IV SA/Gl 1210/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz skarżącej kwotę 240 złotych (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. odmówił stwierdzenia u E.G. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W wyniku rozpoznania odwołania – w dniu [...] decyzja powyższa została utrzymana w mocy przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K.. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 25 października 2012 r. uchylił wymienioną decyzję organu odwoławczego wskazując przede wszystkim, że organ ten nie rozstrzygnął wątpliwości dotyczących narażenia zawodowego skarżącej. Sąd podkreślił, że według karty oceny narażenia zawodowego (k. 9 akt administracyjnych), przy wykonywaniu pracy przez skarżącą, występowało nadmierne obciążenie stawów nadgarstkowych, które mogło stwarzać ryzyko powstania choroby zawodowej. Dodał, że organ I instancji, przesyłając do WOMP kartę oceny narażenia zawodowego, podniósł w piśmie z dnia 30 września 2010 r. (k. 10 akt), że z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, iż warunki pracy skarżącej stwarzają ryzyko powstania choroby zawodowej – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Jak wskazał sąd - pomimo tego, organ I instancji stwierdził brak narażenia zawodowego, zaś organ odwoławczy nie wyjaśnił sprzeczności pomiędzy treścią powyższych dokumentów a ustaleniami organu I instancji. Ponadto Sąd dodał, że w postępowaniu w niniejszej sprawie, nie zostało ustalone, czy przed wykonanym w dniu 17 października 2008 r. i w dniu 24 kwietnia 2009 r., uwolnieniem nerwów pośrodkowych, występowała u skarżącej jednostka chorobowa, wymieniona w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych. Wobec tego, w ramach ponownego rozpoznania sprawy, organ został zobowiązany do ustalenia, czy skarżąca pracowała w warunkach narażenia zawodowego oraz do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez uzyskanie orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy zawierającego stwierdzenia dotyczące tego, czy przed wykonaniem zabiegów odbarczających występowała u skarżącej wyżej wymieniona jednostka chorobowa. W tym zakresie Sąd wskazał, że należy szczegółowo odnieść się do dokumentacji medycznej dołączonej do odwołania. W konsekwencji powyższego wyroku, organ odwoławczy zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy o wydanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, uwzględniającego wskazania zawarte w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 25 października 2012 r. W orzeczeniu z dnia [...]., kierownik Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy – specjalista medycyny pracy, stwierdził brak podstaw do rozpoznania u skarżącej, choroby zawodowej wymienionej w pozycji 20/1 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu wskazał, że u skarżącej rozpoznano stan po uwolnieniu obu nerwów pośrodkowych. Dodał, że biorąc pod uwagę dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną, ortopedyczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz wynik aktualnego badania neurograficznego, nie stwierdził klinicznych objawów zespołu cieśni nadgarstka. Następnie podniósł, że "Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. (pismo z dnia 30 września 2010 r.) nie wykazał szkodliwego wpływu pracy na powstanie schorzenia." W konsekwencji stwierdził, że biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, należy przyjąć pozazawodową przyczynę powstania zespołu cieśni nadgarstka (m.in. otyłość). Wskazał, że z dochodzenia epidemiologicznego wynika, że skarżąca była pracownikiem biurowym i jej praca polegała na pisaniu ręcznym oraz na komputerze, ponadto była to praca w terenie. Stwierdził, że czynności te nie są uznane za czynniki mogące wywołać zespół cieśni nadgarstka. W piśmie uzupełniającym z dnia 22 sierpnia 2013 r., wyżej wymieniony biegły ponownie stwierdził, że czynniki występujące w okresie zatrudnienia skarżącej, nie są uznane za czynniki wywołujące zespół cieśni nadgarstka. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 235¹ Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., w wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...]. W uzasadnieniu przedstawił obszerne sprawozdanie z dotychczasowego postępowania i wskazał, że po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza oceny narażenia zawodowego i orzeczeń lekarskich WOMP i IMPiZŚ w S. oraz uzupełniających opinii IMPiZŚ w S. – nie uwzględnił odwołania skarżącej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, E.G. – reprezentowana przez pełnomocnika – ponownie podniosła zarzut naruszenia przy wydaniu powyższej decyzji - art. 2351 Kodeksu pracy, a ponadto § 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez zaniechanie przeprowadzenia czynności koniecznych do uzupełnienia materiału dowodowego. Zarzuciła również naruszenie przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez brak ustalenia stanu faktycznego, zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym brak oceny takich dowodów, jak karta narażenia zawodowego z dnia 23 lipca 2009 r., pismo organu I instancji z dnia 30 września 2010 r. oraz orzeczenie lekarskie z dnia 24 kwietnia 2013 r. Ponadto podniosła zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 153 P.p.s.a. poprzez niewykonanie wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 października 2012 r. (sygn. akt IV SA/Gl 1520/11). W związku z tym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. W ramach oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, podkreślenia jednak przede wszystkim wymagało, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie, stanowiła już przedmiot oceny sądowej. Wobec tego uwzględnić należało, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 25 października 2012 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 1520/11, uwzględnił bowiem skargę E.G. i uchylił poprzednią decyzję organu odwoławczego. Jednocześnie we wskazaniach zawartych w uzasadnieniu wyroku, wymienił pominięcia organu w zakresie istotnych w sprawie ocen i ustaleń dotyczących narażenia zawodowego. W tej kwestii przede wszystkim wskazał, że organ odwoławczy nie rozstrzygnął wątpliwości dotyczących narażenia zawodowego skarżącej. Sąd podkreślił, że według karty oceny narażenia zawodowego (k. 9 akt administracyjnych), przy wykonywaniu pracy przez skarżącą, występowało nadmierne obciążenie stawów nadgarstkowych, które mogło stwarzać ryzyko powstania choroby zawodowej. Dodał, że organ I instancji, przesyłając do WOMP kartę oceny narażenia zawodowego, podniósł w piśmie z dnia 30 września 2010 r. (k. 10 akt), że z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, iż warunki pracy skarżącej stwarzają ryzyko powstania choroby zawodowej – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Jak wskazał sąd - pomimo tego, organ I instancji stwierdził brak narażenia zawodowego, zaś organ odwoławczy nie wyjaśnił sprzeczności pomiędzy treścią powyższych dokumentów a ustaleniami organu I instancji. Ponadto Sąd dodał, że w postępowaniu w niniejszej sprawie, nie zostało ustalone, czy przed wykonanym w dniu 17 października 2008 r. i w dniu 24 kwietnia 2009 r., uwolnieniem nerwów pośrodkowych, występowała u skarżącej jednostka chorobowa, wymieniona w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych. Wobec tego, w ramach ponownego rozpoznania sprawy, organ został zobowiązany do ustalenia, czy skarżąca pracowała w warunkach narażenia zawodowego oraz do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez uzyskanie orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy (uwzględniającego również dokumentację medyczną dołączoną do odwołania) zawierającego stwierdzenia dotyczące tego, czy przed wykonaniem zabiegów odbarczających występowała u skarżącej wyżej wymieniona jednostka chorobowa. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, organ odwoławczy wydał decyzję z dnia [...] r., w której całkowicie pominął wskazanie jakichkolwiek ustaleń w sprawie. W uzasadnieniu decyzji przedstawił tylko obszerne sprawozdanie z dotychczasowego postępowania i przytoczył fragment orzeczenia uzupełniającego IMPiZŚ z dnia 23 kwietnia 2013 r. oraz pisma lekarza orzecznika IMPiZŚ z dnia 22 sierpnia 2013 r. Jednakże nie wskazał żadnych ustaleń i ocen w powyższym zakresie. W związku z tym stwierdzić należało, że organ odwoławczy – w sposób rażący - naruszył nie tylko art. 153 P.p.s.a., poprzez zaniechanie wykonania wskazań zawartych w wyroku WSA, ale również art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez całkowity brak wskazania ustaleń w sprawie i analizy zgromadzonych dowodów, w tym – wymienionych w wytycznych sądu – dokumentów takich jak: ocena narażenia zawodowego (k. 9 akt administracyjnych), pismo z dnia 30 września 2010 r. (k. 10 akt). W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, podkreślić zatem należało, że przytoczenie w jej uzasadnieniu wyżej wymienionych fragmentów orzeczeń i pism - nie czyni zadość obowiązkom organu odwoławczego w zakresie wskazania ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz w zakresie wykonania wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2012 r. Przy wydaniu przedmiotowej decyzji doszło zatem do naruszenia art. 7 K.p.a., regulującego jedną z podstawowych zasad postępowania, zgodnie z którą organy administracji przy rozpatrywaniu spraw zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, a także art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które nakładają na organ administracji obowiązek zgromadzenia w sposób wyczerpujący i dokładnego przeanalizowania materiału dowodowego. W konsekwencji tego, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia warunków określonych w art. 107 § 3 K.p.a. Jednocześnie organ odwoławczy naruszył cytowany wyżej art. 153 P.p.s.a. W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że brak wskazania przez organ odwoławczy ustaleń i ocen w wymienionym wyżej zakresie – zwłaszcza wobec treści wskazań Sądu - stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania. Wobec tego - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji uwzględni powyższe wskazania, w tym przede wszystkim w zakresie obowiązku wykonania wytycznych wyroku WSA w Gliwicach, które zostały przytoczone zarówno w części wstępnej, jak i w rozważaniach niniejszego uzasadnienia. W wyniku rozpoznania sprawy organ wskaże w uzasadnieniu rozstrzygnięcia istotne oceny i ustalenia oraz określi – zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. - na jakiej podstawie uznał konkretne okoliczności za ustalone i z jakich przyczyn ocenił dowody jako wiarygodne, ewentualnie z jakich powodów odmówił wiary poszczególnym dowodom. Z uwagi na to, że zaskarżona decyzja nie miała przymiotu wykonalności - jako utrzymująca w mocy decyzję o stwierdzeniu braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - bezprzedmiotowe było rozstrzygnięcie w zakresie art. 152 P.p.s.a.