone w art. 68 sut.1b ustawy o gospodarce nieruchomościami, wkraczając jednocześnie w kompetencje organu wykonawczego gminy określone przepisami prawa. Natomiast pozostałe zarzuty skargi uznać należało za niezasadne. Z powyższych względów, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku o stwierdzeniu nieważności uchwały w części objętej § 3 ust.2. W pozostałej części na mocy art.151 p.p.s.a. skargę oddalono.