II FZ 180/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz, , , po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Op 479/14 odmawiające zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 września 2014 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 30 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Op 479/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił M. S. zmiany postanowienie referendarza sądowego z dnia 25 września 2014 r. w przedmiocie prawa pomocy. Jak wynika z uzasadnienia powyższego postanowienia, skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w całości z równoczesną odmową ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd rozpatrując ponowne żądanie skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu stwierdził, że skarżący nie wykazał by okoliczności sprawy w zakresie jego sytuacji materialnej uległy zmianie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 5 stycznia 2015 r. skarżący podał, tak jak poprzednio, że utrzymuje się z wynagrodzenia w wysokości 1680 zł brutto, z czego kwotę ok. 500- 600 zł miesięcznie przeznacza na utrzymanie dzieci w wieku 6 i 12 lat. Z pozostałej kwoty w wysokości 600-700 zł miesięcznie opłaca bieżące potrzeby oraz reguluje zobowiązania cywilnoprawne w postaci kredytów. Skarżący nadal mieszka w pomieszczeniu udostępnionym mu przez siostrzeńca. Nie posiada oszczędności ani majątku. W ocenie Sądu brak było podstaw do uznania, że sytuacja materialna skarżącego uległa jakiejkolwiek zmianie ani tym bardziej pogorszeniu, wskutek którego skarżący nie byłby w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. 2. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zarzucił naruszenie przepisu art. 165 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") "poprzez nie przyznanie mi prawa pomocy w zakresie ustanowienia mi pełnomocnika z urzędu, pomimo że wykazałem, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w sprawie zaszły nowe istotne okoliczności". 3. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W myśl art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego pod warunkiem, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie, objętych zakresem przytoczonej regulacji, należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych lub o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. podobnie postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12, treść orzeczenia dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym, jeżeli strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez nią fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 p.p.s.a. nie będzie możliwe. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że skarżący w złożonym powtórnie wniosku z dnia 5 stycznia 2015 r. nie wskazał okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od poglądu wyrażonego w postanowieniu z dnia 25 września 2014 r. Skarżący powtórzył bowiem argumentację zamieszczoną w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 28 lipca 2014 r. Skarżący wskazał, że utrzymuje się z wynagrodzenia w wysokości 1680 zł brutto. Kwotę ok. 500-600 zł miesięcznie przeznacza na utrzymanie dzieci w wieku 6 i 12 lat. Z pozostałej kwoty w wysokości 600- 700 zł miesięcznie opłaca bieżące potrzeby (żywność, odzież, media) oraz reguluje zobowiązania cywilnoprawne w postaci kredytów. Skarżący nadal mieszka w pomieszczeniu (jeden pokój mieszkalny) udostępnionym mu przez siostrzeńca. Nie posiada oszczędności ani majątku. Podkreślenia wymaga, że opisane okoliczności były już przedmiotem rozważań w ramach toczącego się wcześniej postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Skarżący nie podważył natomiast w żaden sposób, również na etapie obecnie toczącego się postępowania zażaleniowego okoliczności, które zadecydowały o odmowie przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie. W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia. Z tych względów w oparciu o art. 197 § 2 w związku z art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.