II SA/Wa 2250/13
WyrokWSA w Warszawie2014-09-24
Skład orzekający: Danuta Kania, Ewa Marcinkowska, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który nie objął stanowiska służbowego wyznaczonego mu decyzją administracyjną, może zostać zwolniony z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nawet jeśli decyzja o wyznaczeniu na stanowisko nie została wykonana z przyczyn leżących po stronie organu wojskowego lub jednostki wojskowej?Ratio decidendi
Niewyznaczenie żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej, skutkujące obligatoryjnym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, następuje nie tylko wtedy, gdy decyzja o wyznaczeniu nie została wydana, ale również wtedy, gdy została wydana, lecz nie została wykonana. Prawna skuteczność decyzji o wyznaczeniu warunkowana jest jej wykonaniem, co obejmuje objęcie stanowiska służbowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła żołnierza K.K., który został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na podstawie rozkazu personalnego z dnia [...] września 2013 r. z powodu niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Wcześniej Minister Obrony Narodowej wyznaczył K.K. na stanowisko służbowe decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., jednak żołnierz nie objął tego stanowiska. Skarżący kwestionował zasadność zwolnienia, podnosząc m.in. że przyczyny niewyznaczenia leżały po stronie organów wojskowych, a decyzja o zwolnieniu została wydana przedwcześnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.) Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska Stanisław Marek Pietras Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby wojskowej - oddala skargę -
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r., na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] września 2013 r. w sprawie zwolnienia K.K. z dniem [...] września 2013 r. z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując co następuje:
Decyzją nr [...] (punkt 2) z dnia [...] sierpnia 2013 r., Minister Obrony Narodowej wyznaczył z dniem [...] września 2013 r.[...] K.K. - pełniącego zawodową służbę wojskową w rezerwie kadrowej - na stanowisko służbowe [...] w Jednostce Wojskowej[...], na okres kadencji od dnia [...] września 2013 r. do dnia [...] czerwca 2016 r. Decyzję tę doręczono stronie w dniu [...] września 2013 r. Wymieniona decyzja stała się ostateczna, jednak żołnierz nie objął stanowiska służbowego określonego w tej decyzji.
W związku z powyższym, decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013 r. Minister Obrony Narodowej stwierdził wygaśnięcie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (punkt 2) z dnia [...] sierpnia 2013 r. Od decyzji tej, doręczonej w dniu [...] września 2013 r., strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który w dacie wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji - nie został jeszcze rozpatrzony.
W dniu [...] września 2013 r. doręczono stronie rozkaz personalny [...] MON nr [...] z dnia [...] września 2013 r. w sprawie zwolnienia z dniem [...] września 2013 r. z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej.
Od ww. rozkazu personalnego oficer wniósł odwołanie do Ministra Obrony Narodowej, zachowując ustawowy termin. W odwołaniu wskazał, że decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] września 2013 r. stwierdzająca wygaśnięcie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (punkt 2) z dnia [...] sierpnia 2013 r. w sprawie wyznaczenia na stanowisko służbowe jest bezzasadna oraz, że została przez niego zaskarżona. Podniósł, że brak jest przeszkód do objęcia przez niego stanowiska służbowego określonego w decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (punkt 2) z dnia [...] sierpnia 2013 r., gdyż pełniąc obowiązki na tym stanowisku służbowym może korzystać z upoważnienia do dostępu do informacji niejawnych wydanego przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...]. Poza tym wyjaśnił, że ostatecznym postanowieniem Prezesa Rady Ministrów zostało zawieszone postępowanie sprawdzające prowadzone w celu wydania poświadczenia bezpieczeństwa do klauzuli "tajne", a nie do klauzuli "zastrzeżone".
Minister Obrony Narodowej nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego. W motywach powołanej na wstępie decyzji z dnia [...] października 2013 r. wskazał, iż podstawę prawną zaskarżonego rozkazu personalnego [...] MON z dnia [...] września 2013 r. stanowił przepis art. 111 pkt 10 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), zgodnie z którym żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Natomiast z przepisu § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 925) wynika, że w przypadku przebywania żołnierza w rezerwie kadrowej i niewyznaczenia go do końca okresu pozostawania w rezerwie kadrowej na stanowisko służbowe, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje w pierwszym dniu po upływie okresu pozostawania w rezerwie kadrowej.
Organ odwoławczy zauważył, iż w przedmiotowej sprawie oficer nie został wyznaczony na stanowisko służbowe w okresie pozostawania przez niego w rezerwie kadrowej. W szczególności, wyznaczenie oficera na stanowisko służbowe nie nastąpiło na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (punkt 2) z dnia [...] sierpnia 2013 r. W przypadku wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe nie wystarczy bowiem, by decyzja właściwego organu wojskowego w tej sprawie stała się ostateczna. Prawną skuteczność takiej decyzji warunkuje jej wykonanie w sposób określony w § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 grudnia 2009 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk (Dz. U. Nr 218, poz. 1699 ze zm.). Zgodnie z ww. przepisem, wyznaczenie żołnierza na stanowisko służbowe uważa się za dokonane po spełnieniu łącznie następujących warunków: (1) wydaniu decyzji o wyznaczeniu żołnierza na stanowisko służbowe; (2) stwierdzeniu przez dowódcę jednostki wojskowej, w rozkazie dziennym, daty objęcia przez żołnierza obowiązków na stanowisku służbowym. W sytuacji, gdy oficer nie objął stanowiska służbowego [...] w Jednostce Wojskowej [...], określonego w ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (punkt 2) z dnia [...] sierpnia 2013 r., to ww. decyzja nie została wykonana, a tym samym nie doszło do prawnie skutecznego wyznaczenia oficera na stanowisko służbowe.
Organ odwoławczy wskazał, iż powołany wyżej art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi samodzielną podstawę do zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej. Konieczną i wystarczającą przesłanką do jego zastosowania jest niewyznaczenie żołnierza na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej, przy czym - inaczej jak w przypadku wypowiedzenia żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego przez organ wojskowy - powołany przepis nie zawiera warunku uzależniającego jego zastosowanie od uprzedniego wykazania przez organ wojskowy działań zmierzających do wyznaczenia na inne stanowisko służbowe. Wystarczająca jest w tym zakresie analiza możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe.
Organ odwoławczy zauważył, że w przedmiotowej sprawie organ wojskowy przeprowadził wspomnianą analizę, a nawet wydał decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] (punkt 2) z dnia [...] sierpnia 2013 r., wyznaczającą żołnierza na stanowisko służbowe, która nie została wykonana i nie wywołała skutku prawnego. Przyczynę niewykonania ww. decyzji stanowił natomiast brak legitymowania się przez oficera poświadczeniem bezpieczeństwa lub wydanym przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] upoważnieniem do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "zastrzeżone".
Oficer uzyskał w dniu [...] lipca 2013 r. upoważnienie do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "zastrzeżone" wydane przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...], w której wykonywał obowiązki podczas pozostawania w rezerwie kadrowej. Upoważnienie to obowiązywało wyłącznie w ramach Jednostki Wojskowej Nr [...], o czym stanowi art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. 182, poz. 1228 ze zm.). Żołnierz nie posiadał zatem w dniu [...] lipca 2013 r. żadnego poświadczenia bezpieczeństwa, jak również nie posiada go nadal, gdyż nie zostało zakończone wszczęte w stosunku do niego postępowanie sprawdzające, wymagane zgodnie z art. 22 ust. 1 ww. ustawy w przypadku ubiegania się o dopuszczenie do pracy lub pełnienia służby na stanowiskach związanych z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej (postępowanie to jest zawieszone ostatecznym postanowieniem Prezesa Rady Ministrów). Tymczasem w części IV (Wymagania Bezpieczeństwa) karty opisu stanowiska służbowego szefa służby w Jednostce Wojskowej [...] określono konieczność legitymowania się poświadczeniem bezpieczeństwa o klauzuli dostępu "zastrzeżone" (zapis ten oznacza konieczność posiadania poświadczenia bezpieczeństwa do informacji niejawnych o klauzuli co najmniej "poufne" lub uzyskania upoważnienia do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "zastrzeżone" wydanego przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...]).
Organ odwoławczy zaznaczył, iż w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. (nr[...]) Dowódca Jednostki Wojskowej [...] oświadczył, że wyda oficerowi upoważnienie do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "zastrzeżone", co umożliwiło wydanie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (punkt 2) z dnia [...] sierpnia 2013 r., jednak pismem z dnia [...] września 2013 r. (nr[...]) powyższe zapewnienie wycofał, wskazując na "ujawnienie nowych faktów dotyczących oficera".
Następnie pismem z dnia [...] września 2013 r. (nr[...]) Dowódca Jednostki Wojskowej [...] poinformował, że żołnierz nie może służyć na stanowisku służbowym określonym w decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (punkt 2) z dnia [...] sierpnia 2013 r., gdyż został skazany prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w K. z dnia [...] grudnia 2009 r. za przestępstwo określone w art. 278 § 1 k.k. oraz w art. 231 § 2 k.k., a ponadto Wojskowa Prokuratura Okręgowa w W. prowadzi śledztwo w sprawie popełnienia przez ww. czynu z art. 18 § 2 k.k., art. 271 § 3 k.k., art. 273 k.k., art. 12 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k.
Organ podkreślił, iż wydanie przez dowódcę jednostki wojskowej upoważnienia do dostępu do informacji niejawnych do klauzuli "zastrzeżone" nie następuje niejako "automatycznie". Z przepisu art. 21 ust. 4 ustawy o ochronie informacji niejawnych wynika fakultatywność wydania takiego upoważnienia, przy czym dowódca jednostki wojskowej ma obowiązek kierować się, sformułowaną w art. 4 ust. 1 ww. ustawy, ogólną dyrektywą zapewnienia rękojmi zachowania tajemnicy przez osoby dopuszczone do informacji niejawnych. Tym samym, powziąwszy przedstawione w treści pisma z dnia [...] września 2013 r. (nr[...]) wiadomości, w oczywisty sposób podważające rękojmię zachowania tajemnicy przez oficera, Dowódca Jednostki Wojskowej [...] miał prawo i obowiązek odmówić wydania mu ww. upoważnienia.
Zdaniem organu odwoławczego, w świetle okoliczności faktycznych i prawnych rozpatrywanej sprawy, zaistniały wszystkie przesłanki do obligatoryjnego zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej.
Końcowo organ odwoławczy wskazał, iż sprawa stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (punkt 2) z dnia [...] sierpnia 2013 r. zostanie dopiero rozpatrzona w odrębnym postępowaniu II instancji, jednak jej wynik nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej. Stwierdzenie wygaśnięcia wymienionej decyzji ostatecznej ma bowiem w opisanym przypadku jedynie znaczenie porządkowe. Nawet ewentualne uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] września 2013 r. i umorzenie postępowania I instancji, tj. w istocie pozostawienie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (punkt 2) z dnia [...] sierpnia 2013 r. w obrocie prawnym, w niczym nie zmieniłoby faktu niewykonania tej decyzji, równoznacznego z bezskutecznością wyznaczenia na określone w niej stanowisko służbowe, a co za tym idzie - nie zmieniłoby faktu niewyznaczenia oficera na stanowisko służbowe w okresie pozostawania przez niego w rezerwie kadrowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2013 r.K.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie:
- art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej, w sytuacji gdy oficer ten został ostateczną decyzją administracyjną wyznaczony na stanowisko szefa służby w Jednostce Wojskowej[...], jednakże z przyczyn obiektywnych, leżących po stronie JW.[...], stanowiska tego nie objął;
- art. 111 pkt 10 ustawy pragmatycznej poprzez wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej wskutek nie wyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej, podczas gdy oficer ten w dniu wydania decyzji pozostawał jeszcze w rezerwie kadrowej, a zatem decyzja ta została wydana przedwcześnie;
- art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej oraz zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a polegającym na wydaniu zaskarżonej decyzji bez przeprowadzenia prawidłowej analizy możliwości wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W motywach skargi skarżący zakwestionował stanowisko organu, jakoby nieobjęcie przez skarżącego stanowiska służbowego wynikało z przyczyn leżących po jego stronie. Zaznaczył, że opis stanowiska służbowego, które miał zająć tj. [...] w JW.[...], określał konieczność legitymowania się przez oficera poświadczeniem bezpieczeństwa o klauzuli dostępu "zastrzeżone". Stosownie do treści art. 21 ust. 4 ustawy o ochronie informacji niejawnych osoba nieposiadająca poświadczenia bezpieczeństwa może uzyskać dostęp do informacji niejawnych na podstawie pisemnego upoważnienia kierownika jednostki organizacyjnej oraz po odbyciu szkolenia w zakresie ochrony informacji niejawnych. Zatem dla objęcia stanowiska służbowego przez oficera nie było wymagane poświadczenie bezpieczeństwa, wystarczające było natomiast stosowne upoważnienie Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] oraz odbycie odpowiedniego szkolenia.
Skarżący podniósł, iż jedną z przesłanek wydania decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (punkt 2) z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie wyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe określone w tej decyzji było wcześniejsze pisemne zapewnienie Dowódcy JW.[...], iż skarżącemu zostanie wydane stosowne upoważnienie do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "zastrzeżone", z którego to zapewnienia (obietnicy) Dowódca ten się wycofał. Przy czym nietrafne są argumenty uzasadniające fakt późniejszej odmowy wydania oficerowi upoważnienia ujawnieniem nowych okoliczności faktycznych. Okoliczności te były znane Dowódcy co najmniej w chwili wydawania wskazanego zapewnienia o możliwości wydania upoważnienia, tj. [...] sierpnia 2013 r. Skarżący na spotkaniu kwalifikacyjnym w lipcu 2013 r. przedstawił odpis wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w K. z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz poinformował o stanie postępowania karnego prowadzonego przez Wojskową Prokuraturę Okręgową w W., o którym mowa w decyzji. W toku przeprowadzonego spotkania oceniono, iż okoliczności wskazane przez skarżącego nie stanowią podstawy do odmowy wydania upoważnienia do dostępu do informacji niejawnych, a tym samym nie stanowią przeszkody do wyznaczenia go na stanowisko służbowe [...] w JW.[...]. Po tym spotkaniu Dowódca JW [...] wydał w dniu [...] sierpnia 2013 r. ww. pisemne zapewnienie w przedmiocie wydania skarżącemu przedmiotowego upoważnienia w celu umożliwienia objęcia stanowiska służbowego. Okoliczności te, zdaniem skarżącego, wskazują w sposób jednoznaczny, iż twierdzenia w przedmiocie ujawnienia nowych okoliczności dotyczących oficera, które miały rzekomo uzasadniać ostateczną odmowę wydania upoważnienia, nie polegają na prawdzie.
Następnie skarżący zaznaczył, iż organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie wskazał, iż organ wojskowy przed wydaniem decyzji o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej jest zobligowany przeprowadzić analizę możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe. Jednak w przedmiotowej sprawie wskazanemu obowiązkowi organ nie sprostał. Nie można bowiem za taką analizę uznać decyzji o wyznaczeniu oficera na stanowisko służbowe, wydanej w oparciu o nie znajdujące pokrycia zapewnienie Dowódcy JW.[...], co w konsekwencji przyczyniło się do niemożliwości objęcia - zdaniem organu - stanowiska służbowego przez skarżącego. Przy czym, jeśli niemożność ta istotnie zaistniała, to wynikła z wyłącznej winy Dowódcy JW.[...], który pomimo istnienia przesłanek z art. 21 ust. 4 ustawy o ochronie informacji niejawnych, odmówił wydania stosownego upoważnienia. Decyzji o wyznaczeniu na stanowisko służbowe, która jedynie pozornie mogła ulec wykonaniu, nie można uznać za dokonanie prawidłowej analizy możliwości wyznaczenia żołnierza na to lub inne stanowisko służbowe.
Skarżący podniósł również, że zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] września 2013 r., tj. na 5 dni przed zakończeniem okresu pozostawania przez skarżącego w rezerwie kadrowej. Żołnierz zawodowy pozostający w rezerwie kadrowej może zostać wyznaczony na stanowisko służbowe do końca okresu pozostawania w rezerwie kadrowej. Wobec powyższego, decyzję o zwolnieniu oficera z zawodowej służby wojskowej w oparciu o przesłankę z art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, organ wojskowy może wydać dopiero po zakończeniu okresu pozostawania w rezerwie kadrowej. Dopiero bowiem wtedy można przyjąć, iż spełniła się określona w powołanym przepisie przesłanka zwolnienia. Zatem w niniejszej sprawie organy orzekające dopuściły się rażącego naruszenia art. 111 pkt 10 ww. ustawy, dokonując jeszcze przed zakończeniem okresu pozostawania przez skarżącego w rezerwie kadrowej, niczym nieuzasadnionej antycypacji ziszczenia się wskazanej przesłanki zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Powyższe, zdaniem skarżącego, potwierdza wyrażoną tezę o pozorności możliwości wykonania decyzji w przedmiocie wyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe [...] w JW.[...].
Końcowo skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o wyrywkowo, pobieżnie oceniony materiał dowodowy, bez należytego rozważenia całokształtu okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ponadto, ww. decyzja nie zabezpiecza interesu społecznego oraz słusznego interesu skarżącego, który będąc osobą kompetentną do obsadzenia wakatu kadrowego w strukturze Sił Zbrojnych, w sposób arbitralny i nie znajdujący prawnego ani faktycznego uzasadnienia, zostaje pozbawiony możliwości objęcia stanowiska, na które został wyznaczony.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o stroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Oceniając zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2013 r. w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie narusza ona prawa w stopniu skutkującym wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego, zaś argumenty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 111 pkt 10 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), zgodnie z którym żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Przepis ten stanowi samodzielną podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego przeniesionego do rezerwy kadrowej. Przesłanką obligatoryjnego zwolnienia, na co jednoznacznie wskazuje zawarte w tym przepisie sformułowanie "zwalnia", jest niewyznaczenie na stanowisko służbowe w czasie pozostawania żołnierza zawodowego w rezerwie kadrowej.
Przesłanka "niewyznaczenia na stanowisko służbowe" w rozumieniu ww. przepisu wystąpi zarówno wówczas, gdy w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej decyzja o wyznaczeniu żołnierza na inne stanowisko służbowe w ogóle nie zostanie wydana, bowiem organ stwierdził brak możliwości zaproponowania żołnierzowi innego stanowiska służbowego, jak i wówczas, gdy wprawdzie decyzja taka została przez właściwy organ wydana (i stała się ostateczna), jednak nie została wykonana. Prawną skuteczność decyzji o wyznaczeniu żołnierza na inne stanowisko służbowe warunkuje bowiem jej wykonanie w sposób określony w § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 grudnia 2009 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk (Dz. U. Nr 218, poz. 1699 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż wyznaczenie żołnierza na stanowisko służbowe uważa się za dokonane po spełnieniu łącznie następujących warunków: (1) wydaniu decyzji o wyznaczeniu żołnierza na stanowisko służbowe, (2) stwierdzeniu przez dowódcę jednostki wojskowej, w rozkazie dziennym, daty objęcia przez żołnierza obowiązków na stanowisku służbowym.
W niniejszej sprawie Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. wyznaczył z dniem [...] września 2013 r. K.K. - pełniącego zawodową służbę wojskową w rezerwie kadrowej - na stanowisko służbowe [...] w Jednostce Wojskowej [...], na okres kadencji od dnia [...] września 2013 r. do dnia [...] czerwca 2016 r. Decyzję tę doręczono stronie w dniu [...] września 2013 r. Wymieniona decyzja stała się ostateczna, jednak żołnierz nie objął stanowiska służbowego określonego w tej decyzji. Nie został zatem spełniony warunek, o którym mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia. Oznacza to, że ww. decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie została wykonana, a tym samym, że nie doszło do prawnie skutecznego wyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe do końca okresu pozostawania w rezerwie kadrowej.
W świetle powyższego, uzasadnione jest stanowisko, że rozwiązanie stosunku służbowego ze skarżącym było obligatoryjne. Spełniona bowiem została przesłanka zwolnienia ze służby określona w art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zaś zarzuty skargi odnośnie naruszenia ww. przepisu są nieuzasadnione.
Zaznaczenia wymaga, że art. 111 pkt 10 ww. ustawy nie zawiera warunku uzależniającego jego zastosowanie od uprzedniego wykazania przez organ wojskowy działań zmierzających do wyznaczenia na inne stanowisko służbowe. Wystarczająca jest w tym zakresie analiza możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1856/10; z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 937/08, z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1312/12; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Analizę tę należy rozumieć jako wewnętrzne działanie organu, prowadzone na podstawie art. 35 ust. 1 ww. ustawy, z którego wynika, że podjęcie decyzji w sprawie wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe należy do uprawnionego organu wojskowego, któremu w ramach przyznanych kompetencji przysługuje wyłączne prawo do kształtowania polityki kadrowej zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych. Organ wojskowy nie ma obowiązku szczegółowo wyjaśniać motywów podjętych w tym zakresie decyzji kadrowych.
W ocenie Sądu, nie jest trafny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ wojskowy prawidłowej analizy możliwości wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe. Wskazana powyżej analiza została bowiem w niniejszej sprawie przeprowadzona, o czym stanowi okoliczność wydania decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2013 r. Decyzja ta - jak już wyżej wskazano - nie została wykonana i nie wywołała skutku prawnego. Skarżący nie legitymował się bowiem poświadczeniem bezpieczeństwa lub wydanym przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...]upoważnieniem do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "zastrzeżone", koniecznym do pełnienia służby na stanowisku służbowym w tej decyzji określonym (Karta opisu stanowiska służbowego [...] w Jednostce Wojskowej [...]- część IV - wymagania bezpieczeństwa, opracowana w dniu [...] sierpnia 2013 r.).
Mając na względzie prawne uwarunkowania dostępu do informacji niejawnych należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1228), uzyskanie poświadczenia bezpieczeństwa jest wymagane dopiero dla dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej. Z kolei z treści art. 22 ust. 1 ww. ustawy wynika, że tylko w stosunku do osoby ubiegającej się o dopuszczenie do pracy lub pełnienia służby na stanowiskach związanych z dostępem do informacji niejawnych opatrzonych klauzulą "poufne" lub wyższą ("tajne", "ściśle tajne") prowadzi się postępowanie sprawdzające.
Natomiast przepis art. 21 ust. 4 ww. ustawy stanowi, że dana osoba (żołnierz zawodowy), nie posiadająca poświadczenia bezpieczeństwa, może uzyskać dopuszczenie do pracy lub pełnienia służby na stanowisku związanym z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "zastrzeżone" po pisemnym upoważnieniu przez kierownika jednostki organizacyjnej (dowódcę jednostki wojskowej). Z treści ww. przepisu wynika, że upoważnienie to jest wydawane fakultatywnie, a nadto, że jest skuteczne tylko w ramach konkretnej jednostki organizacyjnej. Zaznaczenia przy tym wymaga, że dostęp do informacji niejawnych o klauzuli "zastrzeżone" może również nastąpić na podstawie posiadanego poświadczenia bezpieczeństwa do informacji o wyższych klauzulach tajności.
Z akt kontrolowanej sprawy wynika, że skarżący uzyskał w dniu [...] lipca 2013 r. upoważnienie do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "zastrzeżone", wydane przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...], w której wykonywał obowiązki podczas pozostawania w rezerwie kadrowej. Upoważnienie to obowiązywało jednak wyłącznie w ramach Jednostki Wojskowej Nr [...]. Skarżący we wskazanej wyżej dacie (a także w okresie późniejszym) nie posiadał poświadczenia bezpieczeństwa, bowiem nie zostało zakończone - wszczęte w stosunku do niego - postępowanie sprawdzające, wymagane zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych.
Jak wskazano powyżej, z przepisu art. 21 ust. 4 ww. ustawy wynika, że wydanie przez dowódcę jednostki wojskowej upoważnienia do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "zastrzeżone" ma charakter fakultatywny, zaś dowódca jednostki wojskowej jest uprawniony do podjęcia suwerennej decyzji w tym zakresie, mając na względzie obowiązek kierowania się - sformułowaną w art. 4 ust. 1 ww. ustawy - ogólną dyrektywą zapewnienia rękojmi zachowania tajemnicy przez osoby dopuszczone do informacji niejawnych. Przepis ten stanowi, iż informacje niejawne mogą być udostępniane wyłącznie osobie dającej rękojmię zachowania tajemnicy i tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania przez nią pracy lub pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. W związku z powyższym, zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, iż żadne, nawet pisemne "zapewnienia" dowódcy jednostki wojskowej w zakresie wydania żołnierzowi przedmiotowego upoważnienia nie mają charakteru wiążącego i jako takie, mogą być w dowolnej formie i w dowolnym czasie odwołane, jeśli dowódca jednostki poweźmie przekonanie o istnieniu okoliczności podważających rękojmię zachowania tajemnicy. Z powyższych względów powoływanie się przez skarżącego na "wcześniejsze pisemne zapewnienie Dowódcy Jednostki Wojskowej [...], iż skarżącemu zostanie wydane stosowne upoważnienie do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "zastrzeżone", z którego to zapewnienia (obietnicy) Dowódca ten się wycofał" nie może odnieść zamierzonego skutku. To samo dotyczy podniesionej na rozprawie kwestii umorzenia śledztwa prowadzonego przez Wojskową Prokuraturę Okręgową w W. (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2014 r., sygn. akt [...]), w sytuacji gdy okoliczność ta miała miejsce po dacie wydania zaskarżonej decyzji, przy czym niesporny pozostaje fakt uprzedniego skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w K. z dnia [...] grudnia 2009 r. za przestępstwo określone w art. 278 § 1 k.k. oraz art. 231 § 2 k.k.
Mając na względzie dyspozycję art. 21 ust. 4 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych, wskazać również należy, że dowódca jednostki wojskowej nie jest w żadnym stopniu związany faktem uprzedniego uzyskania przez żołnierza upoważnienia do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "zastrzeżone" od dowódcy innej jednostki wojskowej - w tym przypadku od Dowódcy Jednostki Wojskowej nr[...], który wydał skarżącemu takie upoważnienie, obowiązujące jednak jedynie w tej Jednostce.
Z powyższych względów nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasady zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) w kontekście nieuzyskania przez skarżącego pisemnego upoważnienia do dostępu do informacji niejawnych na stanowisku określonym w decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r.
Abstrahując jednak od dokonanych powyżej uwag zauważyć należy, że z treści art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a także z treści § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 grudnia 2009 r. wynika, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia podjętego w przedmiocie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej, pozostają przyczyny, dla których takie wyznaczenie nie nastąpiło (dla których decyzja o wyznaczeniu na inne stanowisko służbowe nie została wykonana), o ile stosowna analiza możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe została - jak w sprawie niniejszej - dokonana. Uzasadniona jest zatem konkluzja, że badanie okoliczności dotyczących odmowy wydania skarżącemu przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] upoważnienia do dostępu do informacji niejawnych leży w istocie poza zakresem niniejszego postępowania - w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, zaś podniesione w skardze zarzuty odnośnie ww. kwestii są całkowicie chybione.
Zaznaczyć również należy, że sądy administracyjne kontrolują legalność, a nie celowość zaskarżonych działań organów administracji publicznej. Mogą zatem tylko badać, czy decyzja o zwolnieniu ze służby znajduje oparcie w treści obowiązującego prawa, nie są zaś uprawnione do oceny polityki kadrowej organów wojskowych.
W ocenie Sądu, nietrafne są również zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a., bowiem zaistnienie przesłanki niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej - przed wydaniem rozstrzygnięcia w trybie art. 111 pkt 10 ww. ustawy - nie wymagało jej analizy z punktu widzenia interesu społecznego, czy słusznego interesu strony.
Nieuzasadniony jest również zarzut przedwczesnego wydania decyzji organu I instancji w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. W myśl § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 925), w przypadku przebywania żołnierza w rezerwie kadrowej i niewyznaczenia go do końca okresu pozostawania w rezerwie kadrowej na stanowisko służbowe, organ zwalniający ustalając w decyzji datę zwolnienia, określa ją na pierwszy dzień po upływie okresu pozostawania w rezerwie kadrowej. Skarżący pozostawał w rezerwie kadrowej od dnia [...] października 2011 r. (rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr MON nr [...] z dnia [...] września 2011 r.) do dnia [...] września 2013 r. (w związku z przedłużaniem okresu pozostawania w rezerwie kadrowej - po raz ostatni rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr MON nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r.). Mając na względzie powołany wyżej przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia, którego treść - w ocenie Sądu - nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych, zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] września 2013 r. jest prawnie uzasadnione.
Końcowo, na marginesie już tylko Sąd zauważa, że decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie mogła być przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu, bowiem wykracza poza jego zakres przedmiotowy dotyczący wyłącznie oceny legalności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] października 2013 r.
Reasumując, Sąd uznał zarzuty skargi na nieuzasadnione, nie stwierdził także w rozpatrywanej sprawie innego naruszenia prawa, uzasadniającego wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło