I SA/Ke 477/14

WyrokWSA w Kielcach2014-10-09

Skład orzekający: Mirosław Surma, Artur Adamiec, Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynsze z najmu lokali zarządzanych przez zarządcę sądowego, przypadające współwłaścicielowi nieruchomości, stanowią obrót tego współwłaściciela jako podatnika VAT, czy też obrót zarządcy sądowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że czynsze z najmu lokali zarządzanych przez zarządcę sądowego, przypadające współwłaścicielowi nieruchomości, stanowią obrót tego współwłaściciela, a nie zarządcy sądowego. Zarządca sądowy działa w imieniu własnym, ale na rzecz właścicieli, a jego wynagrodzenie stanowi jedynie ekwiwalent za czynności zarządu. Beneficjentami umów najmu są współwłaściciele, którzy powinni rozliczać VAT od uzyskanych z tego tytułu przychodów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług. Wnioskodawca, będący współwłaścicielem nieruchomości i czynnym podatnikiem VAT, uzyskiwał przychody z najmu lokali do swojego wyłącznego użytkowania. Pozostałą część nieruchomości zarządzał zarządca sądowy. Wnioskodawca pytał, czy czynsze z najmu lokali zarządzanych przez zarządcę sądowego, przypadające mu stosownie do jego udziałów, stanowią jego obrót podlegający opodatkowaniu VAT. Minister Finansów uznał, że obrotem jest zarządca sądowy, podczas gdy wnioskodawca twierdził, że obrotem jest on sam.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, stwierdził, że nie może być ona wykonana, i zasądził od Ministra Finansów na rzecz R. K. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi R. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...][...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. określa, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz R. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. Akt organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania 1.1. W indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z [...] nr [...] Minister Finansów stwierdził, że stanowisko R. K. przedstawione we wniosku z 17 stycznia 2014 r., o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania czynszów z najmu lokali zarządzanych przez zarządcę sądowego za obrót wnioskodawcy, będącego współwłaścicielem zarządzanej nieruchomości, jest nieprawidłowe. 1.2. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że przedmiotowa nieruchomość jest współwłasnością kilku osób fizycznych (współwłasność ułamkowa), jeden z współwłaścicieli został ustanowiony przez Sąd Rejonowy w Kielcach zarządcą sądowym tej nieruchomości. Spod zarządu zarządcy sądowego wyłączone są lokale, które współwłaściciele mają do wyłącznego użytkowania. Dochody z najmu lokali użytkowych i mieszkalnych podlegających zarządowi sądowemu oraz koszty utrzymania budynku, zarządca rozlicza ze współwłaścicielami raz na rok, sporządzając dla sądu sprawozdanie. Zarządca wystawia faktury VAT dla najemców lokali użytkowych oraz reguluje zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości i VAT. Podatkowa księga przychodów i rozchodów jak i rejestry i ewidencje obiektu prowadzone są przez zarządcę sądowego. Zarządca ujawnia przed organem podatkowym w swoich rozliczeniach rocznych przychody uzyskane z całej zarządzanej przez niego nieruchomości (tj. też z części nienależących do niego), jak i koszty uzyskania tych przychodów jako swoje źródło przychodu. Wnioskodawca, będąc czynnym podatnikiem VAT, uzyskuje przychody z najmu lokali w przedmiotowej nieruchomości, które posiada do swojego wyłącznego użytkowania. Wynajem lokali prowadzi w formie pozarolniczej działalności gospodarczej i tak uzyskane dochody rozlicza na zasadach ogólnych. Przy sporządzaniu kwartalnego rozliczenia VAT, jak i rozliczenia rocznego, pomija uzyskane przychody i koszty uzyskania tych przychodów z pozostałej części nieruchomości zarządzanej przez zarządcę sądowego, pomimo że posiada w niej udziały. Opisany we wniosku stan faktyczny dotyczy następujących okresów podatkowych: 2009 r., 2010 r., 2011 r., 2012 r. i 2013 r. Około połowy powierzchni zabudowanej nieruchomości jest przydzielona do wyłącznego użytkowania poszczególnym współwłaścicielom, resztą powierzchni zarządza zarządca sądowy. Z tej powierzchni zarządca ma rozliczać uzyskane pożytki pomiędzy współwłaścicielami zgodnie z ich udziałami w tej nieruchomości. Wnioskodawca ma z jednej strony dochody z najmu z przypadających mu lokali do wyłącznego użytkowania w przedmiotowej nieruchomości (tak samo jak i inni współwłaściciele), jak i pożytki z najmu lokali zarządzanych przez zarządcę sądowego w wysokości udziałów wnioskodawcy w nieruchomości. Przedmiotem wniosku są dochody z najmu lokali zarządzanych przez zarządcę sądowego przypadające wnioskodawcy w wysokości jego udziałów w nieruchomości. Lokale przypadające poszczególnym współwłaścicielom do ich wyłącznego użytkowania, w tym wnioskodawcy, są wyłączone spod zarządu zarządcy sądowego. Wnioskodawca występuje jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą w zakresie najmu lokali będących przedmiotem wniosku. 1.3. W związku z przedstawionym stanem faktycznym zadano pytanie czy czynsze z najmu lokali zarządzanych przez zarządcę sądowego są obrotem wnioskodawcy i wskutek tego na nim, jako czynnym podatniku VAT, spoczywa obowiązek rozliczenia podatku od towarów i usług z tych czynszów, stosownie do swoich udziałów w przedmiotowej nieruchomości. 1.4. Zdaniem wnioskodawcy, na skutek ustanowienia zarządu sądowego, wnioskodawca nie traci prawa własności swojego majątku i prawa do pobierania z niego pożytku. Zarządca sądowy nie ma uprawnień do zatrzymywania uzyskanych pożytków z zarządzanej nieruchomości dla siebie, pobiera on należności z najmu na rachunek współwłaścicieli zarządzanej nieruchomości, to oni świadczą usługi najmu. Obrót zarządcy sądowego stanowi jedynie jego wynagrodzenie za sprawowany zarząd, a nie należności z umów najmu. Sytuacja zarządcy nie odbiega od sytuacji syndyka, którego obrotem jest wynagrodzenie przyznane mu przez sąd. Na potwierdzenie swojego stanowiska wnioskodawca powołał orzeczenia sądów administracyjnych. Wnioskodawca wskazał na definicję podatnika z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT i ciążący na nim obowiązek składania deklaracji podatkowych VAT (art. 99 ust. 1 ww. ustawy). Zdaniem wnioskodawcy to należności z najmu lokali, których zarząd prowadzi osoba ustanowiona przez sąd są obrotem wnioskodawcy i on powinien rozliczać VAT stosownie do swoich udziałów w danej nieruchomości. 1.5. Uznając stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe Minister Finansów powołał przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U.2011.177.1054, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o VAT", określające przedmiot opodatkowania, definicję dostawy towarów, świadczenia usług, podatnika oraz działalności gospodarczej. Podniósł, że w kontekście art. 15 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o VAT, status danego podmiotu, jako podatnika VAT determinowany jest cechami samodzielności prowadzonej działalności, odpowiedzialności za jej efekty oraz odpłatności. Wszystkie te cechy dostrzec można w czynnościach wykonywanych przez sądowego zarządcę nieruchomości. W niniejszej sprawie istotnym jest ustalenie czy wnioskodawca jest podatnikiem VAT z tytułu obrotów uzyskiwanych przez zarządcę sądowego z tytułu najmu lokali objętych zarządem, przypadających wnioskodawcy, czy podatnikiem z ww. tytułu jest zarządca sądowy. 1.6. Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 Kodeksu cywilnego (K.c.). Podstawę prawną działalności sądowego zarządcy nieruchomości stanowi przepis art. 203 K.c. oraz przepisy art. 933-941 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.), które Minister Finansów powołał. Zarządca jest uprawniony i zobowiązany do dokonywania czynności zwykłego zarządu, co tym samym oznacza wyłączenie właściciela od możliwości dokonywania takich czynności. Z powyższych regulacji wynika zatem, że zarządca działa wobec osób trzecich we własnym imieniu, w związku z czym to on jest stroną umów mających za przedmiot zarządzaną nieruchomość. W pewnych przypadkach działalność ta doznaje ograniczeń, albowiem możliwość jej prowadzenia uzależniona jest od zgody współwłaścicieli nieruchomości bądź sądu. Ograniczenie to wiąże się jednak z pojęciem czynności wykraczających poza zwykły zarząd, których kwalifikacja na gruncie konkretnego przypadku ma zawsze charakter oceny. Poza tym, gdy do udzielenia stosownej zgody już dojdzie, to także w tym przypadku "na zewnątrz", tj. wobec osób trzecich, działać będzie ustanowiony zarządca występujący pod własnym imieniem, tak jak ma to miejsce w sytuacji czynności nie wykraczających poza zwykły zarząd. Ustanowiony w tym trybie zarządca jest uprawniony i zobowiązany do dokonywania czynności zwykłego zarządu, w tym do pobierania, zamiast współwłaścicieli, wszelkich pożytków z nieruchomości, spieniężania ich w granicach zwykłego zarządu oraz do prowadzenia spraw, które przy wykonywaniu zarządu okażą się potrzebne. Zarządca nie jest przedstawicielem współwłaścicieli, lecz działa w imieniu własnym na podstawie umocowania sądowego. Względem właściciela czy współwłaścicieli jest odpowiedzialny za należyte wypełnianie swoich obowiązków. Za wykonywane czynności zarządca sądowy otrzymuje wynagrodzenie, które określa i przyznaje sąd. Wobec tego organ uznał, że sądowy zarządca nieruchomości wykonuje swe czynności samodzielnie, odpłatnie, a przy tym ponosi za nie odpowiedzialność zarówno wobec osób trzecich, jak i właścicieli zarządzanej nieruchomości oraz ustanawiającego go sądu. 1.7. Zdaniem Ministra Finansów czynności wykonywane przez sądowego zarządcę nieruchomości, w świetle art. 15 ust. 1 w związku z ust. 2 i 3 ustawy o VAT wypełniają przesłanki przemawiające za uznaniem go za podatnika VAT. Konsekwencją posiadania statusu podatnika VAT są wskazane w przepisach dotyczących tego podatku zarówno obowiązki, jak i uprawnienia (m.in. obowiązek dokonywania rozliczeń w zakresie VAT wg zasad właściwych dla tego typu działalności). Umowa najmu jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony określone przepisami obowiązki. Jest umową dwustronnie obowiązującą i wzajemną; odpowiednikiem świadczenia wynajmującego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania, jest świadczenie najemcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu. Każda czynność wykonywana przez podatnika, której efektem jest świadczenie na rzecz drugiego podmiotu, jest w podatku od towarów i usług traktowana jako świadczenie usługi. Tym samym usługi najmu lokali nieruchomości, w odniesieniu do której ustanowiony został zarządca sądowy nieruchomości, wykonywane przez sądowego zarządcę podlegają opodatkowaniu VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Minister Finansów wskazał, że zarządca sądowy jest podatnikiem VAT z tytułu wykonywanych przez niego czynności w związku z zarządem nieruchomością, w tym z tytułu należności z najmu, zarówno w sytuacji, gdy właściciele (współwłaściciele) nie są znani (np. przed zakończeniem postępowania spadkowego), jak i w sytuacji, gdy właściciele (współwłaściciele) zarządzanej nieruchomości są znani. Bez znaczenia dla uznania zarządcy sądowego za podatnika VAT w zakresie należności z tytułu czynszu jest również kwestia, czy znani właściciele zarządzanej przez zarządcę na zlecenie sądu części nieruchomości są podatnikami VAT czy część z nich jest tymi podatnikami, czy też żaden nie jest podatnikiem VAT. Niezależnie bowiem od tego czy właściciele (współwłaściciele) są znani, czy nie oraz niezależnie od tego, czy znani właściciele są podatnikami VAT, czy nie są, podatnikiem VAT w zakresie należności z tytułu czynszu, jaki zarządca pobiera od najemców lokali jest zarządca sądowy. To on wystawia faktury z tytułu najmu lokali i on rozlicza obrót uzyskany z tego tytułu. Organ powołał art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, określający podstawę opodatkowania w VAT oraz definicję obrotu. W związku z powyższym Minister Finansów stwierdził brak podstaw, by czynsze z najmu lokali będących w zarządzie sądowym odpowiadające udziałom wnioskodawcy stanowiły obrót zainteresowanego, będącego podatnikiem VAT. Jak wskazano wyżej, opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i świadczenie usług. Obrotem, będącym podstawą opodatkowania, jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Z wniosku wynika, że usługi w zakresie najmu lokali podlegających zarządowi sądowemu, świadczy zarządca sądowy, będący odrębnym od wnioskodawcy podatnikiem VAT. To on dokonuje świadczenia ww. usług, co potwierdzają wystawiane przez niego faktury VAT. Tym samym czynsze z najmu lokali zarządzanych przez zarządcę sądowego nie są obrotem wnioskodawcy i nie ma on obowiązku rozliczenia podatku od towarów i usług z tych czynszów, stosownie do swoich udziałów w przedmiotowej nieruchomości. 1.8. Wnioskodawca wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, podtrzymując dotychczasową argumentację. W odpowiedzi Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji prawa podatkowego. 2. Skarga do Sądu 2.1. Na powyższą interpretację Ministra Finansów R. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie art. 15 i art. 29 ust. 1 ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2013 r.) w zw. z art. 2 ust. 1 lit. c i art. 9, art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE. 2.2. Skarżący wskazał, że zarządca sądowy działa wprawdzie na zlecenie sądu, jednak czyni to na rzecz właścicieli nieruchomości. Także właściciele są beneficjentami zawartych umów, jak i innych dochodów uzyskanych z zarządzanej nieruchomości. Zarządca sądowy otrzymuje wynagrodzenie za wykonywane czynności, które określane jest przez sąd sprawujący nadzór nad zarządcą. Odbiorcami usług zarządcy są więc właściciele nieruchomości, co do której zarząd został ustanowiony sądownie. W sytuacji, gdy zarządca działa w imieniu własnym, ale na rzecz właścicieli nieruchomości, to wbrew temu, co przyjął organ, czynności wykonywane przez zarządcę nie można odrywać od czynności samego zarządu, najem lokali w nieruchomości dokonywany jest w ramach czynności zarządu. Takie oderwanie czynności wykonywanych w ramach zawartych umów najmu jest nie do pogodzenia nie tylko z samym charakterem czynności wykonywanych przez zarządcę wyznaczonego przez sąd, ale przede wszystkim z definicją obrotu zawartą zarówno w przepisach krajowych jak i wspólnotowych. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wskazuje się, że niedopuszczalna jest sytuacja, gdy podstawa opodatkowania byłaby wyższa od kwoty, którą podatnik faktycznie otrzymuje (wyrok C 427/98). Zasadą jest, że podstawa opodatkowania nie może przewyższać kwoty wynagrodzenia należnego z tytułu dostawy. Wynagrodzenie stanowi obrót zarządcy sądowego, a nie należności z umów najmu, z których zobowiązany jest się wyliczyć wobec właścicieli nieruchomości. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący powołał orzeczenia sądów administracyjnych. W związku z powyższym skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem organu, że jeżeli zarządca sądowy zawiera umowy najmu w zarządzanej przez niego nieruchomości, to przychody z tego tytułu są jego obrotem i on jest podatnikiem VAT. Obrót z zawartych umów najmu jest obrotem skarżącego, stosownie do udziałów w zarządzanej nieruchomości i na nim ciąży obowiązek rozliczania VAT. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: 3.1. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), powoływanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, że organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych tylko okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej). Sąd wskazuje także, że orzeczenie w sprawie zostało oparte wyłącznie na zaprezentowanym w sprawie stanie faktycznym. 3.2. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona interpretacja narusza prawo. Spór w sprawie dotyczy podmiotu zobowiązanego do rozliczenia podatku od towarów i usług od obrotu uzyskanego z tytułu czynszów za najem lokali zarządzanych przez zarządcę sądowego. Zdaniem Ministra Finansów podmiotem tym jest sądowy zarządca nieruchomości, ponieważ czynsze z najmu lokali zarządzanych przez zarządcę sądowego są obrotem zarządcy. Według skarżącego obrót zarządcy sądowego stanowi jedynie jego wynagrodzenie za sprawowany zarząd. Należności z najmu lokali, których zarząd prowadzi osoba ustanowiona przez sąd są natomiast obrotem skarżącego. W konsekwencji to skarżący powinien rozliczać VAT stosownie do swoich udziałów w nieruchomości. Sąd stwierdził, że prawidłowe jest stanowisko skarżącego. 3.3. Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2013 r., podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi obrót. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Rozstrzygając sporną w niniejszej sprawie kwestię należało określić czyje świadczenie (kwotę należną), w świetle powołanej wyżej definicji obrotu, stanowią przedmiotowe należności z tytułu najmu. W tym zakresie istotne jest omówienie instytucji zarządcy sądowego nieruchomości. Sytuacja prawna wyznaczonego przez sąd zarządcy normowana jest przede wszystkim przepisami procesowego prawa cywilnego. Zgodnie z art. 615 K.p.c. do wyznaczenia zarządcy i sprawowania zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości. Odesłanie to dotyczy zatem unormowań zawartych w art. 935 – 941 K.p.c., szczegółowo określających pozycję prawną zarządcy. Z regulacji tej wynika w szczególności, że zarządca zajętej nieruchomości obowiązany jest wykonywać czynności potrzebne do prowadzenia prawidłowej gospodarki i ma on prawo pobierać zamiast dłużnika wszelkie pożytki z nieruchomości, spieniężać je w granicach zwykłego zarządu oraz prowadzić sprawy, które przy wykonywaniu takiego zarządu okażą się potrzebne (art. 935 § 1 K.p.c.). Istotne jest, że wymienione czynności wykonywane są na rzecz współwłaścicieli, czego nie zmienia fakt, że zarządca sądowy podejmuje je w imieniu własnym. To właściciele są bowiem beneficjentami tych czynności, na co wskazuje chociażby reguła wyrażona w art. 207 K.c., z której wynika, że pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów i w takim samym stosunku ponoszą oni wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Pogląd ten potwierdza także treść innych przepisów, wśród których wymienić można chociażby art. 935 § 3 K.p.c. Stanowi on mianowicie, że czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu zarządca może wykonywać tylko za zgodą stron, a w jej braku - za zezwoleniem sądu, który przed wydaniem postanowienia wysłucha wierzyciela, dłużnika i zarządcę, chyba że zwłoka groziłaby szkodą. Brzmienie tego przepisu wyraźnie wskazuje zatem, że to współwłaściciele, a w razie braku ich zgody sąd, mają decydujący głos w sprawie sposobu korzystania z nieruchomości. Konsekwencją powyższych rozważań jest wniosek, że współwłaściciele nieruchomości są usługobiorcami, a przedmiotem usługi są czynności zarządu. Jedną z tych czynności jest bezspornie zawieranie na rzecz współwłaścicieli umów najmu lokali i podejmowanie działań niezbędnych do wykonania tych umów. Z kolei ekwiwalentem usługi "zarządu" jest wynagrodzenie. Zgodnie z art. 939 § 1 K.p.c. zarządca może żądać wynagrodzenia oraz zwrotu wydatków, które w związku z zarządem poniósł z własnych funduszów, a wysokość tego wynagrodzenia określa sąd odpowiednio do nakładu pracy i dochodowości nieruchomości. W świetle tego przepisu nie powinno zatem budzić wątpliwości, że w sposób taksatywny określa on przesłanki, jakie powinny być brane pod uwagę przy określaniu wysokości wynagrodzenia odsyłając w tym zakresie jedynie do "nakładu pracy" oraz "dochodowości nieruchomości". Podkreślenia wymaga zarazem, że ani art. 939 § 1 K.p.c., ani żaden inny przepis regulujący sprawowanie zarządu nie wskazuje jakichkolwiek innych przesłanek, które miałyby być brane pod uwagę w tym zakresie. Analiza ich charakteru wskazuje przy tym, że świadczenie należne zarządcy jest wyłącznie ekwiwalentem nakładów w związku z wykonywanymi przezeń czynności zarządu i nie może obejmować żadnych innych składników. Ciężar tego świadczenia ponoszą zaś współwłaściciele nieruchomości, o czym świadczy chociażby treść przywołanego już art. 207 K.c. W świetle powyższego uzasadnione jest twierdzenie, że wspomniane na wstępie świadczenie (kwota należna) w postaci należności z tytułu najmu nie stanowi w całości świadczenia zarządcy nieruchomości. Świadczenie, o którym mowa w art. 29 ust.1 ustawy o VAT, w przypadku zarządcy obejmuje jedynie wynagrodzenie za "usługę zarządu" oraz w stanie faktycznym niniejszej sprawy część przedmiotowych należności (stosownie do posiadanych udziałów), należnych mu jako współwłaścicielowi zarządzanej nieruchomości. Wymaga podkreślenia istota czynności dokonywanych przez zarządcę sądowego nieruchomości oraz to że przedmiot najmu nie należy w całości do niego, skoro musi rozliczyć się z umów zawieranych na rzecz pozostałych współwłaścicieli. Korzyść w postaci całości czynszu z najmu lokali zarządzanych przez zarządcę nie stanowi więc dla niego kwoty należnej w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT i tym samym nie powiększa obrotu zarządcy. Kwotą taką jest wyłącznie wynagrodzenie otrzymywane przez niego tytułem sprawowania zarządu oraz część przedmiotowych należności (stosownie do posiadanych udziałów we współwłasności zarządzanej nieruchomości) i tylko ta kwota może podlegać opodatkowaniu (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2012 r. sygn. akt I FSK 1538/11 oraz z 2 kwietnia 2012 r. sygn. akt I FSK 820/11; dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 3.4. Korzyści z najmu (czynsz) stanowią natomiast podstawę opodatkowania (obrót) współwłaścicieli zarządzanej nieruchomości, w tym skarżącego, który jak wynika ze stanu faktycznego jest czynnym podatnikiem VAT. W istocie bowiem to współwłaściciele nieruchomości są wynajmującymi. Statusu tego nie można natomiast przypisywać zarządcy tylko z tego powodu, że to on występuje w obrocie, reprezentując interesy właścicieli. Jest poza sporem, że beneficjentami umów najmu, mimo że umowy te zawierane są przez zarządcę, są wyłącznie współwłaściciele nieruchomości. W takim stanie rzeczy zatem obciążenie zarządcy nieruchomości obowiązkiem uiszczenia podatku od towarów i usług od kwot wpłat dokonywanych przez najemców oznaczałoby oderwanie obowiązku podatkowego od czynności podlegających opodatkowaniu (por. ww. wyrok NSA z 28 czerwca 2012 r. sygn. akt I FSK 1538/11) 3.5. Podsumowując, Sąd stwierdził, że Minister Finansów, wydając zaskarżoną interpretację, dokonał wadliwej wykładni art. 15 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 ustawy o VAT uznając, że w świetle przedstawionego stanu faktycznego zarządca sądowy nieruchomości jest podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie należności, jakie pobiera na rachunek współwłaścicieli nieruchomości. Organ podatkowy winien zatem ponownie rozpoznać złożony przez skarżącego wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, uwzględniając zaprezentowaną powyżej wykładnię analizowanych przepisów. 3.6. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 146 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku. Stwierdzenie o niewykonalności zaskarżonej interpretacji w pkt 2 uzasadnia art. 152 tej ustawy. W zakresie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a., przyznając od Ministra Finansów na rzecz skarżącego kwotę 200 zł, w tym 200 zł tytułem zwrotu wpisu od skargi ustalonego zgodnie z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło