II SAB/Gd 242/13
WyrokWSA w Gdańsku2014-01-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka będąca operatorem systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jeśli tak, to czy żądane przez wnioskodawcę dokumenty techniczno-prawne dotyczące linii elektroenergetycznej stanowią informację publiczną?Ratio decidendi
Spółka będąca operatorem systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co czyni ją podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Dokumentacja techniczno-prawna dotycząca budowy i eksploatacji infrastruktury elektroenergetycznej stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o dostępie do informacji publicznej. W przypadku bezczynności takiego podmiotu w rozpatrzeniu wniosku, sąd zobowiązuje go do rozpoznania wniosku w określonym terminie.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność A. Spółki Akcyjnej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej dokumentacji techniczno-prawnej linii elektroenergetycznej. Spółka odmówiła udostępnienia informacji, twierdząc, że nie jest podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia. Skarżący argumentował, że spółka jako operator systemu dystrybucyjnego wykonuje zadania publiczne i posiada żądane dokumenty. Spółka w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie, podnosząc brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano A. Spółkę Akcyjną do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem wyroku. Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzono od spółki na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia NSA Ewa Kwarcińska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi P. C. na bezczynność A. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje A. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. do rozpatrzenia wniosku P. C. z dnia 29 maja 2013 r., uzupełnionego wnioskiem z dnia 18 lipca 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem tego wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od A. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. na rzecz skarżącego P. C. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
P. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność A., polegającą na: nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 11 stycznia 2013 r., w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198, ze zm.); niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Skarżący domaga się zobowiązania A. do:
1. przedłożenia i przesłania na adres skarżącego wszelkiej dokumentacji techniczno – prawnej tj. protokołów odbiorów linii i przekazania do eksploatacji, projektów technicznych opisujących przebieg urządzeń na mapie, zarządzeń o elektryfikacji wsi, decyzji z art. 35 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości dotyczących należącej obecnie do A. linii elektroenergetycznej 110 kv biegnącej przez nieruchomości położone w L., gmina Ż. objete księgami wieczystymi [[...]] (działka nr [[...]]) oraz [[...]] (działka nr [[...]]);
2. stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3. zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika powołuje się na wniosek z dnia 29 maja 2013 r. oraz z dnia 18 lipca 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej o przytoczonej wyżej treści. W odpowiedzi na wniosek A. pismami z dnia 20 czerwca 2013 r. oraz 19 sierpnia 2013 r. odmówiła udostępnienia przedmiotowej informacji wskazując, że nie należy do podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Ze stanowiskiem takim polemizuje skarżący twierdząc, że A. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako podmiot wykonujący zadania publiczne. Skarżący odwołuje się przy tym do stanowiska wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt I OPS 1/05. Zwraca uwagę na obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienione w art. 9 c ust. 3 ustawy Prawo energetyczne.
Twierdzi nadto, że żądana informacja dotyczy sprawy publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji nakłada na przedsiębiorcę przesyłowego obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. Powołując się na stanowisko judykatury i wskazując na konkretne orzeczenia sadów administracyjnych twierdzi, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do podmiotów wykonujących funkcje publiczne. Informacje zawarte w dokumentacji związanej z procesami inwestycyjnymi są dokumentami, do których dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej. Jeśli A. dysponuje przedmiotowymi dokumentami ma obowiązek udostępnić je za darmo, pomimo że sama tych dokumentów nie wytworzyła.
Skarżący uzasadnia następnie stanowisko, że A. odmawiając udzielenia posiadanych informacji powinna wydać decyzję zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 k.p.a. Pisma z dnia 20 czerwca 2013 r. i z dnia 19 sierpnia 2013 r. nie stanowią decyzji administracyjnych. Tym samym nie udzielono odpowiedzi w żadnej z przewidzianych prawem form, a więc A. pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia złożonych przez skarżącego wniosków.
W odpowiedzi na skargę A. wniosła o odrzucenie skargi wobec jej niedopuszczalności w związku z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi i zasądzenia kosztów postępowania. W razie nieuwzględnienie tego wniosku – o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania.
Jako przyczynę uzasadniającą odrzucenie skargi wskazano brak poprzedzającego wniesienie skargi do sądu administracyjnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Powołując się na art. 52 § 1 oraz art. 3 § 2 pkt 4 i 4a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi twierdzi spółka, że skargę w niniejszej sprawie poprzedzić należało wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Dla poparcia stanowiska przywołuje postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 698/10, wydane w sprawie dotyczącej bezczynności przy wydaniu zaświadczenia. W niniejszej sprawie takiego wezwania strona skarżąca nie wystosowała do spółki.
Żądanie oddalenia skargi wywodzi A. z analizy ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwracając uwagę na zakres przedmiotowy tej ustawy, obejmujący rodzaj informacji, które mogą być uznane za informacje publiczne, oraz podmiotowy, wyznaczający krąg podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej.
Oceniając zakres żądania skarżącego twierdzi spółka, że nieodłączną cechą informacji publicznej jest jej powiązanie z realizacja zadań publicznych, odnoszące się bezpośrednio do organu administracji publicznej. Na poparcie tej tezy przytacza wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: w Krakowie z dnia 8 listopada 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 86/10; w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 595/07). Podkreśla w odpowiedzi na skargę, że wezwanie z dnia 7 lipca 2011 r. dotyczy podjęcia negocjacji w przedmiocie partykularnego interesu właściciela nieruchomości – ustalenia za korzystanie z nieruchomości i ustanowienie służebności przesyłu. Uzyskanie przedmiotowych informacji nie ma na celu realizacji interesów ogólnej społeczności, lecz prywatnych. Spółka powołuje na glosę do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1721/05. Uważa, że żądana informacja ma charakter przetworzony a jej udostępnienie informacji jest ograniczone, celem przeciwdziałania nadużywania uprawnienia do uzyskiwania informacji publicznej przetworzonej do realizacji celów osobistych.
Wskazuje się też, z uwagi na treść żądania, że skoro decyzje nie zostały przez spółkę wydane, oznacza to potrzebę przeprowadzenia odpowiednich zestawień i wyciągów oraz usuwania danych chronionych prawem. Informacja przetworzona wymaga też wykazania interesu publicznego, czego skarżący nie uczynił. Z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej spółka wywodzi, że wyznacznikiem zakresu prawa do informacji publicznej jest szczególnie istotne znaczenie informacji dla interesu publicznego w odniesieniu do informacji przetworzonej. Wskazuje się wreszcie, że wniosek z dnia 7 lipca 2011 r. nie precyzuje konkretnej decyzji, co jest niewystarczające i nie rodzi obowiązku udostępnienia informacji po stronie A.
W zakresie podmiotowym spółka wskazuje, że nie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji o żądanym charakterze. Nie jest bowiem żadnym z podmiotów wymienionych w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, niebędąc organem państwowym lub samorządowym, spółką Skarbu Państwa ani też innym podmiotem sprawującym w ich imieniu funkcje publiczne. Nie można jej także zaliczyć do podmiotów wykonujących zadania publiczne. Spółka realizuje cele użyteczności publicznej poprzez świadczenie usług w zakresie dystrybucji i przesyłania energii elektrycznej, co nie przesądza o zaliczeniu jej do kręgu podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż nie realizuje zadań państwowych powierzonych przez władzę państwową. Na gruncie obecnych uregulowań istnieje instytucja "sprzedawcy z urzędu", który wyznaczony jest przez Urząd Regulacji Energetyki celem zawarcia umów kompleksowych z odbiorcami. W tym zakresie realizowany jest obowiązek publiczny związany z użytecznością publiczną. A. jedynie dostarcza energię elektryczną w ramach umowy o świadczenie usług dystrybucji, natomiast sprzedażą energii zajmuje się sprzedawca z urzędu, czyli A. Wskazuje się także, że zadania publiczne mogłyby być realizowane jedynie przez sprzedawcę świadczącego usługę kompleksową, ale już nie przez dystrybutora energii elektrycznej, jakim jest A. Rozdział usług sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej przemawia za tezą, że żądana informacja w zakresie przedmiotowym nie dotyczy sprawy publicznej.
Ponadto wskazuje się, że spółka nie jest podmiotem dysponującym mieniem państwowym, komunalnym oraz należącym do sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych; nie jest spółką prawa handlowego, w której Skarb Państwa ma ponad 50% akcji w kapitale zakładowym (Skarb Państwa posiada jedynie ok. 82% akcji w kapitale zakładowym A., która jest większościowym akcjonariuszem A.).
W rezultacie zajmuje się stanowisko, że spółka niebędąc "władzą publiczną", nierealizując "zadań publicznych" i nie dysponując majątkiem publicznym nie jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi obejmuje (Dz. U. z 2012 r., poz. 297, ze zm.) również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność A. polegająca na nieudostępnieniu skarżącemu P. C., w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej ustawą, żądanych przez niego we wniosku z dnia 29 maja 2013 r. "wszelkich dokumentów oraz decyzji administracyjnych dotyczących należącej obecnie do A. linii elektroenergetycznej 110 kv biegnącej przez nieruchomości położone w L., gmina Ż. objęte księgami wieczystymi [[...]] (działka nr [[...]]) oraz [[...]] (działka nr [[...]])". Żądanie zostało ponowione i uszczegółowione w następnym wniosku z dnia 18 lipca 2013 r. "o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: wszelkiej dokumentacji techniczno – prawnej (np. protokoły odbiorów linii i przekazania do eksploatacji, projekty techniczne opisujące przebieg urządzeń na mapie), zarządzeń o elektryfikacji wsi, dotyczących należącej obecnie do A. linii elektroenergetycznej 110 kv biegnącej przez nieruchomości położone w L., gmina Ż. objęte księgami wieczystymi KW nr [[...]] (działka nr [[...]]) oraz KW nr [[...]] (działka nr [[...]])". Zażądano udostępnienia przedmiotowej informacji w formie papierowej przesłanej na podany adres do korespondencji.
Na przedmiotowe wnioski udzielono odpowiedzi pismami z dnia 24 czerwca 2013 r. i z dnia 19 sierpnia 2013 r., zajmując stanowisko, że spółka nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenie żądanej informacji na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W tym kontekście argumenty wykazywane w odpowiedzi na skargę, a odnoszące się do wysłanych przez skarżącego wezwań do podjęcia negocjacji, z 2011 r., w związku z roszczeniami z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości czy też służebności przesyłu, w niniejszej sprawie nie mają znaczenia. Nie potwierdzają takiej sytuacji przesłane akta administracyjne, a więc jest to inna sprawa niż ta, do której odnosi się spółka w odpowiedzi na skargę. Stąd nie ma potrzeby odnoszenia się do zarzutów związanych z negocjacjami i ich wpływu na ocenę istnienia bądź nie szczególnego interesu publicznego w kontekście żądania informacji publicznej, jak twierdzi spółka - przetworzonej .
Odnosząc się do najdalej idącego żądania odrzucenia skargi z uwagi na brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa sąd nie podziela stanowiska spółki, a skarga spełniała formalne wymogi jej dopuszczalności. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela utrwalone stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego, według którego w sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie występuje wymóg wyczerpania środków zaskarżenia określony w art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej i może być wniesiona bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, teza 1, LEX nr 236545). W orzecznictwie wyjaśniono, że ustawa o dostępie do informacji publicznej, regulująca tryb postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, w wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jego przepisy stosuje się jedynie w przypadku wydania decyzji. Ustawa nie zawiera przepisów, które dotyczyłyby bezczynności, w tym wymogu wyczerpania trybu polegającego na wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa lub wniesienia zażalenia na bezczynność organu. Oznacza to, że z przepisów prawa nie wynika obowiązek dokonania wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z kolei art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia uruchomienie drogi postępowania sądowego od wyczerpania środków zaskarżenia. Ma to jednak miejsce wówczas, gdy takie środki przysługują, czy to na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, czy to przepisów szczególnych, czy też ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Środków takich nie przewiduje zarówno ustawa o dostępie do informacji publicznej jak i w zakresie aktów i czynności, kodeks postępowania administracyjnego. Z wykładni językowej art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika natomiast, że przepis ten odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynności organu w zakresie ich wydania (zob. też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2008 r., sygn. I OSK 262/08, dostępne w Internecie na stronie https://cbois.nsa. gov.pl/doc/5834D6D0F7).
Sąd zatem przeszedł do merytorycznego rozpoznania skargi oceniając, czy mamy do czynienia z bezczynnością na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym kontekście należało rozważyć dwie kwestie: czy A. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej oraz czy żądane dokumenty oznaczone przez skarżącego we wniosku z dnia 18 lipca 2013 r., dodatkowo uszczegółowione we wniosku z dnia 19 sierpnia 2013 r., stanowią informacją publiczną.
Rozpatrując w pierwszej kolejności aspekt podmiotowy na tle ustawy o dostępie do informacji publicznej należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1. organy władzy publicznej, 2. organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3. podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4. podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zatem jak wynika z powołanego przepisu zobowiązane do udzielenia informacji publicznej zostały nie tylko władze publiczne, lecz również podmioty wykonujące zadania publiczne, nie będąc organami władzy publicznej.
Zobowiązana spółka jest podmiotem, którego działalność podlega przepisom ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059). W świetle treści art. 3 pkt 25 ustawy Prawo energetyczne A. jako operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego jest przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialnym za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 ustawy Prawo energetyczne, działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05 wskazał, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia istnienia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa – a zatem zapewnienia wolności i praw człowieka i obywatela. Dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju o której mowa w art. 5 Konstytucji. Obowiązkiem władzy publicznej jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, a więc dążenie do zaspokojenia istniejących, jak i przewidywanych potrzeb energetycznych (OTK-A 2006/7/87, Dz. U. z 2006 r., nr 41, poz. 1012, LEX nr 198687). Taka ocena pozostaje aktualna mimo zmiany funkcjonowania rynku energetycznego, ustalonego nowelizacją ustawy Prawo energetyczne, wskutek wejścia w życie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/54/WE z dnia 26 czerwca 2003 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 96/92/WE (Dz. U. U.E.EL z dnia 15 lipca 2003 r., nr 176, poz. 37, ze zm.). Dla porządku należy zaznaczyć, że dyrektywa nr 2003/54 aktualnie nie obowiązuje, została uchylona mocą Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 20093/72/WE dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE (Dz. U. UE L z dnia 14 sierpnia 2009 r., nr 211, poz. 55). Niemniej, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. mimo, że dokonywał zgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy Prawo energetyczne w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną w 2005 r., a opartą na wynikającym z dyrektywy 2003/54/WE rozdziale systemów energetycznych, to swoje wnioski wyprowadził z Konstytucji RP. Również obecnie, po zmianach dokonanych w ustawie Prawo energetyczne, a także na gruncie obecnie obowiązującej dyrektywy 2009/72/WE (art. 2 pkt 35 dyrektywy) operator systemu dystrybucyjnego pozostaje przedsiębiorstwem energetycznym, które ze względu na dysponowanie zasobami energetycznymi wykonuje zadania publiczne. Dyrektywa 2009/72/WE w art. 25 ust. 1 wskazuje, że operator systemu dystrybucyjnego jest odpowiedzialny za zapewnienie długoterminowej zdolności systemu do zaspokajania uzasadnionego zapotrzebowania na dystrybucję energii elektrycznej, za eksploatację, utrzymanie i rozbudowę w warunkach opłacalności ekonomicznej bezpiecznego, niezawodnego i wydajnego systemu dystrybucji energii elektrycznej na swoim obszarze, z należytym poszanowaniem środowiska i efektywności energetycznej. Postanowienia obecnie obowiązującej dyrektywy 2009/72/WE potwierdzają aktualność tezy postawionej przez Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyroku, że dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego i ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju. Tym samym rozdział usług sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej przewidziany w znowelizowanej ustawie Prawo energetyczne pozostaje bez wpływu na ocenę sądu odnośnie wykonywania przez spółkę A. zadań publicznych.
Wymaga też podkreślenia, co wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r., w sprawie sygn. akt I OSK 851/10 (LEX nr 737513), że obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 ustawy prawo energetyczne i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy. Zawarte w tym przepisie formułowanie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od "zadań władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Ponadto, budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.). W tym kontekście przyjąć trzeba, że przedsiębiorstwo energetyczne, jakim jest A. wykonuje zadania publiczne i w rozumieniu art. 4 ustawy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej (podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie, zob.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, LEX nr 737513; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SAB/Bd 87/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nietrafne jest więc stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę, że podmiotem zobowiązanym mógłby być sprzedawca energii, A.
Przechodząc następnie do oceny, czy żądanie skarżącego dotyczące opisanych dokumentów stanowi informację publiczną udzielić trzeba odpowiedzi pozytywnej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, dostępny na stronie internetowej http://.orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08, LEX nr 423325).
Zatem żądane przez skarżącego dokumenty urzędowe – decyzje, na podstawie których zlokalizowano i wybudowano infrastrukturę elektroenergetyczną, jako stanowiące treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć oraz związana z nimi dokumentacja techniczna, należą do informacji o danych publicznych i stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W konsekwencji przedstawionego stanowiska sąd uznał, że A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w świetle ustawy, a żądane przez skarżącego we wniosku z dnia 29 maja 2013 r., uszczegółowionego pismem z dnia 18 lipca 2013 r. dokumenty stanowią informację publiczną, wobec czego podmiot zobowiązany miał obowiązek załatwienia przedmiotowego wniosku w sposób i w formie określony w ustawie.
Zawarte w odpowiedzi na skargę stanowisko, że przedmiotowa informacja nie podlega udostępnieniu przez spółkę, lecz jedynie przez organ władzy, który ją wytworzył jest błędne. Udostępnieniu na gruncie ustawy podlega każda informacja będąca informacją publiczną, wytworzona i niewytworzona przez podmiot zobowiązany w rozumieniu ustawy, o ile znajduje się ona w jego posiadaniu. Możliwość uzyskania informacji publicznej od innego podmiotu nie stanowi podstawy do odmowy udzielenia informacji przez podmiot posiadający informację publiczną, który obowiązany jest do jej udzielenia, nawet jeżeli informacja ta nie została przez niego wytworzona.
Z kolei powołanie się na informację przetworzoną oznacza również, że taka informacja jest informacją publiczną. Niemniej odnoszenie się do tego zarzutu jest zbędne, zarówno z opisanej przyczyny opisywania przez spółkę wezwania z dnia 7 lipca 2011 r. niedotyczącego skarżącego, jak i z tej przyczyny, że żądana w niniejszej sprawie informacja jest bez wątpienia informacją prostą. Zarzut niewskazania konkretnych decyzji, ich numerów i daty wydanie pozostaje bez znaczenia, wystarczające było we wniosku podanie, jakiej materii decyzje mają dotyczyć - wybudowania określonej linii elektroenergetycznej w określonym miejscu.
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy). Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 ustawy udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępniania informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną, dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy), chyba że skarżący oznaczy w wniosku sposób i formę udostępnienia żądanych informacji, tak jak to zostało uczynione we wniosku będącym przedmiotem niniejszej sprawy. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, która jest w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Jeżeli zatem podmiot zobowiązany żądanej informacji nie posiada, wystarczające jest pisemne powiadomienie o tym wnioskodawcy.
Bezczynność podmiotu rozpoznającego wniosek o udostępnienie informacji publicznej, występuje wówczas, gdy w ustawowo ustalonym terminie podmiot nie rozpoznał złożonego wniosku w sposób określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Wniosek skarżącego odebrany został przez spółkę w dniu 3 czerwca 2013 r., udzielona została odpowiedź pismem z dnia 20 czerwca 2013 r., lecz wadliwie spółka poinformowała wnioskodawcę, że nie jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy. Z przyczyn wyłożonych powyżej jest to stanowisko wadliwe, a zatem A. pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku P. C. z dnia 29 maja 2013 r., uszczegółowionego pismem z dnia 18 lipca 2013 r.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązał A. do rozpatrzenia w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności wniosku P. C. z dnia 29 maja 2013 r., uzupełnionego wnioskiem z dnia 18 lipca 2013 r. Rozpatrując wniosek spółka winna udostępnić żądaną informację, jeżeli znajduje się ona w jej posiadaniu, wskazać, że nie posiada takiej informacji, jeżeli żądana dokumentacja nie istnieje lub nie znajduje się w posiadaniu spółki, bądź wydać decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej, w sytuacji zaistnienia przesłanek z art. 5 ust. 2 ustawy. Stosownie do treści art. 149 zdanie 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd w punkcie 2 wyroku stwierdził, że bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując tej oceny sąd uwzględnił okoliczność, że wniosek nie pozostał bez odpowiedzi udzielonej z nieznacznym przekroczeniem terminu 14 dni, chociaż błędne było stanowisko co do tego, że spółka nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Niemniej wymagało pogłębionej analizy ustawy oraz orzecznictwa sądowoadministracyjnego dla ustalenia, że A. jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. nr 163 poz. 1349) ustalając, że na zasądzone koszty składa się 100 zł wpisu sądowego oraz 257 zł stanowiące wynagrodzenie radcy prawnego wraz z opłatą od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło