II FSK 3929/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. W.-H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 września 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 458/14 w sprawie ze skargi B. W.-H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 12 lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. W.-H. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z 25 września 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 458/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę B.W.-H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z 12 lutego 2014 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Stan sprawy sąd administracyjny pierwszej instancji przedstawił następująco: Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. decyzją z 29 listopada 2013 r. ustalił Skarżącej zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 543.120 zł od dochodów w kwocie 724.160 zł nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej - panu A.K. na adres: [...] w dniu 29 listopada 2013 r. (k. 754 akt I instancji). W dniu 8 stycznia 2014 r. Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, wskazując, że decyzja została doręczona w dniu 29 listopada 2013 r. do sąsiadującej - z właściwym do korespondencji w przedmiotowej sprawie, B., [...] - firmy I. Sp. z o.o., mającej siedzibę pod tym samym adresem. Pełnomocnik decyzję tę odebrał od pracownicy ww. firmy (niebędącej jego pracownicą) w dniu 2 grudnia 2013 r. oraz zwrócił uwagę na fakt, iż osoba ta zapewniła go, że odebrała ją właśnie w tym dniu. W związku z powyższym złożył odwołanie w terminie liczonym od dnia 2 grudnia 2013 r., tj. 16 grudnia 2013 r., będąc przekonanym, iż wtedy mija 14 dniowy termin do jego złożenia. O fakcie przekroczenia tego terminu dowiedział się dopiero z pisma organu pierwszej instancji z 20 grudnia 2013 r. (odebranego przez pracownika sąsiedniej firmy w dniu 2 stycznia 2014 r.), w którym Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, co z kolei spowodowało, że w dniu 8 stycznia 2014 r. wystąpiono z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z 12 lutego 2014 r. odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 162 § 1 oraz art. 148 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa), przez przyjęcie, że doręczenie decyzji do rąk osoby, która była pracownikiem innego podmiotu, mającego siedzibę pod tym samym - co pełnomocnik Skarżącej - adresem, było prawidłowe. Podkreślono, że decyzję w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, doręczono osobie niebędącej pracownikiem ówczesnego pełnomocnika strony (pana A.K.). Pełnomocnik wskazał, że doręczenie w miejscu pracy jest prawidłowe jedynie w sytuacji, gdy korespondencję odbiera osoba upoważniona przez pracodawcę, co w niniejszej sprawie jednak nie miało miejsca. Pan A.K. nie był bowiem pracodawcą pani A.P. Przedmiotową decyzję doręczono zatem osobie, która przebywała pod adresem tożsamym z adresem prowadzenia działalności gospodarczej przez pana A.K. (B.), jednakże nie była osobą upoważnioną przez niego do odbioru korespondencji. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze dyrektor izby skarbowej wniósł o jej oddalenie. Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zaznaczył, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest wyłącznie postanowienie wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ w pierwszej instancji. Zdaniem Sądu, Organ odwoławczy właściwie ocenił wskazane przez Skarżącą przyczyny opóźnienia w wywiedzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 29 listopada 2013 r. i słusznie uznał, że pełnomocnik Skarżącej nie uprawdopodobnił należycie braku swej winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Sąd wskazał, że w toku całego postępowania w sprawie z nieujawnionych źródeł przychodów za 2007 rok, pełnomocnik strony - pan A.K., podawał adres do doręczeń: [...]. Pod tym adresem znajduje się B., jak również siedziba podmiotu: I. Sp. z o.o. [...], w której to spółce pan A.K. posiada udziały i pełni funkcję wiceprezesa zarządu. Zatem doręczanie na ten adres kierowanej do pana A.K., jako pełnomocnika strony, korespondencji, zarówno jemu osobiście (art. 148 § 1 O.p.), jak też za pośrednictwem osoby upoważnionej do jej odbioru (art. 148 § 2 pkt 2 O.p.) - było, w ocenie Sądu uzasadnione i skuteczne. Doręczenie nastąpiło bowiem w sposób wskazany w ww. regulacji, tj. do rąk osoby upoważnionej do odbioru korespondencji - pani A.P., będącej pracownicą I. Sp. z o.o., która pokwitowała odbiór przesyłki (decyzji) własnoręcznym podpisem i pieczęcią firmową spółki. Ustawodawca w sposób wyraźny wskazał, że "pisma mogą być również doręczane w miejscu pracy adresata - osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji". Oznacza to, że przewidziano możliwość doręczania pism kierowanych - jak w niniejszej sprawie - do osoby fizycznej w jej miejscu pracy, za pośrednictwem osoby do tego upoważnionej przez pracodawcę. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżąca zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2) P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, która miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 oraz art. 148 § 1 i § 2 pkt 2) Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie skargi, mimo że organ drugiej instancji naruszył zaskarżonym postanowieniem powołane wyżej przepisy prawa procesowego, przyjmując że przez "pracodawcę", o którym mowa w art. 148 § 2 pkt 2) Ordynacji podatkowej można rozumieć również spółkę, w której pełnomocnik Skarżącej jest wspólnikiem. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że przedmiotem kontroli przeprowadzonej przez WSA w Szczecinie było postanowienie dyrektora izby skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Rozstrzygnięcie zostało podjęte w ramach postępowania incydentalnego prowadzonego na wniosek Skarżacej w trybie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podkreślenia wymaga okoliczność, że we wniosku o przywrócenie terminu Skarżąca wskazała wyłącznie na okoliczności sugerujące wadliwość doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Zarzut ten pozostaje jednak pozostaje w logicznej sprzeczności z istotą środka procesowego, który Strona zdecydowała się wykorzystać w postępowaniu. Z jednej strony Skarżąca argumentuje bowiem, że w sprawie nie dokonano skutecznego doręczenia decyzji podatkowej, z drugiej zaś przekonuje o zasadności przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zgłaszanie pierwszego z zarzutów w ramach postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu jest nielogiczne, gdyż uznanie, że decyzji nie doręczono, prowadziłoby do wniosku, iż termin w ogóle nie rozpoczął swego biegu, w konsekwencji zaś nie mogło dojść również do jego uchybienia. Zgłaszanie tego rodzaju zarzutu w ramach postępowania incydentalnego w przedmiocie przywrócenia terminu jest zatem niecelowe. Nie można motywować takiego wniosku również "ostrożnością procesową", bowiem przedstawiona argumentacja podważa sam sens zgłoszonego wniosku. Powyższej okoliczności nie dostrzegła ani Skarżąca, ani organy, ani wreszcie sąd administracyjny pierwszej instancji, który w toku prowadzonej kontroli postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu, dokonał bezprzedmiotowej w okolicznościach niniejszej sprawy oceny legalności doręczenia decyzji. WSA w Szczecinie powinien był uznać, że uzasadnienie rozstrzygnięcia organu w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu – w którym również skupiono się na okolicznościach doręczenia - było błędne, jednak nie mogło mieć to wpływu na wynik sprawy (por. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c P.p.s.a.), bowiem we wniosku o przywrócenie terminu Skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek okoliczności, uprawdopodabniających niezawinione uchybienie terminu przez stronę. Raz jeszcze należy podkreślić, że gdyby uznać za trafny argument o nieskuteczności doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej, to należałoby również zaakceptować jego procesową konsekwencję, tj. że termin do wniesienia odwołania w ogóle nie rozpoczął biegu, a wniosek o jego przywrócenie należałoby ocenić jako bezprzedmiotowy, a wobec tego zbędny. Ponieważ jednak orzeczenie wydane w sprawie przez WSA w Szczecinie – oddalające skargę - pomimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) tej ustawy.