I SA/Rz 680/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz / spr./ Sędziowie WSA Tomasz Smoleń WSA Jarosław Szaro Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 października 2014r. sprawy ze skargi "A" S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2014r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych - oddala skargę - Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania "A" SA (następca prawny "A’" SA), zwanej dalej skarżącą, od postanowienia Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], w przedmiocie zajęcia stanowiska przez wierzyciela, w sprawie zarzutów wobec egzekucji administracyjnej, prowadzonej wobec skarżącej, na podstawie tytułu wykonawczego, wystawionego w dniu 27 listopada 2013r. przez Wójta Gminy, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Naczelnik Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego prowadzi wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego, wystawionego przez Wójta Gminy w dniu [...] listopada 2013 r., nr [...], nr sprawy [...]. Pismem z dnia 20 grudnia 2013 r. skarżąca złożyła zarzuty dotyczące wyżej opisanej egzekucji administracyjnej podnosząc, że: • egzekucja ta została podjęta w zakresie nieistniejącego obowiązku (w zakresie odsetek, których wielkość została zawyżona w tytule wykonawczym), ponieważ nie uwzględniono, że w sprawie wystąpiły okresy w których odsetki nie powinny być naliczane, tj. okresy o których mowa w art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej, • decyzji organu I instancji – Wójta Gminy– nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, ponieważ postanowienie w tej sprawie zostało wydane przed doręczeniem decyzji, ponadto samo postanowienie o nadaniu rygoru doręczono jedynie pełnomocnikowi, ustanowionemu w postępowaniu podatkowym, a nie w postępowaniu o nadanie rygoru, tak więc wynikający z tego rozstrzygnięcia obowiązek nie był wymagalny, • egzekucja należności wynikającej z decyzji, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, była niedopuszczalna, • egzekucja została podjęta na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełniał wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015, ze zm., zwana dalej ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), gdyż treść podlegającego egzekucji obowiązku była błędnie określona (chodzi o wysokość odsetek). Wójt Gminy, działając w imieniu Gminy G., w charakterze wierzyciela egzekwowanych należności, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], uznał zarzuty skarżącej za nieuzasadnione. W uzasadnieniu swojego postanowienia wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. określił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2008 r., a następnie decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Obydwa rozstrzygnięcia zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej – doradcy podatkowemu A. C. w dniu 12 listopada 2014 r., który złożył od nich środki odwoławcze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...grudnia 2013 r. utrzymało w mocy zarówno decyzję, jak i postanowienie Wójta Gminy. Odnosząc się do podniesionych przez skarżącą zarzutów Wójt wskazał, że działając na podstawie art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej uznał, że skarżąca przyczyniła się do opóźnienia w wykonaniu decyzji, tym samym odsetki zostały naliczone w sposób prawidłowy. Jeżeli chodzi natomiast o rygor natychmiastowej wykonalności, to może być on nadany od momentu wydania decyzji nieostatecznej, co oznacza, że decyzja ta oraz postanowienie o rygorze mogą zostać wysłane w jednej przesyłce. W niniejszym przypadku oba te rozstrzygnięcia zostały wydane tego samego dnia, wysłane zaś oddzielnie, na adres pełnomocnika strony, w związku z tym jakiekolwiek zarzuty w tym względzie nie znajdują uzasadnionych podstaw. W związku z powyższym zasadnie nadano rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, a kwestionowany przez skarżącą tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymogi, o których mowa w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zażalenie na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2014 r. wniosła skarżąca, domagając się jego uchylenia i uwzględnienia podniesionych zarzutów. W jej ocenie przedmiotowe rozstrzygnięcie narusza: • art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez podjęcie egzekucji w zakresie nieistniejącego obowiązku, w zakresie odsetek, których wielkość została zawyżona w tytule wykonawczym, • art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez podjęcie egzekucji w czasie, w którym obowiązek wynikający z decyzji nie był wymagalny. Samorządowe Kolegium Odwoławczy, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W ocenie organu odwoławczego wierzyciel prawidłowo przyjął, że skarżąca swoim postępowaniem przyczyniła się do opóźnienia w wydaniu decyzji, gdyż na każdym etapie postępowania, kategorycznie i konsekwentnie odmawiała przedłożenia rzetelnych dokumentów oraz udzielania informacji, dotyczących ilości i wartości poszczególnych budowli. I tak na płcie CD, zawierającej wyciąg z ewidencji środków trwałych, przesłanej do organu wraz z pismem z 8 lipca 2011 r., nie zostały ujęte środki trwałe znajdujące się na terenie Gminy G. Skarżąca wezwana do złożenia wyjaśnień w tej sprawie poinformowała (pismem z dnia 2 stycznia 2012 r. oraz 21 października 2013 r.) jedynie, że informacje te są dostępne w jej siedzibie. Tak samo, zdaniem Kolegium, niezasadny jest zarzut prowadzenia egzekucji na podstawie niewymagalnej decyzji, gdyż decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Postanowienie w tym przedmiocie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej, który złożył zażalenie na to rozstrzygnięcie. Z tego więc wynika, że w tym czasie nie kwestionował on swojego umocowania. Organ odwoławczy uznał ponadto, że zarzut dotyczący naruszenia art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest tożsamy z zarzutem dotyczącym naliczania odsetek, stąd też aktualne są wyjaśnienia odnoszące się do tego drugiego zarzutu. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła skarżąca spółka, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. W skardze sformułowano następujące zarzuty dotyczące naruszenia: • art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez zaakceptowanie egzekucji podjętej w zakresie nieistniejącego obowiązku, • art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez zaakceptowanie dopuszczalności zastosowania środka egzekucyjnego w sytuacji, w której obowiązek wynikający z decyzji wymiarowej organu I instancji nie był wymagalny, gdyż decyzji tej nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, • art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez zaakceptowanie egzekucji podjętej w sytuacji, w której decyzji pierwszoinstancyjnej nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, co w konsekwencji oznacza niedopuszczalność egzekucji, • art. 33 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez uznanie za prawidłowy tytułu wykonawczego, który nie spełniał wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organy nie wykazały, że skarżąca przyczyniła się do opóźnienia w załatwieniu sprawy, a tym samym, że zaistniały przesłanki do zastosowania art. 54 § Ordynacji podatkowej. Jednocześnie skarżąca przytoczyła fakty mające świadczyć o tym, że opóźnienie to było spowodowane przez organ I instancji, któremu wydanie rozstrzygnięcia, po otrzymaniu akt od organu odwoławczego (po wydaniu decyzji kuratoryjnych) zajmowało dwa lub trzy miesiące. Skarżąca podtrzymała też swoje stanowisko, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego było nieskuteczne, ponieważ postanowienie w tym przedmiocie zostało wydane przed doręczeniem tejże decyzji. Oprócz tego pełnomocnik odbierający decyzję nie był umocowany do działania w imieniu skarżącej, w postępowaniu dotyczącym nadania rygoru, stąd też doręczenie mu postanowienia było nieskuteczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Główny zarzut sformułowany przez skarżącą dotyczy nieistnienia egzekwowanego obowiązku zapłaty odsetek za okresy, o których mowa w art. 54 § 1 pkt 3 i pkt 7 Ordynacji podatkowej. Jak słusznie zauważyły organy zarzut ten łączy się z innym zarzutem, a mianowicie dotyczącym nieprawidłowości w zakresie sporządzenia tytułu wykonawczego, która to nieprawidłowość miała polegać na określeniu czasokresu, za który odsetki miałyby być pobrane, bez uwzględnienia wyłączeń, o których mowa w powołanych wyżej przepisach Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do tej kwestii należy stwierdzić, że w prowadzonym wobec skarżącej postępowaniu podatkowym organy podatkowe przekroczyły terminy przewidziane na załatwienie sprawy, o których mowa w art. 139 § 1 -§ 3 Ordynacji podatkowej, co zgodnie z art. 54 § 1 pkt 3 i pkt 7 tej ustawy skutkuje tym, że odsetki za okresy wykraczające poza ustawowe terminy załatwienia sprawy nie powinny być naliczane. W tym miejscu dodać jednak należy, że w myśl art. 139 § 4 Ordynacji podatkowej do terminów przewidzianych w przepisach § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresu opóźnień spowodowanych z nią strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Tak więc sam upływ wskazanych wyżej terminów nie przesądza jeszcze tego, że pociągnie on za sobą określone skutki procesowe. Sytuacja taka ma miejsce w przedmiotowej sprawie, gdzie przyczyna przekroczenia terminów jest przedmiotem sporu między stronami. Opóźnienie spowodowane przez stronę lub jej przedstawiciela ma ponadto jeszcze ten skutek, że z mocy art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej wyłącza ono zastosowanie przepisów art. 54 § 1 pkt 3 i pkt 7 Ordynacji podatkowej. W okolicznościach niniejszej sprawy wierzyciel egzekwowanej należności powołał się właśnie na tę regulację podnosząc, że wszelkie opóźnienia w załatwieniu sprawy wynikały z działań i zaniechań skarżącej, która utrudniała sprawne prowadzenie postępowania. I tak, kategorycznie i konsekwentnie odmawiała przedłożenia rzetelnych dokumentów oraz udzielania informacji, dotyczących ilości i wartości poszczególnych budowli. Świadczy o tym fakt przedłożenia przez nią na płycie CD danych, zawierających wyciąg z ewidencji środków trwałych (przesłanej do organu wraz z pismem z 8 lipca 2011 r.), które nie obejmowały środków trwałych, znajdujących się na terenie Gminy G. Skarżąca wezwana do złożenia wyjaśnień w tej sprawie poinformowała (pismem z dnia 2 stycznia 2012 r. oraz 21 października 2013 r.), że informacje te są dostępne w jej siedzibie. Na marginesie niniejszych rozważań dodać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Rz 160/14 (dost. w CBOiS– http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że określenie wartości budowli na podstawie danych zawartych na płycie CD, bez aktywności skarżącej, byłoby nader utrudnione, jeżeli nie niemożliwe. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że stanowisko organów, zarówno Wójta Gminy, jak również Samorządowego Kolegium Odwoławczego, odnośnie przyczynienia się przez skarżącą do opóźnienia w załatwieniu sprawy jest zasadne. W związku z tym obciążenie jej obowiązkiem zapłaty odsetek za opóźnienie, za cały czas trwania postępowania, na podstawie między innymi art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej, jest prawidłowe i odpowiada prawu. Stwierdzenie niezasadności zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku przesądza, że bezpodstawny jest również zarzut dotyczący nieprawidłowości tytułu wykonawczego, który w istocie zmierza nie do zakwestionowania którychś z elementów tego tytułu, ale jest powieleniem argumentacji zmierzającej do podważenia istnienia egzekwowanych należności odsetkowych. Przechodząc do oceny kolejnych zarzutów skonstatować należy, że nie sposób zgodzić się ze skarżącą, że decyzji wymiarowej organu I instancji nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, co miałoby jej zdaniem wynikać z faktu doręczenia postanowienia w tym przedmiocie przed doręczeniem samej decyzji. Przede wszystkim należy bowiem podkreślić, że zarówno decyzja jak i postanowienie zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej tego samego dnia, tj. 12 listopada 2014 r., brak jest więc podstaw do przyjęcia, że postanowienie wydano i doręczono wcześniej. Nie wynika to bowiem w jakikolwiek sposób z okoliczności sprawy. Niezależnie jednak od powyższego zwrócić należy uwagę, że rygor natychmiastowej wykonalności można nadać wydanej decyzji nieostatecznej, a więc takiej, która została podpisana przez uprawnioną osobę, niezależnie od tego czy decyzja ta została już doręczona stronie. Samo uprzednie doręczenie rozstrzygnięcia nie jest bowiem koniecznym warunkiem zaopatrzenia go w rygor natychmiastowej wykonalności, tak więc doręczenie skarżącej tego samego dnia zarówno decyzji, jak i postanowienia, nie stoi w sprzeczności z obowiązującym prawem, dlatego też brak jest podstaw do wywodzenia z tego faktu tak dalece idących wniosków, jak przyjęcie nieskuteczności nadania rygoru, co czyni skarżąca, utrzymując że w efekcie tego do egzekucji skierowano niewykonalną decyzję. Jeżeli chodzi zaś o kwestię doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności pełnomocnikowi strony, który rzekomo nie był umocowany do jej odbioru, to w tym wypadku również nie sposób przychylić się do poglądu skarżącej, gdyż jej pełnomocnik – doradca podatkowy A. C., umocowany do reprezentowania jej w postępowaniu podatkowym, był także uprawniony do działania w jej imieniu, jeżeli chodzi o wszelkie kwestie związane z postępowaniem o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Wynika to bowiem przede wszystkim z samej istoty tego postępowania, które ma charakter wpadkowy, w stosunku do postępowania podatkowego, brak jest więc podstaw do stwierdzenia, że jest ono od niego odrębne w stopniu powodującym konieczność posiadania dodatkowego umocowania do działania w jego trakcie. Pełnomocnik skarżącej był umocowany do działania w imieniu skarżącej w całym postępowaniu podatkowym, jego legitymacja procesowa nie zawierała ograniczenia dotyczącego kwestii związanych z postepowaniem o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, ponadto pełnomocnik nie kwestionował swojego umocowania w tym zakresie, o czym świadczy chociażby fakt, że to on złożył zażalenie na postanowieniu o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. (Postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2013 r., w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r., było przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, w wyniku której WSA w Rzeszowie – wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. I SA/Rz 161/14, dost. w CBOiS - oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]grudnia 2013 r., w tym względzie, utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...]). Sąd podziela w tej kwestii także pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 stycznia 2014 r. sygn. akt II FSK 718/2013 (dostępny w CBOiS), iż pełnomocnik ustanowiony w postępowaniach dla ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego, będzie upoważniony do działania w postępowaniu o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, chyba że pełnomocnictwo stanowić będzie inaczej. Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.).