II FSK 687/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-15

Skład orzekający: Małgorzata Wolf – Kalamala, Tomasz Kolanowski, Marek Olejnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zaliczył wpłatę na poczet zaległości podatkowych, uwzględniając odsetki za zwłokę, mimo potencjalnego opóźnienia w postępowaniu spowodowanego przez organ?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że organy podatkowe i sąd pierwszej instancji nie dokonały wystarczającej analizy terminowości podejmowanych czynności w postępowaniu podatkowym. Brak szczegółowego uzasadnienia, dlaczego opóźnienie w wydaniu decyzji nie wynikało z przyczyn leżących po stronie organu, a jedynie z opieszałości strony, stanowiło podstawę do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Spółka O. S.A. kwestionowała postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku dotyczące zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2008 r., w szczególności naliczone odsetki za zwłokę. Spółka zarzucała organom podatkowym opieszałość w prowadzeniu postępowania, co miało skutkować obowiązkiem zastosowania art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej (przerwa w naliczaniu odsetek). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że opóźnienie wynikało z winy strony. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając niewystarczające uzasadnienie organów i sądu co do przyczyn opóźnienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz O. S.A. kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Wolf – Kalamala, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia del. WSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant Anna Błażejczyk, po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 872/14 w sprawie ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 21 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za 2008 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz O. S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1.Wyrokiem z dnia 15 października 2014 r. o sygn. akt I SA/Gd 872/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę O[...] S.A. z/s w [...] (dalej: Spółka, Skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: SKO) z dnia 21 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2008 r. Wyrok jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ dalej: CBOSA. 2. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi (przedstawiony przez WSA w Gdańsku): 2.1. Decyzją z dnia 5 czerwca 2013 r. SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 14 września 2012 r. w sprawie określenia [...] SA (obecnie O[...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w [...]) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2008. W dniu 5 lipca 2013 r. Spółka wpłaciła na konto organu podatkowego kwotę 903.647,40 zł w komentarzu podając, że wpłata została dokonana zgodnie z decyzją SKO i dotyczy całego podatku za 2008 rok wraz z odsetkami. W dniu 8 lipca 2013 r. organ pierwszej instancji wystosował do Spółki pismo wzywające do złożenia szczegółowego rozliczenia wpłaty z podaniem daty zdarzeń oraz podstawy prawnej. Na pismo to podatnik nie udzielił odpowiedzi. Prezydent Miasta G. postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2013 r. zaliczył powyższą wpłatę na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2008 rok. Z postanowienia wynika, że wpłata dokonana przez podatnika nie uregulowała w całości zobowiązania za rok 2008 wraz z odsetkami oraz kosztami upomnień. Organ wskazał także, że na podstawie art. 54 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej O.p., zastosował przerwy w naliczaniu odsetek. 2.2. Spółka wniosła zażalenie na to postanowienie wskazując na obrazę art. 54 § 1 O.p., którego to przepisu, jej zdaniem, organ niesłusznie nie uwzględnił. Organ nie wyjaśnił dlaczego w przedmiotowej sprawie nie zastosował art. 54 § 1 pkt 7 O.p. SKO nie podzieliło zarzutów zażalenia wskazując, że istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest to, czy w sposób prawidłowy organ podatkowy zaliczył dokonaną przez podatnika wpłatę na zaległość podatkową w podatku od nieruchomości za 2008 rok z uwzględnieniem odsetek za zwłokę. SKO uznało, że ze względu na treść art. 54 § 2 O.p. w sprawie nie mógł mieć zastosowania wskazany w zażaleniu art. 54 § 1 pkt 7 O.p., bowiem przedłużenie okresu trwania postępowania w sprawie określenia stronie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 rok spowodowane było skomplikowanym charakterem sprawy, szerokim zakresem postępowania dowodowego oraz brakiem współpracy Spółki w kluczowych kwestiach, w tym przede wszystkim w przeprowadzeniu dowodu z ewidencji środków trwałych. Spółka w deklaracji rocznej na podatek od nieruchomości za rok 2008 wyłączyła z podstawy opodatkowania budowli wartość linii telekomunikacyjnych położnych w kanalizacji kablowej. Organ wielokrotnie wzywał stronę do dostarczenia uwierzytelnionego zestawienia środków trwałych oraz informacji niezbędnych do prawidłowego określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2008 rok. Podatnik odmawiając dostarczania ww. dokumentów kwestionował uprawnienie organu podatkowego do żądania ich dostarczenia oraz występował z wnioskami o umorzenie postępowania. Kolegium podzieliło stanowisko Prezydenta Miasta, że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona (jej pełnomocnik), w związku z czym zasadne było naliczenie odsetek za zwłokę od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Zachowanie strony wskazujące na przyczynienie się do opóźnienia w załatwieniu sprawy podatkowej we właściwym terminie zostało szczegółowo opisane w uzasadnieniach decyzji organów podatkowych obu instancji w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości jak również w piśmie Prezydenta Miasta G. z dnia 9 września 2013 r. przekazującym niniejsze zażalenie. 3. Stanowiska stron w postępowaniu przed WSA w Gdańsku (Sądem pierwszej instancji). 3.1. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie postanowień, zarzucając im naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 219 w zw. z art. 54 § 1 pkt 7 O.p. przez to, że w jego uzasadnieniu nie zostało wyjaśnione, w jaki sposób organ ustalił wysokość odsetek, tj. od jakiej kwoty, za jaki okres oraz według jakich stawek zostały one naliczone, tak by była pełna możliwość ich zweryfikowania, oraz art. 54 § 2 O.p. poprzez uznanie, że opóźnienie w terminowym zakończeniu postępowania nastąpiło z winy skarżącej, podczas gdy organ podatkowy przez długie okresy nie podejmował żadnych czynności w postępowaniu, co w konsekwencji spowodowało opóźnienie w wydaniu decyzji z winy organu podatkowego. W związku z tym organ był zobowiązany do zastosowania art. 54 § 1 pkt 7 O.p. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że organ prowadził postępowanie "bardzo opieszale"; "pomiędzy poszczególnymi wezwaniami były przerwy, w odniesieniu do których organ podatkowy nie przedstawił racjonalnego uzasadnienia"; "od wydania postanowienia z dnia 24 maja 2010 r. o wyznaczeniu stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego do wydania decyzji z dnia 21 października 2010 r. organ przez ponad 4 miesiące nie podejmował żadnych czynności. Taka sytuacja powtórzyła się również w okresie od dnia 12 czerwca 2012 r. do dnia 14 września 2012 r.". Zdaniem strony skarżącej działania organu podatkowego w tym zakresie świadczą o wyjątkowej opieszałości. 3.2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie uwzględnił skargi. Wskazał, że przez pierwszą z wymienionych w art. 54 § 2 O.p. przesłanek, tj. opóźnienia do którego przyczyniła się strona (jej przedstawiciel), rozumieć należy sytuację, gdy pomiędzy zachowaniem podatnika powodującym przedłużenie postępowania, a okresem tego opóźnienia zachodzi związek przyczynowo - skutkowy (przesłanka pozytywna), przy czym zachowanie to nie polega na korzystaniu przez stronę z przysługujących jej uprawnień procesowych (przesłanka negatywna). Taka sytuacja, zdaniem WSA zaistniała w niniejszej sprawie, co słusznie zauważyło SKO w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Jak wyjaśniło SKO, postępowanie podatkowe wszczęte zostało w celu zweryfikowania deklaracji rocznej złożonej przez skarżącą na podatek od nieruchomości za rok 2008, w której Spółka wyłączyła z podstawy opodatkowania budowli wartość linii telekomunikacyjnych położnych w kanalizacji kablowej. Ustalenie wartości tych linii było niezbędne dla ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości a tym samym dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Tymczasem Spółka w toku postępowania ewidentnie uchylała się od udzielenia organowi istotnych informacji, w posiadaniu których była wyłącznie ona. Organ wielokrotnie wzywał stronę do dostarczenia uwierzytelnionego zestawienia środków trwałych oraz informacji niezbędnych do określenia wysokości zobowiązania podatkowego za rok 2008. Podatnik tymczasem odmawiał dostarczenia tych dokumentów, kwestionując uprawnienia organu podatkowego do ich żądania oraz domagając się umorzenia prowadzonego postępowania. W sprawie podatkowej prowadzonej w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 rok Spółka, zdaniem sądu pierwszej instancji świadomie odmawiała współdziałania, nie udzielała wyjaśnień, nie korzystała z inicjatywy dowodowej mimo kierowanych do niej wezwań organu i nie przedkładała dowodów będących w jego posiadaniu, o które zwracał się organ podatkowy. Powyższe okoliczności wynikają z akt sprawy, z którymi Sąd pierwszej instancji zapoznał się zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., zostały one też szczegółowo opisane w piśmie Prezydenta Miasta G. z dnia 9 września 2013 r. przekazującym zażalenie strony do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Ze względu na uznanie, że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona (jej pełnomocnik), zbędne było zdaniem WSA w Gdańsku rozważanie drugiej z przewidzianych w art. 54 § 2 O.p. przesłanek, tj. czy opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostają zatem zarzuty skargi dotyczące rzekomej bezczynności organu w okresach od 27 maja do 21 października 2010 r., od 17 listopada 2010 r. do 16 sierpnia 2011 r. Zauważył bowiem Sąd, że najistotniejszy dowód w sprawie w postaci ewidencji środków trwałych (płyta CD), który był niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia, dostarczony został przez stronę do organu dopiero w dniu 1 lutego 2012 r. To zatem zwłoka strony i ignorowanie przez nią kolejnych wezwań było przyczyną opóźnienia w wydaniu decyzji. W ocenie Sądu bezzasadny jest także zarzut pozostawania przez organ w bezczynności w okresie od 12 czerwca do 14 września 2012 r. W okresie tym organ podejmował bowiem czynności procesowe (wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego oraz negatywnie rozpatrzył wniesiony przez stronę wniosek dowodowy) oraz dokonywał analizy obszernego materiału dowodowego poprzedzającej wydanie w dniu 14 września 2012 r. decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 rok. Sąd nie podzielił także zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia przerw w naliczaniu odsetek za okres od 8 października 2012 r. do 12 czerwca 2013 r. Zauważył, że pismem z dnia 8 października 2012 r. Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 września 2012 r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 rok. Odwołanie to zostało przekazane organowi odwoławczemu w dniu 30 października 2012 r. Zgodnie z art. 139 § 3 O.p. termin do rozpatrzenia odwołania upłynął w dniu 30 grudnia 2012r., odwołanie to rozpatrzone zostało zaś dopiero w dniu 5 czerwca 2013 r. W związku z tym organ uwzględnił przerwę w naliczaniu odsetek od dnia 31 grudnia 2012 r. do dnia 12 czerwca 2013 r. (data wpływu decyzji SKO do organu pierwszej instancji), przy czym podstawę rozstrzygnięcia w tym zakresie stanowił art. 54 § 1 pkt 3 O.p. stanowiący, że odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3. Ponadto organ pierwszej instancji uwzględnił także na podstawie wskazanego art. 54 § 1 pkt 3 O.p. przerwę w naliczaniu odsetek za zwłokę za okres od dnia 14 lutego 2011 r. (data otrzymania odwołania przez SKO: 13.12.2010 r.) do dnia 22 sierpnia 2011 r. (data doręczenia organowi pierwszej instancji decyzji SKO z dnia 16.08.2011r.). 5. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym: 5.1. W skardze kasacyjnej, Skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skargę kasacyjną oparto na podstawach: 1. Naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewyjaśnienie kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i § 2 p.p.s.a., przez niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie), mimo naruszeń przez organy podatkowe przepisów postępowania podatkowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 122, art. 187 § 1 i art. 217 § 2 w związku z art. 54 § 1 pkt 7 i § 2 O.p. przez niedokonanie ustaleń faktycznych wystarczających do wyłączenia okresów nienaliczania odsetek za zwłokę; 2. Naruszenia prawa materialnego, a mianowicie naruszenie art. 54 § 1 pkt 7 w związku z § 2 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu za zasadne naliczenie odsetek za zwłokę za cały okres pozostawania przez Spółce w zwłoce w sytuacji, w której wystąpiły okresy nienaliczania odsetek. W uzasadnieniu Skarżąca argumentowała, że przy ocenie zaistnienia pierwszej z przesłanek z art.54§2 O.p. poza stwierdzeniem, że strona (jej przedstawiciel) w jakikolwiek sposób utrudniała przeprowadzenie postępowania, zachodzi jeszcze konieczność ustalenia, że wystąpił związek przyczynowo-skutkowy między działaniami strony a załatwieniem sprawy po upływie 3-miesięcznego terminu. W uzasadnieniu postanowienia, którego legalność w przedmiotowej sprawie badał Sąd, organ odwoławczy w ogóle nie wykazał tego związku. Dotyczy to zwłaszcza następujących okresów: od wydania postanowienia z dnia 27 maja 2010 r. o wyznaczeniu stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego do wydania decyzji z dnia 21 października 2010 r. - organ przez ponad 4 miesiące nie podejmował żadnych czynności; od dnia 12 czerwca 2012 r. do dnia 14 września 2012 r., kiedy powtórzyła się ta sytuacja. Skarżąca podniosła także, że w uzasadnieniu postanowienia Kolegium nie zostało wyjaśnione, w jaki sposób organ ustalił wysokość odsetek, tj. od jakiej kwoty, za jaki okres oraz według jakich stawek zostały one naliczone - tak aby była pełna możliwość ich zweryfikowania. 5.2. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: 6.1. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. 6.2. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem zostały spełnione warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni albo na niewłaściwym zastosowaniu lub na naruszeniu prawa procesowego, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. 6.3. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.141§4 p.p.s.a. w pierwszej kolejności trzeba odnotować, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie daje rękojmię, że sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Pozwala poznać przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia oraz prześledzić tok rozumowania sądu. Uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji ma przy tym charakter informacyjny względem stron postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiąc dla nich niezbędną płaszczyznę dla należytego wywiedzenia zarzutów skargi kasacyjnej, a ponadto umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie, co jest niezbędne dla przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej. Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie prawa i gdy w ramach przedstawiania stanu sprawy Sąd pierwszej instancji nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (vide uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3 poz. 39, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r. II FSK 568/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dostępna na stronie Internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W realiach sprawy przedmiotem skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być niedostateczne odniesienie się przez Sąd do zrzutów skargi związanych z brakiem oceny organu odwoławczego odnośnie do terminowości poszczególnych czynności w ramach postępowania podatkowego. W świetle normy art. 54 § 2 w zw. z art. 54 § 1 pkt 7 O.p., w sytuacji kiedy decyzja organu nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, organ ten w wydanej decyzji powinien wskazać, czy za okres zwłoki należne są od podatnika odsetki oraz uzasadnić w tym zakresie swoje stanowisko. W sytuacji bowiem, kiedy art. 54 § 1 pkt 7 O.p. stanowi w sposób jednoznaczny, że odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania - odstępstwo od tej normy na podstawie art. 54 § 2 O.p. wymaga wykazania przesłanek określonych w tym przepisie. To jednocześnie oznacza, że okoliczności te - uzasadniające odstępstwo od normy art. 54 § 1 pkt 7 O.p. - wymagają od Sądu skrupulatnego przeanalizowania i oceny, czy terminowość podejmowanych przez organ w danej sprawie czynności procesowych przemawia za zastosowaniem tego odstępstwa. Skoro norma art. 54 § 2 O.p. ma charakter dyscyplinujący organ, a jednocześnie chroniący stronę postępowania przed skutkami prowadzenia tego postępowania w sposób przewlekły, niezależny od niej, Sąd oceniając terminowość czynności procesowych podejmowanych przez organ skarbowy, musi dokonać ich analizy w aspekcie zasadności ich podejmowania, z uwzględnieniem zasady szybkości postępowania, a tym samym realizacji poszczególnych czynności procesowych bez zbędnej zwłoki, w sposób pozwalający organowi na terminowe zakończenie postępowania. 6.4. Należy zwrócić uwagę, że w zaskarżonym postanowieniu SKO wyjaśniając przekroczenie okresu prowadzenia postępowania w sprawie określenia [...] S.A. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2008 poza okres 3-miesięczny wskazało na skomplikowany jego charakter, szeroki zakres postępowania dowodowego oraz brak współpracy podatnika w kluczowych kwestiach, w tym przede wszystkim w przeprowadzeniu dowodu z ewidencji środków trwałych. Zdaniem Kolegium, analiza stanu faktycznego sprawy dotyczącej określenia podatnikowi wysokości podatku od nieruchomości za 2008 rok, w sposób niewątpliwy, wskazuje, że podatnik lub jego pełnomocnik utrudniali przeprowadzenie postępowania podatkowego we właściwym terminie, przez co doszło do opóźnienia w załatwieniu sprawy podatkowej. Kolegium wskazało, że zachowanie podatnik lub jego pełnomocnika wskazujące na przyczynienie się do opóźnienia w załatwieniu sprawy podatkowej we właściwym terminie zostało szczegółowo opisane w uzasadnieniach decyzji organów podatkowych obu instancji w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości oraz chociażby w piśmie Prezydenta Miasta G. z dnia 9 września 2013 r. przekazującym zażalenie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ww. ocena przyczyn opóźnień w wydawaniu kolejnych decyzji była ogólna i w żaden sposób nie odnosiła się do terminowości podejmowania przez Prezydenta G. poszczególnych czynności w ramach dwukrotnie prowadzonego postępowania dowodowego w tej samej sprawie podatkowej. Co więcej SKO w uzasadnieniu nawet nie wskazało jakie konkretnie czynności procesowe były podejmowane w sprawie odsyłając w tym zakresie do decyzji wymiarowej oraz pisma Prezydenta G. z dnia 9 września. WSA w Gdańsku również w sposób ogólnikowy odniósł się do działań organów podatkowych w zakresie postępowania wymiarowego na tle wykładni art. 54 § 2 O.p., powołując się obszernie na judykaturę. Zarówno SKO jak i Sąd pierwszej instancji powinny dokonać chronologicznego zestawienia zdarzeń i czynności procesowych podejmowanych przez organ w rozpatrywanej sprawie oraz odnieść się do niego na tle oceny przesłanki z art. 54 § 2 O.p. - czy opóźnienie w wydaniu decyzji przez ten organ powstało z przyczyn zawinionych przez stronę lub niezależnych od organu. Nie można opierać całego uzasadnienia dotyczącego pierwszej przesłanki z art.54§2 O.p. na stwierdzeniu, "że najistotniejszy dowód w sprawie w postaci ewidencji środków trwałych (płyta CD), który był niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia, dostarczony został przez stronę do organu dopiero w dniu 1 lutego 2012 r. To zatem zwłoka strony i ignorowanie przez nią kolejnych wezwań było przyczyną opóźnienia w wydaniu decyzji". W trakcie toczącego się postępowania podatkowego organ dysponuje bowiem środkami dyscyplinującymi podatnika np. karami porządkowymi (art.262 O.p.), które w przedmiotowej sprawie nie zostały wykorzystane. 6.5. Analiza przebiegu postępowania wskazuje, że w jego trakcie miały miejsce opóźnienia w podejmowanych przez organ poszczególnych czynnościach niezbędnych dla rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. to na organie podatkowym ciąży obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Do niego należy zatem określenie zakresu postępowania poprzez ustalenie faktów, które winny być ustalone oraz przeprowadzenie dowodów na te okoliczności. Sam fakt, że Skarżąca nie dostarczała dowodu w postaci ewidencji środków trwałych nie może powodować, że w okresie od wszczęcia postępowania podatkowego tj. 28.10.2009 r. do dnia przedłożenia ewidencji tj. 1.02.2012 r. organ podatkowy powołując się na pierwszą przesłankę z art.54§2 O.p. uprawniony był do naliczania odsetek za zwłokę za ten okres. Ocenie bowiem winny podlegać także czynności podejmowane przez organ w tym czasie w aspekcie zasadności ich podejmowania, z uwzględnieniem zasady szybkości postępowania. Jak wynika z pisma Prezydenta G. np. w dniu 15.02.2010 r. wystosowano wezwanie do Skarżącej, po czym dopiero w dniu 27.05.2010 r. wydano postanowienie na podstawie art.200 O.p. Tym samym, uzasadnione są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie niewyjaśnienia przesłanek rozstrzygnięcia z punktu widzenia przesłanek prawnie relewantnych i niewłaściwego zastosowania art. 54 § 1 pkt 7 i § 2 O.p. przez uznanie za zasadne naliczenie odsetek za zwłokę za okresy, w których uchybienia terminów do wydania decyzji podatkowych leżały po stronie organu podatkowego określającego podatek od nieruchomości. Powyższe czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. 7. Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. 7.1. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego od organu administracji na rzecz strony skarżącej orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło