II OSK 2157/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-25

Skład orzekający: Maria Czapska- Górnikiewicz, Małgorzata Masternak - Kubiak, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak należytej reprezentacji uczestnika postępowania (spółdzielni) przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, wynikający z braku organu uprawnionego do jej reprezentowania w czasie trwania postępowania, skutkuje nieważnością postępowania sądowoadministracyjnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak należytej reprezentacji uczestnika postępowania (spółdzielni) przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, wynikający z braku organu uprawnionego do jej reprezentowania w czasie trwania postępowania, stanowi przesłankę nieważności postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 183 § 2 pkt 2 i pkt 5 P.p.s.a. W związku z tym, zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę instalacji służącej do podłączenia pieca na paliwo stałe typu "koza" oraz dodatkowego stalowego przewodu kominowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania dotyczące braku należytej reprezentacji spółdzielni, która była uczestnikiem postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność postępowania przed WSA z powodu braku organu reprezentującego spółdzielnię w czasie trwania postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. P. i W. P. solidarnie kwotę 1000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska- Górnikiewicz /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant: starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. P. i W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1630/14 w sprawie ze skargi M. P. i W. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. P. i W. P. solidarnie kwotę 1000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. P. i W. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ nadzoru budowlanego w dniu 13 stycznia 2012 r. przeprowadził czynności kontrolne w lokalu nr [...] znajdującym się na 5 kondygnacji w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. G. w Warszawie, w wyniku których ustalił, że w lokalu tym zamontowano piec na paliwo stałe typu "koza", podłączony pionowo do rury stalowej ø 150, ponad dachem (rura stalowa dwupłaszczowa o wysokości ok. 2 m ponad dach). W czasie oględzin okazano decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2003 r. zezwalającą na użytkowanie lokalu nr [...] powstałego z adaptacji części strychu na cele mieszkalne, zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę Burmistrza Gminy Warszawa Centrum z dnia [...] grudnia 2001 r. oraz opinię kominiarską z dnia 28 listopada 2002 r. dotyczącą kontroli przewodów kominowych w przedmiotowym lokalu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy nakazał M. P. i W. P. rozbiórkę kominka na paliwo stałe typu "koza" w ww. lokalu. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie administracyjne, zaś Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2491/12 uchylił obie ww. decyzje. Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji decyzją z dnia [...] września 2013 r. nakazał inwestorom rozbiórkę pieca na paliwo stałe typu "koza" wraz z podłączeniem pionowym do rury stalowej ø 150 wysuniętej ponad dach na wysokość ok. 2,00 m, ale rozstrzygnięcie to uchylił Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolejną decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm. – zwanej dalej Prawem budowlanym) w związku z § 132 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140) nakazał M. P. i W. P. rozbiórkę: 1. instalacji służącej do podłączenia pieca na paliwo stałe typu "koza" do rury stalowej ø 150 wysuniętej ponad dach na wysokość ok 2 m, 2. dodatkowego stalowego przewodu kominowego tj. rury stalowej ø 150 wysuniętej ponad dach na wysokości ok. 2 m. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – po rozpatrzeniu odwołania M. P. i W. P. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wskazał organ odwoławczy w toku postępowania ustalono, że dodatkowy stalowy przewód, tj. rura stalowa ø 150 wysunięta ponad dach na wysokość ok. 2,00 m nie została objęta decyzją Burmistrza Gminy Warszawa Centrum z dnia [...] grudnia 2001 r. Kominek typu "koza" jako element wyposażenia lokalu mieszkalnego nie mógł być też objęty decyzją o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] lipca 2003 r. Tym samym ww. rura stalowa oraz instalacja służąca do podłączenia pieca nie zostały przewidziane we wskazanych wyżej decyzjach, a więc przedmiotowe inwestycje zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i w obowiązujących przepisach. Zastosowanie zatem znalazł w sprawie tryb postępowania przewidziany w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję złożyła M. P. i W. P., wnosząc o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Skarżonym decyzjom zarzucono naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 3 ppkt b ewentualnie art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego oraz art. 107 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., § 132 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 6, art. 7, art. 16, art. 77 § 1 i art. 104 § 2 K.p.a. i art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem organy zrealizowały wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2491/12. Wskazując na swoje związanie tym wyrokiem, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że przesądzono w nim, że niniejsze postępowanie powinno zakończyć się decyzją merytoryczną i nie stoi temu na przeszkodzie decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie z dnia [...] lipca 2003 r. Obowiązkiem organu było ustalenie i ocena, czy piec na paliwo stałe typu "koza" podlega przepisom Prawa budowlanego i czy mogą mieć zastosowanie do niego przepisy rozporządzenia określającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazując na ustalenie organu, że przedmiotowe rozwiązanie nie spełnia wymogu § 132 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż znajduje się w lokalu usytuowanym na 5 kondygnacji, a pionowej rury stalowej nie można traktować jako instalacji na obiekcie w rozumieniu art. 29 Prawa budowlanego, organ I instancji wskazał, że roboty budowlane wykonane w sposób odbiegający od warunków określonych w przepisach winny być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem w tym przypadku poprzez rozbiórkę instalacji wewnętrznej i zewnętrznej. Organ dokonał zatem oceny, do której był zobowiązany w wyroku z dnia 14 lutego 2013 r., bowiem pominął sam kominek typu "koza" jako wolno stojące urządzenie grzewcze o charakterze przenośnym, a jedynie nakazał rozbiórkę instalacji grzewczej, która winna zapewniać sprawne i bezpieczne użytkowanie urządzenia grzewczego dla zapewnienia bezpieczeństwa ludzi. Tego rodzaju instalacja nie jest jednak zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Następnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że ww. instalacja wewnętrzna i zewnętrzna nie zostały przewidziane w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Burmistrza Gminy Warszawa Centrum z dnia [...] grudnia 2001 r. a więc jej wykonanie stanowiło samowolę budowlaną. Ze względu na swoje przeznaczenie podlegają one jednak regulacjom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawo budowlane winno się dokonać w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy prawa. Wskazując na § 132 pkt 2 ww. rozporządzenia, Sąd uznał, że legalizacja nie jest w tym przypadku możliwa i w tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy w niedostateczny sposób wprawdzie uzasadniły swą decyzję i błędnie podały podstawę prawną w zakresie zastosowanych przepisów wykonawczych, jednak w tym przypadku nie miało to wpływu na wynik sprawy. Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli M. P. i W. P., zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postępowania - art. 33 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 12 P.p.s.a. oraz art. 28 § 1 P.p.s.a. i art. 183 § 2 pkt 2 i pkt 5 P.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd orzekający w I instancji, że Spółdzielnia "[...]" w W. będąca uczestnikiem postępowania na prawach strony (art. 33 § 1 P.p.s.a.) nie była należycie reprezentowana w postępowaniu z uwagi na brak organu uprawnionego do jej reprezentacji wobec powyższego nie mogła dokonywać czynności w postępowaniu (była pozbawiona możliwości działania), co skutkuje nieważnością postępowania, na zasadzie art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., 2. naruszenie przepisów postępowania – art. 31 P.p.s.a. i art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie - w sytuacji gdy jeden z uczestników postępowania na prawach strony tj. Spółdzielnia [...] w W. nie miała w trakcie trwania postępowania organu powołanego do jego reprezentowania, czyli nie była należycie reprezentowana. Sąd orzekający w sprawie zaniechał wezwania w/w do uzupełnienia tego braku, a także zaniechał - w sytuacji nieuzupełnienia braku w terminie- zawieszenia przedmiotowego postępowania do momentu powołania organu uprawnionego do reprezentowania ww. podmiotu do czego był zobligowany z urzędu. Niezawieszenie postępowania, gdy istniały ku temu podstawy skutkuje nieważnością postępowania albowiem pozbawia stronę możności obrony swych praw (art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.), 3. naruszenie art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. i art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. - wobec kontynuowania postępowania mimo braku organu powołanego do reprezentowania Spółdzielni [...] w W. i w związku z tym pozbawienia jej możności obrony swych praw- skutkujące nieważnością postępowania, 4. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 106 § 3 i § 5 P.p.s.a. w związku z art. 245 K.p.c. w zw. z art. 233 § 1 i § 2 K.p.c. poprzez nieprzeprowadzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dowodu z dokumentu w postaci przedłożonej opinii technicznej z dnia 22 września 2014 r., która była niezbędna do wyjaśnienia charakteru instalacji zamontowanej w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w Warszawie przy ul. G., w sytuacji, gdy przeprowadzenie powołanego dowodu nie powodowało nadmiernego przedłużenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, 5. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak zwięzłego przedstawienia stanu sprawy oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym (przyjęcie przez Sąd orzekający w I instancji opisu stanu faktycznego dokonanego przez organ administracyjny i jego kwalifikacji prawnych bez weryfikacji w sytuacji gdy organ administracji nie ustalił, zgodnego z zasadą prawdy materialnej, stanu faktycznego i ten nienależycie ustalony stan faktyczny stał się podstawą orzeczenia sądowego). Sąd orzekający w I instancji m.in. pominął mające istotny wpływ na wynik sprawy okoliczności, że: a. skarżący wykonali instalację ogrzewacza pomieszczenia (zgodnie z polską normą PN-EN 13240:2001) spełniającego funkcję ozdobno-dogrzewającą za wyraźną i uprzednio wyrażoną zgodą administratora budynku: Zarządu Spółdzielni [...] (pismo z dnia 16 wrzenia 2002 r.) oraz że przedmiotowa Spółdzielnia dokonała odbioru lokalu po adaptacji poddasza wraz z zainstalowanym ogrzewaczem pomieszczenia w dniu 23 listopada 2003 r.; b. skarżący zachowali wszystkie wymagane warunki bezpieczeństwa dokonując adaptacji poddasza i instalacji ogrzewacza pomieszczenia, co potwierdziły opinia kominiarska z dnia 28 listopada 2002 r. o numerze [...] (sporządzona celem przedłożenia jej Administratorowi) i opinia kominiarska z dnia 28 listopada 2002 r. o numerze [...] (sporządzona celem przedłożenia jej w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego) oraz okoliczność, iż Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego zaaprobował stan rzeczy, nie zgłaszając sprzeciwu, a prawidłowość podłączenia ogrzewacza pomieszczenia potwierdził również podczas oględzin przedmiotowego budynku w dniu 4 grudnia 2013 r. czyli po 10 latach od jego instalacji; c. stalowa rura oddymiająca jest jedynie elementem podłączenia ogrzewacza pomieszczenia nie jest natomiast częścią instalacją grzewczej (cieplnej) i nie jest przewodem kominowym; d. instalacja ogrzewacza pomieszczenia zgodnie z obowiązującą na dzień realizacji ogrzewacza pomieszczenia ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nie wymagała pozwolenia na budowę wobec powyższego jej wykonanie bez pozwolenia na budowę nie stanowi samowoli budowlanej. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych, a takim urządzeniem jest podłączenie do ogrzewacza pomieszczenia rury stalowej i jej wyprowadzenie ponad dach na wysokości ok. 2 m bez naruszenia konstrukcji dachu; e. prace objęte pozwoleniem na adaptację strychu (poddasza) na pomieszczenia mieszkalne zostały wykonane zgodnie z projektem budowlanym i wydanym pozwoleniem na budowę. Zachowano wszystkie rozwiązania architektoniczne – konstrukcyjne i instalacyjne – nie wprowadzono żadnych zmian w projekcie oraz, że obiekt budowlany już istniał, konstrukcja nie została naruszona, więc realizacja inwestycji w postaci podłączenia urządzenia, jakim jest stalowa (kwasoodporna) rura oddymiająca (nie jest ona przewodem kominowym trwale związanym z konstrukcją budynku), zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego nie wymagała pozwolenia na budowę; f. § 132 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 14 grudnia 1994 r. (Dz. U. Nr 15, poz. 140 ze zm.) w brzmieniu "dopuszcza się stosowanie pieców i trzonów kuchennych na paliwo stale w budynkach o wysokości do 3 kondygnacji włącznie", odnosi się do pieców i trzonów kuchennych podczas gdy przedmiotem postępowania jest instalacja urządzenia technicznego jakim jest ogrzewacz pomieszczenia (zgodnie z polską normą PN-EN 13240:2001) mający funkcję ozdobno-dogrzewającą. Dyspozycja w/w przepisu nie reguluje natomiast ani warunków posadowienia ogrzewacza pomieszczenia (nie jest on ani piecem ani trzonem kuchennym) ani elementów jego instalacji stąd też ograniczenie powyższe (stosowania w budynkach o wysokości do 3 kondygnacji włącznie) nie dotyczy ogrzewacza pomieszczenia ani elementów jego instalacji; g. § 132 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. traktujący o kominach i określający warunki ich instalacji na które powołuje się sąd orzekający w zaskarżonym wyroku nie ma zastosowania do stanu faktycznego niniejszej sprawy z uwagi na wejście w życie przedmiotowej regulacji dopiero z dniem 16 grudnia 2002 r. r. czyli iż po zainstalowaniu przez skarżących przedmiotowego ogrzewacza pomieszczenia; tym samym Sąd orzekający w I instancji naruszył również przepisy postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy (tak wyrok Sądu Najwyższego z 7 listopada 2002 r., III RN 58/02, LexPolonica nr 357677 (OSNP 2003, nr 21, poz. 507); 6. naruszenie przepisów postępowania art. 3 § 1 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżących. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego (rozstrzygnięcie oparł na błędnie ustalonym stanie faktycznym); 7. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak powołania podstaw prawnych dotyczących zakwalifikowania elementów podłączenia ogrzewacza pomieszczenia do pionowej rury stalowej jako instalacji grzewczej, a w konsekwencji brak wyjaśnienia podstaw prawnych rozstrzygnięcia; 8. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 153 P.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie czy instalacja w celu podłączenia ogrzewacza pomieszczenia podlega przepisom Prawa budowlanego oraz czy mają do niej zastosowanie przepisy rozporządzenia określające warunki techniczne, jakim powinien odpowiadać budynek i jego usytuowanie oraz niewyjaśnienie czy do instalacji rury ze stali kwasoodpornej budynku wymagane jest pozwolenie na budowę lub zgłoszenie. Wskazując na powyższe podstawy kasacji, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, a także dopuszczenie dowodu z dokumentów: postanowień Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 17 lipca 2014 r. i 21 kwietnia 2015 r., uchwał Walnego Zgromadzenia Spółdzielni [...] z siedzibą w W. z dnia 21 maja 2015 r. na okoliczność braku organu uprawnionego do reprezentacji Spółdzielni, pozbawienia ww. możliwości działania w postępowaniu i nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Powołanie niniejszych dowodów z dokumentów na tym etapie postępowania jest konieczne i uzasadnione oraz niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości ponadto nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Prezes Spółdzielni [...] z siedzibą w W. przychyliła się do zarzutów złożonej skargi kasacyjnej i podała, że Spółdzielnia została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, bowiem w czasie trwania tegoż postępowania nie miała organów mogących ją reprezentować. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany. Taki przypadek zachodzi w okolicznościach niniejszej sprawy. Jak wynika z akt sprawy, Spółdzielnia [...], będąca uczestnikiem niniejszego postępowania nie miała w toku postępowania przed Sądem I instancji organu powołanego do jej reprezentowania. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 17 lipca 2014 r. (sygn. akt [...]) ustanowiono wprawdzie dla Spółdzielni [...] kuratora, ale zakres jego działania określono jako .."postaranie się o niezwłoczne powołanie organów Spółdzielni...", a w razie potrzeby wystąpienie o likwidację tego podmiotu. W związku z powstałymi wątpliwościami postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2015 r. Sąd Rejonowy wyjaśnił na wniosek kuratora, że "zgodnie z pkt 2 postanowienia ... Sądu z dnia 17 lipca 2014 r. zakres jego działań obejmuje jedynie niezwłoczne postaranie się o powołanie organów Spółdzielni, a w razie potrzeby o likwidację tego podmiotu. Wobec czego porządek obrad Zgromadzenia winien obejmować jedynie uchwały dotyczące tej materii". Jak wynika z załączonych do akt sprawy uchwał Walnego Zgromadzenia Spółdzielni, Zarząd Spółdzielni został powołany w dniu 21 maja 2015 r. Tym samym, w czasie rozstrzygania sprawy przez Sąd pierwszej instancji na rozprawie przeprowadzonej w dniu 18 lutego 2015 r. Spółdzielnia [...], będąca uczestnikiem postępowania nie miała organu uprawnionego do jej reprezentacji, co wypełniło przesłankę z art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a., a w konsekwencji również dyspozycję art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Ten rodzaj nieważności ma bowiem miejsce w sytuacji, gdy wskutek uchybień procesowych strona nie może brać udziału w istotnej części postępowania i nie ma możliwości usunięcia skutków tych uchybień na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 r. sygn. akt III CKN 416/98, OSNC 2000 r. nr 12, poz. 220). Wskazanie na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przeprowadzonej w dniu 25 kwietnia 2017 r. na powyższe okoliczności przez przedstawiciela Spółdzielni, a więc przez stronę (uczestnika) której bezpośrednio dotyczą skutki uniemożliwienia jej udziału w postępowaniu przez Sądem pierwszej instancji, czyniło koniecznym uwzględnienie podstaw wymienionych w art. 183 § 2 i 5 P.p.s.a., jako stanowiących przesłankę nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Stwierdzona nieważność postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniała uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło