VII SA/Wa 2491/12

WyrokWSA w Warszawie2013-02-14

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki kominka na paliwo stałe, uznając je za bezprzedmiotowe, mimo istnienia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie lokalu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może umorzyć postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, jeśli istnieje potrzeba merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w tym oceny zgodności instalacji kominka z przepisami prawa budowlanego i warunkami technicznymi. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie lokalu nie obejmuje oceny instalacji kominka jako elementu wyposażenia lokalu, a zatem nie czyni postępowania w tej sprawie bezprzedmiotowym.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę kominka na paliwo stałe typu "koza" w lokalu mieszkalnym, uznając, że nie spełnia on wymogów technicznych i nie był przewidziany w pozwoleniu na użytkowanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe ze względu na istniejącą decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość umorzenia postępowania i podnosząc kwestię wykonania dodatkowego przewodu kominowego nieobjętego projektem budowlanym.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.) w związku z § 132 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999r., Nr 15 poz. 140) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej robót budowlanych polegających na instalacji kominka na paliwo stałe typu "koza" w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul.. G. w W., nakazał M. P. oraz W. P. rozbiórkę kominka na paliwo stałe typu "koza" w terminie 2 miesięcy od uostatecznienia się decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny. W dniu [...] stycznia 2012r., w czasie przeprowadzonej kontroli stwierdzono w lokalu mieszkalnym nr [...], powstałym w wyniku adaptacji strychu, piec na paliwo stałe typu "koza" podłączony pionowo do rury stalowej o przekroju 150 wyprowadzonej ponad dach na wysokość ok. 2 m. Właściciele mieszkania M. i W. P. wyjaśnili, że adaptacja części strychu na cele mieszkalne wykonana została na podstawie decyzji Burmistrza Gminy W. [...] z dnia [...] grudnia 2001r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2009r. Prezydent W. zezwolił na użytkowanie lokalu nr [...] w budynku przy ul. G. w W. Inwestorzy przedstawili także pozytywną opinie kominiarską z dnia [...] listopada 2002r., dotyczącą przewodów kominowych. Po ustaleniu powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że kominek na paliwo stałe typu "koza" znajdujący się w lokalu nr [...], nie spełnia wymogów § 132 pkt. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 14 grudnia 1994r., gdyż znajduje się na V kondygnacji. Ponadto decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie przewidywała ogrzewania tego lokalu przez piec na paliwo stałe. Ustalając powyższe organ uznał, że roboty budowlane wykonane zostały w warunkach, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane i nie mogą zostać doprowadzone do stanu zgodnego z prawem czego konsekwencją jest nakazanie rozbiórki kominka typu "koza". Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt.2 kpa. po rozpoznaniu odwołania M. i W. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2012r., - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 105 § kpa. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że nie istnieją podstawy do nakazania usunięcia stanu niezgodnego z przepisami techniczno – budowlanymi, jeżeli stan ten został zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, gdyż oznaczałoby to naruszenie zasady trwałości rozstrzygnięcia administracyjnego – decyzji Prezydenta W. Nr [...]. Nadto organ uznał, że brak jest podstaw do podejmowania dalszych czynności w sprawie, co oznacza konieczność umorzenia postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła Spółdzielnia Budowlano – Mieszkaniowa "[...]". Skarżąca wskazała, że ogrzewanie mieszkania nr [...] znajdującego się na V kondygnacji piecem na paliwo stałe nie spełnia wymogów określonych w § 132 pkt. 2 rozporządzenia określającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stanowi też zagrożenie dla bezpieczeństwa pozostałych mieszkańców. Zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę projekt adaptacji strychu na cele mieszkalne przewidywał wyposażenie lokalu nr [...] w instalację elektryczną, kanalizacyjną i wodociągową nie przewidywał natomiast instancji urządzeń grzewczych na paliwo stałe. Także dziennik budowy nie zawiera zapisów o instalacji kominka, ani też wpisów o wprowadzonych zmianach w projekcie budowlanym, dotyczących zamiany instalacji grzewczej z elektrycznej na kominek. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 Kpa. uchylił w całości decyzję organu I instancji orzekającą rozbiórkę pieca na paliwo stałe typu "koza" i umorzył postępowanie pierwszej instancji uznając, iż było ono bezprzedmiotowe. W związku z tym wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 138 § 1 i 2 kpa., podstawowym celem postępowania przed organem drugiej instancji jest ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Organ odwoławczy nie jest związany ani treścią odwołania chociaż ma obowiązek ustosunkować się do wszystkich podniesionych zarzutów ani też treścią decyzji organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę w jej granicach podmiotowych i przedmiotowych bierze pod uwagę wszystkie okoliczności pozwalające na wszechstronne wyjaśnienie i merytoryczne rozstrzygniecie sprawy. Jedyną podstawą do umorzenia postępowania pierwszej instancji jest stwierdzenie jego bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 kpa. Jak trafnie stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 stycznia 2011r., III SK 20/10, ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 § 1 kpa. nie może być interpretowany rozszerzająco. Przepis ten ma zastosowanie tylko w tych sytuacjach, w których w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Oznacza to, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. gdy brak jest sprawy administracyjnej, która może być załatwiona decyzją (LEX nr 794505). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 kpa. oznacza, ze brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygniecie jej, co do istoty. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2010r., II OSK 1622/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl czy wyrok NSA z dnia 14 października 2010r., II OSK 1581/09, LEX nr 746664, NSA z 24 stycznia 2012r., II OSK 2104/10. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy za błędne należy uznać stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego co do bezprzedmiotowości postępowania. Brak było w ocenie Sądu podstaw do jego umorzenia, gdyż organ rozpoznając odwołanie od decyzji orzekającej rozbiórkę kominka na paliwo stałe miał obowiązek ponownie rozpoznać sprawę co do istoty, ustosunkować się do podniesionych przez M. i W. P. zarzutów oraz wydać decyzję merytoryczną, a więc rozstrzygającą sprawę. Nietrafne jest stanowisko organu co do braku możliwości prowadzenia postępowania z uwagi na istniejącą w obrocie prawnym decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie zaadoptowanej części strychu na cele mieszkalne(decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2003r.). Przedmiotem prowadzonego postępowania, zgodnie z wnioskiem Spółdzielni Mieszkaniowej, był kominek typu "koza" na paliwo stałe. Kominek ten jako element wyposażenia lokalu mieszkalnego nie mógł być objęty decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, która wydawana jest po zakończeniu robót budowlanych i ma na celu stwierdzenie czy wykonane one zostały zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Obowiązkiem organu było także ustalenie i ocena, czy piec na paliwo stałe typu "koza" podlega przepisom Prawa budowlanego, tak jak przyjął to organ I instancji i czy mogą mieć do niego zastosowanie przepisy rozporządzenia określającego warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podsumowując powyższe brak było podstaw do uznania bezprzedmiotowości postępowania, co oznacza, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa procesowego. Także decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest wadliwa. Organ wydał swoje rozstrzygniecie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego całkowicie pomijając fakt, iż może on być stosowany po stwierdzeniu jednego z przepadków określonych w art. 50 Prawa budowlanego. Roboty budowlane muszą więc być wykonywane bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (pkt 1) lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2), lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 (pkt 3), lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (pkt 4). W uzasadnieniu decyzji I instancji nie wskazano jednoznacznie który z wymienionych przypadków ma miejsce w sprawie, ani jakich robót budowlanych dotyczy decyzja. Za roboty budowlane nie można bowiem uznać ustawienia w lokalu mieszkalnym piecyka na paliwo stałe typu "koza". Podkreślić należy, że na rozprawie przed Sądem pełnomocnik Spółdzielni wyjaśnił, że w istocie skarżąca kwestionuje wykonanie dodatkowego przewodu kominowego, który nie był objęty projektem budowlanym na podstawie którego wykonano adaptację strychu na lokal mieszkalny. W tym zakresie organy administracji nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego co stanowi o jego wadliwości. Z wyżej wskazanych względów Sąd działając na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit.a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., nr 270) orzekł, jak w sentencji o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło