II SA/Wa 2296/13
WyrokWSA w Warszawie2014-10-16
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Janusz Walawski, Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska wymaga zgody policjanta, nawet jeśli nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko?Ratio decidendi
Przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska wymaga wyraźnej zgody policjanta. Brak takiej zgody uniemożliwia dokonanie zmiany treści stosunku służbowego i skutkuje koniecznością innego rozstrzygnięcia, np. zwolnienia ze służby, jeśli policjant nie wyraża zgody na przeniesienie na niższe stanowisko. Organ odwoławczy ma obowiązek ponownego rozpoznania sprawy, uwzględniając stan faktyczny i prawny oraz interes strony.Stan faktyczny
Skarżący, policjant A. W., został przeniesiony na niższe stanowisko służbowe w związku z likwidacją jego dotychczasowego stanowiska. Policjant nie wyraził zgody na proponowane niższe stanowisko. Organ I instancji wydał rozkaz personalny o przeniesieniu, nadając mu rygor natychmiastowej wykonalności. Organ II instancji utrzymał ten rozkaz w mocy. Skarżący zaskarżył oba rozkazy, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak zgody na przeniesienie na niższe stanowisko oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta [...] Policji, stwierdził, że zaskarżony rozkaz nie podlega wykonaniu w całości i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie WSA Janusz Walawski Anna Mierzejewska Protokolant specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. sprawy ze skargi A. W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na niższe stanowisko służbowe 1) uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z [...] lipca 2013 r.; 2) stwierdza, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego A. W. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem personalnym z [...] lipca 2013 r. Naczelnik Wydziału Kontroli Komendy [...] Policji zwrócił się do Komendanta [...] Policji o zwolnienie A. W. (dalej jako skarżący) ze stanowiska radcy Wydziału Kontroli Komendy [...] Policji i przeniesienie z [...] sierpnia 2013 r. na niższe stanowisko służbowe [...] Wydziału [...] Komendy [...] Policji. W uzasadnieniu powołał się na zmiany organizacyjne w Komendzie [...] Policji skutkujące likwidacją stanowiska służbowego dotychczas zajmowanego przez policjanta.
Uwzględniając powyższy wniosek Komendant [...] Policji rozkazem personalnym nr [...] z [...] lipca 2013 r., na podstawie art. 32 ust. 1, art. 38 ust. 2 pkt 4, art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.) oraz § 1 ust. 1, § 9 ust. 1 i ust. 2, a także § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 z późn. zm.) z 14 sierpnia 2013 r. zwolnił podinsp. A. W. ze stanowiska radcy Wydziału [...] Komendy [...] Policji w 11 grupie zaszeregowania, mnożnikiem 2,60 kwoty bazowej, z uposażeniem zasadniczym w wysokości 3960 zł, dodatkiem funkcyjnym w kwocie 2000 zł miesięcznie oraz dodatkiem [...] i z [...] sierpnia 2013 r. przeniósł go na niższe stanowisko służbowe eksperta [...] Wydziału [...] Komendy [...] Policji w 9 grupie zaszeregowania, z mnożnikiem 2,05 kwoty bazowej, dodatkiem służbowym w kwocie 2000 złotych miesięcznie i dodatkiem [...]. Jednocześnie na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy o Policji stwierdził, że policjant zachowuje prawo do stawki uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku, do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego. Wymienionej decyzji na podstawie art. 108 § 1 Kpa nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego skarżący zarzucił wydanie go z naruszeniem art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, bowiem nie wyraził zgody na mianowanie na niższe stanowisko służbowe, a zatem godził się na rozwiązanie stosunku służbowego w trybie art. 38 ust. 4 ustawy o Policji. Ponadto zarzucił naruszenie art. 108 § 1 Kpa, poprzez bezpodstawne i nieuzasadnione zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Wskazał, że reorganizacja z [...] sierpnia 2013 r. została przeprowadzona w sposób nierzetelny. Jej celem było bowiem jedynie "wyeliminowanie" stanowisk radcy bez jakiegokolwiek uzasadnienia merytorycznego. Skarżący stwierdził także, że Komendant [...] Policji dokonując przedmiotowej reorganizacji i przenosząc go na niższe stanowisko służbowe "sprzeniewierzył się poleceniu Komendanta Głównego Policji wydanemu w kwietniu 2013 r.". Wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji nr [...] z [...] lipca 2013 r., wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Komendanta [...] Policji w celu mianowania na równorzędne stanowisko służbowe w Komendzie [...] Policji lub garnizonie [...] Policji albo mianowania na wyższe stanowisko służbowe w Komendzie [...] Policji lub garnizonie [...] Policji albo przeniesienia do dyspozycji Komendanta [...] Policji albo przeprowadzenia postępowania administracyjnego zmierzającego do zwolnienia ze służby w trybie art. 38 ust. 4 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, bądź umorzenia postępowania administracyjnego w I instancji.
Rozkazem personalnym nr [...] z [...] października 2013 r. Komendant Główny Policji utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że możliwość fakultatywnego przeniesienia policjanta na niższe stanowisko służbowe w przypadkach, o których mowa w art. 38 ust. 2 ustawy o Policji nie wymaga zgody policjanta, jeżeli tym samym spełniona jest jedna z przesłanek wymienionych w ust. 2 pkt 1 do pkt 4, organ może więc przenieść policjanta na niższe stanowisko służbowe. Zgodnie z ust. 4 powyższego artykułu brak zgody policjanta na przeniesienie na niższe stanowisko z przyczyn wskazanych w ust. 2, może spowodować zwolnienie policjanta ze służby. Tym samym zwolnienie policjanta ze służby w trybie art. 38 ust. 4 ww. ustawy ma charakter fakultatywny, co – zdaniem organu – oznacza, że mimo zgody policjanta na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe, organ może przenieść policjanta na niższe stanowisko służbowe, albo zwolnić go ze służby. Przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe może mieć miejsce wówczas, gdy kumulatywnie spełnione są dwie przesłanki: likwidacja zajmowanego stanowiska i brak możliwości mianowania na inne równorzędne stanowisko.
Odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy organ wskazał, że stanowisko zajmowane przez skarżącego zostało zlikwidowane, co jednoznacznie wynika z wydanego przez Komendanta [...] Policji rozkazu organizacyjnego nr [...] w sprawie zmian organizacyjnych mających nastąpić z [...] sierpnia 2013 r. w Komendzie [...] Policji.
W dacie wydania przez Komendanta [...] Policji rozkazu personalnego z [...] lipca 2013 r. brak było natomiast możliwości mianowania skarżącego na inne, równorzędne stanowisko, a policjanta nie można było pozostawić na nieistniejącym stanowisku. W Komendzie [...] Policji wakaty na stanowiskach zaszeregowanych do 11 grupy ze stopniem etatowym młodszego inspektora pozostawały jedynie na stanowiskach kierowniczych, ale na części z nich pełnili już obowiązki służbowe funkcjonariusze, a co do części obowiązywało postępowanie kwalifikacyjne, a Komendant [...] Policji nie odstąpił od procedury konkursowej. Organ zaznaczył przy tym, że skarżący nie przystąpił do procedury konkursowej. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie likwidacja zajmowanego przez skarżącego stanowiska została wykazana w sposób wyczerpujący. Wykazano też, że przeniesienie na niższe stanowisko uzasadnione było potrzebami organizacyjnymi, oraz że brak było możliwości mianowania skarżącego na stanowisko równorzędne. Jednocześnie organ podkreślił, że w toku postępowania w sprawie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe nie może być rozważana zasadność zmian wprowadzonych ww. rozkazem organizacyjnym.
Organ odwoławczy ocenił jako niezasadne zarzuty naruszenia przez organ I instancji przepisów proceduralnych.
Uznał, że organ ten dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy na podstawie analizy zebranego materiału dowodowego, mając na względzie interes służby tożsamy z interesem społecznym, udzielił skarżącemu informacji na temat stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Komendant Główny Policji uznał, że zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 K.p.a., akcentując konieczność wykonywania bez zbędnej zwłoki czynności dotyczących stosunku służbowego policjantów. Jako niezasadny ocenił też wniosek o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji.
W skardze na powyższy rozkaz personalny, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, a w szczególności art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z art. 38 ust. 4 tej ustawy oraz art. 7-11, art. 61 § 4, art. 77 § 4, art. 80, art. 108 § 1 i art. 135 K.p.a. i wniósł o stwierdzenie nieważności lub uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta [...] Policji z [...] lipca 2013 r. oraz o zasądzenie kosztów procesu.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swój pogląd, iż przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe jest możliwe po uzyskaniu jego zgody. Zdaniem skarżącego możliwość obniżenia stanowiska służbowego bez zgody policjanta, a tym bardziej przy jego zdecydowanym sprzeciwie, jest wypaczeniem ustawowych gwarancji trwałości stosunku służbowego policjanta.
W ocenie skarżącego w sprawie nie zostało wykazane w sposób przekonywujący i wyczerpujący, iż nie było innego równorzędnego stanowiska służbowego, bądź też stanowiska bezpośrednio niższego, zaszeregowanego w 10 grupie uposażenia zasadniczego. W szczególności z powinności tej nie wywiązał się organ II instancji.
Skarżący nie zgodził się nadto ze stanowiskiem organu, że wszczęcie procedury konkursowej na dane stanowisko wyłącza to stanowisko z równorzędnych stanowisk wakujących.
W dalszej kolejności skarżący podniósł, że organy obu instancji nie odniosły się do jego słusznego interesu, do czego obliguje treść art. 7 K.p.a.
Zdaniem skarżącego fakultatywność w przypadku obniżenia stanowiska służbowego świadczy o tym, że w przypadku reorganizacji połączonej z likwidacją stanowiska organ nie ma obowiązku mianowania policjanta na niższe stanowisko służbowe. Może wówczas w ramach własnego uznania wybrać czy nie mianować policjanta np. na wyższe stanowisko służbowe, przenieść do innej jednostki organizacyjnej Policji, bądź do dyspozycji.
Odnosząc się do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności skarżący podniósł, iż decyzje nie zawierają realnego skonkretyzowania pojęcia interesu społecznego, który miał przemawiać za jego nadaniem.
Skarżący zarzucił również, że nie wiedział o toczącym się w jego sprawie postępowaniu administracyjnym. Nie został poinformowany o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji w I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) określa kiedy decyzje podlegają uchyleniu.
Dokonując oceny zasadności skargi A. W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] października 2013 r., Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozkazu stanowi przepis art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko.
W rozpoznawanej sprawie Komendant [...] Policji zwolnił skarżącego z zajmowanego stanowiska radcy w Wydziale [...] K[...]P i mianował na stanowisko eksperta Sekcji [...] Wydziału Kontroli K[...]P, uzasadniając powyższe zmianami organizacyjnymi polegającymi m.in. na likwidacji stanowiska radcy zajmowanego przez skarżącego.
Znajdujący się w aktach sprawy rozkaz organizacyjny nr [...] Komendanta [...] Policji z [...] lipca 2013 r. potwierdza przeprowadzenie reorganizacji, na którą powołuje się organ. Od [...] sierpnia 2013 r. zostało zlikwidowane zajmowane przez skarżącego stanowisko służbowe radcy Wydziału [...] K[...]P, a w strukturę tego Wydziału włączone zostały stanowiska policyjne niższe, bo zaszeregowane w 9 grupie uposażenia, ze stopniem etatowym podinspektora.
Na podkreślenie zasługuje, że nie jest rolą sądu administracyjnego wkraczanie w politykę kadrową Policji, przy czym żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie przewiduje możliwości sądowej kontroli zmian kadrowych, strukturalnych i organizacyjnych w jednostce Policji.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 sierpnia 2013 r., I OSK 2133/12, (publ. https://cbois.nsa.gov.pl.) zwrócił także uwagę, iż żaden obowiązujący przepis prawa nie nakazuje bezpośredniemu przełożonemu przed podjęciem decyzji o przeniesieniu służbowym do informowania policjanta o celowości dokonywanych zmian kadrowych, strukturalnych i organizacyjnych w jednostce Policji, w tym o prowadzonej polityce kadrowej czy zasadach typowania policjantów do przeniesienia służbowego w związku z dokonywanymi lub planowanymi zmianami organizacyjnymi.
Sąd uznał zatem, że zaistniały podstawy do odwołania skarżącego z zajmowanego stanowiska, co w konsekwencji wiązało się z koniecznością podjęcia dalszych rozstrzygnięć kadrowych dotyczących skarżącego.
W trakcie rozmowy kadrowej odbytej ze skarżącym [...] lipca 2013 r. skarżącemu zaproponowano mianowanie na niższe stanowisko służbowe, wobec braku możliwości mianowania skarżącego na inne równorzędne stanowisko, na co skarżący nie wyraził zgody.
W rozpoznawanej sprawie, wobec odmiennych stanowisk stron, zagadnieniem kluczowym jest, czy w świetle regulacji zawartej w art. 38 ust. 2 pkt 4 i ust. 4 ustawy o Policji przeniesienie na niższe stanowisko służbowe wymaga zgody policjanta.
Niekwestionowanym w orzecznictwie jest pogląd, iż stosunek służbowy ma charakter administracyjnoprawny i w odróżnieniu od stosunku pracy brak w nim cechy równości stron. Zgodnie z przepisami ustawy o Policji stosunek służbowy policjanta charakteryzuje się podległością i dyspozycyjnością funkcjonariusza wobec zwierzchnika. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o Policji mianowanie będące źródłem stosunku służbowego policjanta następuje na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Oznacza to, że funkcjonariusz Policji nawiązując stosunek służbowy godzi się na możliwość władczego działania swego przełożonego w sprawach wynikających z nawiązanego stosunku służbowego, w tym na decyzje w sprawach osobowych. Podejmując decyzję o wstąpieniu do służby w strukturach Policji, kandydat na policjanta świadomie poddaje się służbowej dyspozycji przełożonego, która polegać może także na dowolnym określeniu miejsca pełnienia służby oraz stanowiska funkcjonariusza. Tylko w sytuacji, gdy następuje przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe, policjant ma prawo wypowiedzieć się co do dalszego trwania stosunku służbowego, w sposób określony w art. 38 ust. 4 ustawy o Policji (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2010 r., I OSK 891/09, https://cbois.nsa.gov.pl). Brak zgody policjanta na taką zmianę treści stosunku służbowego uniemożliwia jej dokonanie. Pogląd, iż zgoda na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe jest wymagana, jest utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z 15 marca 2013 r., I OSK 1228/12, z 14 czerwca 2013 r., I OSK 1119/12, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny prezentując powyższe stanowisko podkreśla, że zgody zainteresowanego policjanta na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe nie można domniemywać. Zgoda ta musi być wyrażona jednoznacznie, w sposób niebudzący wątpliwości także co do jej zakresu.
W rozpoznawanej sprawie skarżący już w przeprowadzonej z nim rozmowie kadrowej jednoznacznie nie wyrażał zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe i swoje stanowisko w tym zakresie podtrzymał do końca trwania postępowania administracyjnego. W tak ukształtowanych okolicznościach faktycznych organ, skoro skarżący nie godził się na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe, nie mógł dokonać zmiany treści stosunku służbowego skarżącego jak to uczynił w decyzji z [...] lipca 2013 r. Inaczej mówiąc wbrew woli skarżącego przeniesienie go na niższe stanowisko służbowe eksperta [...] Wydziału [...] Komendy [...] Policji było prawnie niedopuszczalne. Oznacza to, że rozkazy personalne Komendanta [...] Policji z [...] lipca 2013 r. i utrzymujący go w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] października 2013 r. zostały wydane z naruszeniem art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji i już tylko z tego powodu należało wyeliminować je z obrotu prawnego.
Właściwy przełożony może dokonać przekształcenia stosunku służbowego policjanta bez jego zgody tylko w odniesieniu do stanowiska równorzędnego. W sytuacji likwidacji zajmowanego stanowiska zasadą jest przeniesienie na stanowisko równorzędne. Gdy nie może ona zostać zrealizowana, to na organie ciąży obowiązek wykazania, że nie ma możliwości mianowania na inne równorzędne stanowisko. Jest to zasadniczo obowiązek organu dokonującego przekształcenia stosunku służbowego, ale w sytuacji, gdy w sprawie orzeka także organ odwoławczy, to jest on także zobowiązany do poczynienia ustaleń w powyższym zakresie, zwłaszcza, gdy strona podnosi, że takie stanowiska istnieją.
Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Sprawa administracyjna powinna być dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (por. B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego, Wrocław, 1980, s. 144). Rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy.
W przedmiotowej sprawie stan prawny w dacie orzekania przez oba organy był tożsamy. Komendant Główny Policji nie poczynił natomiast żadnych ustaleń faktycznych, które pozwalałyby na stwierdzenie, że orzekał także przy tożsamym stanie faktycznym. Organ odwoławczy wskazuje na stan obsady poszczególnych stanowisk w Komendzie [...] Policji istniejący [...] lipca 2013 r. i w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej czyli [...] lipca 2013 r. Z akt nie wynika natomiast, czy na [...] października 2013 r. sytuacja kadrowa w tej jednostce Policji kształtowała się w ten sam sposób. Przy braku jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie, nie można wykluczyć sytuacji, że takie równorzędne stanowisko było wakujące i możliwym było przeniesienie na to stanowisko skarżącego. Takie postępowanie organu stanowi naruszenie art. 15 K.p.a.
Wbrew natomiast stanowisku skarżącego organ odwoławczy nie był zobligowany do badania, czy w dacie orzekania istniały stanowiska wakujące bezpośrednio niższe, zaszeregowane w 10 grupie uposażenia zasadniczego. W tym zakresie Sąd w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2000 r., II SA 637/00, Lex 53769, iż organ nie musi zaproponować policjantowi bezpośrednio niższego stanowiska.
Sąd nie podzielił również poglądu skarżącego, iż wszczęcie procedury konkursowej na dane stanowisko nie wyłącza tego stanowiska z równorzędnych stanowisk wakujących. Zaznaczenia przy tym wymaga, że Sąd nie jest władny do czynienia ustaleń czy zachodziły podstawy do odstąpienia od postępowania kwalifikacyjnego. Odstąpienie od postępowania kwalifikacyjnego ma charakter fakultatywny i decyzja organu w tym zakresie nie podlega kontroli sądowej. Sąd nie może zatem zarzucić organowi, że nie odstąpił od postępowania kwalifikacyjnego, które w założeniu ma wyłonienie najlepszego kandydata i nie zaproponował skarżącemu stanowiska objętego tą procedurą. Natomiast wyniki tego postępowania mogą być istotne w tym znaczeniu, że może ono nie wyłonić żadnego kandydata na stanowisko równorzędne do dotychczas zajmowanego przez stronę i wówczas na etapie postępowania odwoławczego może pojawić się możliwość przeniesienia strony na to stanowisko równorzędne. W tym też kontekście, w realiach rozpoznawanej sprawy, uwidacznia się wyraźnie konieczność czynienia ustaleń faktycznych przez organ II instancji.
Zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. jest zasadny w tym znaczeniu, iż organ w zaskarżonej decyzji nie dokonał analizy słusznego interesu strony. Brak rozważań organu w tym zakresie jest niewątpliwie konsekwencją błędnej wykładni przepisu art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji i przyjęcia, że przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe nie wymaga zgody policjanta. Podkreślenia wymaga, że decyzja wydawana w trybie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, jest decyzją uznaniową. Podejmując taką decyzję organ administracji musi przestrzegać m.in. zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz kierować się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych.
W rozpoznawanej sprawie brak rozważań organu odnoszących się do interesu skarżącego w zakresie zmian jego stosunku służbowego.
Przy takiej interpretacji powyższego przepisu zasadnym było nałożenie na decyzję organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności i niewstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji przez organ odwoławczy. Skoro bowiem stanowisko skarżącego zostało zlikwidowane [...] sierpnia 2013 r., to niemożliwym było pozostawienie go na nieistniejącym stanowisku. Koniecznym stało się przekształcenie jego stosunku służbowego. Sposób w jaki to nastąpiło był konsekwencją wykładni powyższego przepisu dokonanej przez organ. W sytuacji gdy interpretacja ta została zakwestionowana przez Sąd, omawiane działania organów nie mogą również zostać uznane za prawidłowe.
Przyznać należy rację skarżącemu, że organy w przedmiotowym postępowaniu naruszyły art. 61 § 4 K.p.a., nie zawiadamiając skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego. Nie można bowiem uznać, iż protokół rozmowy ze skarżącym w sprawie mianowania na niższe stanowisko służbowe z [...] lipca 2013 r. mógł być uznany za zawiadomienie o wszczęciu postępowania (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2013 r., I OSK 1506/12, publ. https:\\cbois.nsa.gov.pl). Zaskarżone decyzje – jak słusznie podniosła strona skarżąca – wydane zostały z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wyrażonej w art. 10 § 1 K.p.a. W aktach nie ma dowodu zawiadomienia skarżącego o przysługującym mu prawnie zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Sąd nie podzielił natomiast pozostałych zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania, nie stwierdzając ich naruszenia przez organ. Skarżący nie przedstawił żadnego ich uzasadnienia, stąd brak możliwości odniesienia się do jego twierdzeń.
Rozpoznając ponownie sprawę organ obowiązany będzie uwzględnić wykładnię art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji przedstawioną przez Sąd i kluczową okoliczność faktyczną przedmiotowej sprawy – brak zgody skarżącego na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe, który powinien zdeterminować dalsze postępowanie organu.
Końcowo wyjaśnić należy, że w ocenie Sądu stwierdzone naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego nie miały charakteru rażącego i wobec czego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności orzeczenia zostało wydane w oparciu o art. 152 P.p.s.a., a o zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w myśl art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło