I SA/Wr 1798/14
WyrokWSA we Wrocławiu2014-10-08
Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Katarzyna Radom, Marta Semiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatek poniesiony przez spółkę na pokrycie kosztów wsparcia jej dostawcy (tzw. 'insolvency cost') w celu utrzymania ciągłości dostaw, może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Wydatek poniesiony przez spółkę na pokrycie kosztów wsparcia jej dostawcy (tzw. 'insolvency cost') nie może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ nie spełnia wymogu bezpośredniego lub pośredniego związku przyczynowo-skutkowego z przychodem spółki. Wydatki te dotyczą działalności gospodarczej prowadzonej przez dostawcę, a nie bezpośrednio przychodu spółki. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie przewiduje możliwości zaliczania w ciężar kosztów uzyskania przychodów wydatków ponoszonych na rzecz innego podmiotu gospodarczego.Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. wniosła o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w sprawie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na tzw. 'insolvency cost'. Wydatki te miały na celu wsparcie jej dostawcy, niemieckiej spółki B, w związku z zagrożeniem jej upadłością, co mogłoby skutkować przerwaniem dostaw kluczowych komponentów. Organ podatkowy uznał, że wydatek ten nie stanowi kosztu uzyskania przychodów, ponieważ dotyczy działalności innego podmiotu. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT oraz zasad Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Wilczek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. z/s w O. na indywidualną interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia 31 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych: oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest indywidualna interpretacja, wydana na wniosek A Spółki z o.o. z/s w O., przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów, dotycząca wykładni przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 74. poz. 397 ze zm.), powoływana jako u.p.d.o.p..
We wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej strona wskazała, że działa w Specjalnej Strefie Ekonomicznej, produkując systemy bezpieczeństwa montowane w pojazdach (poduszki powietrzne, pasy bezpieczeństwa). Jest członkiem Grupy kapitałowej, która odpowiadając na zapotrzebowanie koncernów samochodowych występuje w przetargach na dostawę wyrobów, ich produkcję powierza jednej lub kilku spółkom Grupy. Zamówienia od koncernów samochodowych mają charakter otwarty, to znaczy, że czas trwania dostaw nie jest zdefiniowany, a zapotrzebowanie jest ustalane na podstawie prognoz sprzedaży. Jedna ze spółek Grupy świadczy na rzecz strony usługi zarządcze obejmujące: doradztwo i wsparcie w zakresie integracji funkcji zakupów celem uzyskania efektu synergicznego wielkości zarządzania i mocy produkcyjnych oraz poprawy konkurencyjności, usługi i wsparcie w zakresie tworzenia powiązań między zakupami, logistyką i jakością w odniesieniu do funkcji pełnionych przez dostawcę, usługi i pomoc w rozwoju sieci dostawców, zakresu obowiązków dostawcy i standaryzacji procedur. Do produkcji spółka wykorzystuje materiały nabywane od dostawców, wyszukiwanych przez spółkę zarządczą. Każdy proces produkcji wymaga dostaw od certyfikowanego podmiotu, tj. zaakceptowanego przez koncern samochodowy. Proces akceptacji jest czasochłonny, z uwagi na okres opracowywania wzorów; produkcji testowej; kontroli jakości i zatwierdzania; innych czynności narzucanych przez koncern samochodowy. Jednym z takich dostawców jest niemiecka spółka B. Skarżąca wdrożyła także system "[...]", będący elementem strategii produkcji, celem zmniejszenia jej kosztów, poprzez redukcję wydatków magazynowania towarów, nie posiada zatem nadmiernych zapasów.
Z początkiem bieżącego roku w stosunku do dostawcy strony, spółki B, złożono wniosek o upadłość, z tym, że postępowanie upadłościowe miało zostać wszczęte dopiero [...] kwietnia 2013 r. Wstrzymanie dostaw oznaczałoby dla strony zaprzestanie produkcji do czasu wyłonienia certyfikowanego dostawcy, co wiązałoby ogromne starty dla strony, w tym kary na rzecz odbiorców towarów. W tej sytuacji klienci spółki B zdecydowali o jej wsparciu, celem utrzymania produkcji do chwili wszczęcia postępowania upadłościowego.
Aby uniknąć negatywnych skutków zmiany dostawcy wynegocjowano (przez spółkę zarządczą) warunki dla spółek Grupy, umożliwiające kontynuowanie produkcji za cenę partycypacji w kosztach wspierania działalności spółki B. Podpisano porozumienie zobowiązujące do zapewnienia środków finansowych dostawcy na kontynuację dostaw. Na opłatę tą, tzw. "insolvency cost", składała się kwota umowna (umożliwiająca dalszą działalność dostawcy) oraz koszty operacyjne np. opakowań, logistyki czy siły roboczej oraz wszystkie pozostałe niezbędne do funkcjonowania dostawcy przez określony czas. Na tej podstawie skarżąca jako odbiorca komponentów od spółki B została obciążona kosztami "insolvency cost" w odpowiedniej do zakupów proporcji, na podstawie faktury wystawionej przez spółkę zarządzającą.
Na tle tak opisanych faktów strona pytała, czy poniesione przez nią opłaty "insolvency cost" stanowią koszty uzyskania przychodów oraz czy można je zaliczyć do wyniku strefowego.
Przedstawiając własny pogląd w sprawie, skarżąca za uzasadnione uznała zaliczenie ww. wydatku zarówno do kosztów uzyskania przychodu jak i wyniku strefowego.
W uzasadnieniu pierwszego z przedstawionych zagadnień przywołała treść art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., wskazując na konieczność istnienia związku przyczynowego między wydatkiem a powstaniem lub zwiększeniem przychodu. Opłata "insolvency cost" stanowi, zdaniem strony, wydatek zabezpieczający źródło przychodów, gdyż została poniesiona w celu utrzymania ciągłości sprzedaży oraz zminimalizowania strat, które wystąpiłyby w sytuacji zaprzestania kooperacji z dostawcą. Na poparcie swych racji strona przywołała interpretacje indywidualne Ministra Finansów, uznające za koszt uzyskania przychodu wydatki, racjonalnie i ekonomicznie uzasadnione, celowe, poniesione na zabezpieczenie źródła przychodów, rozumiane przez pryzmat prewencyjnych działań podatnika podejmowanych celem uchronienie źródła przychodu przed unicestwieniem. Przy czym działania podatnika, ocenianie jako racjonalne, winny cechować się starannością. Jako przykład takich wydatków wskazywano kary umowne, przy założeniu, że podatnik udowodni większą korzyść z odstąpienia od umowy i zapłaty ww. kary, celem osiągnięcia większych przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Przy czym źródło przychodów wykładane w zgodzie z art. 15 ust. 1 ww. ustawy winno przybierać charakter syngularny, tj. ocenie podlegać musi konkretne źródło przychodów, nie zaś całokształt działalności gospodarczej danego podmiotu.
Pogląd ten, zdaniem strony, potwierdzają powołane we wniosku wyroki sądów administracyjnych. Co prawda nie dotyczyły one tożsamego stanu faktycznego, jednak potwierdzają kosztowy charakter działań zmierzających do ograniczenia strat i zabezpieczania źródeł przychodów. Strona powołała także uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2012 r. (sygn. akt II FPS 2/12) wskazującą, że istotny jest cel ponoszonego wydatku, polegający także na wyeliminowaniu lub ograniczeniu strat pomniejszających przychód.
Kierując się tą wykładnią strona wywodziła, że istotny jest cel poniesienia wydatków, a zatem potencjalna możliwość uzyskania przychodu, racjonalność, czyli adekwatność do rzeczywistych potrzeb i zakresu prowadzonej działalności oraz konieczność ich poniesienia dla osiągnięcia zamierzonego przychodu. Wydatek "insolvency cost", zdaniem strony, wymogi te spełnia, ograniczając straty wywołane ewentualnym przestojem produkcji i ryzyko kar wobec odbiorców.
W dalszej części interpretacji strona uzasadniła swój pogląd potwierdzający zaliczenie ww. wydatków do działalności strefowej.
W zaskarżonej interpretacji organ podatkowy stanowisko spółki w zakresie pytania pierwszego uznał za nieprawidłowe, w konsekwencji jako bezprzedmiotowe ocenił odpowiadanie na pytanie drugie.
Uzasadniając przyjęty pogląd wskazał na art. 15 i art. 16 u.p.d.o.p. Przywołując ich treść wyjaśnił, że zaliczenie wydatku do kosztów uzyskania przychodów warunkuje wykazanie jego bezpośredniego lub pośredniego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą podatnika i wpływ na wielkość osiągniętego przychodu, zabezpieczenie lub zachowanie jego źródła. Przy czym wydatek ten musi być racjonalnie i gospodarczo uzasadniony oraz powiązany związkiem przyczynowo-skutkowym (o charakterze pośrednim lub bezpośrednim) z przychodem. W dalszych wywodach opisał pośredni i bezpośredni wpływ wydatków na osiągnięcie, zachowanie, zabezpieczenie przychodów, zaznaczając, że kategoria ta nie zawsze musi wystąpić. Organ podatkowy wskazał jednocześnie, że wydatek zaliczany do kosztów uzyskania przychodów musi być poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku pochodzić z jego zasobów majątkowych; być definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona; pozostawać w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą; w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów; właściwie udokumentowany; nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 u.p.do.p.
Ocena kosztowego charakteru wydatku winna obywać się indywidualnie, wykazanie ww. cech obciąża ostatecznie podatnika i nie może budzić wątpliwości.
W dalszej kolejności organ podatkowy dokonał wykładni językowej pojęć "celu", "zachowania" i "zabezpieczenia" przychodu (za Słownikiem Języka Polskiego PWN), wywodząc, że koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów winny być rozumiane jako poniesione w trakcie dążenia do uzyskania przychodów. Zakładany cel musi być widoczny i realny w momencie ponoszenia wydatku. Koszty zachowania źródła winny zapewnić jego ciągłość w nienaruszonym stanie oraz jego istnienie. Koszty zabezpieczenia to wydatki poniesione na ochronę istniejącego źródła przychodów, w taki sposób, aby to źródło funkcjonowało w bezpieczny sposób. Organ podatkowy podkreślał przy tym, że badanie związku między wydatkami a przychodem musi odbywać się według zasad racjonalnego rozumowania, przy zindywidualizowaniu każdego przypadku.
Odnosząc te uwagi na grunt rozpoznawanego wniosku organ podatkowy stwierdził, że wydatki "insolvency cost" muszą spełniać opisane wyżej wymogi, a zatem dotyczyć przychodu danego podmiotu, nie zaś przychodu jakiegokolwiek innego podmiotu. Z opisu sprawy jednoznacznie wynika, że rozpatrywane wydatki stanowią cenę partycypacji w kosztach wspierania działalności innego podmiotu, dostawcy spółki. Oba podmioty są odrębnymi podatnikami, zaś stopień ich powiązania lub współzależności ekonomicznej nie może być wyznacznikiem i decydującym motywem uznania danych wydatków za koszty uzyskania przychodów. Powołał się przy tym organ podatkowy na przepis art. 7 ust. 2 u.p.d.o.p. definiujący pojęcie dochodu podatkowego (straty), wywodząc, że wpływ na jego wysokość mają tylko wymienione w ustawie przychody i koszty, zasady przypisywania ich do danego roku podatkowego oraz zwolnienia i ulgi podatkowe. Taka, a nie inna konstrukcja tego przepisu powoduje, że kluczowe znaczenie dla ustalenia zasad opodatkowania podatkiem dochodowym mają: po pierwsze - przychód, a po drugie - koszty jego uzyskania, związane z tym przychodem.
W związku z tym za nieuzasadnione organ podatkowy uznał, aby koszty "insolvency cost", stanowiące cenę partycypacji w kosztach wspierania działalności dostawcy, kształtowały wysokość dochodu strony, gdyż koszty uzyskania przychodów związane są zawsze z konkretnym źródłem przychodu i nie mogą pomniejszać przychodu z innego źródła, tym bardziej ze źródła będącego źródłem przychodu innego podatnika. Przy czym za nieuzasadnione, z rozważanego punktu widzenia, uznał powoływanie się na sytuację gospodarczą dostawcy, gdyż chęć minimalizowania strat nie może być utożsamiana z zabezpieczeniem źródła przychodów. Organ podatkowy zaznaczył, że art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. nie przewiduje zaliczania w ciężar kosztów podatkowych wydatków ponoszonych w celu uniknięcia strat. Dostrzegając wspólny interes podmiotów uczestniczących w opisanym stanie faktycznym organ podatkowy podkreślał ich odrębność podatkową, która wyklucza dowolne "przenoszenie" kosztów między nimi. Strona nie jest zatem uprawniona do zaliczenia w ciężar kosztów własnej działalności wydatku przeznaczonego w rzeczywistości na pokrycie kosztów jej dostawcy, jako nie pozostającego w związku przyczynowym z jej przychodem. Nie jest bowiem możliwe, aby przychód wystąpił u jednego podatnika, a koszty uzyskania tego przychodu były rozliczane z przychodami innego podmiotu będącego innym podatnikiem. Samo zainteresowanie produkcją innego podmiotu (dostawcy) nie może być podstawą zaliczenia przez spółkę w koszty uzyskania przychodów wydatków na wsparcie działalności dostawcy, z którym jest związana gospodarczo.
Wobec wykluczenia kosztowego charakteru opisanych przez stronę wydatków, za bezprzedmiotowe uznał organ podatkowy odpowiedź na pytanie dotyczące ich kwalifikacji do wyniku strefowego.
Po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa organ podatkowy podtrzymał pogląd zawarty w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
W skardze strona podniosła zarzut naruszenia przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., poprzez uznanie, że poniesienie wydatku z tytułu "insolvency cost" nie może stanowić kosztów uzyskania przychodów oraz przepisów prawa procesowego: art. 14h w związku z art. 120 i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), dalej O.p., poprzez naruszenie zasad legalności, praworządności i zaufania do organów podatkowych. Wnioskowała o uchylenie zaskarżonej interpretacji.
W uzasadnieniu powieliła argumentację przedstawioną we wniosku o wydanie zaskarżonej interpretacji. Dodatkowo wywodziła, że celem spornych wydatków było zabezpieczenie źródła przychodu, poprzez umożliwienie stronie dalszej produkcji. Wydatek został skalkulowany proporcjonalnie do wielkości zakupów strony, w odniesieniu do zakupów całej Grupy. Ponadto poniósł go inny podmiot, zaś fakt późniejszego jego przeniesienia na stronę pozostaje bez wpływu na obowiązek poniesienia opłaty na rzecz dostawcy. Zanegowała także dopuszczalność wkraczania przez organ podatkowy w decyzje biznesowe podejmowane przez podmioty zagraniczne.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej jako p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Natomiast według art. 146 § 1 tej ustawy sąd uwzględniając skargę uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Tak więc tylko stwierdzenie, że zaskarżona interpretacja dotknięta jest wadą niezgodności z prawem skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
Dokonując kontroli legalności wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów interpretacji indywidualnej na tle przedstawionego przez skarżącą stanu faktycznego oraz stanu prawnego obowiązującego w dniu jej wydania, Sąd uznał, że interpretacja ta nie narusza przepisów prawa materialnego jak i procesowego, co nakazywało oddalenie skargi.
Istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości działania organu podatkowego w zakresie wykluczenia kosztowego charakteru wydatków ponoszonych przez skarżącą tytułem opłat określanych jako "insolvency cost". W opinii organu podatkowego wydatek ten nie może być kwalifikowany do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., gdyż nie spełnia cech wynikających z tej normy. W szczególności, pomiędzy wydatkiem ponoszonym przez stronę a przychodem, który miałaby ona uzyskać w związku z tym wydatkiem nie występuje związek przyczynowo – skutkowy, o którym mowa w ww. przepisie. Wydatek ponoszony jest bowiem na rzecz innego podmiotu, stanowiąc partycypację w jego kosztach działalności. Ponadto organ podatkowy wyjaśnił, że nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodu wydatki mające na celu zminimalizowanie strat.
Poglądu tego nie podziela skarżąca, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wywodziła, że wydatki mające na celu minimalizowanie strat podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą mogą być kwalifikowane jako koszt uzyskania przychodu. Taki właśnie charakter ma wydatek opisany we wniosku, przy czym służy on zabezpieczeniu źródła przychodu, bez jego poniesienia dostawca skarżącej wstrzyma dostawę, co przełoży się na przestój produkcji i brak przychodów u skarżącej oraz ewentualną odpowiedzialność z tytułu kar za nieterminowe realizowanie kontraktu.
Oceniając przedstawioną argumentację, w kontekście niespornego między stronami stanu faktycznego oraz stanu prawnego sprawy istniejącego w chwili wydania zaskarżonej interpretacji, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, stwierdza, że stanowisko organu podatkowego zawarte w zaskarżonej interpretacji jest prawidłowe.
Przede wszystkim wskazać trzeba, że zasadnie przywołał organ podatkowy treść przepisów art. 7 ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.p., które stanowią, że przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty; w wypadkach, o których mowa w art. 21 i 22, przedmiotem opodatkowania jest przychód.(ust. 1). Dochodem jest, z zastrzeżeniem art. 10 i 11, nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym; jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą.(ust. 2).
Przepisy te wskazują jakie kategorie należności składają się na rozliczenie podatkowe podatnika podatku dochodowego od osób prawnych. Jedną z nich jest koszt uzyskania przychodu. Regulację w tym zakresie zawiera przepis art. 15 ust. 1 ww. ustawy. Stanowi on, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.
Zasadnie organ podatkowy wywodzi z treści tej regulacji, że kosztem uzyskania przychodów mogą być wydatki, które zostały poniesione przez podatnika, pochodzące zatem w ostatecznym rozrachunku z jego zasobów majątkowych. Muszą mieć charakter (rzeczywisty), a więc bezzwrotny. Istotny jest także – i ten aspekt ma charakter pierwszoplanowy – związek wydatków z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą oraz fakt, że został poniesiony w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Związek ten jak słusznie przyjmuje organ podatkowy może mieć charakter pośredni lub bezpośredni, istotne jest aby podatnik ponosząc wydatek, w sposób racjonalny zakładał wystąpienie przychodu. Oczywistym jest, że rezultat taki nie zawsze musi wystąpić, ważne jest właśnie to racjonalne założenie jego wystąpienia. Wreszcie, wydatek winien być należycie udokumentowany i nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.
Przywołane regulacje nakazują także przyjęcie, że kosztowy charakter wydatku winien być odnoszony czy też badany w zakresie działań podejmowanych przez danego podatnika. Inaczej rzecz ujmując, ponoszone wydatki muszą dotyczyć działalności danego podmiotu gospodarczego, są bowiem odnoszone do przychodu osiąganego przez ten podmiot. Słusznie podkreślił to organ podatkowy w treści zaskarżonej interpretacji, stwierdzając, że oczywistym jest fakt, że powiązanie kosztu z przychodem oznacza jednocześnie, iż koszty muszą ściśle dotyczyć przychodu danego podmiotu, nie zaś przychodu jakiegokolwiek innego podmiotu. Przepisy podatkowe nie przewidują możliwości odnoszenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów ponoszenia wydatków pokrywających koszty innego podmiotu gospodarczego, a za takowe należy uznać rozpatrywaną opłatę. "Nie jest bowiem możliwe, aby przychód wystąpił u jednego podatnika, a koszty uzyskania przychodu były rozliczane z przychodem innego podmiotu, będącego innym podatnikiem" - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2003 r. sygn. akt III SA 1798/01.
Odnosząc te wywody do przedstawionego, a niespornego między stronami stanu faktycznego, stwierdzić trzeba, że prawidłowo organ podatkowy zanegował możliwość zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych tytułem opłaty określanej przez stronę jako "insolvency cost". Skarżąca opisując relacje gospodarcze na tle, których powzięła zgłoszone we wniosku wątpliwości interpretacyjne, wskazała, że sporne wydatki miały na celu "wsparcie dostawcy, celem utrzymania produkcji komponentów, do chwili wszczęcia postępowania upadłościowego wobec spółki B. Dalej sama wskazuje, że przez spółkę zarządzającą zostały wynegocjowane warunki umowy między spółkami Grupy a dostawcą, dotyczące dalszych zakupów komponentów od dostawcy. "Dzięki tej umowie uzyskano możliwość kontynuowania działalności za cenę partycypacji w kosztach wspierania działalności dostawcy". Koszty te jak wskazywała skarżąca miały zapewnić dostawcy środki finansowe niezbędne do kontynuowania przez niego dalszej działalności. Na opłatę tą, tzw. "insolvency cost", składała się kwota umowna (na umożliwienie dalszej działalności dostawcy) oraz koszty operacyjne (np. opakowań, logistyki czy siły roboczej oraz wszystkie pozostałe niezbędne do funkcjonowania przez określony czas dostawcy).
Przedstawione przez stronę fakty dowodzą, że wraz z innymi podmiotami poniosła ona wydatki, które miały na celu finasowanie działalności innego podatnika w zamian za dalsze prowadzenie przez niego działalności. W wyniku tej działalności dostawca wyprodukuje niezbędne dla strony i innych spółek Grupy podzespoły, które zostaną przez stronę następnie zakupione. Te z kolei elementy są niezbędne w produkcji strony, która generuje potencjalne i racjonalnie zakładane przychody. W opinii Sądu słusznie przyjął organ podatkowy, że związek przyczynowy, o którym mowa w przepisie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. powstanie jedynie w relacji wydatków na zakup towarów (podzespołów) od dostawcy, a przychodem osiągniętym z wyprodukowanych na rzecz koncernów samochodowych akcesoriów, stanowiących systemy bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Nie można natomiast dopatrywać się jego istnienia w relacji wydatków poniesionych tytułem opłaty "insolvency cost", a ww. przychodem osiągniętym z wyprodukowanych na rzecz koncernów samochodowych akcesoriów. Jak bowiem dowodzą opisane fakty ww. opłata została poniesiona de facto na rzecz innego podatnika i wpływa na jego wynik działalności gospodarczej.
Przy czym, zdaniem Sądu, bez znaczenia pozostają przesłanki jakimi kierowała się skarżąca ponosząc opisane wydatki na rzecz swojego dostawcy. Jak słusznie wywodzi organ podatkowy w treści zaskarżonej interpretacji, przy takim pojmowaniu związku przyczynowego mającego łączyć wydatek z przychodem można by dojść do nieuprawnionego wniosku, że skoro podatnik jest zainteresowany istnieniem i działalnością gospodarczą innego podmiotu oraz jego produkcją gwarantującą odpowiedni poziom dostarczanych materiałów wykorzystywanych w procesie produkcji, to może ponosić wszelkie koszty jego działalności i kwalifikować je do kosztów uzyskania przychodów swojej działalności. Taki sposób interpretowania zdarzeń gospodarczych nie znajduje umocowania w żadnych przepisach prawa podatkowego, w szczególności zaś w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
Na marginesie tych rozważań wskazać także trzeba, że przekazując wsparcie finansowe dostawcy strona w istocie dokonuje wpłaty w zamian za promesę dalszych dostaw, które rozlicza zgodnie z zawartym kontraktem. Przekazane środki są zatem świadczeniem, za które strona nie uzyskuje żadnych innych ekwiwalentów poza wskazaną promesą dalszej działalności dostawcy. Prowadzi to do wniosku, że przekazane kwoty mogłyby być potraktowane jako darowizna, ten zaś rodzaj wydatków nie stanowi zaś kosztu uzyskania przychodu darczyńcy.
Warto podkreślić, że podobnie jak organ podatkowy, Sąd nie ocenia racjonalności działań takich jak zaistniałe w rozpoznawanej sprawie, jednakże ich kwalifikacja podatkowa musi być dokonywana wg reguł przyjętych w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych.
Reasumując należy stwierdzić, że przyjęte w zaskarżonej interpretacji stanowisko, iż koszty wsparcia finansowego dostawcy, tj. opłata "insolvency cost" nie stanowi kosztu uzyskania przychodu skarżącej jest prawidłowe. Wydatki te dotyczą bowiem działalności gospodarczej prowadzonej przez dostawcę.
Odnosząc się do powoływanych przez stronę orzeczeń sądów administracyjnych stwierdzić trzeba, czego nie neguje sama strona, że dotyczą one zupełnie innej kategorii wydatków, kar umownych. Okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy nie pozwalają na proste odnoszenie zawartych w ww. orzeczeniach tez na grunt rozpoznawanej sprawy, istotnie różniącej się - tytułem ponoszonych opłat – od tych rozważanych w powołanych wyrokach sądów administracyjnych.
Przyjmując poprawność wykładni przepisów prawa dokonanej przez organ podatkowy w treści zaskarżonej interpretacji, nie budzi zastrzeżeń także stanowisko wyrażone w odniesieniu do drugiego z pytań strony zawartych we wniosku. Skoro dane wydatki nie stanowią kosztu uzyskania przychodu bezprzedmiotowe jest rozważanie o ich zakwalifikowaniu do wyniku strefowego.
Wobec przedstawionych wywodów Sąd nie podziela podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego. Skarżąca upatruje ich bowiem w błędnej wykładni zastosowanych przez organ podatkowy przepisów prawa materialnego.
Uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów tak prawa procesowego jak i materialnego Sąd, działając na podstawie art. 151 w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a., skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło