II GSK 148/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-06-01
Skład orzekający: Barbara Stukan - Pytlowany, Andrzej Skoczylas, Inga Gołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot ubiegający się o zgodę na wykonywanie ratownictwa wodnego musi zapewnić stan gotowości poprzez utrzymywanie stałych, całodobowych i całorocznych dyżurów ratowników wodnych, czy wystarczy zapewnienie gotowości w okresie funkcjonowania kąpieliska w określonych godzinach?Ratio decidendi
Podmiot ubiegający się o zgodę na wykonywanie ratownictwa wodnego musi zapewnić stan gotowości poprzez utrzymywanie stałych dyżurów ratowników wodnych. Deklarowany okres gotowości ratowniczej jedynie w czasie funkcjonowania kąpieliska (od połowy czerwca do połowy września w godzinach 9-17) nie spełnia ustawowego wymogu stałych dyżurów, które oznaczają ciągłą, permanentną dyspozycyjność w warunkach zagrożenia na danym obszarze wodnym.Stan faktyczny
Spółka F. Sp. z o.o. ubiegała się o zgodę na wykonywanie ratownictwa wodnego, deklarując gotowość jedynie w okresie funkcjonowania kąpieliska (połowa czerwca - połowa września, 9-17). Minister Spraw Wewnętrznych odmówił wydania zgody, uznając, że spółka nie spełnia wymogów dotyczących stałych dyżurów ratowników, wystarczającej kadry oraz odpowiedniego sprzętu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko Ministra. Spółka wniosła skargę kasacyjną, kwestionując wykładnię pojęcia "stały dyżur" oraz konstytucyjność przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną F. Sp. z o.o. w J. Zasądzono od F. Sp. z o.o. w J. na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Stukan - Pytlowany Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant asystent sędziego Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. Sp. z o.o. w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3409/13 w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. w J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na wykonywanie ratownictwa wodnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od F. Sp. z o.o. w J. na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 24 września 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3409/13 (dalej wyrok z 24 września 2014 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA albo sąd I instancji) oddalił skargę F. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej zwaną spółką albo skarżącą) na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych (dalej zwanego Ministrem) z dnia [...] października 2013 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2013 r.) zapadłą w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na wykonywanie ratownictwa wodnego.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], znak [...] (dalej decyzja z [...] sierpnia 2013 r.) Minister na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych (Dz.U. Nr 208, poz. 1240, dalej ustawa o bezpieczeństwie osób), po rozpatrzeniu podania o wyrażenie zgody na wykonywanie ratownictwa wodnego, złożonego przez spółkę odmówił wyrażenia zgody.
W uzasadnieniu decyzji Minister ustalił, że spółka mająca siedzibę mieszczącą się w J., ul. B.ubiega się o zgodę na wykonywanie ratownictwa wodnego w okresie letnim, na obszarze J. P. i J. P. (długość linii brzegowej kąpieliska wynosi 50 m), na terenie gminy P., woj. [...]. Ponadto spółka oświadczyła, że nie wyraża gotowości do utrzymywania stałych - całorocznych i całodobowych dyżurów ratowników wodnych, lecz zapewnia gotowość ratowniczą w czasie funkcjonowania kąpieliska, tj. w okresie od połowy czerwca do połowy września w godzinach 9-17.
Zdaniem Ministra, w świetle deklaracji spółki o zapewnieniu gotowości ratowniczej wyłącznie w godzinach funkcjonowania kąpieliska, nie spełnia ona przesłanki wynikającej z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie osób.
Ponadto organ wskazał, że spółka dysponuje kadrą pięciu ratowników wodnych, przy czym do akt postępowania przedłożono dokumenty potwierdzających spełnienie przesłanek wynikających z art. 2 pkt 5 ustawy o bezpieczeństwie osób dla czterech ratowników wodnych - dokumenty potwierdzające posiadanie wiedzy i umiejętności z zakresu ratownictwa i technik pływackich, tj. posiadanie uprawnień ratownika wodnego, dokumenty potwierdzające posiadanie innych kwalifikacji przydatnych w ratownictwie wodnym, a także kopie aktualnych zaświadczeń o ukończeniu kursu w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy i uzyskaniu tytułu ratownika zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 19 marca 2007 r. w sprawie kursu w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy (Dz. U. Nr 60, poz. 408). Wskazana kadra ratowników wodnych nie jest wystarczająca do zapewnienia stanu gotowości do wykonywania ratownictwa wodnego, mając na uwadze przepisy kodeksu pracy odnoszące się do czasu dyżuru oraz prawa do odpoczynku (art. 15, 132, 133 Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. z 1998 r., Nr 21, poz. 24 ze zm.), zwłaszcza w okresie letnim - przy jednoczesnym wykonywaniu pracy na kąpielisku oraz w sytuacjach niedyspozycji chorobowej. Tym samym, organ nie mógł uznać spełnienia przesłanki wynikającej z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie osób.
Organ ustalił także, że sprzęt specjalistyczny niezbędny do wykonywania ratownictwa wodnego oraz środki transportu i łączności, którymi dysponuje spółka, jest niewystarczający do należytego wykonywania zadań z zakresu ratownictwa wodnego. Spółka nie dysponuje każdym rodzajem sprzętu specjalistycznego niezbędnego do wykonywania ratownictwa wodnego na każdym rodzaju wyznaczonego obszaru wodnego. Spółka wskazała, że dysponuje następującym sprzętem: ratownicza łódź wiosłowa - 1 szt., koła ratunkowe - 2 szt., zasobnik z liną asekuracyjną - 2 szt., tuby głosowe elektroakustyczne (nie podano ilości), lornetki (nie podano ilości), akustyczne sygnały alarmowe (gwizdki) - 10 szt., maszty z kompletem flag (nie podano ilości), boje ratownicze - 2 szt., rzutki ratunkowe - 2 szt., telefony komórkowe i krótkofalówki (nie podano ilości), sprzęt do nurkowania (opisano szczegółowo poszczególne elementy), a także skuter motorowodny, samochód osobowy, quad, apteczka oraz apteczka ratownicza Rl. Dodatkowo w piśmie z dnia 17 czerwca 2013 r. (data wpływu do organu) wyjaśniono, że "w bieżącym roku, ratownicza łódź wiosłowa jest wynajmowana dla celów prowadzenia ratownictwa wodnego przez Prezesa Zarządu spółki F. [...] Sp. z o.o., R. C., prowadzącego obecnie działalność gospodarczą pod firmą R.C. "G. [...] W 2014 roku możliwość wynajęcia tej łodzi także będzie istniała, ponieważ współpraca z wynajmującym, [...], w tym zakresie prowadzona jest już od kilku lat. Pewnym jest, że stosowna umowa najmu zostanie zawarta między wspomnianym wynajmującym, a spółką F. [...] Sp. o.o.". Powyższe oświadczenie oznacza de facto, że aktualnie spółka łodzią tą nie dysponuje, podobnie jak łodzią motorową, żerdziami ratunkowymi, tablicami informacyjnymi, stanowiskami ratowniczymi. Ponadto liczba posiadanego sprzętu uzasadnia stwierdzenie, że spółka nie może profesjonalnie wykonywać ratownictwa wodnego na każdym rodzaju obszaru wodnego. Wobec tego, w ocenie organu, przesłanka wynikająca z art. 12 ust. 2 pkt 4 ustawy o bezpieczeństwie osób nie została spełniona.
Reasumując Minister wskazał, że brak gotowości do pełnienia dyżurów stałych przez ratowników wodnych, nieliczny skład kadry ratowniczej oraz niski potencjał sprzętu specjalistycznego spółki uniemożliwiają należyte zapewnienie bezpieczeństwa osób przebywających na obszarach wodnych.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Minister decyzją z [...] października 2013 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z [...] sierpnia 2013 r.
W jej uzasadnieniu organ podtrzymał wcześniejszą argumentację. Stwierdził, że w świetle powoływanych już przepisów ww. ustawy zgoda na wykonywanie ratownictwa wodnego uprawnia podmiot, na rzecz, którego została wydana, do wykonywania ratownictwa wodnego na wszystkich rodzajach obszarów wodnych. Nie jest dopuszczalne przyjęcie stanowiska zaprezentowanego przez spółkę, że skoro Minister może wydawać zgody obejmujące każdy obszar wodny, to stosując wnioskowanie a maiori ad minus należy uznać także, że organ ma uprawnienie do wydawania zgody ograniczonej tylko do określonego obszaru lub terminu.
Organ uznał za nieuzasadnione twierdzenie spółki, że przyjęta przez organ interpretacja pojęcia "stałych dyżurów" opiera się na założeniach niewynikających wprost z tekstu prawnego. Przyjęta przez Ministra wykładnia, że "stały dyżur" oznacza dyżur całodobowy i całoroczny znajduje swoje oparcie w potocznym znaczeniu słów "stały" oraz "dyżur". W aktach sprawy znajduje się oświadczenie spółki, że nie wyraża gotowości do utrzymywania stałych - całorocznych i całodobowych dyżurów ratowników wodnych, lecz zapewnia gotowość ratowniczą w czasie funkcjonowania kąpieliska, tj. w okresie od połowy czerwca do połowy września w godzinach 9-17. Stanowisko w tym zakresie podtrzymała również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W świetle powyższego należało uznać, że spółka nie spełnia przesłanki określonej w art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie osób.
Odnosząc się do zarzutu, że Minister dokonał błędnej wykładni i niewłaściwie zastosował art. 12 ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy o bezpieczeństwie osób, organ powołał się na wcześniej prezentowaną argumentację. Organ zgodził się ze stanowiskiem spółki, że "dysponowanie" ratownikami wodnymi przez podmiot ubiegający się o wydanie zgody na wykonywanie ratownictwa wodnego niekoniecznie musi opierać się na stosunku pracy, w związku z tym nie w każdym przypadku zastosowanie będą miały przepisy Kodeksu pracy. Jednak doświadczenie życiowe wskazuje, że nawet w przypadkach, kiedy "dysponowanie" ratownikami wodnymi będzie odbywać się na podstawie innej niż stosunek pracy, w kontekście obowiązku zapewnienia stałego, nieprzerwanego dyżuru konieczne jest zapewnienie zmian dyżurujących ratowników.
Organ wskazał, że ze względu na przepis art. 12 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie osób, z którego wynika, że zgoda na wykonywanie ratownictwa wodnego wydawana jest bezterminowo oraz bez wskazania obszaru wykonywania ratownictwa wodnego, którego dotyczy, i podmiot legitymujący się przedmiotową zgodą uprawniony jest do wykonywania ratownictwa wodnego na każdym rodzaju obszaru wodnego zarówno na wodach śródlądowych, jak i wodach przybrzeżnych oraz na terenie pływalni, innych obiektów dysponujących nieckami basenowymi, jak też kąpieliskach i miejscach wyznaczonych do kąpieli, że podmiot ubiegający się o wyrażenie zgody powinien dysponować każdym rodzajem sprzętu specjalistycznego niezbędnego do wykonywania ratownictwa wodnego, w liczbie wystarczającej do wykonywania ratownictwa wodnego na wskazanym we wniosku obszarze działania. Wobec braku precyzyjnych przepisów ustawy, w celu ustalenia katalogu "sprzętu specjalistycznego niezbędnego do wykonywania ratownictwa wodnego", organ stosuje posiłkowo przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 27 lutego 2012 r. w sprawie wymagań dotyczących wyposażenia wyznaczonych obszarów wodnych w sprzęt ratunkowy i pomocniczy, urządzenia sygnalizacyjne i ostrzegawcze oraz sprzęt medyczny, leki i artykuły sanitarne (Dz.U. z 2012 r. Nr 261).
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygniecie wniosła spółka, zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie norm prawa materialnego, wysłowionych w art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przez ich błędną wykładnię i zastosowanie, polegającą na uznaniu przez organ odwoławczy, że: - zwrot "stały dyżur" znaczy tylko i wyłącznie dyżur całodobowy i całoroczny; - ilość ratowników jest zbyt niska, gdyż nie wystarcza do zapewnienia gotowości do pełnienia dyżurów całodobowych, całorocznych na każdym obszarze wodnym; - wymóg posiadania sprzętu specjalistycznego jest spełniony tylko i wyłącznie wtedy, gdy ilość sprzętu jest odpowiednia dla prowadzenia ratownictwa wodnego dla każdego obszaru wodnego, w konsekwencji czego organ orzekł, że spółka nie spełnia wymogów ustawowych i podtrzymał decyzję o odmowie wydania zgody.
Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, w myśl art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.); zasądzenie na rzecz skarżącej od przeciwnika zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Z ostrożności procesowej wniosła też o rozważenie przez Sąd, w razie przyjęcia, że wykładania dokonana przez organ jest prawnie dopuszczalna, zwrócenia się na podstawie art. 193 Konstytucji do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem, czy norma wysłowiona w art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o bezpieczeństwie osób, w rozumieniu przyjętym przez organ, nie jest sprzeczna z art. 22, 31 ust. 3 i 32 ust. 1 i 2 Konstytucji.
Uzasadniając zapadły wyrok sąd I instancji na wstępie rozważań nie podzielił stanowiska organu, że decyzja w przedmiocie wyrażenia zgody na wykonywanie ratownictwa nie może dotyczyć konkretnego, wskazanego we wniosku obszaru wodnego. W świetle art. 2 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie osób przez obszar wodny rozumie się wody śródlądowe oraz wody przybrzeżne w rozumieniu art. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, ze zm.), a także kąpielisko, miejsce wykorzystywane do kąpieli, pływalnię oraz inne obiekty dysponujące nieckami basenowymi o łącznej powierzchni powyżej 100 m2 i głębokości ponad 0,4 m w najgłębszym miejscu lub głębokości powyżej 1,2 m. Wniosek może zatem dotyczyć obszaru wodnego wynikającego z ww. przepisu i określonego przez podmiot ubiegający się o wyrażenie tej zgody.
Na sądową ocenę ww. okoliczności nie mogły mieć wpływu argumenty organu. Nie jest istotna kwestia potrzeby wydawania kolejnych decyzji dla podmiotu, który zechce działać na innym niż określony w uzyskanej decyzji obszarze. Nie są istotne kwestie związane z powstającymi obciążeniami dla administracji. Także, wbrew wskazaniu organu, ratowanie życia, zdrowia, czy mienia ludzkiego poza obszarem wynikającym z decyzji nigdy nie może zostać oceniane jako nielegalne.
Organ przyjmując odmienną od wskazanej powyżej wykładni bezpodstawnie odstąpił od rozpoznania wniosku w odniesieniu do deklarowanego, po myśli art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie osób, obszaru działania, na którym ma być wykonywane ratownictwo wodne. W związku z tym, w sposób nieuprawniony, organ ocenił wykaz sprzętu specjalistycznego w rozumieniu art. 12 ust 2 pkt 4 ustawy o bezpieczeństwie osób. Wskazane uchybienia nie mogły jednak zostać uznane za istotne dla oceny rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji z [...] października 2013 r.
Zdaniem sądu I instancji, wykonywanie ratownictwa wodnego na podstawie decyzji wydanej w trybie ustawy o bezpieczeństwie osób należy odróżnić od wykonywania obowiązków ratownika w związku z zatrudnieniem uprawnionego podmiotu na podstawie umowy zawartej z zarządcą obszaru wodnego. Wykonywanie ratownictwa na podstawie decyzji o wyrażeniu zgody w świetle ustawy to udział w całym systemie ratownictwa, jakie ustawodawca przewidział dla ratowania życia i zdrowia ludzkiego oraz mienia.
W świetle art. 12 ust 2 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych udziela, w drodze decyzji administracyjnej, zgody, o której mowa w ust. 1, czyli na ratownictwo wodne, na wniosek podmiotu ubiegającego się o jej udzielenie, o ile podmiot ten zapewnia stan gotowości do wykonywania ratownictwa wodnego, poprzez utrzymywanie stałych dyżurów ratowników wodnych.
Sąd podzielił stanowisko organu, zgodnie z którym wnioskodawca w niniejszej sprawie nie wykazał, że zapewnia stan gotowości do wykonywania ratownictwa wodnego poprzez utrzymywanie stałych dyżurów ratowników wodnych. Przedstawiona w tym zakresie argumentacja organu jest prawidłowa i wyczerpująca. Stanowisko skarżącej spółki nie jest uzasadnione w świetle ww. ustawy.
W myśl przepisu art. 12 ust 2 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie osób, stan gotowości ma być zagwarantowany stałymi dyżurami ratowników. Nie chodzi o okresy związane z porą roku czy godzinami pracy na kąpielisku bądź innym obszarze wodnym. To uprawniony podmiot, zatrudniony przez zarządcę akwenu, ustala w umowie. Chodzi o udział podmiotu, który dysponuje uzyskaną w drodze decyzji zgodą na ratownictwo, w systemie ratownictwa wodnego. Chodzi o stan gotowości w ramach tego systemu, realizowany na terenie wynikającym z wniosku, w oparciu o adekwatną kadrę i sprzęt poprzez utrzymywanie stałych dyżurów - stałych, tzn. ciągłych, permanentnych, trwających. Dyżur to pełnienie obowiązków, zaś stały dyżur to dyżur organizowany z zachowaniem ciągłości. To pełna dyspozycyjność w warunkach zagrożenia na danym obszarze wodnym, niezależnie od podejmowanego zatrudnienia w zakresie uzgodnionym z zarządcą terenu. W ocenie Sądu, wniosek skarżącej spółki tego kryterium nie spełniał.
Stanowisko wnioskodawcy, konsekwentnie precyzowane w toku postępowania, jednoznacznie wskazuje na brak zapewnienia warunku stanu gotowości do wykonywania ratownictwa wodnego poprzez utrzymywanie stałych dyżurów ratowników wodnych, jako ustawowego warunku w rozumieniu art. 12 ust 2 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy. Wbrew stanowisku skarżącej spółki przepis jest jednoznaczny i prosta wykładnia językowa, przeprowadzona przez organ, prowadzi do słusznego wniosku, że deklarowany we wniosku okres od połowy czerwca do połowy września w godzinach 9 - 17 nie spełnia ustawowego wymogu gotowości poprzez utrzymywanie stałych dyżurów ratowników. Z tego powodu WSA uznał, że rozstrzygniecie objęte zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzją odpowiada przepisom prawa.
W skardze kasacyjnej z 27 listopada 2014 r. F. [...] Spółka z o.o. zaskarżyła w całości wyrok z 24 września 2014 r. zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 4, art. 13 i art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o bezpieczeństwie osób, polegające na uznaniu, że zapewnienie stanu gotowości oraz utrzymywanie stałych dyżurów oznacza zapewnienie stanu gotowości całodobowo oraz całorocznie w związku z wymogiem wykonywania działalności w zakresie ratownictwa wodnego w systemie ratownictwa, podczas gdy taki wymóg nie wynika z przepisów określających przesłanki udzielenia zgody na prowadzenie działalności w zakresie ratownictwa wodnego.
Jednocześnie, jako zarzut ewentualny, w razie uznania, że norma wysłowiona w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie osób została wyłożona przez WSA w sposób prawidłowy, skarżąca stwierdziła, że norma ta jest niekonstytucyjna i na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzuciła wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów ustawy sprzecznych z normami konstytucyjnymi wysłowionymi w art. 20, 22 i 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, a także art. 2 Konstytucji.
Skarżąca wniosła o:
1. na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi, ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w innym składzie;
2. na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a orzeczenie zwrotu od organu poniesionych przez skarżącą niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa.
Jednocześnie, w nawiązaniu do zarzutu ewentualnego, skarżąca podtrzymała złożony na etapie postępowania przez sądem I instancji wniosek o zwrócenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 193 Konstytucji z pytaniem o zbadanie zgodności wskazanych przepisów z art. 22, 32 ust 1 i 2 i art. 2 Konstytucji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 4, art. 13 i art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o bezpieczeństwie osób.
Zgodnie z art. 12 ust 2 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie osób, minister właściwy do spraw wewnętrznych udziela, w drodze decyzji administracyjnej, zgody na ratownictwo wodne, na wniosek podmiotu ubiegającego się o jej udzielenie, o ile podmiot ten zapewnia stan gotowości do wykonywania ratownictwa wodnego, poprzez utrzymywanie stałych dyżurów ratowników wodnych. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela stanowisko Sądu I instancji i organu administracji, w świetle którego wnioskodawca w rozpatrywanej sprawie nie wykazał, że zapewnia stan gotowości do wykonywania ratownictwa wodnego poprzez utrzymywanie stałych dyżurów ratowników wodnych.
Jak trafnie podkreślił w uzasadnieniu Sąd I instancji w myśl przepisu art. 12 ust 2 pkt 1 ww. ustawy - stan gotowości ma być zagwarantowany stałymi dyżurami ratowników. Pozostawanie w stanie gotowości oznacza, że wnioskodawca liczy się z tym, iż wezwanie do wykonywania ratownictwa wodnego może zostać złożone w każdym czasie. W dyspozycji podmiotu, który uzyskał zgodę na wykonywania ratownictwa wodnego musi być zatem m.in. kadra ratowników wodnych w liczbie niezbędnej do zapewnienia stanu gotowości i odpowiednie środki techniczne. Gotowość do wykonywania ratownictwa wodnego oznacza bowiem m.in., że odpowiednio wykwalifikowany ratownik lub ratownicy w ramach dyżuru stale znajdują się w takim stanie psychicznym i fizycznym, który wskazuje na chęć i możliwość wykonywania należących do nich zadań i jednocześnie dysponują oni niezbędnym do wykonywania ratownictwa wodnego sprzętem specjalistycznym oraz środkami transportu i łączności. W konsekwencji umożliwia to faktyczne świadczenie ratownictwa wodnego w sposób ciągły (stały). Podmiot, który uzyskał zgodę na wykonywanie ratownictwa wodnego uczestniczy bowiem w systemie ratownictwa wodnego. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni akceptuje pogląd, ze chodzi tu o stan gotowości w ramach tego systemu, realizowany na terenie wynikającym z wniosku, w oparciu o adekwatną kadrę i sprzęt poprzez utrzymywanie stałych dyżurów - stałych, tzn. ciągłych, permanentnych, trwających. Powinna to być zatem pełna dyspozycyjność w warunkach zagrożenia na danym obszarze wodnym, którą należy odróżnić od wykonywania obowiązków ratownika w związku z zatrudnieniem uprawnionego podmiotu na podstawie umowy zawartej z zarządcą obszaru wodnego. Nie ma wątpliwości, ze deklarowany we wniosku skarżącego okres zapewnienia gotowości ratowniczej w czasie funkcjonowania kąpieliska, tj. w okresie od połowy czerwca do połowy września w godzinach 9-17 nie spełniają ustawowego wymogu gotowości poprzez utrzymywanie stałych dyżurów ratowników.
Z powyższych względów trudno byłoby uznać, aby przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie osób naruszał art. 20 i 22 Konstytucji RP, tym bardziej w sytuacji, gdy zasada wolności gospodarczej, o której mowa w art. 22 Konstytucji RP, nie jest wartością absolutnie chronioną. Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest bowiem dopuszczalne w drodze ustawy ze względu na ważny interes publiczny, a taka sytuacja ma miejsce na gruncie ustawy o bezpieczeństwie osób w okolicznościach niniejszej sprawy. Wskazane zarzuty zdają się wskazywać, że wnosząca skargę kasacyjną zmierza do podważania celu i sensu prawnej reglamentacji wykonywania ratownictwa wodnego, które ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa na obszarach wodnych. Skarżąca zapomina również o tym, że Konstytucja RP stanowi w art. 31 ust. 3, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty tych praw. Naczelny Sąd Administracyjny jest zdania, że ograniczenia wykonywania ratownictwa wodnego te konstytucyjne standardy spełniają. Bezzasadne jest zatem przeciwstawianie zasady wolności działalności gospodarczej polegającej wykonywaniu ratownictwa wodnego przez podmioty, które są w stanie prowadzić tego typu działalność w ograniczonym czasowo zakresie (np. w określonych godzinach, tylko w okresie letnim) takim wartościom konstytucyjnym jak ochrona zdrowia i życia ludzkiego. Nie ma racji skarżąca wskazując, że omawiana wyżej regulacja nie spełnia wymogów dostatecznej określoności przepisów prawnych, stwarzając swobodę interpretacyjną dla organów. Analizowane przepisy, wbrew zarzutom skarżącej, nie zostawiają wątpliwości interpretacyjnej, że każdy podmiot przy spełnieniu określonych warunków, może uzyskać zgodę na wykonywanie ratownictwa wodnego. Kwestionowana regulacja nie jest zatem niejasna.
W świetle powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można mówić o zastosowaniu przez Sąd I instancji przepisów ustawy sprzecznych z art. 20, art. 22, art. 32 ust. 1 i ust. 2, a także art. 2 Konstytucji, regulujących zasady społecznej gospodarki rynkowej, ograniczenia wolności działalności gospodarczej, prawnej ochrony wolności człowieka, zasadę równości oraz demokratycznego państwa prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł także podstaw do uwzględnienia złożonego w skardze kasacyjnej wniosku o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego, co do zgodności z art. 22, 32 ust 1 i 2 i art. 2 Konstytucji RP art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2, które były podstawą materialnoprawną decyzji wydanej względem skarżącej. Zważył bowiem, że w myśl art. 193 Konstytucji RP sądowi administracyjnemu przysługuje uprawnienie do przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, co do zgodności aktu normatywnego z ustawą zasadniczą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym jest wątpliwość powstała u składu orzekającego, co do zgodności przepisów prawa z Konstytucją RP, a warunek ten nie został spełniony w niniejszej sprawie.
Mając to wszystko na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło