II SAB/Gd 105/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu B. B. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uiszczony wpis w kwocie 100 zł (sto złotych). B. B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku ze skargą na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w G., polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 7 stycznia 2014 r., dotyczącym wszystkich orzeczeń wydanych w ramach postępowań dyscyplinarnych za lata 2012 i 2013. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych w G. wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na brak zdolności sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny może merytorycznie rozpoznać skargę jedynie w sytuacji, gdy brak jest formalnych przeszkód do jej rozpoznania. Sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada bowiem z urzędu dopuszczalność skargi, dokonując ustaleń, czy nie zachodzi żadna z przesłanek jej odrzucenia wymienionych w art. 58 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze. zm.). Odrzucenie skargi jest następstwem jej niedopuszczalności, a więc sytuacji, w której sąd administracyjny nie może przyjąć skargi do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skarga jest niedopuszczalna, w sytuacji gdy nie spełnia ustawowo określonych wymagań, a więc warunków odnoszących się do podmiotu wnoszącego skargę, przedmiotu skargi, jej formy i treści. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd odrzuca skargę między innymi w sytuacji gdy jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. Wskazać przy tym należy, że stronami postępowania sądowoadministracyjnego, w myśl art. 32 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, są skarżący oraz podmiot, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 25 § 1 tej ustawy zdolność sądową, a więc zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna. Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) oraz organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). Przedmiotowa skarga zarzuca bezczynność w zakresie udzielenia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782). Ustawa ta w art. 4 ust. 1 stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W myśl art. 4 ust. 2 ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, ze zm.), oraz partie polityczne. W skardze wniesionej w przedmiotowej sprawie skarżący wskazał jako podmiot, któremu zarzuca bezczynność, Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych w G. Okręgowy sąd dyscyplinarny jest organem samorządu radców prawnych powołanym do rozpoznawania spraw dyscyplinarnych radców prawnych. Zgodnie z treścią art. 42 ust. 1 ustawy o radcach prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 637 ze zm.) organami samorządu są: Krajowy Zjazd Radców Prawnych, Krajowa Rada Radców Prawnych, Wyższa Komisja Rewizyjna, Wyższy Sąd Dyscyplinarny, zgromadzenie okręgowej izby radców prawnych, rada okręgowej izby radców prawnych, okręgowa komisja rewizyjna i okręgowy sąd dyscyplinarny. Wskazać jednakże należy, że stosownie do treści art. 5 ust. 2 tej ustawy jednostkami organizacyjnymi samorządu posiadającymi osobowość prawną są wyłącznie okręgowe izby radców prawnych i Krajowa Izba Radców Prawnych. Z powyższych regulacji wynika, że okręgowy sąd dyscyplinarny nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, albowiem żaden z przepisów powołanej wyżej ustawy takiej osobowości mu nie przyznaje. Zatem tylko okręgowa izba radców prawnych (lub też Krajowa Izba Radców Prawnych) może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Dodać także należy, że z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie wynika, by zawierała ona odrębne, szczególne unormowania, które wyposażałyby okręgowy sąd dyscyplinarny w zdolność sądową i pozwalały występować mu samodzielnie, niezależnie od okręgowej izby radców prawnych, w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że skierowanie skargi na bezczynność przeciwko Okręgowemu Sądowi Dyscyplinarnemu Okręgowej Izby Radców Prawnych w G. jest niedopuszczalne z uwagi na brak zdolności sądowej, który nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 31 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, między innymi w postanowieniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2014 r., II SAB/Kr 301/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 września 2014 r., II SAB/Bd 82/14, a także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 września 2014 r., II SAB/Lu 332/14 (dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie prezentowany jest również przeciwny pogląd (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 sierpnia 2014 r., II SAB/Op 46/14 (dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), którego jednakże Sąd z przyczyn wskazanych powyżej nie podziela. Mając powyższe na uwadze, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie uiszczonego wpisu sadowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tejże ustawy.