II SA/Gd 539/14

WyrokWSA w Gdańsku2014-10-01

Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Katarzyna Krzysztofowicz, Krzysztof Ziółkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa ogrodzenia wraz z bramą na działce stanowiącej drogę wewnętrzną, będącą własnością prywatną, ale obciążoną służebnością przejazdu i przechodu, wymaga zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa ogrodzenia wraz z bramą na działce drogowej o oznaczeniu KDW, która stanowi własność prywatną i nie jest drogą publiczną, nie wymaga zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Działka ta, mimo obciążenia służebnością przejazdu i przechodu, nie stanowi 'innego miejsca publicznego' w rozumieniu tego przepisu, ponieważ nie jest ogólnodostępna. W związku z tym organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę.
Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano legalność budowy bramy stalowej z ogrodzeniem na działce drogowej stanowiącej własność prywatną. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę obiektu, uznając, że został wzniesiony bez wymaganego zgłoszenia. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, stwierdzając brak podstaw do jej wydania, ponieważ działka nie stanowiła miejsca publicznego. Skarżąca M. J.-R. wniosła skargę, kwestionując stanowisko organu odwoławczego i podnosząc, że droga wewnętrzna zapewniająca dostęp do drogi publicznej jest miejscem publicznym. Sąd rozpoznał sprawę, oceniając legalność decyzji organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 1 października 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 czerwca 2014 r., nr [....] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia 8 sierpnia 2013 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., na mocy art. 49b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), nakazał W. i K. G. wykonać rozbiórkę bramy stalowej z ogrodzeniem wzniesionej w poprzek działki drogowej nr [...], to jest w poprzek ul. P. w B., gmina W. wykonanej bez wymaganego zgłoszenia. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ podniósł, że w toku czynności kontrolnych budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr [...] i [...] w B. ustalono, że W. i K. G. w poprzek działki drogowej nr [...], stanowiącej ich własność, wybudowali w 2009 r. bramę stalową o wysokości ok. 1,80m, rozwierną, dwuskrzydłową o szerokości ok. 5m wraz z ogrodzeniem. Postępowanie w sprawie bramy wraz z ogrodzeniem wybudowanym na działce nr [...] wyodrębniono z postępowania w sprawie budowy budynku na działkach nr [...] i [...]. Organ wskazując, że w wyznaczonym terminie inwestorzy nie wypełnili nałożonego - w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2013 r., wydanym w trybie art. 49b ust. 2 ustawy – Prawo budowlane – obowiązku oraz przytaczając treść art. 30 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, stwierdził, że w sytuacji, kiedy inwestorzy nie zgłosili właściwemu organowi zamiaru wybudowania przedmiotowej bramy wraz z ogrodzeniem, lecz wybudowali ją samowolnie, należało nakazać w drodze decyzji, jej rozbiórki. W odwołaniu od powyższej decyzji W. i K. G. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucili powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego dotyczącego wymiarów bramy, czasu jej montażu, a także naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 3 oraz art. 49b ust. 3 ustawy - Prawo budowalne, jak również naruszenie prawa własności przysługującego skarżącym do działki nr [...] w B. W pisemnych motywach uzasadnienia odwołania skarżący zajęli stanowisko, zgodnie z którym brak było obowiązku dokonania zgłoszenia zamiaru wybudowania przedmiotowego ogrodzenia wraz z bramą. Argumentowali w szczególności, że pojęcie miejsca publicznego nie powinno być rozumiane szeroko i definiowane tylko w opozycji do miejsc niepublicznych z uwzględnieniem jedynie kryterium powszechnej dostępności. Wskazali, że fakt, iż do danego miejsca ma dostęp nieograniczona liczba osób nie świadczy o publicznym jego charakterze. Z przedmiotowej drogi korzysta tylko kilka konkretnych osób. Ponieważ art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane ma charakter szczególny, nie powinien być interpretowany rozszerzająco, nadto przy jego interpretacji należy uwzględniać konstytucyjna zasadę ochrony własności. Przez miejsce publiczne rozumie się tereny należące do jednostek samorządu terytorialnego przeznaczone pod ogólną infrastrukturę, powszechnie dostępne. W ocenie skarżących takim cechom nie odpowiada działka drogowa nr [...]. Wskazali, że ogrodzenie ma wysokość poniżej 2,20m i postawione jest od strony drogi prywatnej, niepublicznej, w związku z czym nie podlega wymogowi zgłoszenia. Zarzucili organowi, że ten nie ustalił, czy prywatna droga dojazdowa stanowi ulicę czy też plac o ogólnej dostępności. Wskazali że działka nr [...] jest ślepą, wiejską drogą, za którą znajduje się prywatny, ogrodzony i nie ogólnodostępny las z dostępem dla właścicieli lasu z innej strony. Zamknięty przez nich końcowy jej odcinek nadal pozostaje drogą wewnętrzną, nie zmienia swojego przeznaczenia. Jako właściciele mogą z drogi korzystać w pełni i rozporządzać nią, zaś osoby trzecie mogą jedynie korzystać z niej na zasadzie prawa służebności przechodu i przejazdu. Droga nie jest drogą publiczną, nie jest też ogólnodostępna. Właściciele działek przylegających do drogi posiadają zapewniony dostęp do drogi publicznej ul. S. za pośrednictwem ich drogi, na podstawie otrzymanego prawa służebności przechodu i przejazdu. Wykonywanie służebności przechodu i przejazdu jest dla wszystkich uprawnionych zapewnione. Jako właściciele mają zagwarantowane prawo ograniczania dostępność drogi osobom do tego nieuprawnionym, a także ograniczania jej przepustowości. Końcowy odcinek drogi zamknęli dla osób nieupoważnionych i postronnych. Brama wraz z ogrodzeniem została postawiona na końcu drogi, 9m od skraju działki nr [...], co oznacza, że dla tej działki pozostawione zostało miejsce na wjazd. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., działając na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzją z dnia 30 czerwca 2014 r. [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzekł o braku podstaw do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 49b ustawy – Prawo budowlane, w sprawie wykonanej bramy stalowej z ogrodzeniem wzniesionej w poprzek działki drogowej nr [...], to jest w poprzek ul. P. w B., gmina W. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z przesłaną przez Urząd Gminy W. - pismem z dnia 3 października 2013 r. kopią wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Gminy W. z dnia 4 września 2007 r. nr [...], działka nr [...] w B. oznaczona jest symbolem KDW - tereny dróg wewnętrznych. Organ wskazał, że pismem z dnia 27 listopada 2013 r. M. M. pełnomocnik M. J. – R. wskazał, iż ww. w związku z nabyciem prawa własności nieruchomości oznaczonej nr [...] (powstałej w skutek podziału nieruchomości nr [...] w B.) posiada ona status strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Wskazując na treść art. 28 ust. 1 oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane organ odwoławczy stwierdził, że budowa ogrodzeń co do zasady została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 23 tej ustawy. W ograniczonym jednak zakresie budowa ogrodzeń została poddana reżimowi prawa budowlanego na podstawie regulacji art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane. Organ odwoławczy, dokonując wykładni tego przepisu stwierdził, że w pierwszej kolejności należy wskazać znaczenie pojęcia "droga" i "innych miejsc publicznych", a następnie rozważyć, czy objęcie obowiązkiem zgłoszenia dotyczy jedynie budowy ogrodzeń od strony dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, czy też innych dróg, w tym wewnętrznych, nie będących drogami publicznymi, dostępnych dla nieograniczonej liczby osób. W ocenie organu odwoławczego ustawodawcy w art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane chodziło o drogę w rozumieniu miejsca publicznego (powszechnie dostępnego), a nie wyłącznie o drogę w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Organ wskazał również, że droga niezaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych może stanowić "inne miejsce publiczne" w rozumieniu powoływanego przepisu. Jeżeli bowiem do istniejącej drogi, w tym drogi wewnętrznej, która nie jest drogą publiczną, ma dostęp nieograniczona ilość osób korzystających z tej drogi, to nie sposób przyjąć, że droga ta nie stanowi miejsca publicznego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że droga taka staje się miejscem publicznym z woli właściciela, ze względu na ustanowiony przez niego sposób użytkowania, a ratio legis tego przepisu wymaga zgłoszenia budowy ogrodzenia właśnie od strony miejsc publicznych. Organ zauważył również, że ze sformułowania zawartego w przepisie art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane: "budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych" wynika, że określenia "drogi" i "ulice" użyto w tym przepisie w znaczeniu funkcjonalnym. Dla jego zastosowania bez znaczenia jest, czy dana droga została sklasyfikowana jako droga publiczna. Istotnym jest jedynie, czy spełnia ona kryterium "miejsca publicznego", w znaczeniu jej dostępności dla ogółu. Również "ulica" wymieniona w tym przepisie nie musi spełniać kryterium drogi publicznej. Następnie organ wyjaśnił, że w analizowanym przepisie sformułowanie: "dróg, ulic, placów" użyte zostało w potocznym rozumieniu tych słów, co zgodne jest z definicjami "drogi" i "ulicy" zamieszczonymi w ustawie o drogach publicznych. Określenie "i innych miejsc publicznych" oznacza dopełnienie dla poprzedzającego je sformułowania "dróg, ulic, placów". W związku z tym wymienione w omawianym przepisie "drogi, ulice, place" muszą spełniać kryterium "miejsca publicznego" w potocznym znaczeniu tego słowa, czyli być ogólnie dostępne, bez względu na to, czy są drogami publicznymi i ulicami w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. W konsekwencji powyższego organ odwoławczy uznał, że droga nie zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych, w tym droga wewnętrzna, może stanowić inne miejsce publiczne w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, pod warunkiem, że ma do niej dostęp nieograniczona ilość osób korzystających z niej. Organ odwoławczy wskazując, że działka nr [...], stanowi nieruchomość będącą własnością osób prywatnych tj. W. i K. G., obciążoną ograniczonym prawem rzeczowym - nieodpłatną służebnością przejazdu i przechodu, oznaczoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem KDW - tereny dróg wewnętrznych, stwierdził, że wybudowanie przedmiotowej bramy wraz z ogrodzeniem na terenie tejże działki, nie doprowadziło do sytuacji, w której właściciele działek sąsiednich nie mogliby korzystać z działki w ramach służebności przechodu i przejazdu. Organ wskazał nadto, że o zaliczeniu nieruchomości do kategorii miejsc publicznych nie decyduje okoliczność, iż nieruchomość obciążona jest ograniczonym prawem rzeczowym w postaci służebności przejazdu i przechodu, ponieważ nie jest to równoznaczne z tym, że do takiej działki ma dostęp nieograniczona liczba osób. Ze służebności przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] w B. mogą bowiem korzystać jedynie właściciele działek sąsiednich celem dostępu do drogi publicznej, tj. ul. S. Odnosząc się z kolei do kwestii wtórnego podziału działki nr [...] w B. w wyniku czego wyodrębniono działki nr [...] i [...], organ stwierdził, że podział ten nie ma wpływu na status działki nr [...] będącej drogą wewnętrzną stanowiącą własność prywatną osób fizycznych, bowiem w dalszym ciągu nie jest ona miejscem ogólnodostępnym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że skoro działka nr [...] nie stanowi miejsca publicznego, a zatem wybudowane na tej działce ogrodzenie wraz z bramą nie wymagało zgłoszenia, albowiem zostało wykonane na terenie drogi wewnętrznej, nie zaliczonej do żadnej z kategorii dróg publicznych, to organ pierwszej instancji niezasadnie wszczął w trybie nadzoru budowlanego postępowanie administracyjne w stosunku do spornej bramy wraz z ogrodzeniem i wydał decyzję nakazującą jej rozbiórkę. W skardze na powyższą decyzję M. J.-R. wniosła o jej uchylenie zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i orzeczeniu o braku podstaw do wydania rozstrzygnięcia pomimo, że organ pierwszej instancji ustalił konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie tj. art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie faktu ustanowienia służebności przejazdu i przechodu przez działkę o nr [...] w B., która umożliwia właścicielom działek sąsiednich dojazd do drogi publicznej tj. ul. S. oraz przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że droga wewnętrzna mająca zapewnić dostęp do drogi publicznej nie jest "miejscem publicznym", a w konsekwencji naruszenie art. 49b ustawy – Prawo budowlane , poprzez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi podniosła, że pojęcie dostępu do drogi publicznej – opisane w art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - należy rozumieć możliwie jak najszerzej, w związku z czym warunek dostępu do drogi publicznej spełniony jest zawsze wtedy, kiedy na przedmiotową działkę można dostać się - zgodnie z prawem - z drogi publicznej. Wskazała, że dostęp do drogi publicznej jest zapewniony w sytuacji, gdy nieruchomość posiada dostęp do drogi publicznej przez drogę wewnętrzną, powszechnie dostępną. Zarzuciła organowi, że ten pominął w swojej decyzji fakt, że ustanowienie służebności przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] w B. umożliwia właścicielom działek sąsiednich dojazd do drogi publicznej tj. ul. S. Skoro zatem działka nr [...] w B. umożliwia właścicielom działek sąsiednich dojazd do drogi publicznej, to ma charakter drogi wewnętrznej powszechnie dostępnej, a zatem stanowi miejsce publiczne w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane. Podniosła, że ze służebności przechodu i przejazdu przez działkę nr [...] mają prawo korzystać nie tylko właściciele działek sąsiednich, lecz także goście właścicieli nieruchomości władnącej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, podnosząc w szczególności, że działka nr [...] w B., należąca do W. i G. G., nie stała się miejscem publicznym z powodu ustanowionej na niej służebności przejazdu i przechodu do działek nr [...] i nr [...]. Na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. uczestniczka postępowania W. G. wniosła o oddalenie skargi. Oświadczyła, że swoją wolę co do korzystania z drogi wyraziła w ten sposób, że postawiła znak "Teren prywatny wstęp tylko osobom upoważnionym" i poinformowała o tym również na piśmie właścicieli działek leżących przy tej drodze wewnętrznej. Na pytanie pełnomocnika skarżącej uczestniczka oświadczyła, że bramę w poprzek działki [...] postawiła w 2008 r. a podział działki nr [...] na działkę [...] i działkę [...] (o wielkości 56m2) nastąpił w 2013 r. Każdoczesny właściciel działki [...] ma nieskrępowany dostęp do swojej działki, gdyż od jej granicy do bramy jest 9 metrów. Dodała, że skarżąca M. J.-R. w sądzie w sprawie o naruszenie posiadania powiedziała, iż działka [...] powstała po to, żeby uczestniczka postępowania musiała usunąć bramę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, a więc jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym wypadku, stosownie do treści art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd skargę oddala. W ocenie sądu, przy wydaniu kwestionowanej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skutkować winno jej uchyleniem. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) – dalej jako ustawa – Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy – Prawo budowlane, budowa ogrodzeń nie wymaga pozwolenia na budowę. Stosownie natomiast do art. 30 ust. 1 pkt 3 tej ustawy zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. W ocenie Sądu wykładnia ww. przepisów ustawy – Prawo budowlane prowadzi do wniosku, że zasadą jest brak wymogu dokonania zgłoszenia, a wyjątkiem od zasady są przypadki, kiedy to zgłoszenie jest wymagane. Zgodnie natomiast z zasadami wykładni prawa, wyjątki należy interpretować przy zastosowaniu wykładni zawężającej, a nie rozszerzającej. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że działka drogowa nr [...] w B., w poprzek której wybudowane zostało przedmiotowe ogrodzenie z bramą (wysokość ok 1,80m) nie jest drogą publiczną w rozumieniu przepisów art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.), nie został jej bowiem nadany status drogi wojewódzkiej, powiatowej ani gminnej. Należy dodatkowo wyjaśnić, że zgodnie z postanowieniami wskazanej ustawy drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z wymienionych kategorii dróg, z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem. Opisana powyżej działka drogowa jest drogą dojazdową (por. przeznaczenie w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego – uchwała Rady Gminy w W. z dnia 4 września 2007 r., nr [...]). Zgodnie z art. 8 ustawy o drogach publicznych drogi nie zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych są drogami wewnętrznymi. Działka nr [...] nie stanowi ponadto własności Gminy W. (ani innego podmiotu publicznego), lecz jest przedmiotem własności inwestorów W. i K. G. Zdaniem Sądu dotychczas zebrany w sprawie materiał dowodowy nie zawiera uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że ww. działka drogowa jest miejscem publicznym, o którym mowa w przepisie art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane. Należy zauważyć, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1467/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl) wyrażenie "inne miejsca publiczne", o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, ma charakter komplementarny w stosunku do wymienionych w pierwszej części omawianego przepisu dróg, ulic, placów i torów kolejowych. Pamiętając, że przepis ten ma charakter wyjątku, a także, że mowa w nim o innych niż drogi, ulice, place i tory kolejowe miejscach publicznych, trzeba dojść do przekonania, że jeśli ustawodawca w pierwszej części przepisu wyraźnie i wyczerpująco określił rodzaje dróg uznanych za miejsca publiczne (drogi, ulice, place), to poszukując znaczenia drugiego członu przepisu, tj. "innych miejsc publicznych", nie ma podstaw do tego, aby w pojęciu tym zamieszczać inne rodzaje dróg, niż te które wyczerpująco już zostały w przepisie wymienione. Pojęcia "inne miejsca publiczne" nie można rozumieć zbyt szeroko jako przeciwstawnego do miejsc niepublicznych, biorąc jedynie pod uwagę powszechną dostępność miejsca. To, że do danego miejsca ma swobodny dostęp nieograniczona liczba osób, nie może być głównym kryterium przy ustalaniu rozumienia pojęcia "innych miejsc publicznych", gdyż takie podejście oznaczałoby całkowite odwrócenie zasady wyrażonej w art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego – (obecnie art. 30 ust. 1 pkt 3 tej ustawy – przyp. Sądu) (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 675/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Jak wynika z akt sprawy, droga po obu stronach wybudowanego przez inwestorów ogrodzenia z bramą, jest drogą dojazdową do kilku nieruchomości stanowiących przedmiot odrębnego władania. Trudno więc z tego faktu, wyciągnąć wniosek, że jest to miejsce powszechnie dostępne i w związku z tym odpowiada w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane określeniu: "innych miejsc publicznych". Jak wskazano wyżej "inne miejsca publiczne" to miejsca niebędące drogami. Gdyby szeroko, rozumieć pojęcie "innych miejsc publicznych", to w warunkach gminnych większość terenów spełniałaby te kryteria. O rozumieniu pojęć użytych w omawianym przepisie, nie powinny decydować elementy stanu faktycznego, lecz uwarunkowania prawne i konsekwencje z tego wynikające. W ocenie Sądu, aby działkę pełniąca funkcję drogi, lecz nie będącą drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, zaliczyć do innych miejsc publicznych w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, działka ta powinna posiadać cechę miejsca ogólnodostępnego. Za takie miejsce nie można uznać działki zapewniającej obsługę komunikacyjną, w tym dostęp do drogi publicznej, tylko uprawnionym każdoczesnym właścicielom określonych działek na zasadzie ustanowionych służebności (por. wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 603/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Przedmiotowa działka nr [...] została obciążona służebnością przejazdu i przechodu m.in. na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...]. W wyniku podziału tej działki wydzielone zostały działki oznaczone numerami [...] i [...]. Z włączonych do akt administracyjnych organu drugiej instancji odpisów ksiąg wieczystych wynika, że powstała po podziale działka nr [...], będąca własnością A. W. stanowi nieruchomość władnącą w stosunku do działki nr [...] w związku z ustanowieniem służebności przejazdu i przechodu. Na skutek wykonania przez inwestorów ogrodzenia z bramą właściciel działki nr [...] nie utracił możliwości korzystania z ustanowionej służebności i dojazdu do swojej nieruchomości poprzez działkę nr [...]. Ogrodzenie zostało bowiem wykonane w ten miejscu oddalonym o 9m od granicy działki nr [...] z działką [...]. Oznacza to, że działka nr [...] posiada możliwość urządzenia wjazdu bezpośrednio z działki nr [...]. Natomiast w odniesieniu do działki nr [...] (drugiej powstałej po podziale działki nr [...]) wyjaśnić należy, że skarżąca M. J.-R. nabyła udział wynoszący 1/4 części w prawie własności tej nieruchomości. Działka ta położona jest przy skraju działki nr [...] oraz ma powierzchnię 56 mkw. Z urządzonej dla tej nieruchomości księgi wieczystej wynika, że również właściciele tej działki są uprawnieni z tytułu ustanowionej służebności przejazdu i przechodu po działce nr [...]. Jeżeli wykonanie przedmiotowego ogrodzenia wraz z bramą powoduje utrudnienia w wykonywaniu ustanowionej służebności przez współwłaścicieli działki nr [...], strony winny się porozumieć w tej kwestii, a w razie braku porozumienia, sposób wykonywania służebności będzie ustalony przez sąd powszechny na drodze postępowania cywilnego. Ewentualna konieczność zmiany sposobu wykonywania służebności nie stanowi jednak podstawy do wnioskowania, że inwestorzy byli obowiązani do dokonania zgłoszenia zamiaru posadowienia przedmiotowego ogrodzenia z bramą właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Realizacja ww. ogrodzenia nie została objęta reglamentacją prawnobudowlaną. Dodać należy, że przytoczona przez skarżącą definicja dostępu do drogi publicznej, określona w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie może służyć do wyjaśnienia pojęcia "innego miejsca publicznego" w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, albowiem została stworzona na potrzeby aktu prawnego regulującego kwestie planowania przestrzennego. To w przypadku podjęcia starań w celu zmiany zagospodarowania działki nr [...] właściwe organy będą badać, czy działka ta ma zapewniony dostęp do drogi publicznej. Na marginesie jedynie należy wyjaśnić, że wydzielona działka nr [...] może uzyskać dostęp do działki nr [...] i dalej do ul. S. także poprzez działkę nr [...], natomiast możliwość wykorzystania w jakimkolwiek celu gospodarczym działki nr [...] pozostaje co najmniej wątpliwa. Powierzchnia działki w zasadzie wyłącza jej racjonalną zabudowę. Nie sposób nie zauważyć, że wydzielenie tejże działki oraz nabycie udziału w prawie jej własności przez skarżącą stanowi wyłącznie próbę zniweczenia działań inwestorów związanych z wykonaniem przedmiotowego ogrodzenia wraz z bramą. W przedstawionych powyżej okolicznościach Sąd, uznając że organ odwoławczy orzekający w przedmiotowym postępowaniu nie naruszył przepisów postępowania, jak również przepisów prawa materialnego w sposób, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę za bezzasadną, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło