II SA/Wa 1028/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Janusz Walawski (spraw.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2014 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji na posiadanie trzydziestu egzemplarzy broni palnej sportowej w celu kolekcjonerskim 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego P.M. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Stołeczny Policji w dniu [...] lipca 2011 r. wydał decyzję nr [...], którą zezwolił P. M. na posiadanie 30 egzemplarzy broni palnej sportowej w celu kolekcjonerskim. P. M. w dniu [...] stycznia 2014 r. złożył do Komendanta Stołecznego Policji podanie o zmianę powyżej określonej decyzji w związku z "chęcią zakupu także innej broni palnej np. kombinowanej do celów kolekcjonerskich". Komendant Stołeczny Policji, działając na podstawie art. 155 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) w dniu [...] lutego 2014 r. wydał decyzję nr [...], którą zmienił własną decyzję z dnia [..] lipca 2011 r. i zezwolił P. M. na posiadanie 30 egzemplarzy jednostek broni palnej w celu kolekcjonerskim (z wyłączeniem samoczynnej broni palnej, zdolnej do rażenia celów na odległość). Na podstawie art. 107 § 4 Kpa organ odstąpił od faktycznego i prawnego uzasadnienia decyzji. P. M. od powyższej decyzji złożył odwołanie i podał, że w dniu [...] stycznia 2014 r. złożył podanie o zmianę w trybie art. 155 Kpa pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej do celów kolekcjonerskich w ten sposób by mógł posiadać pozwolenie na 30 egzemplarzy broni palnej do celów kolekcjonerskich. Organ dokonał zmiany posiadanego przez niego pozwolenia i przyznał mu prawo do posiadania 30 jednostek broni palnej, w celu kolekcjonerskim (z wyłączeniem samoczynnej broni palnej, zdolnej do rażenia celów na odległość). Dokonując tej zmiany organ wykroczył poza zakres żądania, którym był bezwzględnie związany i doszło do naruszenia art. 61 § 1 Kpa. Komendant Główny Policji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 155 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), w dniu [...] kwietnia 2014 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji stanowi, że pozwolenie na broń nie może być wydane, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 2, na broń szczególnie niebezpieczną w postaci samoczynnej broni palnej, zdolnej do rażenia celów na odległość. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 2 tej ustawy, świadectwo broni na broń szczególnie niebezpieczną, o której mowa w art. 10 ust. 5 pkt 1, może być wydane wyłącznie przedsiębiorcom i jednostkom organizacyjnym, którzy na podstawie odrębnych przepisów powołali wewnętrzne służby ochrony, jeżeli broń jest niezbędna do wykonywania przez te służby zadań wynikających z planu ochrony; przedsiębiorcom, którzy uzyskali koncesje na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia, jeżeli broń jest im niezbędna w zakresie i formach określonych w koncesji oraz organizatorom kursów, kształcącym się w zawodzie pracownika ochrony. Strona niewątpliwie do tych osób nie należy, więc umieszczenie kwestionowanego przez nią zapisu w decyzji nie narusza prawa. Przeciwnie - stanowi jego realizację, skoro istnieje konkretny jego przepis, wyłączający możliwość posiadania broni szczególnie niebezpiecznej w jakimkolwiek celu przez osoby fizyczne. P. M., reprezentowany przez pełnomocników, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzje Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] zarzucając, że została wydana z naruszeniem następujących przepisów: 1) art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż broń wskazana w art. 10 ust. 4 pkt 7 tej ustawy jest bronią podlegającą wyłączeniu na mocy art. 10 ust. 5 pkt 1 powołanej ustawy, 2) art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy o broni i amunicji poprzez jego błędną wykładnię, 3) art. 61 § 1 Kpa poprze jego niezastosowanie i wykroczenie poza treść żądania skarżącego bez jego zgody i wiedzy, 4) art. 155 Kpa w zw. z art. & Kpa poprzez ustalenie interesu społecznego i jego przedłożenie ponad brzmienie przepisów prawa materialnego, a w szczególności ponad art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy o broni i amunicji, w sytuacji gdy decyzja o pozwoleniu na broń ma charakter decyzyzji związanej, 5) art. 7 Konstytucji RP i art. 6 Kpa poprzez ich niezastosowanie i ustalenie nieistniejących kryteriów dla oceny zasadności zakresu żądania skarżącego oraz jego zgodności z ustawą o broni i amunicji. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej zwaną p.p.s.a., - sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. zgodności z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej niezbędne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych ustawach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja wydana w trybie art. 155 Kpa zmieniająca decyzję ostateczną Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] lipca 2011 r., którą zezwolono skarżącemu na posiadanie 30 egzemplarzy broni palnej sportowej, w celu kolekcjonerskim. Na wstępie należy podać, że zasada trwałości decyzji ostatecznych wynika z art. 16 § 1 Kpa, który stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienia postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. W tym miejscu podać należy, że w art. 155 Kpa został określony jeden z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych. Przepis ten stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes stron; przepis art. 154 § 2 Kpa stosuje się odpowiednio. Przytoczony przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco, a zmiana decyzji może nastąpić tylko w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 Kpa jest nowym postępowaniem, odrębnym w stosunku do tego, w którym zapadła weryfikowana decyzja ostateczna. Podkreślić należy, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, a więc decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 2/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 4 - wskazał, że dla ustalenia tożsamości przedmiotu sprawy decydujące znaczenie ma treść praw i obowiązków. Sąd ten zwrócił uwagę, że dopóki mamy do czynienia z tymi samymi prawami i obowiązkami tych samych podmiotów, ukształtowanymi obowiązującą decyzją, z tym samym lub zachowującym ciągłość regulacji stanem prawnym, i niezmienionym w kwestiach prawnie istotnych stanem faktycznym, dopóty można mówić o tożsamości sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym. Konsekwentnie w trybie art. 155 Kpa nie można rozszerzać treści nowej sprawy administracyjnej, a zmiana decyzji w tym trybie może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej" (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 569/11, LEX nr 1252109). Zgodnie z art. 61 § 1 Kpa, postępowanie administracyjne może być wszczęte na żądanie strony, jak i z urzędu. Natomiast art. 63 § 1 i 2 Kpa stanowią, że podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Z powyżej przytoczonego przepisu wynika, że jednym z obowiązków strony jest obowiązek określenia żądania, a to nie musi być tożsame ze wskazaniem normy prawa, która winna zdaniem strony być zastosowana. W ocenie Sądu, taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, gdyż skarżący zgłosił żądanie w podaniu z dnia [...] stycznia 2014 r., ale jego zakres wymagał sprecyzowania, a w szczególności jaki jest jego zakres i w jakim trybie żąda zmiany decyzji ostatecznej. Podkreślić ponadto należy, że stosownie do art. 61 § 1 Kpa żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowania żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji publicznej. Jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie lub niezrozumiale, organ administracji publicznej nie jest uprawniony do samodzielnego sprecyzowania treści żądania. Działanie takie mogłoby doprowadzić do zmiany żądania, wbrew intencji wnoszącego podanie. Wątpliwości co do sensu podania i intencji jego autora powinny być usunięte przez żądanie przez organ od wnioskodawcy stosownych wyjaśnień (art. 64 § 2 Kpa). Żądanie skarżącego określone w podaniu z dnia [...] stycznia 2014 r., a w szczególności w zakresie trybu prowadzenia postępowania zmierzającego do zmiany decyzji ostatecznej, zostało przez organ potraktowane jako wniosek o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego w trybie art. 155 Kpa. i na jego podstawie organ pierwszej instancji wydał decyzję, która następnie została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Wbrew twierdzeniu skarżącego zawartemu w odwołaniu należy stwierdzić, że w podaniu wszczynającym postępowanie administracyjne w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej nie określił w jakim trybie organ powinien je prowadzić. Z powyższego nie wynika jednak, że uchybienia skarżącego w tym zakresie zwalniało organu z działania przewidzianego w przepisach postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu było bowiem wyjaśnienia zakresu żądania skarżącego i zastosowanie właściwego trybu przewidzianego w Kpa. Organ pierwszej instancji zastosował tryb przewidziany w Kpa, ale uczynił to bez wiedzy skarżącego, który zmiany decyzji ostatecznej być może oczekiwał w innym trybie. Podkreślić należy, że w sytuacji wszczęcia postępowania na zasadzie skargowości (na żądanie strony), rodzaj sprawy i jego przedmiot określa treść zgłoszonego żądania. Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany jest uwzględnić powyższe rozważania Sądu, a w szczególności przeprowadzić postępowanie administracyjne zgodnie z żądaniem skarżącego. Sąd nie odniósł się do stanowiska stron w przedmiocie naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż przepisy te w rozpoznawanej sprawie nie miały zastosowania, a przedstawiona argumentacja nie mogła mieć wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy. Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnął w oparciu o art. 200 i 205 § 1 powołanej ustawy.