I OZ 1121/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2058/13 o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi G.B. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 lipca 2013 r. nr [..] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie przeniesienia służbowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2058/13, zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi G.B. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 lipca 2013 r. nr [..]w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie przeniesienia służbowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w sprawie wystąpiły podstawy do zawieszenie postępowania, bowiem skarżący wniósł skargę konstytucyjną do Trybunału Konstytucyjnego, w której wystąpił o stwierdzenie niezgodności: 1) art. 75 § 1, 3 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 12 września 2001 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) z art. 45 ust. 1, art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji, w takim zakresie, w jakim regulacja nie przewiduje możliwości złożenia odwołania od negatywnej decyzji Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie wniosku sędziego o przeniesienie na inne miejsce służbowe i tym samym narusza normy konstytucyjne gwarantujące prawo do sądu, prawo do zaskarżenia orzeczeń zapadłych w pierwszej instancji i dwuinstancyjność postępowania sądowego; 2) art. 75 § 1, 3 i 4 ww. ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych z art. 31 ust. 1 i 3, art. 47, art. 52 ust. 1, art. 65 ust. 1 i art. 75 Konstytucji, w takim zakresie, w jakim regulacja nie wskazuje przesłanek, jakimi powinien kierować się Minister Sprawiedliwości rozpoznając wniosek sędziego o przeniesienie na inne miejsce służbowe, w tym przesłanek, które mogą stanowić przeszkodę do uwzględnienia wniosku o przeniesienie oraz przesłanek, w tym dotyczących sytuacji rodzinnej, życiowej i mieszkaniowej sędziego, których istnienie stanowiłoby podstawę do obligatoryjnego lub fakultatywnego obowiązku uwzględnienia wniosku o przeniesienie, niezwłocznie bądź w określonym okresie czasu, a także maksymalnego okresu czasu oczekiwania, po upływie którego uwzględnienie wniosku sędziego o przeniesienie na inne miejsce służbowe byłoby obligatoryjne. Wskazanej skardze konstytucyjnej nadano bieg postanowieniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2014 r. o sygn. akt Ts 262/12, którym uwzględniono zażalenie skarżącego na postanowienie Trybunału o odmowie nadania biegu skardze konstytucyjnej. Oznacza to, że Trybunał przyjął do rozpatrzenia tę skargę. Sprawa rozpatrywana przez Trybunał nosi sygn. akt SK 30/14. Następnie Sąd I instancji podkreślił, iż zarzuty powyższej skargi konstytucyjnej dotyczą przepisów, które były stosowane przez organ w załatwieniu sprawy będącej przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zakres ich zaskarżenia, a w konsekwencji problem prawny postawiony przed Trybunałem Konstytucyjnym – dotyczy więc bezpośrednio materii niniejszej sprawy. Przedmiotem oceny Trybunału będzie bowiem forma i charakter rozstrzygnięć wydawanych w przedmiocie przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe oraz związane z ich wydawaniem gwarancje proceduralne. Z tych względów Sąd zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym do czasu wydania przez Trybunał przedmiotowego orzeczenia. G.B. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez bezzasadne zawieszenie postępowania w sprawie. W konkluzji zażalenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie o przedstawienie na podstawie art. 187 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W literaturze dotyczącej tego zagadnienia przyjęto stanowisko, iż regulacja powyższego przepisu dotyczy kwestii prejudycjalnej, czyli sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, będzie miało wpływ na wynik innego postępowania. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Jednakże zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz", Zakamycze 2005, s. 301-303). Zawieszenie postępowania określone w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ma charakter fakultatywny, bowiem ocena jego zasadności pozostawiona została uznaniu sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy (postanowienie NSA z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 366/13). Fakultatywność zawieszenia nie oznacza jednak dowolności działania sądu w tej mierze. Omawiany przepis ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. Dla sądu administracyjnego kwestią wstępną może być wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne, aby sformułować wypowiedź czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy przychylić się do stanowiska wyrażonego przez WSA w zaskarżonym postanowieniu, że dopóki Trybunał Konstytucyjny nie wypowie się co do zgodności z Konstytucją RP art. 75 § 1, § 3 i § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.- Prawo o ustroju sądów powszechnych (na którym to przepisie oparty był wniosek skarżącego o przeniesienie na inne miejsce służbowe), a tym samym nie rozstrzygnie prawomocnie zagadnienia przedstawionego przez skarżącego w skardze konstytucyjnej, za przedwczesne należałoby uznać wypowiadanie się na ten temat przez WSA w kolejnym wyroku. Okoliczność ta wpływa na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy w takim stopniu, że uzasadnia ona zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. O zgodności z Konstytucją RP art. 75 § 1, § 3 i § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.- Prawo o ustroju sądów powszechnych, na podstawie których odmówiono skarżącemu przeniesienia na inne miejsce służbowe, będzie orzekał Trybunał Konstytucyjny w powołanej w zaskarżonym postanowieniu sprawie, zainicjowanej skargą konstytucyjną G.B. (sprawa o sygn. SK 30/14). W stanie faktycznym sprawy, wobec przyczyn odmowy przeniesienia skarżącego na inne miejsce służbowe oraz ze względu na formę i charakter rozstrzygnięć wydawanych w przedmiocie przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe, ocena przez Trybunał Konstytucyjny zakwestionowanych przepisów będzie miała zasadnicze znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Odnosząc się do podniesionych w zażaleniu okoliczności wskazać należy, że przedmiotem niniejszego postępowania incydentalnego jest wyłącznie kwestia zasadności zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł także podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do składu siedmiu sędziów tego Sądu w zakresie wykładni art. 75 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Jak wywiedziono powyżej, powyższy przepis będzie objęty kontrolą Trybunału Konstytucyjnego. Zatem, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na obecnym etapie postępowania, do czasu rozstrzygnięcia skargi konstytucyjnej przez Trybunał, nie ma konieczności zastosowania art. 187 § 1 pkt 1 P.p.s.a., bowiem kluczowe znaczenie w sprawie będzie miała ocena zgodności z Konstytucją art. 75 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.