II SA/Ke 507/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sylwester Miziołek po rozpoznaniu w dniu 22 września 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na czynność Wójta Gminy P. polegającą na przedstawieniu do zatwierdzenia przez Radę Gminy P. projektu uchwały w sprawie zatwierdzenia taryf cenowych za wodę i ścieki wraz z wnioskiem Zakładu Usług Komunalnych w P. p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę "na czynności podejmowane przez Wójta (Gminy P.) przy procedurze uchwalania taryf cenowych za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków", szczegółowo opisując wieloetapowe postępowanie prowadzone przez ten organ w 2013r. i 2014r. w powyższym zakresie. Zarządzeniem z dnia 28 lipca 2014r. tut. Sąd wezwał skarżącego M. K. do usunięcia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania – braków formalnych skargi z dnia 21.05.2014r. przez wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności Wójta Gminy P. – pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. nr 270 z 2012r.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a. W odpowiedzi z dnia 5 sierpnia 2014r. skarżący oświadczył, że cyt. "wyjaśniam: 1. w materiałach przedstawionych radnym przed sesją (w tym również na wspólnym posiedzeniu komisji Rady Gminy), ani w czasie obrad Rady Gminy na sesji w dniu 4 marca 2014 roku, Wójt nie przedstawił wyników dokonanych czynności i sprawdzenia weryfikacji taryf cenowych za wodę i ścieki, ani materiałów na podstawie, których czynności te zostały dokonane. Wraz z projektem uchwały w sprawie zatwierdzenia taryf cenowych za wodę i ścieki, Wójt przedłożył pismo ZUK P. Spółka z o.o. znak: [...] z dnia 25 lutego 2014 roku dotyczące zweryfikowanego i skorygowanego wniosku o zatwierdzenie taryf cenowych za wodę i ścieki. Prezes Zarządu ZUK P. Spółka z o.o. nie jest ustawowo upoważniony do weryfikacji kosztów pod względem celowości ich ponoszenia. Jest to obowiązek Wójta. Efektem dokonanej przez Wójta weryfikacji kosztów musi być dokument sporządzony w formie pisemnej i powinien być przedstawiony Radzie Gminy jako materiał związany ze sprawą. Nieprzedstawienie Radzie Gminy wyników czynności sprawdzenia i weryfikacji taryf cenowych oznacza niedopełnienie obowiązków wynikających z art. 24 ust 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tj. Dz.U.2006.123.858). 2. W procedurze uchwałodawczej przewidzianej w statucie Rady Gminy Wójt przedstawił projekt uchwały w sprawie zatwierdzenia taryf cenowych za wodę i ścieki i jako załącznik do projektu uchwały wniosek z dnia 25 lutego 2014 roku ZUK P. Spółka z o.o. o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Wniosek ten nie spełnia wymogów określonych w art. 24 ust 2 w/w ustawy. (...) 3. Zarządzenie [...] Wójta Gminy P. z dnia 4 marca 2014 roku w sprawie weryfikacji taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy P. jest sprzeczne z zapisami ww. ustawy." Zarządzeniem z dnia 4 września 2014r. tut. Sąd wezwał skarżącego M. K. do wskazania – w terminie 7 dni od doręczenia wezwania – który z aktów (bądź bezczynności) Wójta Gminy P. powołanych w jego piśmie z dnia 5 sierpnia 2014r. stanowi przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie: a) "nieprzedstawienie Radzie Gminy (przed sesją, ani w czasie obrad w dniu 4 marca 2014r.) wyników czynności sprawdzenia i weryfikacji taryf cenowych" za wodę i ścieki, b) przedstawienie Radzie Gminy P. projektu uchwały w sprawie zatwierdzenia taryf cenowych za wodę i ścieki i jako załącznik wniosku z dnia 25 lutego 2014r. Zakładu Usług Komunalnych w P. sp. z o.o. o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, c) zarządzenie nr [...] z dnia 4 marca 2014r. w sprawie weryfikacji taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków na terenie gminy P. - pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy P.p.s.a. W odpowiedzi z dnia 10 września 2014r. M. K. sprecyzował, że cyt. "Wójt Gminy P. przed sesją Rady Gminy w dniu 4 marca 2014 przedstawił do zatwierdzenia projekt uchwały i jako załącznik do uchwały wniosek ZUK P. w sprawie zatwierdzenie taryf wraz z uzasadnieniem i kalkulacją cen". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Jak wynika z wyjaśnień M. K., ostatecznie sprecyzowanych w piśmie z dnia 10 września 2014r. (k. 107 akt sądowych) skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na czynność Wójta Gminy P., polegającą na przedstawieniu do zatwierdzenia przez Radę Gminy P. projektu uchwały w sprawie zatwierdzenia taryf cenowych za wodę i ścieki wraz z wnioskiem Zakładu Usług Komunalnych w P. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że rozpoznanie wniesionej w niniejszej sprawie skargi nie należy do kognicji sądów administracyjnych. Zakwestionowana przez M. K. czynność nie mieści się bowiem w katalogu aktów i czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, wymienionych w sposób wyczerpujący w cyt. powyżej przepisie art. 3 § 2 ustawy P.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, że inicjatywa uchwałodawcza wójta jest w istocie czynnością wstępną, będącą elementem sformalizowanej procedury, prowadzącej do ewentualnego podjęcia przez radę gminy stosownej uchwały. Aktem, który podlegałby kontroli sądowoadministracyjnej byłaby jedynie uchwała rady gminy, będąca następstwem podjętej przez wójta inicjatywy uchwałodawczej. Z uwagi na treść ustawy o samorządzie gminnym brak jest bowiem podstaw do uznania za zasadną tezy, że kontroli sądowej podlegają czynności procesowe poprzedzające wydanie uchwały, do jakich należy czynność przekazania projektu uchwały (por. postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 29 grudnia 2008r. o sygn. akt II SAB/Sz 47/08, dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA). Należy przy tym zwrócić uwagę, że kontrola sądowoadministracyjna, sprawowana na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy P.p.s.a., jak i art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) obejmuje akty już podjęte przez organy jednostek samorządu terytorialnego, a nie ich projekty. Podobnie, powoływana przez skarżącego ustawa z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006r., nr 126, poz. 858 ze zm.) nie przewiduje możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego czynności podejmowanych przez organy gminy w toku procedury zatwierdzania taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. Przepis art. 24 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy stanowi bowiem, że taryfy przedstawione przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) wraz z wnioskiem o ich zatwierdzenie w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia taryf w życie, podlegają zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy. Natomiast stosownie do ust. 5 tego przepisu rada gminy podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku albo o odmowie zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami. Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 8 cyt. ustawy – który znajduje zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy – jeżeli rada gminy nie podejmie uchwały w terminie, o którym mowa wyżej, taryfy zweryfikowane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wchodzą w życie po upływie 70 dni od dnia złożenia wniosku o zatwierdzenie taryf. Nie oznacza to jednak, że projekt uchwały przedstawiony do zatwierdzenia w powyższym trybie radzie gminy, który nie został zaakceptowany w wyniku głosowania radnych (co ma miejsce w niniejszej sprawie) jest aktem obowiązującym w przypadku, kiedy nie podjęto w terminie uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf. Co prawda na skutek upływu terminu do podjęcia uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf weszły one w życie, nie czyni to jednak możliwym zaskarżenia do sądu administracyjnego projektu uchwały – bowiem nie jest to akt, na podstawie którego taryfy obowiązują (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 30 września 2013r. o sygn. akt II SA/Gl 1486/13, dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA). W życie wchodzą bowiem taryfy zweryfikowane przez wójta, a nie przedstawiony do zatwierdzenia radzie gminy projekt uchwały, choć treść tego projektu jest tożsama z wchodzącymi w życie z mocy prawa taryfami. W konsekwencji kognicji sądowoadministracyjnej podlegają w trybie art. 3 § 1 pkt 5 i 6 ustawy P.p.s.a. czy art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym tylko te akty organów samorządu terytorialnego, które w przypadku uchwał muszą zostać ustanowione między innymi zgodnie z procedurą uchwałodawczą wskazaną w ustawie o samorządzie gminnym (np. z art. 14 tej ustawy dotyczącym głosowania czy z art. 20 dotyczącym zasad zwoływania i prowadzenia sesji rady gminy). Tymczasem, jak wynika z akt niniejszej sprawy, projekt uchwały, o którym mowa w skardze, nie został przyjęty większością głosów radnych podczas sesji Rady Gminy P. w dniu 4 marca 2014r. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a.