II SAB/Po 49/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Drzazga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 września 2014 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto S. na bezczynność [...] sp. z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; postanawia: 1. stwierdzić swoją niewłaściwość, 2. przekazać sprawę według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. /-/ B. Drzazga Gmina Miasto S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. [...] polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na jej wniosek z dnia 5 marca 2014 r. o udostępnienie informacji w zakresie wydania kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji oraz budowy istniejących linii energetycznej 110 kV relacji Stacja P. – GPZ G., położonych na działkach ewidencyjnych, stanowiących własność Skarbu Państwa, jak również Gminy Miasto S. wraz ze wskazaniem długości przebiegu sieci przez poszczególne działki ewidencyjne oraz szerokością pasów technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę Gminy Miasto S. wniesioną w niniejszej sprawie należało przekazać do właściwego miejscowo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Stronami postępowania sądowoadministracyjnego jest skarżący oraz organ (strona przeciwna). Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie zawiera definicji organu. W art. 32 stanowi natomiast, że jest to podmiot, którego działanie lub bezczynność czy przewlekłość postępowania jest przedmiotem skargi. Z uwagi na brak w przepisach p.p.s.a. definicji organu zakres podmiotowy strony przeciwnej wyznacza się przez odesłanie do kryterium przedmiotowego, to jest do wykonywania administracji publicznej (B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski: Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 389). Należy przy tym pamiętać, że administrację publiczną wykonują nie tylko organy administracji sensu stricto, lecz także organy administracyjne w znaczeniu funkcjonalnym, czyli podmioty o odmiennym charakterze, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw z zakresu administracji publicznej. Istotnym przymiotem jednostki zezwalającym jej na bycie stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest zdolność sądowa, którą art. 25 § 1 p.p.s.a. definiuje jako "zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona". Podmioty, którym przysługuje zdolność sądowa w sprawie sądowoadministracyjnej, wymienia art. 25 p.p.s.a. Zawarty tam katalog - jak wskazuje się w doktrynie - nie może być jednak traktowany jako pełny. Oczywistym bowiem jest, że organy administracji publicznej sensu stricto i podmioty, którym zlecono wykonywanie funkcji administracji publicznej, które nie są osobami fizycznymi, prawnymi, czy jednostkami organizacyjnymi albo organizacjami społecznymi, wymienionymi w art. 25 p.p.s.a., muszą być również wyposażone w zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż ich udział w każdym takim postępowaniu jest obligatoryjny. Skoro w sprawie sądowoadministracyjnej stroną jest nie tylko skarżący, ale także organ, którego działanie, bezczynność czy przewlekłość jest przedmiotem skargi, a strona, której udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest konieczny, nie może być pozbawiona zdolności sądowej, to zdolność sądową określonego podmiotu w przedmiotowym postępowaniu należy wywodzić nie tylko z art. 25 p.p.s.a. ale także art. 32 tej ustawy, a ponadto z przepisów szczególnych, które pozwalają na daną jednostkę nałożyć obowiązki, przyznać uprawnienia, skierować nakazy i zakazy, a także stwierdzić albo uznać uprawnienia lub obowiązek wynikający z przepisów prawa. Do takich przepisów szczególnych należy zaliczyć między innymi ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782), dalej: u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z powyższego przepisu wynika, że obowiązek informacyjny przewidziany w omawianej ustawie spoczywa nie tylko na władzy publicznej lecz każdym podmiocie, który wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Skoro w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. mowa jest ogólnie o podmiotach wykonujących zadania publiczne, to podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej nie można utożsamiać wyłącznie z jednostkami organizacyjnymi, o jakich mowa w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego czy P.p.s.a. Gdyby ustawodawca zamierzał wprowadzić w tym zakresie jakiekolwiek ograniczenia, to przewidziałby to wprost. Żadnych ograniczeń co do zakresu podmiotowego obowiązku informacyjnego nie można domniemywać. Jeżeli zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązanym do udzielenia informacji publicznych może być każdy podmiot wykonujący wskazane zadania, to istotne znaczenie ma rodzaj prowadzonej działalności a nie forma organizacyjna podmiotu zobowiązanego. Oznacza to w konsekwencji, że każdy podmiot, który wykonuje zadania publiczne, może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiotowych sprawach. To z kolei pozwala na wyprowadzenie zdolności sądowej omawianego podmiotu, nawet gdy na przykład stanowi on jedynie część określonej spółki, powołaną przez taką spółkę do świadczenia na danym terenie usług, które z mocy prawa objęte są obowiązkiem udzielenia informacji publicznej. W związku z powyższym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej w zdolność sądową wyposażony jest między innymi oddział spółki kapitałowej (z ograniczoną odpowiedzialnością albo akcyjnej). Może być on bowiem organem w rozumieniu art. 32 p.p.s.a., a zatem organem administracji w znaczeniu funkcjonalnym, wynikającym z charakteru wykonywanych zadań publicznych, co tym samym uzasadnia przyznanie mu w omawianej kategorii spraw przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyroki NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 102/13, z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt I OSK 830/13 i z dnia 18 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1680/13). Właściwym do rozpoznania sprawy jest, jak stanowi art. 13 § 2 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości siedzibę ma organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Przedmiotowa skarga, jak już wskazano, dotyczy bezczynności Oddziału [...] S. [...] sp. z o.o. Zgodnie zaś z § 1 pkt 12 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652 ze zm.) dla obszaru województwa zachodniopomorskiego właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Na marginesie Sąd pragnie dodać, że analogiczne sprawy były już przedmiotem rozpoznania przez tamtejszy Sąd (np. sprawa o sygn. akt II SAB/Sz 18/13, zakończona postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013 r., dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ) Uwzględniając powyższe Sąd uznał swą niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania zgodnie z właściwością, działając na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 13 § 2 p.p.s.a. i § 1 pkt 3 powołanego wyżej rozporządzenia. /-/ B. Drzazga