I OSK 879/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-09-05

Skład orzekający: Marzenna Linska - Wawrzon, Izabella Kulig – Maciszewska, Jerzy Krupiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy udostępnienie informacji przetworzonej w postaci chronologicznego zestawienia decyzji o pozwoleniu na budowę, z wyszczególnieniem danych inwestycji i autorów części architektonicznych, jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, uzasadniając tym samym jej udostępnienie na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samorząd zawodowy architektów, mimo iż działa w interesie publicznym i sprawuje pieczę nad należytym wykonywaniem zawodu, nie wykazał, że uzyskanie konkretnych informacji przetworzonych jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organy administracji nie powinny być nadmiernie obciążane tworzeniem informacji, które wnioskodawca może uzyskać w trybie zwykłym lub przetworzyć samodzielnie. Z tego względu skarga kasacyjna została uwzględniona, a wyrok WSA uchylony.
Stan faktyczny
Izba Architektów wniosła o udostępnienie informacji o decyzjach o pozwoleniu na budowę, w tym danych inwestycji i autorów części architektonicznych. Starosta Opatowski odmówił, uznając brak interesu publicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach utrzymało tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzje organów, uznając istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego. NSA rozpoznał skargę kasacyjną SKO.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i oddala skargę Okręgowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej. Zasądza od Okręgowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach kwotę 280 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędzia NSA Izabella Kulig – Maciszewska, Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Stojek, po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 842/12 w sprawie ze skargi [...] Okręgowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od [...] Okręgowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 842/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sprawie ze skargi [...] Okręgowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej (zwanej dalej w skrócie: Izbą Architektów) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] października 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji (pkt I). Jednocześnie Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku (pkt II) oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt III). Wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Wnioskiem z dnia 12 marca 2012 r. Izba Architektów wystąpiła do Starosty Opatowskiego o udostępnienie informacji w zakresie dotyczącym ilości decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanych od 1 stycznia do 30 czerwca 2012 r., jak również wyszczególnienia chronologicznego wszystkich decyzji o pozwoleniu na budowę, z podaniem nazwy i adresu inwestycji oraz nazwiska i przynależności do Izby autora części architektonicznej projektu dla pozwoleń na inwestycje, w których występuje projekt zagospodarowania lub część architektoniczna lub łącznie oba te elementy projektu budowlanego. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek uchylenia przez organ odwoławczy poprzedniej decyzji z dnia [...] marca 2012 r., Starosta Opatowski odmówił udostępnienia informacji, wskazując, że wnioskodawca nie zamierza wykorzystać przetworzonej informacji zgodnie z wymaganym dla jej udostępnienia interesem publicznym, nie realizuje on interesu publicznego, ale swój własny interes faktyczny. W odwołaniu od powyższej decyzji Izba Architektów podkreśliła, że samorząd zawodowy architektów nie jest organizacją stricte komercyjną, ale podmiotem posiadającym i realizującym pewien zakres władzy publicznej. Celem działania Izby, tj. wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie przedmiotowych informacji, jest sprawowanie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu przez jej członków. Nadzór wewnętrzny, do którego mają przyczynić się uzyskane informacje, oznacza w rzeczywistości nadzór nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu architekta, co jest uprawnieniem i zarazem prawnym obowiązkiem samorządu tej grupy zawodowej. Odwołująca się podkreśliła, że zadania wyznaczone Izbie Architektów ustawą o samorządach zawodowych wpisują się w interes publiczny w szerokim tego słowa znaczeniu. Rzetelne wykonywanie zawodu projektanta budowlanego jest ważne z punktu widzenia interesu publicznego, bowiem od prawidłowo zaprojektowanych obiektów budowlanych zależy bezpieczeństwo (życie i zdrowie), ale także interes majątkowy ogółu obywateli. Uzyskanie wnioskowanych informacji pozwoli poszczególnym organom Izby na podjęcie działań, mieszczących się w zakresie ich kompetencji, które prowadzić będą do podniesienia kwalifikacji i jakości usług świadczonych przez członków samorządu, a w konsekwencji służyć będą ochronie (zabezpieczeniu) interesu publicznego. Tym samym spełniony zostałby warunek poprawy funkcjonowania organów państwa lub administracji w ogóle. Strona dodała, że przedmiotowe informacje wykorzystane byłyby na różnych płaszczyznach pozostających w związku z działalnością Izby Architektów i wynikających z jej ustawowych zadań. Informacja o inwestycjach, dla potrzeb których wykonany został projekt zagospodarowania terenu lub część architektoniczna, wskazałaby jakiego rodzaju projekty są najczęściej sporządzane przez członków Izby. Pod tym kątem można dobierać tematykę organizowanych szkoleń zawodowych, mających na celu podniesienie jakości i standardu usług projektowych oraz kwalifikacji członków Izby. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z dnia 1 października 2012 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Kolegium, odwołując się do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198, z późn. zm.), zwanej dalej u.d.i.p, wskazało, że bezsporne jest to, iż żądane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną. Natomiast sporna jest kwestia, czy wnioskodawca wykazał, że uzyskanie przez niego tych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W tym zakresie organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że wnioskodawca nie wykazał interesu publicznego, bowiem uzyskanie żądanych informacji nie stwarza realnych możliwości ich wykorzystania dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. Kolegium oceniając okoliczności podnoszone przez stronę uznało, że można z nich wywieść jedynie to, że wnioskowane dane zostaną wykorzystane przez Izbę do ewentualnego wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej lub dyscyplinarnej albo stanowić będą podstawę opracowania zakresu szkoleń organizowanych przez Izbę dla jej członków. Takie działania nie przyczynią się jednak do usprawnienia działalności organów państwa. Niewątpliwie zaś udostępnienie wnioskowanych danych może być pomocne Izbie do ochrony interesów jej członków. Organ przyznał, że wykonywanie zadań, określonych w art. 8 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. nr 5, poz. 42, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o samorządach zawodowych, jest istotne społecznie, ale nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Nie można także pominąć okoliczności, że zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć projekt wraz z opiniami oraz zaświadczenie o przynależności autora projektu do odpowiedniej izby samorządu zawodowego, które to zaświadczenie wydaje Izba określając termin jego ważności. Organ administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza kompletność projektu i ww. zaświadczenia, ocenia też zgodność projektu z przepisami prawa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiodła Izba Architektów, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W motywach skargi strona skarżąca powtórzyła swoje argumenty zawarte w pismach składanych w trakcie postępowania administracyjnego, a nadto dodała, że za istnieniem szczególnie istotnego interesu publicznego przemawia ogół ustawowych zadań samorządu zawodowego architektów, które wpisują się w interes publiczny w szerokim tego słowa znaczeniu. Podała, że dokonując oceny istnienia interesu publicznego należy wziąć pod uwagę, czy wnioskodawca reprezentuje wyłącznie własny interes prywatny czy też jej udzielenie leży w interesie ogólnospołecznym. Skarżąca podkreśliła również, że nie kwestionuje, iż organy administracji architektoniczno-budowlanej w ramach swoich kompetencji, na etapie wydawania pozwolenia na budowę, weryfikują, czy autor projektu budowlanego posiada wymagane uprawnienia budowlane i legitymuje się zaświadczeniem potwierdzającym wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. W rzeczywistości jednak zdarzają się przypadki posługiwania się sfałszowanymi uprawnieniami budowlanymi i sfałszowanymi zaświadczeniami o przynależności do Izby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że doszło do naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Uzasadniając zajęte stanowisko Sąd stwierdził, że informacja, której udostępnienia domagała się Izba Architektów jest informacją publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. i ma charakter informacji przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy. Ta zaś informacja może być udzielona jedynie w zakresie w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem organów, że zarówno ustawowe kompetencje Izby Architektów, jak i wskazany przez nią cel, któremu ma służyć uzyskanie informacji publicznej, służy jedynie interesowi społecznemu, natomiast nie nosi cech szczególnie istotnego interesu publicznego. W tym zakresie Sąd przyjął, że samorządy zawodowe działają w interesie publicznym, o czym stanowi art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym samorządy zawodowe reprezentują osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawują pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego określonego ustawą oraz działają dla ochrony powyższego interesu. Powyższy przepis Konstytucji przesądza o tym, że zawód architekta jest jednym z zawodów zaufania publicznego, a zadania nałożone na skarżącą przepisami art. 8 ustawy o samorządach zawodowych realizują interes publiczny i służą jego ochronie. W rzeczywistości działalność Izby Architektów określona w powołanym art. 8 realizuje cel publiczny przez sprawowanie nadzoru nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu przez członków izb, ustalanie zasad etyki zawodowej i nadzór nad jej przestrzeganiem, nadawanie i pozbawianie uprawnień budowlanych w specjalnościach, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.). W ocenie Sądu, takie określenie zadań wskazuje, że wykraczają one poza korporacyjne obowiązki samorządów i świadczy o tym, iż samorząd architektów podejmuje działania również w interesie dobra publicznego. Jedną z istotnych prerogatyw samorządu zawodowego architektów jest sprawowanie nadzoru nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu, co nie wiąże się z zaspokojeniem indywidualnej potrzeby, lecz ze szczególnie ważnym interesem publicznym. W związku z tym samorząd architektów ma ustawowy obowiązek ujawniania osób niewłaściwie wykonujących zawód architekta i niedopuszczenie do wykonywania zawodu przez osoby spoza Izby. Sąd zwrócił uwagę na to, że samodzielne funkcje techniczne w budownictwie pełnić mogą wyłącznie osoby będące członkami właściwego samorządu zawodowego, tak więc kontrola posiadania uprawnień do wykonywania tych funkcji obejmować musi również sprawdzenie spełnienia tego warunku. Informacja publiczna, której domaga się strona skarżąca, jest ściśle związana z funkcjonowaniem samorządu zawodowego architektów i realizacją nałożonych na samorząd obowiązków, pomogłaby bowiem poszczególnym organom funkcjonującym w strukturze Izby, zwłaszcza Okręgowej Radzie Izby i Okręgowemu Rzecznikowi Odpowiedzialności Zawodowej w wypełnianiu nałożonego na Izbę przez państwo zadania stania na straży tego, by osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie czyniły to rzetelnie. Informacje te wykorzystane zostaną do dbania o jakość usług świadczonych przez członków samorządu na rzecz obywateli. Ponadto Sąd I instancji przyjął, że przesłankę określoną w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. należy uznać za wypełnioną w takiej sytuacji, w której pozyskanie określonej informacji i jej upublicznienie leży w interesie nie tylko wnioskodawcy, ale także innych obywateli. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz zasądzenie kosztów postępowania. Alternatywnie Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciło naruszenie prawa materialnego tj. przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że żądanie skarżącej Izby Architektów uzasadnione jest szczególnie istotnym interesem publicznym. W uzasadnieniu zarzutu kasacyjnego, Kolegium podniosło, odwołując się do poglądów piśmiennictwa oraz orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że powierzenie ustawą samorządom zawodowym architektów, techników budownictwa i urbanistów załatwienia ściśle określonych spraw z dziedziny administracji publicznej (nadawania uprawnień budowlanych) daje organom tych samorządów tylko takie uprawnienia, jakie ściśle określa ustawa, przy czym normy ustawowe muszą być stosowane w sposób ścieśniający, nie jest możliwe dokonywanie wykładni rozszerzającej przepisów, ustalających kompetencje w tym zakresie. Organy samorządu zawodowego nie pełnią bowiem co do zasady zadań publicznych. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, Izba Architektów nie wykazała, że żądana informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego, tj. nie wykazała, że zamierza wykorzystać uzyskane informacje dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego. Tym samym w sprawie nie została spełniona przesłanka przewidziana w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. szczególnie istotnego interesu publicznego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Izba Architektów wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, podzielając stanowisko oraz wykładnię dokonaną przez Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzucając Sądowi Wojewódzkiemu błędną wykładnię art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej zakwestionowało przyjętą w zaskarżonym wyroku ocenę, że uzyskanie przez wnioskodawcę żądanej informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jak wynika z przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organy administracji publicznej rozpatrujące sprawę w obu instancjach uznały, że nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego udzielenie informacji przetworzonej w postaci chronologicznego zestawienia decyzji o pozwoleniu na budowę wydanych w oznaczonym półroczu z wyszczególnieniem nazwy i adresu inwestycji oraz nazwisk i przynależności do Izby autorów części architektonicznych projektów budowlanych – w formie kserokopii lub zapisu elektronicznego. Sąd Wojewódzki uwzględniając skargę Okręgowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej trafnie wskazał na przepis art. 17 ust. 1 Konstytucji przesądzający o tym, że zawód architekta jest zawodem zaufania publicznego a zadaniem samorządu jest nie tylko reprezentowanie na zewnątrz osób wykonujących ten zawód, ale również dbanie o należyte jego wykonywanie. Zgodzić się należy również ze zdaniem Sądu, że działalność Izby określona w art. 8 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów nie ogranicza się do obowiązków korporacyjnych ale też realizuje interes publiczny i służy jego ochronie. Niewątpliwie leży w interesie publicznym aby samorząd zawodowy architektów poprzez nadzór i kontrolę swych członków wpływał na wyższą jakość świadczonych usług oraz ujawniał osoby niewłaściwie wykonujące ten zawód, bądź niemające wymaganych uprawnień. Zauważyć jednak należy, że wbrew temu co stwierdził w uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki, nie było wystarczającą przesłanką do udzielenia przez organ informacji przetworzonej to, że "informacja publiczna, której domaga się strona skarżąca, jest ściśle związana z funkcjonowaniem samorządu zawodowego architektów i realizacją nałożonych na samorząd obowiązków". Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w niniejszej sprawie wnioskodawca żądał informacji publicznej przetworzonej, której uzyskanie jest uwarunkowane wykazaniem, iż jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Tymczasem trudno z ogółu zadań nałożonych ustawowo na samorząd architektów wyprowadzić uprawnienie do uzyskania przez Izbę żądanych w sprawie konkretnych informacji w formie przetworzonej przez organ administracji. Założyć należy, że samorząd zawodowy, w toku wieloletniego istnienia stworzył takie zasady i warunki swojej działalności aby właściwie wykonywać zadania ustawowe, w szczególności w zakresie: (1) sprawowania nadzoru nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu przez członków izb, (2) nadawania i pozbawiania uprawnień budowlanych, (3) współdziałania w doskonaleniu kwalifikacji zawodowych architektów, (4) prowadzenia postępowań w zakresie odpowiedzialności zawodowej i dyscyplinarnej członków samorządów zawodowych (art. 8 cyt. ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r.). Z ustaleń poczynionych w sprawie nie wynika, aby zachodziły jakieś nadzwyczajne okoliczności świadczące o tym, że uzyskanie żądanych przez Izbę informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Tak jak w rozważaniach przedstawionych przez Sąd w uzasadnieniu wyroku, tak też Izba Architektów w złożonej skardze podnosiła, że "za istnieniem w sprawie szczególnie istotnego interesu publicznego przemawia ogół ustawowych zadań samorządu zawodowego architektów, które wpisują się w interes publiczny w szerokim tego słowa znaczeniu". Nie przedstawiono natomiast argumentów przemawiających za tym, że uzyskanie żądanych konkretnie informacji wpłynie znacząco na działalność Izby. Nie mogła być wystarczającą podstawą do uwzględnienia wniosku ewentualność incydentalnego ujawnienia przypadków nierzetelnego wykonania usług architektonicznych, czy posłużenia się sfałszowanymi uprawnieniami budowlanymi lub zaświadczeniami o przynależności architektów do Izby. Zaznaczyć trzeba, że uzyskanie informacji potrzebnych do czynności kontrolnych Izby nie wymaga ich przetworzenia przez organ administracji. Okręgowa Rada Izby Architektów może bowiem uzyskać dane wymienione we wniosku w ramach uprawnienia do tzw. informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki szczególnego interesu publicznego. W orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie przyjmuje się, że akta spraw administracyjnych – z wyjątkiem części podlegających wyłączeniom wynikającym z ochrony danych osobowych czy objętych tajemnicą ustawowo chronioną – stanowią informację publiczną. Tak samo kwalifikowane są decyzje o pozwoleniu na budowę oraz projekty budowlane podlegające zatwierdzeniu w decyzjach organów architektoniczno-budowlanych (zob. wyroki WSA w Krakowie z 21 grudnia 2007 r., II SAB/Kr 92/07, WSA w Poznaniu z 29 listopada 2007 r., IV SA/Po 656/07; I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. 2, LexisNexis Warszawa 2012, s. 117-118). Wskazać należy, że w decyzjach właściwych organów architektoniczno-budowlanych w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zawarte są dane co do nazwy, rodzaju i adresu zamierzenia budowlanego (inwestycji) oraz nazwiska autora projektu, jego specjalności, zakresu, numeru uprawnień budowlanych i wpisu na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Z kolei dane co do numeru uprawnień i wpisu na liście członków izby samorządu zawodowego można skonfrontować z informacjami będącymi w posiadaniu poszczególnych Izb, dostępnych również internetowo. Przy ocenie zasadności odmowy dokonanej przez organ administracji należy mieć na uwadze również okoliczność wskazaną w zaskarżonej decyzji, że zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego organ architektoniczno-budowlany przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza kompletność projektu oraz zaświadczenie o przynależności autora projektu do odpowiedniej izby samorządu zawodowego. Ponadto stosownie do art. 81 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności: warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Warto też dodać, że w myśl art. 82b Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej prowadzą w formie elektronicznej lub innej rejestr wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę z określonymi danymi pochodzącymi ze złożonych wniosków i wydanych decyzji. Z powyższych względów należało przyjąć, że realizacja zadań wskazywanych w niniejszej sprawie przez Izbę Architektów jest możliwa poprzez skorzystanie z dostępnych informacji publicznych (wgląd do rejestrów i dokumentów urzędowych), a Izba nie wykazała takich okoliczności, które świadczyłyby o tym, że uzyskanie żądanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Rozpoznając niniejszą sprawę nie można też pominąć faktu, że Świętokrzyska Okręgowa Rada Izby Architektów wystąpiła z podobnymi wnioskami także do innych organów architektoniczno-budowlanych. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu jest wiadomym, że w tym przedmiocie toczyły się również sprawy sądowoadministracyjne, w których stronami były inne Izby Architektów (zob. wyroki: WSA w Krakowie z 9 czerwca 2004 r., II SA/Kr 253/04, WSA w Szczecinie z 14 września 2006 r., II SAB/Sz 21/06, WSA w Olsztynie z 7 lipca 2011 r., II SA/Ol 368/11). Jest to o tyle istotne, że przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, iż ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 listopada 2011 r., I OSK 1365/11, uzyskanie przetworzonej informacji publicznej wiąże się z poniesieniem określonych środków finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa. Niewątpliwie w niniejszej sprawie zakres żądania Izby wymagałby znacznego zaangażowania pracowników, co utrudniłoby normalny tok działania organu. Tymczasem, jak wykazane zostały wyżej, wniosek dotyczy informacji, które mogą być udostępnione w trybie zwykłym i odpowiednio zanalizowane, przetworzone przez samego wnioskodawcę. Z tych względów należało uznać, że decyzje podjęte w obu instancjach nie naruszały prawa zwłaszcza, że dokonana odmowa udzielenia informacji przetworzonej nie jest tożsama z odmową udostępnienia informacji publicznej tzw. prostej. W konsekwencji orzeczono jak w sentencji, zgodnie z art. 188 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło