II SA/Kr 1149/14

WyrokWSA w Krakowie2014-10-06

Skład orzekający: Waldemar Michaldo, Mariusz Kotulski, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Okręgowa Izba Architektów RP może uzyskać przetworzoną informację publiczną dotyczącą udzielonych pozwoleń na budowę, jeśli jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, w celu sprawowania nadzoru nad należytym wykonywaniem zawodu przez architektów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Okręgowa Izba Architektów RP ma prawo uzyskać przetworzoną informację publiczną, jeśli wykaże jej szczególne znaczenie dla interesu publicznego. Działalność samorządu zawodowego, w tym nadzór nad wykonywaniem zawodu, jest zadaniem publicznym. W sytuacji podejrzenia nadużywania przez członków izby uprawnień, co może zagrażać bezpieczeństwu i zdrowiu obywateli, uzyskanie wnioskowanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Stan faktyczny
Okręgowa Izba Architektów RP (OIA RP) zwróciła się do Starosty o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej udzielonych pozwoleń na budowę, w tym danych projektantów w specjalności architektury. Celem wniosku był nadzór nad członkami izby i eliminowanie przypadków niegodnego wykonywania zawodu. Starosta odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną i niewykazującą szczególnego interesu publicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. OIA RP wniosła skargę do WSA w Krakowie, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądzając jednocześnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz OIA RP zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo WSA Mariusz Kotulski WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2014 r. sprawy ze skargi Okręgowej Izby Architektów RP w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej Okręgowej Izby Architektów RP w K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 11 czerwca 2014 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej jako u.d.i.p.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako K.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 10 kwietnia 2014 r. znak [...] o odmowie udostępnienia Okręgowej Izbie Architektów RP w K. informacji publicznej we wnioskowanym zakresie. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Wnioskiem z dnia 3 lutego 2014 r. Okręgowa Izba Architektów RP w K. (dalej jako MOIA) zwróciła się do Starosty o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej udzielonych pozwoleń na budowę dla inwestycji kubaturowych, z podaniem nazwy inwestycji, wielkości wyrażonej kubaturą lub powierzchnią oraz projektanta w specjalności architektury w okresie ostatnich dwóch lat. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że z mocy ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa i urbanistów sprawuje nadzór nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu przez członków izby architektów, a uzyskanie wnioskowanej informacji publicznej podyktowane jest koniecznością reakcji na sytuację funkcjonowania na rynku projektowym osób, które wykorzystują swoją przynależność do izby w sposób niegodny, użyczając swojego podpisu i pieczęci izbowej projektantom inżynierom lub architektom nieposiadającym uprawnień w specjalności architektonicznej. Ponadto wnioskodawca wskazał na wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 253/04, uznający zakres wnioskowanej informacji za informację publiczną. Pismem z dnia 21 lutego 2014 r. organ I instancji poinformował wnioskodawcę w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o o dostępie do informacji publicznej o kosztach wytworzenia żądanej informacji publicznej, oszacowanych wstępnie na kwotę 3.000 (trzy tysiące) zł. W odpowiedzi MOIA ponownie zawnioskowała o nieodpłatne udostępnienie informacji publicznej w niezmienionym przedmiotowo zakresie. Decyzją nr [...] z dnia 10 kwietnia 2014 r. znak [...] Starosta [...] odmówił Okręgowej Izbie Architektów RP w K. udostępnienia informacji publicznej we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu organ stwierdził, że realizacja ustawowych zadań samorządu zawodowego, do której odnosi się MOIA we wniosku, jest możliwa przez skorzystanie z dostępnych informacji publicznych (wgląd do rejestrów i dokumentów urzędowych), a Izba nie wykazała takich okoliczności, które świadczyłyby o tym, że uzyskanie żądanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W ocenie Starosty [...], wniosek dotyczy informacji, które mogą być udostępnione w trybie zwykłym i przetworzone przez samego wnioskodawcę. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Okręgowa Izba Architektów RP w K., wskazując, że jedynie samorząd zawodowy ma możliwość weryfikacji, czy osoby firmujące projekty budowlane, rzeczywiście brały udział w sporządzeniu projektu, wykorzystując posiadane uprawnienia. Podejmowane przez MOIA działania w tym kierunku są szczególnie istotne dla interesu publicznego, ponieważ mają służyć ochronie bezpieczeństwa i zdrowia obywateli korzystających z usług architektonicznych. Zaskarżoną w sprawie decyzją z dnia 11 czerwca 2014 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej muszą wykazać, że objęte wnioskiem żądanie dotyczy informacji publicznej o charakterze przetworzonym i mogą odmówić jej udostępnienia tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie wykaże istnienia interesu publicznego. W ocenie Kolegium, trudno z ogółu zadań nałożonych ustawowo na samorząd architektów wyprowadzić uprawnienie do uzyskania przez Izbę żądanych w sprawie konkretnych informacji w formie przetworzonej przez organ administracji. Wnioskodawca nie wskazał także, aby zachodziły jakieś nadzwyczajne okoliczności, świadczące o tym, że uzyskanie informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Nie mogła być wystarczającą podstawą do uwzględnienia wniosku ewentualność incydentalnego ujawnienia przypadków nierzetelnego wykonania usług architektonicznych, czy posłużenia się sfałszowanymi uprawnieniami budowlanymi lub zaświadczeniami przez członków samorządu zawodowego architektów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie MOIA wniosło o uchylenie decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że przyjęta przez organ II instancji wykładnia pojęcia "interesu publicznego" jest błędna i prowadzi do wniosku, że to w zakresie działania podmiotu żądającego informacji publicznej mają zachodzić jakieś nadzwyczajne okoliczności świadczące o tym, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Tymczasem Okręgowa Izba Architektów RP w K., realizując ustawowy obowiązek nadzoru nad należytym wykonywaniem zawodu przez architektów, zamierza wykorzystać uzyskane informacje w celu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do tych członków samorządu, co do których istnieje podejrzenie, że podpisywały dokumentacje projektowe sporządzone przez inne osoby, nieposiadające stosownych uprawnień. Posłuży to w konsekwencji interesowi publicznemu, bowiem wyeliminuje z rynku usług architektonicznych sytuacje, w których realizowane będą projekty niespełniające standardów budowlanych, grożące bezpieczeństwu osób i mienia. Z informacji uzyskanych z 11 Starostw Powiatowych, w [...] a to: Starostwo [...], [...], ; wynika, że są projektanci, którzy w ciągu dwóch lat przedłożyli administracji architektoniczno-budowlanej ok. 600 projektów budowlanych, a którzy nie posiadali zaplecza technicznego i merytorycznego pozwalającego na właściwe i rzetelne sporządzenie takiej ilości projektów. Weryfikacja przez organy administracji faktu posiadania przez osoby firmujące projekty budowlane uprawnień budowlanych i przynależności do Izby nie zapewnia ochrony interesu publicznego przed pojawiającą się praktyką opisaną powyżej. W odpowiedzi na skargę, SKO w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co, następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi administracyjnymi ( tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczona dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zarazem jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Skarga została uwzględniona. W kontrolowanej sprawie problem sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy strona skarżąca należycie wykazała szczególny interes publiczny, dla którego uzyskanie informacji przetworzonej jest istotne. W sprawie nie jest kwestionowane, że wnioskowany zakres informacji stanowi informację publiczną (art. 6 u.d.i.p.), jak również nie są kwestionowane kompetencja i obowiązek organu I i II instancji do załatwienia sprawy z wniosku MOIA o udzielenie informacji publicznych (art. 4 u.d.i.p.). W sprawie znajduje także zastosowanie art. 23a ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., Nr 112, poz. 1198 ze zm.), stanowiący, że przepisów Rozdziału 2a zat. "Ponowne wykorzystanie informacji publicznej nie stosuje się do: przekazywania informacji publicznych między podmiotami wykonującymi zadania publiczne, w celu realizacji zadań określonych prawem". Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej " 1. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. 2. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych". W kontrolowanej sprawie wnioskowana informacja, w postaci informacji dotyczącej udzielonych pozwoleń na budowę dla inwestycji kubaturowych, z podaniem nazwy inwestycji, wielkości wyrażonej kubaturą lub powierzchnią oraz projektanta w specjalności architektury w okresie ostatnich dwóch lat - prawidłowo zakwalifikowana została jako informacja przetworzona. Informacje publiczne tzw. "proste", pozostające w pierwotnej postaci w dyspozycji organów władzy publicznej i organów/podmiotów administrujących - zyskują miano informacji przetworzonej, gdy do ich uzyskania niezbędne są dodatkowe operacje intelektualne polegające na odpowiednim zoperacjonalizowaniu treści "prostej", "wyjściowej" informacji publicznej, w wyniku czego uzyskiwany jest nowy zbiór uporządkowanych, według pewnych kryteriów, danych stanowiących przetworzoną informację publiczną. Ustawodawca obostrzył prawo dostępu do uzyskania informacji przetworzonej przez wskazanie, że dostęp ten przysługuje w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego Pojęcie zakresu informacji przetworzonej szczególnie istotnego dla interesu publicznego jest uzależnione od sposobu wykładni klauzuli generalnej w postaci szczególnej istotności dla interesu publicznego. Cechą charakterystyczną klauzul generalnych jest to, że zyskują znaczenie/ treść w konkretnym stanie faktycznym na tle brzmienia stosowanych przepisów w sprawie i ich aksjologii. W przekonaniu Sądu właściwe w sprawie organy dokonały niewłaściwej wykładni przedmiotowej klauzuli generalnej i zarazem pojęcia nieoznaczonego na tle okoliczności konkretnej sprawy a powoływanie się na wyrok NSA z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I OSK 879/13 jest nieuzasadnione, gdyż okoliczności sprawy, której dotyczył wskazywany wyrok NSA są jednak nieco inne. Nie zbadały także dogłębnie stanu faktycznego sprawy, naruszając tym samym art. 7 w zw. z art. 77 przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, skoro uznały, że jej wydanie jest niezbędne W kontrolowanej sprawie MOIA uzasadnia swój wniosek w sposób skonkretyzowany, podnosząc, że wnioskowane informacje przetworzone są jej niezbędne dla sprawowania nadzoru nad członkami Izby, a to z uwagi na to, iż MOIA jest zobowiązana do weryfikacji osób, które wykorzystują przynależność do samorządu zawodowego w sposób niegodny przez użyczanie swojego podpisu i pieczęci izbowej projektantom inżynierom lub architektom nieposiadającym uprawnień w specjalności architektonicznej. Powoduje to, zdaniem MOIA realizację inwestycji budowlanych w oparciu o dokumentację projektową sporządzoną niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Nienależyte wykonywanie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie przez projektantów, w przekonaniu MOIA, powoduje także zwiększenie obowiązków nadzoru budowlanego. Ponadto, wskazany proceder powoduje też skutki finansowe dla państwa w postaci nieewidencjonowanej sprzedaży usług architektonicznych. W skardze do WSA w Krakowie MOIA podkreśliła ponadto, że wnioskowany dostęp do informacji publicznej przetworzonej posłuży w konsekwencji interesowi publicznemu, bowiem wyeliminuje z rynku usług architektonicznych sytuacje, w których realizowane będą projekty niespełniające standardów budowlanych, grożące bezpieczeństwu osób i mienia. Z informacji uzyskanych z 11 Starostw Powiatowych w [...], konkretnie wskazanych z nazwy przez MOIA, wynika - co szczególnie podkreśla MOIA - że są projektanci, którzy przedłożyli administracji architektoniczno-budowlanej w ciągu 2 lat ok. 600 projektów budowlanych, a którzy nie posiadali zaplecza technicznego i merytorycznego pozwalającego na właściwe i rzetelne sporządzenie takiej ilości projektów. Ustosunkowując się do kontrolowanej sprawy, Sąd wskazuje, że podstawy prawne samorządu zawodowego znajdują się w Konstytucji RP. W art. 15 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 roku została sformułowana zasada decentralizacji władzy publicznej. W myśl art. 17 Konstytucji RP w drodze ustawy można tworzyć samorządy zawodowe, reprezentujące osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawujące pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Jedną z postaci samorządu, o której jest mowa we wskazanym przepisie Konstytucji RP, jest samorząd zawodowy architektów oraz inżynierów budownictwa, którego ustrój i funkcjonowanie reguluje ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2013 r., 932, t.j.). Samorząd zawodowy architektów tworzą członkowie zrzeszeni w izbie architektów (art. 3 ust. 1 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa). Zgodnie z zasadą samodzielności, samorząd zawodowy architektów jest niezależny w wykonywaniu swoich zadań i podlega tylko przepisom prawa (art. 4 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa) Zgodnie z treścią art. 8 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa " Do zadań samorządów zawodowych należy w szczególności: 1) sprawowanie nadzoru nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu przez członków izb; 2) reprezentowanie i ochrona interesów zawodowych swoich członków; 3) ustalanie zasad etyki zawodowej i nadzór nad jej przestrzeganiem; 4) nadawanie i pozbawianie uprawnień budowlanych w specjalnościach, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, zwanych dalej "uprawnieniami budowlanymi", uznawanie kwalifikacji zawodowych oraz nadawanie i pozbawianie tytułu rzeczoznawcy budowlanego; 5) (uchylony); 6) współdziałanie z organami administracji rządowej i organami samorządu terytorialnego oraz z innymi samorządami zawodowymi i stowarzyszeniami zawodowymi; 7) (uchylony); 8) współdziałanie w doskonaleniu kwalifikacji zawodowych architektów lub inżynierów budownictwa; 9) zarządzanie majątkiem i działalnością gospodarczą samorządu zawodowego; 10) prowadzenie postępowań w zakresie odpowiedzialności zawodowej i dyscyplinarnej członków samorządów zawodowych; 11) opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących architektury lub budownictwa; 12) organizowanie i prowadzenie instytucji samopomocowych oraz innych form pomocy materialnej członkom samorządów zawodowych; 13) prowadzenie list członków samorządów zawodowych". Jednocześnie, zgodnie z art. 6. w/w ustawy "1. Prawo wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie przysługuje wyłącznie osobom wpisanym na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego", przy czym "właściwa okręgowa rada izby architektów lub inżynierów budownictwa wydaje członkom izby: 1) zaświadczenie o członkostwie w izbie; 2) zaświadczenie potwierdzające posiadanie kwalifikacji zgodnych z wymaganiami wynikającymi z przepisów prawa Unii Europejskiej oraz że posiadany dyplom ukończenia studiów wyższych odpowiada dokumentom poświadczającym posiadanie kwalifikacji zawodowych architekta, wynikających z przepisów prawa Unii Europejskiej; 3) zaświadczenie potwierdzające posiadanie kwalifikacji do wykonywania zawodu inżyniera budownictwa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 4) inne zaświadczenia wymagane przez właściwe organy państw członkowskich, zgodnie z przepisami prawa Unii Europejskie (art. 19a ustawy o samorządzie zawodowym architektów oraz inżynierów budownictwa). Odnosząc się do zarzutów skargi, na tle powyżej przywołanego stanu prawnego, Sąd stwierdza, że działalność samorządu zawodowego odbywa się w granicach interesu publicznego, dobra ogółu a co więcej działalność samorządu zawodowego posiada w pewnych przypadkach wprost wymiar działalności państwa, gdyż to ustawodawca zdecydował, że pewien - ściśle określony ustawą - zakres administrowania sprawami związanymi z zawodem architekta, z uwagi na jego charakter i znaczenie społeczne (zawód zaufania publicznego), przekaże podmiotom zdecentralizowanym, w skład których wchodzą osoby wykonujące ten zawód. Niezależnie zatem od reprezentowania interesów określonej grupy zawodowej tj. architektów, które powinno mieścić się w obrębie interesu publicznego, samorząd zawodowy architektów - w szczególności wykonując nadzór nad wykonywaniem zawodu architekta - wykonuje zdecentralizowane i przeniesione na niego w drodze ustawy zadania i funkcje państwa. W sytuacji, kiedy właściwy organ tego samorządu poweźmie uzasadnione wątpliwości, co do okoliczności, że jest możliwe, iż członkowie zrzeszeni w danej Izbie, niezgodnie z etyką zawodową i prawem, sygnują swoim imieniem i nazwiskiem oraz pieczęcią właściwej Izby dokumentacje projektowe przygotowane przez podmioty nie posiadające odpowiednich uprawnień zawodowych - podejmowanie działań, mieszczących się w ramach nadzoru, przez właściwą Izbę i służących wyjaśnieniu, czy to zjawisko ma miejsce i ewentualnemu wyciągnięciu konsekwencji dzięki instytucji odpowiedzialności dyscyplinarnej i zapobieżenie występowania kolejnych tego typu zdarzeń niewątpliwie leży, zdaniem Sądu, w szczególnie istotnym interesie publicznym. Zarazem zakres informacji publicznych umożliwiający właściwemu organowi samorządu zawodowego wyjaśnienie powyższych kwestii też jest szczególnie istotny dla interesu publicznego. Istotność tego interesu bardzo dobrze prezentuje się na tle skali i rangi zadań i obowiązków samorządu zawodowego architektów (art. 8 ustawy o samorządzie zawodowym architektów oraz inżynierów budownictwa). Wszystkie jego działania określone ustawą, jako podmiotu zdecentralizowanego, leżą w jakiś sposób w interesie publicznym. Jednak podjęcie działań przeciwdziałającym zasygnalizowanemu zjawisku, uargumentowanych przez MOIA okolicznością, że z informacji uzyskanych z 11 Starostw Powiatowych w [...] wynika, iż są projektanci, którzy przedłożyli administracji architektoniczno-budowlanej w ciągu dwóch lat ok. 600 projektów budowlanych, a którzy nie posiadali zaplecza technicznego i merytorycznego pozwalającego na właściwe i rzetelne sporządzenie takiej ilości projektów – leży nie tylko w interesie publicznym i jego granicach, ale także w szczególnie istotnym interesie publicznym, a to z uwagi na kwestie ochrony życia i zdrowia człowieka, bezpieczeństwa publicznego oraz etykę i zgodność z prawem wykonywania zawodu architekta. Nie bez znaczenia są także kwestie etyki wykonywania zawodu architekta. Jego specyfika polega na tym, że z uwagi na konieczność posiadania wiedzy szczególnej, klient, odbiorca dzieła, nie jest w stanie skontrolować jakości dokumentacji projektowo-budowlanej sporządzonej przez architekta. Pomiędzy twórcą dzieła (architektem) a odbiorcą istnieje stosunek zaufania publicznego, bo opartego "refleksowo" na prawie publicznym, którego gwarantem są między innymi samodzielne kompetencje nadzorcze samorządu zawodowego wobec zrzeszonych architektów i m.in. możliwość prawna uruchomienia postępowania w sprawie odpowiedzialności dyscyplinarnej osoby wykonującej zawód architekta. Trzeba w tym miejscu wskazać, że Sąd postrzega szczególnie istotny interes publiczny uzasadniający dostęp MOIA do przetworzonych informacji publicznych - w związku ze statusem prawnym samorządu zawodowego architektów oraz inżynierów budownictwa i jego samodzielnymi zadaniami publicznymi w zakresie nadzoru nad działalnością architektów na tle skonkretyzowanego przez MOIA stanu faktycznego. Poza zakresem rozważań, Sąd pozostawia ewentualny wpływ działalności samorządu zawodowego na działania organów architektoniczno-budowlanych. Sąd podziela zarazem stanowisko strony skarżącej, że to samorząd zawodowy dzięki uzyskanym informacjom publicznym przetworzonym posiada zdolność oceny, w których stanach faktycznych może ewentualnie zachodzić zjawisko wyżej opisanego nadużywania posługiwania się podpisem i pieczęcią Izby. Z uwagi na cel użycia informacji przetworzonych, Sąd nie podziela stanowiska organów administracyjnych, że ich przygotowanie bezzasadnie i niepotrzebnie obciąży dodatkową pracą organy administracyjne, których podstawowe zadania publiczne są określone w Prawie budowlanym. Skoro ustawodawca przewiduje instytucję informacji przetworzonych, pomimo świadomości obciążenia pracą organów administracji publicznej, to w opisywanym stanie faktycznym, relewantnym dla istotnego interesu publicznego, strona skarżąca ma prawo się ich domagać. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji publicznej powinny się kierować powyższymi wskazaniami i oceną prawną Sądu. Sąd zarazem, na marginesie sprawy, zwraca uwagę na treść art. 15 u.d.i.p., zgodnie z którym " 1. Jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. 2. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek". W przekonaniu składu rozpoznającego sprawę w art. 15 ust. 1 u.d.i.p. jest mowa o uprawnieniu właściwego organu władzy publicznej, z którego korzysta w ramach pewnej władzy dyskrecjonalnej w nawiązaniu m.in. do zasady, że udzielanie informacji publicznej jest nieodpłatne. Jest to jednak uprawnienie, z którego organ może niewątpliwie korzystać, co ma w sytuacji określonej przez prawo znaczenie dla wnioskodawcy i z co wnioskodawca powinien wziąć pod uwagę. Zarazem Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w postanowieniu z dnia 25 października 2012 roku, sygn. akt OSK 2359/12 ,w myśl którego "1. Ustalenie wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej nie następuje w drodze postanowienia, od którego przysługuje zażalenie, lecz w drodze aktu, stwierdzającego obowiązek poniesienia opłaty oraz ustalającego jej wysokość, który kreuje zobowiązanie o charakterze finansowym. Akt ten może być określony przykładowo jako: "zarządzenie", "zawiadomienie", "wezwanie", czy "informacja", jak również może nie zawierać określenia formy i stanowić pismo skierowane do wnioskodawcy. Samo zawarcie w treści pisma informacji o wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej wypełnia dyspozycję normy z art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Przyjęta nazwa pisma nie ma jednak znaczenia, gdyż nie jest to decyzja czy postanowienie, lecz akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. 2. Od takich aktów nie przysługuje zażalenie, lecz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Po dokonaniu takiego wezwania i bezskutecznym upływie terminu, przewidzianego do zajęcia stanowiska przez organ, bądź też po odmowie uwzględnienia wystosowanego wezwania, przysługuje skarga do właściwego sądu administracyjnego". Mając na uwadze powyższe ustalenia, Sąd stwierdza, że w kontrolowanej sprawie został naruszony art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez naruszenie zawartej w nim normy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. - Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł, jak w punkcie II sentencji, na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło