IV SA/Wa 1251/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, sędzia WSA Paweł Groński, sędzia WSA Beata Sobocha (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na czynność Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie działania organu I. uchyla zaskarżoną czynność; II. zasądza od Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w W. na rzecz skarżącego D. Sp. z o.o. z siedzibą w R. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014 r. D. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: "skarżąca") zwróciła się do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej o udzielenie informacji o osobie obecnie pozbawionej wolności. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że zamierza wystąpić z roszczeniem na podstawie art. 299 K.s.h. przeciwko E. J., który aktualnie odbywa karę pozbawienia wolności. W odpowiedzi organ administracyjny pismem z [...] lutego 2014 r. stwierdził, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych, bowiem brak w nim wskazania przepisu prawa materialnego, na podstawie którego skarżąca uprawniona jest do otrzymania żądanych informacji. Pismem z 24 lutego 2014 r. spółka podniosła, że przepisami uprawniającymi ją do uzyskania informacji o osobie pozbawionej wolności są wskazane przez nią we wniosku przepisy art. 23 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych oraz art. 299 K.s.h. Organ w kolejnej odpowiedzi stwierdził, że Służba Więzienna udziela informacji i udostępnia dane o osobach na pisemny wniosek, podmiotom ustawowo uprawnionym, w zakresie określonym w art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. Wobec powyższego D. wezwała Dyrektora Generalnego Służby Więziennej do usunięcia naruszenia prawa. W wezwaniu tym zarzuciła naruszenie przepisów art. 24 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej w związku z art. 23 ust. 3 pkt 5, ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych oraz art. 299 K.s.h. W uzasadnieniu wezwania wskazała, że za prawnie usprawiedliwiony cel uważa się w szczególności dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Powołując się na art. 187 § 1 w związku z art. 126 § 2 pkt 1 K.p.c. stwierdziła, że obowiązkiem powoda jest podanie w pozwie adresu strony pozwanej. W ocenie skarżącej wykazała ona, że żądane dane są niezbędnie do dochodzenia roszczeń od P. J. , bowiem jest on członkiem zarządu jej dłużnika. Nadto jest ona podmiotem ustawowo uprawnionym do otrzymania żądanych informacji. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W konsekwencji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W Warszawie, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 24 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej w związku z art. 23 ust. 3 pkt 5, ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych oraz art. 299 K.s.h., które miały wpływ na wynik postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z kolei, zgodnie z art. 146 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności (§ 1). W sprawach, o których mowa wyżej, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (§ 2). Kierując się tymi zasadami w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie skarga dotyczy aktu Dyrektora Generalnego Służby Więziennej polegającego na odmowie udzielenia informacji o osobie pozbawionej wolności w areszcie śledczym lub zakładzie karnym. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zagadnienia formy, w jakiej powinien wypowiedzieć się organ administracyjny w kwestii odmowy udzielenia informacji w przedmiotowym zakresie. Sąd stwierdza, że Dyrektor Generalny nietrafnie poprzestał na załatwieniu sprawy w formie pisma podpisanego przez Zastępcę Dyrektora Biura Informacji i Statystyki Centralnego Zarządu Służby Więziennej. Nie wziął natomiast pod uwagę, że przedmiotowe pismo wydane w dniu [...] marca 2014 r. rozstrzyga sprawę merytorycznie, nie uwzględniając żądania spółki. Spółka we wniosku w pierwszej kolejności wskazała przepisy art. 23 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Z przedmiotowego przepisu wynika, że przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą. Przykładowe określenie prawnie usprawiedliwionego celu zawiera art. 23 ust. 4 tej ustawy. W sprawach tego rodzaju można żądać od administratorów danych, w tym od organów administracji publicznej, posiadanych przez nie danych osobowych, jeżeli te są niezbędne do wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów. Sprawy takie mogą być załatwiane w formie decyzji administracyjnej. Biorąc bowiem pod uwagę art. 1 pkt 1 k.p.a. oraz konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego zawartą w art. 2 Konstytucji RP, każda sprawa, w której organ administracji publicznej dokonuje władczej konkretyzacji uprawnień lub obowiązków jednostki powinna być rozstrzygana w formie decyzji administracyjnej. Należy przy tym spełnić następujące przesłanki. Mianowicie organ administracji publicznej stosuje normę prawa materialnego zawartą w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Norma ta nie działa wprost, lecz dla ukształtowania stosunku materialnoprawnego wymaga autorytatywnej (władczej) indywidualizacji i konkretyzacji. Norma ta nie określa innej prawnej formy działania administracji niż decyzja administracyjna jako właściwej do zastosowania w tej sprawie (postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2012 r. (II GSK 1801/12, LEX nr 1240612). Zgodnie z doktrynalną koncepcją domniemania formy decyzji administracyjnej, zaakceptowaną w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w sytuacji, gdy kompetencja do podjęcia aktu administracyjnego nie budzi wątpliwości, dokument pochodzący od administracji publicznej jest decyzją administracyjną, jeżeli spełnia "minimalne" formalne kryteria uznania danej czynności za akt administracyjny wydany w postępowaniu administracyjnym. Ugruntowane jest już stanowisko, że pismo nie nazwane formalnie decyzją jest w istocie decyzją administracyjną, jeżeli oznaczono w nim organ administracyjny, wskazano adresata aktu, zawarto rozstrzygnięcie i podpis osoby upoważnionej. Koncepcję tę można i należy odnieść również do takich aktów administracyjnych, jak postanowienia, gdyż gwarantuje ona prawo do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, a następnie prawo do sądu, a także pozwala eliminować negatywne skutki zjawiska tzw. ucieczki organów administracji publicznej od formy aktu administracyjnego. Sąd dokonując oceny pisma z dnia [...] marca 2014 r. według wskazanych powyżej kryteriów stwierdza, że z uwagi na fakt, iż podpisane zostało ono przez osobę nieupoważnioną, nie stanowi ono decyzji administracyjnej. Mając powyższe na uwadze, Sąd w dalszej kolejności wskazuje, że dane, o które zwróciła się skarżąca spółka według jej wiedzy znajdują się w posiadaniu organu administracji. Z ustaleń skarżącej wynika, że jej dłużnik E. J. może odbywać obecnie karę pozbawienia wolności orzeczoną w postępowaniu karnym przed Sądem Rejonowym w [...] (sygn. akt [...]). Generalny Dyrektor Służby Więziennej powinien zatem, biorąc pod uwagę art. 23 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych rozpatrzeć sprawę merytorycznie i rozważyć, czy dane, o których udostępnienie ubiega się spółka, są spółce w świetle powołanego wyżej przepisu niezbędne do wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów. Wynikiem tego postępowania będzie ustalenie, że należy postąpić zgodnie z żądaniem wniosku oraz udzielić spółce żądanych danych lub uznając, że nie są one niezbędne dla celów określonych w art. 23 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, odmówić ich przekazania. Ze wskazanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony akt na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. jako wydany z naruszeniem przepisów prawa, a naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.