I OSK 1317/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-09-24

Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Jolanta Rajewska, Jerzy Krupiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w sytuacji, gdy strona postępowania została zwolniona ze służby w Policji w toku postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. było nieprawidłowe, ponieważ nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania odwoławczego, takie jak cofnięcie odwołania przez stronę lub wniesienie odwołania przez osobę niebędącą stroną. W sytuacji, gdy w toku postępowania nastąpiła zmiana stanu faktycznego powodująca bezprzedmiotowość postępowania (zwolnienie ze służby), organ odwoławczy powinien był uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
Stan faktyczny
A.K.K., policjantka, wnioskowała o przyznanie wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym. Komendant Główny Policji odmówił przyznania tego prawa. Następnie, po zwolnieniu A.K.K. ze służby w Policji, Komendant Główny Policji umorzył postępowanie odwoławcze, uznając je za bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.K.K. na tę decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzję Komendanta Głównego Policji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 20 września 2012 r. Zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz A.K.K. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia NSA Jolanta Rajewska sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K-K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2022/12 w sprawie ze skargi A.K.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 20 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia składników uposażenia 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 20 września 2012 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz A.K.K. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w Warszawie wyrokiem z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2022/11 oddalił skargę A.K.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 20 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia składników uposażenia. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia 31 lipca 2012 r., na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. nr 152, poz. 1732 ze zm.) w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. nr 54, poz. 310) – po rozpatrzeniu wniosku A.K.K. – eksperta Wydziału [...], odmówił przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 5 lipca 1990 r. do dnia 1 stycznia 1996 r. W dniu 5 września 2012 r. A.K.K. złożyła do Komendanta Głównego Policji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Komendant Główny Policji decyzją nr [...]z dnia 20 września 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy A.K.K. – zwolnionej ze służby w Policji z dniem 4 września 2012 r., rozstrzygniętej rozkazem personalnym nr [...]Komendanta Głównego Policji z dnia 31 lipca 2012 r., w sprawie odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 5 lipca 1990 r. do dnia 1 stycznia 1996 r. - umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 100 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 ze zm.), uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Art. 106 ust 3 ustawy o Policji stanowi, że prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Wskazał na § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. nr 152, poz. 1732 ze zm.), uposażenie zasadnicze policjanta wzrasta z tytułu wysługi lat o 2% po 2 latach służby i o 1% za każdy następny rok służby, aż do 20% po 20 latach służby oraz o 0,5% za każdy następny rok służby powyżej 20 lat - łącznie do wysokości 25% po 30 latach służby. Następnie organ podkreślił, iż nie ulega wątpliwości, że powyższe przepisy dotyczą jedynie osób, które są funkcjonariuszem Policji. A.K.K. została zwolniona ze służby w Policji z dniem 4 września 2012 r. na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Tym samym od dnia 5 września 2012 r. nie posiada statusu policjanta. Wobec tego, że skarżącą nie wiąże z organem stosunek służbowy, brak jest podstaw do orzekania przez organ administracji publicznej jakim jest Komendant Główny Policji, w zakresie przyznania bądź odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy we wskazanym gospodarstwie rolnym, bowiem decyzja merytoryczna w tej kwestii może dotyczyć tylko osoby aktualnie uprawnionej do uposażenia z tytułu pełnionej służby. Postępowanie administracyjne rozpoczęło się kiedy A.K.K. była jeszcze policjantem, ale organ wydaje decyzję biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy istniejący w dacie jej wydania. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Z bezprzedmiotowością mamy do czynienia wówczas gdy w sposób oczywisty organ administracji publicznej stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego załatwienia sprawy. Skutki umorzenia postępowania, polegają na tym, że toczącego się prawidłowo postępowania od czasu zaistnienia przyczyn określonych w ustawie nie prowadzi się dalej i kończy się bez osiągnięcia celu, dla którego postępowanie zostało wszczęte. W konkluzji uzasadnienia organ podał, że wszystkie zmiany jakie zaistniały po wszczęciu postępowania, musiały zostać uwzględnione przez organ administracji publicznej. W tym stanie faktycznym decyzja dotycząca przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym bądź odmowy przyznania takiego prawa, w sytuacji gdy wnioskująca nie pełni już służby, byłaby niewykonalna w dniu jej wydania. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 105 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż przepis art. 105 kpa ma zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego, czyli takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracji skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Bezprzedmiotowość postępowania może mieć charakter przedmiotowy lub podmiotowy. Bezprzedmiotowość podmiotowa postępowania administracyjnego ma miejsce wówczas, gdy strona postępowania administracyjnego przestała istnieć lub straciła zdolność do czynności prawnych. Natomiast bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego występuje w przypadku, gdy brak jest któregokolwiek z elementów konstruujących przedmiot tego postępowania, czyli sytuacji gdy dyspozycja normy administracyjnego prawa materialnego nie może być wykonana z powodu braku jednego z warunków sytuujących te normę. W ocenie Sądu I instancji, orzekający w sprawie organ słusznie uznał, że wobec utraty przez skarżącą statusu policjanta, nie może toczyć się postępowanie administracyjne w sprawie o ustalenie składników uposażenia. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 106 § 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 ze zm.) prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Przepis ten wskazuje w sposób jednoznaczny, że czynności związane z ustalaniem składników uposażenia dotyczą osób, które są funkcjonariuszami policji. Tymczasem jak wynika z akt sprawy A.K.K. została zwolniona ze służby w Policji z dniem 4 września 2012 r., a zatem utraciła status policjanta. Sąd zauważył również, że przedmiotowe postępowanie, zaczęło się kiedy jeszcze była policjantką, jednak zdaniem Sądu, podstawową zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie, jest to że organ wydaje decyzje, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy istniejący w dacie jej wydania. W wyroku z dnia 4 października 2000 r. (VSA283/00, LEX nr 50110) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał "Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie wiążą z datą wszczęcia postępowania podstawy faktycznej i prawnej rozpoznawanej sprawy. Miarodajny w tym zakresie jest stan obowiązywania w dacie wydania decyzji". Skoro skarżąca w dniu wydania decyzji przez organ administracji publicznej nie była funkcjonariuszem Policji, to nie mogło skutecznie toczyć się przedmiotowe postępowanie. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.K.K., reprezentowana przez radcę prawnego i zaskarżając go w całości zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 c) P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 105 kpa i art. 15 kpa, które miało wpływ na rozstrzygnięcie Sądu. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki wymienione w § 2 art. 183 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną uchybił wojewódzki sąd administracyjny, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazanie dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych powodów niż zostały wskazane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, iż w przedmiotowej sprawie, na skutek zwolnienia skarżącej ze służby w Policji, postępowanie w przedmiocie ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego stało się bezprzedmiotowe. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadzała się do oceny, czy Sąd I instancji zasadnie podzielił stanowisko organów orzekających w sprawie, że na skutek zwolnienia skarżącej ze służby w Policji, postępowanie w sprawie ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Autor skargi kasacyjnej kwestionując powyższe stanowisko zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 145 § 1 pkt 1 c) P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 105 kpa i art. 15 kpa, które miało wpływ na rozstrzygnięcie Sądu. Zdaniem autora skargi kasacyjnej naruszenie powyższych przepisów doprowadziło do wadliwego ustalenia, iż w sprawie zachodziły podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku skarżącej. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż przepis art. 105 § 1 K.p.a. stanowi, że decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo części wydaje organ administracji publicznej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż umorzenie postępowania ma miejsce wtedy, gdy wystąpi trwała i nieusuwalna przeszkoda w kontynuacji postępowania, a więc wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego. Przedmiotem tym jest sprawa administracyjna, toteż postępowanie to jest bezprzedmiotowe wówczas, gdy sprawa, która miała być załatwiona decyzją administracyjną nie miała tego charakteru przed datą wszczęcia postępowania lub utraciła ten charakter w jego toku (tak M. Jaśkowska i A. Wróbel w Komentarzu do kodeksu postępowania administracyjnego, LEX, i cytowana tam literatura). Zatem bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy odpadła jedna z konstytutywnych cech sprawy administracyjnej. Sprawę administracyjną określają elementy podmiotowe i przedmiotowe. Brak któregokolwiek z nich uzasadnia pogląd o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Inaczej mówiąc, brak podstaw prawnych lub faktycznych, materialnych lub procesowych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy powoduje brak przedmiotu postępowania. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada więc w sytuacji, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub organ administracji stwierdził oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Podkreślić należy, że umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości jest obligatoryjne oraz, że decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania, co do istoty sprawy oraz kończy jej zawisłość w danej instancji. Następnie należy wskazać, iż art. 100 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) zawiera definicję pojęcia uposażenia policjanta. W świetle art. 99 ust. 2 tej ustawy policjant otrzymuje uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie z tytułu pełnienia służby. Przepis ten dotyczy policjanta pełniącego służbę w Policji. Z kolei z art. 106 ust. 3 omawianej ustawy wynika jednak, że prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zgodzić się z organem, że stan taki zaistniał w niniejszej sprawie, gdyż od dnia wszczęcia przez organ postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia skarżącej prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym, sytuacja prawna, jak i faktyczna związana z jej stosunkiem służbowym uległa istotnej zmianie. Rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji nr [...]z dnia 27 czerwca 2012 r. A.K.K. została bowiem z dniem 4 września 2012 r. zwolniona ze służby w Policji. Wyjaśnić należy, iż ustalenie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat dotyczy wyłącznie czynnego policjanta. Tylko bowiem policjantowi przysługuje uposażenie. Natomiast prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. Z kolei ustalenie wysługi lat jest ściśle związane z uposażeniem, nie istnieje bowiem bez prawa do uposażenia. Nie można zatem ustalić wzrostu uposażenia w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do uposażenia. Uposażenie jest świadczeniem przysługującym z tytułu stosunku służbowego, w jakim osoba zgłaszająca roszczenie z tytułu uposażenia pozostaje. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie zaaprobował stanowisko Komendanta Głównego Policji, który uznał, iż na skutek zmiany sytuacji prawnej i faktycznej związanej ze stosunkiem służbowym A.K.K. postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 K.p.a. Natomiast powodem uwzględnienia skargi kasacyjnej, jest naruszenie przez Komendanta Głównego Policji art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., którego nie dostrzegł Sąd I instancji. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżona do Sądu I instancji decyzja została wydana w następstwie wniosku A.K.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie odwoławcze. Zaznaczyć należy, że organ załatwiając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy może podjąć rozstrzygnięcia przewidziane w art. 138 § 1 K.p.a., a więc: 1) decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji (art. 138 § 1 pkt 1), 2) decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub części i orzekającą w tym zakresie co do istotny sprawy (art. 138 § 1 pkt 2), 3) decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję i umarzającą postępowanie I instancji w całości lub części (art. 138 § 1 pkt 2 in fine), 4) o umorzeniu postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3). Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Kodeks nie określa przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego. Skoro art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, to w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości mając na uwadze treść art. 105 § 1 K.p.a. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że postępowanie odwoławcze może być umorzone (art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.), kiedy strona cofnie odwołanie (art. 137 K.p.a.) lub odwołanie zostało wniesione przez osobę, która nie była uczestnikiem postępowania przed organem pierwszej instancji i nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. A zatem umorzenie postępowania odwoławczego może nastąpić jedynie w dwóch przypadkach, tj. gdy strona postępowania cofnie odwołanie (zażalenie) bądź w toku postępowania organ odwoławczy ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie. Wymienione powyżej okoliczności wypełniają przesłankę bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1432/01, LEX nr 157627, wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 2003/09). Natomiast, skoro zmiana stanu faktycznego nastąpiła na etapie rozpoznawania wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, to Komendant Główny Policji tę zmianę stanu faktycznego, która spowodowała automatycznie zmianę sytuacji prawnej strony skarżącej zobligowany był uwzględnić przy rozpoznaniu odwołania. Błędnie jednakże organ odwoławczy uznał, że w tym stanie sprawy nastąpiła bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego, która to okoliczność zmuszała organ na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. do umorzenia postępowania odwoławczego, gdy tymczasem brak jest podstaw do uznania, że postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe. Nie doszło bowiem w tej sprawie do skutecznego cofnięcia odwołania czy też uznania, że odwołanie wniesione zostało przez osobę, której nie przysługiwał w sprawie przymiot strony postępowania a organ wcześniej okoliczności tej nie zweryfikował. Tylko bowiem te okoliczności uzasadniały umorzenie postępowania odwoławczego. Natomiast w sytuacji, gdy jak wskazano w skarżonej decyzji, brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznawania w drodze postępowania administracyjnego, to wówczas stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. należało uchylić decyzję i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że umorzenie postępowania odwoławczego nie oznacza zniesienia postępowania prowadzonego w pierwszej instancji, skutkiem czego pozostaje wiążąca moc decyzji organu I instancji (por. teza pierwsza wyroku NSA z dnia 22 września 1999r., sygn. IV SA 2326/96, Lex nr 47893). Skoro w niniejszej sprawie w toku postępowania doszło do zmiany stanu faktycznego tego rodzaju, że postępowanie w sprawie ustalenia prawa do wzrostu uposażenia w trybie ustawy o Policji, stało się bezprzedmiotowe wobec zwolnienia skarżącej ze służby w Policji, to prawidłowe było stwierdzenie, że brak jest podstaw do decyzyjnego rozstrzygania w sprawie. Wobec tego organ odwoławczy w takiej sytuacji winien podjąć rozstrzygnięcie na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., bowiem w takim przypadku zostanie zniesione w całości postępowanie w tej sprawie. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 188 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczona na mocy art. 203 pkt 1 i art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło