I SAB/Wa 180/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Tomasz Wykowski Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2014 r. sprawy ze skargi M. G., K. W., J. C., E. K., A. W., A. C. i W. C. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących M. G., K. W., J. C., E. K., A. W., A. C. i W. C. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. G., K. W., J. C., E. K., A. W., A. C. i W. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. W skardze zarzucono organowi przekroczenie terminów załatwienia sprawy, mimo wydania przez Wojewodę [...] postanowienia o wyznaczeniu dodatkowego terminu zakończenia sprawy. Skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania decyzji stosownie do przepisów postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Prezydent W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że pismem z dnia 14 kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżących został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i warunkach jakie musi spełnić i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Poza sporem jest to, że w dniu 12 września 1997 r. M. G. wniosła do Prezydenta W. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul[...] lub o przyznanie działki zamiennej. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – powoływanej dalej jako: "p.p.s.a."). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego poprzedzone zostało złożeniem do Wojewody [...] zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie jako organu wyższego stopnia. Oznacza to, że wymóg formalny o jakim mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. w postaci złożenia zażalenia z art. 37 § 1 k.p.a. w odniesieniu do skargi na bezczynność organu, został przez stronę skarżącą spełniony. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że sytuacja taka miała miejsce właśnie w przedmiotowej sprawie, bowiem jak wynika z akt sprawy wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] rozpoznawany jest od lat - zaś okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia dla nie dotrzymania ustawowych terminów do załatwienia sprawy administracyjnej. Po złożeniu wniosku o przyznanie odszkodowania organ podjął następujące czynności: wystosował pismo do M. G. z dnia [...] grudnia 1997 r. , zwrócił się do: Biura [...] o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości (23 luty 2011 r.), Delegatury Biura [...] o nadesłanie odbitki z mapy sytuacyjnej (4 kwietnia 2011 r.), do Sądu Rejonowego dla W. o wydanie zaświadczenia z ksiąg wieczystych (27 lipiec 2012 r.), do Archiwum Państwowego w W. o nadesłanie materiałów archiwalnych dotyczących nieruchomości (4 wrzesień 2012 r.) . Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w okresie od dnia wniesienia wniosku o przyznanie odszkodowania do dnia wyrokowania organ nie wydał decyzji. Zatem w ocenie tutejszego Sądu postępowanie w sprawie prowadzone było w sposób opieszały i przewlekły. Podejmowane w toku postępowania czynności nie zmierzały do koncentracji materiału dowodowego. Tym samym w postępowaniu, organ nie załatwił sprawy w terminie wynikającym z art. 35, a ponadto podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił bowiem wskazanym terminom załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa. W tym stanie rzeczy należało wyznaczyć organowi trzymiesięczny do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin Sąd miał na względzie realną możliwość załatwienia sprawy przez organ w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu. Jednocześnie Sąd uznał, iż biorąc pod uwagę okoliczności przedmiotowej sprawy zaistniała w sprawie bezczynność organu nie miała cechy rażącego naruszenia prawa. Jak wynika z akt administracyjnych, Prezydent podejmował jednak pewne - choć rozciągnięte w czasie – czynności, mające na celu załatwienie sprawy. Sad miał również na względzie fakt, że dopiero w dniu 8 marca 2013 r. Sąd Rejonowy dla W. postanowieniem [...] ustanowił kuratora w postępowaniu administracyjnym dla J. P. z d. [...] (jednej z następczyń prawnych poprzednich właścicieli nieruchomości). Zatem dopiero po tej dacie organ miał realną możliwość prowadzenia postępowania z udziałem wszystkich stron postępowania. Ponadto oceniając stopień naruszenia prawa Sąd wziął ponadto pod uwagę okoliczność znaną Sądowi z urzędu, a dotyczącą prowadzenia dużej liczby tego rodzaju postępowań (jakkolwiek nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego), czyniącą praktycznie niemożliwym dotrzymanie ustawowych terminów jej zakończenia. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.