VII SA/Wa 2208/13
WyrokWSA w Warszawie2014-10-16
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Halina Emilia Święcicka, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego, mimo zarzutów dotyczących naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, w tym odległości od budynków sąsiednich i bezpieczeństwa pożarowego, a także czy uwzględnił wiążącą ocenę prawną sądu administracyjnego z poprzedniego postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, ponieważ analiza materiału dowodowego wykazała, że budynek nie narusza przepisów planowania przestrzennego ani nie stwarza zagrożenia dla ludzi lub mienia, ani nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ponadto, organ prawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. i uwzględnił wiążącą ocenę prawną sądu administracyjnego z poprzedniego postępowania, co skutkowało brakiem podstaw do nakazania rozbiórki lub wykonania zmian.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. L. i J. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego z trzema lokalami. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa budowlanego, warunków technicznych, konstytucyjnej zasady równości oraz postanowień poprzednich wyroków sądowych. Postępowanie było długotrwałe i wielokrotnie wracało na etapy administracyjne i sądowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska- Rzepecka, , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi I. L. i J. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie skargę oddala
I. Stan sprawy
1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2853/11, uchylającym decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu odwołania I. i J. L. oraz odwołania Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" w [...] w likwidacji od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...] znak: [...] udzielającej B. T.-K. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego z trzema lokalami mieszkalnymi, znajdującego się na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 343, poz. 1623 z późn. zm.).
2. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że sprawa dotycząca inwestycji budowlanej znajdującej się na nieruchomości położonej przy ul [...] w [...] była przedmiotem rozpoznania zarówno w postępowaniu administracyjnym w ramach nadzoru budowlanego, jak i w postępowaniu sądowo-administracyjnym.
W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w niniejszej sprawie przed właściwymi organami administracji publicznej różnego szczebla wydano szereg rozstrzygnięć administracyjnych, które następnie były eliminowane z obrotu prawnego w trybie działań nadzorczych lub na mocy orzeczeń sądu administracyjnego.
Na ostatnim etapie postępowania sądowoadministracyjnego na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 774/07, została uchylona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...]oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej budowy budynku mieszkalnego z trzema lokalami mieszkalnymi wraz z częściami dobudowanymi, znajdującego się na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu tego wyroku wyrażona została przez Sąd ocena i wskazania co do dalszego postępowania, które stosownie do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiążą organy administracji publicznej rozpatrujące ponownie sprawę. Sąd wskazał, że w trwającym od 10 lat postępowaniu dotyczącym spornej inwestycji wydano cały szereg decyzji administracyjnych i wyroków sądowoadministracyjnych, które jednakże nie rozstrzygnęły co do istoty sprawy jej legalizacji. Sąd wskazał również, że po wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2004 r. oraz wyroku NSA w Warszawie z dnia 19 maja 2005 r. organy nadzoru budowlanego zobowiązane były prowadzić postępowanie w oparciu o przepisy art. 37, 40 i 42 Prawa budowlanego z 1974 r. Zdaniem Sądu, organy nadzoru budowlanego w sposób oczywisty naruszyły art. 105 § 1 kpa, orzekając o umorzeniu postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy powinny wydać decyzję merytoryczną. W tym przypadku - po stwierdzeniu przez organ administracji publicznej braku przesłanek z art. 37 ust. 1 i 2 oraz po dokonaniu stosownej analizy zdatności obiektu do użytku przy ewentualnym zastosowaniu instrumentu procesowego wynikającego z art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. - decyzją merytoryczną jest wydanie w trybie art. 42 decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu, która w sposób ostateczny zakończyłaby proces legalizacyjny spornej inwestycji. Na mocy powyższego wyroku organy nadzoru budowlanego zostały zobowiązane do ponownego rozpatrzenia całego bardzo obszernego materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę wnioski zgłaszane przez wszystkie strony uczestniczące czynnie w tym postępowaniu. Jednocześnie WSA w Warszawie zobowiązał organy administracji publicznej do zbadania m.in. kwestii murowanego ogrodzenia oraz przybudówki wiaty oraz wszystkich przesłanek zawartych w art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
PINB [...] - po ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy, mając na uwadze wytyczne wynikające z ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2007 r. - wydal w dniu 7 października 2008 r. decyzję nr [...], udzielającą B. T.-K. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego z trzema lokalami mieszkalnymi, znajdującego się na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...].
Od decyzji tej odwołali się I. i J. L., Spółdzielnia Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" w [...] w likwidacji oraz L. S.
[...]WINB postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...] stwierdził, że odwołanie L. S. od decyzji organu powiatowego nr [...] zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Tego samego dnia organ wojewódzki wydał decyzję nr [...] utrzymującą zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną nr [...].
WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 2121/09 oddalił skargę L. S. na postanowienie [...]WINB nr [...], zaś wyrokiem z dnia 11 marca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 2119/09 oddalił skargi Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" w [...] w likwidacji oraz I. i J. L. na decyzję [...]WINB nr [...].
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 listopada 2011 r. II OSK 1639/10 po rozpoznaniu skarg kasacyjnych Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" W [...] w likwidacji oraz I. L., uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2010 r. i przekazał sprawę sądowi wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.
WSA w Warszawie, będąc związany orzeczeniem Sądu wyższej instancji, wyrokiem z dniu 4 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2853/11 uchylił decyzję [...]WINB nr [...], ze względu na brak uwzględnienia przez organ wojewódzki przy ocenie stanu faktycznego opinii technicznej dotyczącej stanu zagospodarowania i sposobu użytkowania terenu - nieruchomości gruntowych obejmujących działki nr ewid. [...], położonych w [...] przy ul. [...], ul. [...] i ul. [...], sporządzonej w sierpniu i wrześniu 2007 r. przez mgr inż. G. K. i mgr inż. T. W.
Spowodowało to konieczność ponownego rozpatrzenia odwołania I. i J. L. oraz odwołania Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" w [...] w likwidacji od decyzji wydanej w pierwszej instancji.
3. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.
Wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Zastępca Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 1985 r. znak: [...] zatwierdził plan realizacyjny osiedla [...]-[...] i udzielił Międzyzakładowemu Spółdzielczemu Zrzeszeniu Pomocy w Budowie Domów Jednorodzinnych "[...]" z siedzibą przy ul. [...] w [...] pozwolenia na budowę [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych garażami, w tym na realizację budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...].
Integralną część tej decyzji stanowi projekt architektoniczno-budowlany zamienny domu jednorodzinnego przy ul. [...] w [...], opracowany przez inż. mgr arch. P. M., zatwierdzony przez ww. organ administracji architektoniczno-budowlanej na wniosek - podanie z dnia [...] września 1992 r. znak: [...] opatrzony pieczęcią Urzędu i opisany jako załącznik do decyzji z dnia [...] lipca 1985 r. znak: [...]. Pomimo, iż organ ten nie wyraził swojego stanowiska w sprawie zatwierdzenia projektu zamiennego w formie odrębnej decyzji, projekt ten stanowił podstawę do prowadzenia robót budowlanych. Fakt, iż ww. projekt był projektem zamiennym w stosunku do projektu pierwotnego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] lipca 1985 r. potwierdza m.in. pismo Urzędu Gminy z dnia [...] lipca 1994 r. znak: [...] adresowane do B. T.-K., przesłane również do wiadomości Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" w [...]. Świadczy o tym także pismo - oświadczenie z dnia [...] maja 1993 r. Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" w [...], w którym Spółdzielnia w pkt 2: ,,[...] wyraża zgodę na bezzwłoczne kontynuowanie budowy przez nowego członka Spółdzielni z prawem do działki [...] po dacie cesji, w zakresie jakim budowa ta została rozpoczęta oraz architektonicznie jak w projekcie zatwierdzonym, znak: [...]".
Następnie w sierpniu 1993 r. został opracowany i przedłożony do zatwierdzenia projekt wprowadzający kolejne zmiany w realizowanym budynku. Burmistrz Dzielnicy Gminy [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1993 r. nr [...] znak: [...], zatwierdzającą ww. projekt, udzielił Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" w [...] oraz B. T-K pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] na mały dom mieszkalny o trzech lokalach z garażem oraz budowę garażu na dwa samochody. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 1993 r. nr [...] znak: [...] uchylił zaskarżoną przez I. L. decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie Burmistrz Dzielnicy - Gminy [...] decyzją z dnia [...] listopada 1993 r. nr [...] znak: [...] powtórnie zatwierdził plan realizacyjny oraz zezwolił na przebudowę ww. obiektu oraz budowę garażu. Wojewoda [...] w drodze decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 1994 r. znak: [...] uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Pomimo braku pozwolenia na prowadzenie robót objętych tym projektem B. T-Ka realizowała budowę. W związku z tym Burmistrz Gminy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1994 r. skierowaną do B. T.-K, zarządził wstrzymanie robót budowlanych wykonywanych przy samowolnej rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na mały dom mieszkalny ze względu na samowolny charakter ich prowadzenia, nakładając jednocześnie obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej z orzeczeniem technicznym stanu wykonanego oraz projektu technicznego planowanej rozbudowy akceptowanego przez Spółdzielnię Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" w [...] i dziennika budowy. Następnie ww. organ administracji publicznej decyzją z dnia [...] września 1994 r. nr [...] odmówił zatwierdzenia planu realizacyjnego zagospodarowania działki o nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...] oraz wydania pozwolenia na dokończenie samowolnie rozpoczętej rozbudowy budynku mieszkalnego na tym terenie. B. T-K nie respektując powyższego orzeczenia administracyjnego, dokończyła budowę przedmiotowego obiektu w stopniu umożliwiającym oddanie go do użytku.
Jak wynika z akt sprawy, ww. obiekt został zgłoszony do użytkowania przez Spółdzielnię Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" w Warszawie w dniu [...] grudnia 1994 r. na wniosek B. T-K. W dniu [...] grudnia 1997 r. Burmistrz Gminy [...] wydał decyzję nr [...], którą udzielił Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" w [...] pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, wolnostojącego, z czterema odrębnymi lokalami mieszkalnymi, zrealizowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] na podstawie decyzji "[...] z dnia [...] lipca 1985 r., nr [...], Nr [...],[...] z dnia [...] września 1992 r.". W treści uzasadnienia decyzji wskazano, że w dniu [...] października 1997 r. Spółdzielnia Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" w [...] wystąpiła z pismem, przesyłając zawiadomienie o zakończeniu budowy przy ul. [...] w [...] złożone przez inwestora B. T-K. W związku z tym w dniu [...] listopada 1997 r. odbyła się wizja lokalna na terenie nieruchomości, podczas której stwierdzono, że obiekt został wykonany zgodnie z dokumentacją - inwentaryzacją złożoną przez inwestora. Z dalszej treści uzasadnienia decyzji wynika, że zgodnie z orzeczeniem o stanie budynku, nadaje się on do eksploatacji, gdyż wykonano wszystkie niezbędne instalacje i roboty wykończeniowe, a teren budowy uporządkowano. Budynek nie wymaga żadnych zmian ani przeróbek, zaś inwestor dostarczył wszelkie niezbędne opinie i protokoły sprawdzeń prawidłowego działania instalacji.
Na wniosek właścicieli sąsiednich budynków od [...] r. prowadzone były przez organy administracji publicznej i sąd administracyjny postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, w których zapadło kilka decyzji i wyroków. Ostatecznie w wyroku z dniu 12 sierpnia 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 3972/03, WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku, a skarga kasacyjna na ten wyrok została oddalona wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 19 maja 2005 r. OSK 1672/04.
W tym stanie faktycznym i prawnym, jaki zaistniał po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji Burmistrza Gminy [...]nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie, PINB [...] przeprowadził postępowanie pierwszoinstancyjne, w wyniku którego została wydana w dniu [...] sierpnia 2006 r. decyzja nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego na podstawie art. 105 § 1 kpa. [...]WINB decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Decyzje te zostały uchylone wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 774/07. Zdaniem Sądu, postępowanie legalizacyjne prowadzone w oparciu o art. 37, art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. nie mogło się zakończyć umorzeniem postępowania, gdyż organ orzekający w sprawie mógł albo nakazać rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu w sytuacji wystąpienia przesłanek określonych w art. 37 pkt 1 i 2 lub po stwierdzeniu ich braku prowadzić dalsze postępowanie w oparciu o art. 40 i 42 celem wydania pozwolenia na użytkowanie.
PINB [...] w wyniku ponownego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] października 2008 r. wydaną na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane udzielił B. T-K pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego z trzema lokalami mieszkalnymi, znajdującego się na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...].
Utrzymująca w mocy powyższe rozstrzygniecie decyzja [...]WINB z dnia [...] września 2009 r. nr [...] została uchylona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2012 r.
Przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy, przy uwzględnieniu wytycznych zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2012 r., w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż zdaniem [...]WINB organ powiatowy trafnie objął niniejszym postępowaniem również elementy budynku w postaci murowanej przybudówki i wiaty garażowej. Podkreślenia wymaga, że co do wiaty wypowiedział się NSA w Warszawie w wyroku z dnia 18 września 1996 r. IV SA 581/96, twierdząc, że wiata dobudowana w północnym narożniku działki nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...] do istniejącego budynku mieszkalnego stanowi fragment obiektu i byłoby właściwe, aby budowany obiekt traktować jednolicie w sensie prawnym. Choć wprawdzie istnieją pewne różnice w datach dokonywanych czynności faktycznych i prawnych, to jednak obecnie byłoby słuszne, aby sprawy te rozpoznawać jednocześnie. W ocenie [...]WINB przedmiotowej wiaty nie można traktować jako osobny obiekt, gdyż stanowi z budynkiem całość techniczno-użytkową, a jej konstrukcja zakotwiczona jest na dwóch ścianach budynku mieszkalnego i na dwóch słupach od frontu. Jakkolwiek z wpisu do dziennika budowy znajdującego się w aktach sprawy wynika, że zadaszenie wiaty pomiędzy ścianą przybudówki a brama wjazdową wykonano w dniu [...] lipca 1995 r., to jednak należy uznać, że wykonanie samego zadaszenia na istniejącej konstrukcji wiaty miało charakter robót wykończeniowych. Ponadto należy mieć na względzie, iż NSA w treści wyroku z dnia 18 września 1996 r. wskazał, że do wiaty należałoby stosować przepisy prawne z uwzględnieniem noweli do Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r., tj. noweli z dnia 5 lipca 1996 r., zgodnie z którą "Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe." W niniejszym przypadku wszczęcie postępowania dla budynku, którego elementem jest przedmiotowa wiata miało miejsce przed dniem 1 stycznia 1995 r. Z tego też względu okoliczność wykonania samego zadaszenia wiaty po dniu 1 stycznia 1995 r. nie odgrywa tutaj istotnego znaczenia. Dlatego też organ wojewódzki nie widzi potrzeby rozpatrywania kwestii wiaty w odrębnym postępowaniu.
W związku z samowolnym charakterem prowadzenia przez B. T-K robót budowlanych w zakresie nie objętym projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] lipca 1985 r. o pozwoleniu na budowę i projektem zamiennym zatwierdzonym w wyniku rozpatrzenia podania z dnia [...] września 1992 r., znak: [...], dokonano stosownej analizy pod kątem sprawdzenia występowania w przedmiotowej sprawie przesłanek określonych w przepisach art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, w brzmieniu znowelizowanym, co zostało wskazane w wyrokach sądowych.
W myśl art. 37 ust. 1 tej ustawy: "Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: (1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub (2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia."
Zgodnie z zapisem miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] września 1992 r., przedmiotowy budynek znajduje się w obszarze o funkcji mieszkaniowo-usługowej. Tak więc nie narusza on ustaleń powyższego planu. A zatem w niniejszym przypadku nie zaistniała przesłanka z pkt 1 ust. 1 art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. obligująca organ do nakazania rozbiórki obiektu lub jego części.
W kwestii przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy organ wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, stan zagrożenia dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia występuje wówczas, gdy zostaną naruszone warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ochrona interesów osób trzecich przewidziana w art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, odbywa się przede wszystkim przez przepisy techniczno-budowlane, a w szczególności przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. O naruszeniu uzasadnionych praw osób trzecich można zatem mówić jedynie wtedy, kiedy naruszone są konkretne przepisy, warunki techniczne lub normy obowiązujące w budownictwie. W czasie realizacji przedmiotowego budynku obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62 z późn. zm.), które dopuszczały sytuowanie budynków w granicy w przypadku działki zabudowanej, z wymogiem zachowania ściany oddzielenia pożarowego. Natomiast w przypadku budynków nie posiadających ścian oddzielenia pożarowego istniał wymóg zachowania pomiędzy budynkami odległości 8,00 m. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że przy zbliżeniu do granicy z działką sąsiednią konieczne jest wykonanie ściany od strony tej granicy jako pełnej, bez otworów okiennych i drzwiowych, natomiast nie ma ograniczeń co do rozmiarów zmniejszenia odległości przewidzianej w § 12 ust. 2. Możliwe jest zatem usytuowanie budynku mieszkalnego i gospodarczego w granicy z działką sąsiednią.
Główny zarzut skarżących dotyczył "niezgodnej z normami ww. rozporządzenia odległość pomiędzy budynkami skarżących a budynkiem przy ul. [...] w [...]".
Do powyższej kwestii odnosi się znajdująca się w aktach sprawy przedłożona przez B. T-K przy piśmie z dnia [...] lutego 2006 r. "Ocena techniczna oraz inwentaryzacja budowlana z opinią o zgodności wykonanych robot z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi i polskimi normami", sporządzona przez mgr inż. A. B. posiadającego uprawnienia budowlane i legitymującego się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Inżynierów. Z dokumentacji tej wynika, że budynek mieszkalny znajdujący się na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] "wybudowany jest prawidłowo zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi oraz Polskimi Normami i nadaje się do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem". Organ zauważył, że pismami z dnia [...] września 2006 r. oraz [...] września 2006 r. skierowanymi do Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej [...] Izby Inżynierów Budownictwa I. L. oraz L. S. poinformowali, że autor powyższej dokumentacji technicznej - mgr inż. A. B. poświadczył nieprawdę, stwierdzając, że budynek spełnia warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i że został wybudowany prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa umorzył postępowanie wyjaśniające w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie mgr inż. A. B. W uzasadnieniu decyzji Rzecznik stwierdził m.in., że w dniu [...] listopada 2006 r. przeprowadził czynności kontrolne na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...], które potwierdziły "zasadność twierdzeń obwinionego zawartych we wnioskach końcowych opinii" oraz "że wykonana opinia techniczna, zawarte w niej wnioski końcowe, wykonana inwentaryzacja jest zgodna ze stanem faktycznym, warunkami technicznymi i zasadami wiedzy technicznej".
W dniu [...] września 2008 r. do PINB [...] likwidator Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" w [...] złożył przeciwstawną "Opinię techniczną dotyczącą stanu zagospodarowania i sposobu użytkowania terenu - nieruchomości gruntowych obejmujących działki nr ewid. [...] (dawniej [...]),[...] (dawniej [...]) i [...] (dawniej [...]) - położonych w [...] przy ul. [...],[...] i [...]", sporządzoną w miesiącach lipiec-sierpień [...] r. przez zespół autorski mgr inż. G. K. i mgr inż. T. W. W dokumentacji tej określono odległości, w jakich usytuowany jest budynek mieszkalny znajdujący się na działce przy ul. [...] w [...] względem obiektów znajdujących się na sąsiednich działkach, próbując jednocześnie wywieść, iż podziału terenu na poszczególne działki dokonano przed budową poszczególnych obiektów, w związku czym doszło do naruszenia norm odległościowych wynikających z ww. rozporządzenia. Zdaniem organu, z powyższym poglądem nie sposób się zgodzić. Organ wojewódzki podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, iż w niniejszym przypadku wszystkie obiekty budowlane objęte pozwoleniem na budowę z dnia [...] lipca 1985 r. znajdowały się na jednej, niepodzielonej prawnie działce o nr ewid. [...] z obrębu [...]. Następnie po zatwierdzeniu decyzją Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...] marca 1997 r. projektu podziału tej działki wyodrębniona została m.in. działka o nr ewid. [...] zabudowana trzema budynkami, która na wniosek Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" w [...] została podzielona prawnie na trzy działki o nr ewid. [...] na mocy decyzji Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...].06.1998 r. W tym czasie przedmiotowy budynek był już zrealizowany (a więc usytuowany) i użytkowany na podstawie decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. Z faktu dokonania zabudowy nieruchomości zarówno przez B T-K, jak i przez I i J. L. oraz L. S. przed jej podziałem na odrębne działki budowlane wynikają istotne konsekwencje w sferze Prawa budowlanego. W szczególności, do obiektów budowlanych wybudowanych na tej nieruchomości nie mogą mieć odniesienia normy odległościowe określone zarówno w rozporządzeniu z dnia 3 lipca 1980 r., jak i obecnie obowiązujące przepisy w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podkreślenia wymaga, że powyższe stanowisko bez zastrzeżeń zaaprobował NSA w wyroku z dnia 24 listopada 2011 r., a w ślad za nim WSA w Warszawie w wyroku z dnia 4 grudnia 2012 r., wskazując jednocześnie, iż formalny podział działki to podział prawny, a ten nastąpił z datą wydania ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 1998 r.
Ponadto w ocenie [...]WINB nie zasługuje na uwzględnienie pogląd zaprezentowany w ocenie technicznej autorstwa mgr inż. G. K. oraz mgr inż. T. W., iż budynek mieszkalny przy ul. [...] w [...] stanowi realne niebezpieczeństwo dla mieszkańców budynku przy ul. [...] w [...] z uwagi na zagrożenie pożarowe. Jakkolwiek do tego opracowania została załączona opinia z zakresu ochrony przeciwpożarowej sporządzona w maju [...] r. przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych - mł. bryg. inż. Z. W., to jednak opiniodawca wskazał w niej, że nieznana jest mu odporność ogniowa ściany znajdującej się od strony z działką położoną przy ul. [...] w [...].
Odnosząc się do powyższego, organ wskazał, iż w materiale dowodowym znajduje się również opinia oraz ekspertyza, które zostały sporządzone przez dwóch niezależnych rzeczoznawców do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych - st. bryg. inż. B. B. (z dnia [...] października 2001 r.) oraz st. bryg. inż. M. B. (z dnia [...] września 2008 r.). Z opracowań tych wynika zaś, że budynek mieszkalny przy ul. [...] w [...] ze wszystkimi częściami, nie stanowi zagrożenia dla życia i otoczenia, w tym budynków sąsiednich przy ul. [...] i przy ul. [...] w [...]. Przedmiotowy obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, ani nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. A zatem nie zachodzi konieczność wykonania zmian lub przeróbek niezbędnych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami w zakresie zapewnienia ochrony przeciwpożarowej. Powyższe wnioski poprzedzone są szczegółową analizą rzeczoznawcy w zakresie wymagań ochrony p/poż., z określeniem kategorii zagrożenia ludzi dla poszczególnych elementów budynku z uwzględnieniem odległości między budynkami. Analiza ta wykazała, że od strony północnej w budynku przy ul. [...] w [...] zastosowana jest ściana oddzielenia ogniowego klasy 2-godzinnej odporności ogniowej, co zwalnia z zachowania odległości 8,00 m. Jest to ściana bez otworów okiennych. W związku z tym odległość wynosząca 7,50 m od ściany budynku przy ul. [...] w [...] jako większa niż 50% z 10,00 m spełnia wymogi § 18 ust. 1 rozporządzenia z 1980 r. i nie stanowi zagrożenia. Od strony wschodniej ściana zewnętrzna budynku przy ul. [...] w [...] na odcinku o długości 7,65 m jest ścianą murowaną pełną i spełnia wymogi przepisów. Pozostała część ściany o długości 11,73 m posiada otwory okienne. Odległości od budynku przy ul. [...] w[...] są różne ze względu na nieregularne kształty budynków i wynoszą od 7,73 m do 8,75 m. Tam, gdzie występuje odległość 7,73 m istnieje jedno okno w ścianie sąsiedniego budynku przy ul. [...] w [...] na poziomie parteru. Na tym odcinku znajduje się mur ogrodzeniowy o wysokości 1,80 m, usytuowany w obecnej granicy działek, wykonany z cegły otynkowanej, który jest dodatkowym zapewnieniem ochrony przeciwpożarowej. Według rzeczoznawcy zmniejszenie odległości do 7,73 m, spowodowane wykonaniem docieplenia ścian zewnętrznych obu budynków, jest odstępstwem nieistotnym i nie stanowi zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Jeżeli chodzi o zarzut istnienia wielu okien w elewacji wschodniej budynku przy ul. [...] w [...], to znajdujące się na parterze otwory okienne wypełnione są pustakami szklanymi (luksferami), co stanowi podstawę do zaliczenia ich do elementów ściennych o odporności ogniowej 1-godziny (El 60), co spełnia wymagania przepisów techniczno-budowlanych. Ściany powyżej parteru są w najdłuższym odcinku cofnięte w stosunku do ściany na parterze i ich odległość od budynku przy ul. [...] w [...] wynosi 8,75 m, co spełnia wymogi przepisów. Znajdujące się w tym fragmencie ściany wykusze okienne podwieszone nad parterem, zostały dla dekoracji obłożone okładziną drewnianą, zabezpieczoną środkiem ogniochronnym i nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia w aspekcie przepisów § 213 rozporządzenia z 1980 r. (obecnie — § 231 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r.). Na działce sąsiedniej przy ul. [...] w [...] na odcinku ok. 7,50 m usytuowana jest ściana garażu wybudowana do wysokości I piętra. Jest to ściana murowana bez otworów okiennych lub drzwiowych. Wobec tego podnoszony przez strony skarżące zarzut naruszenia § 12 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, a w konsekwencji także art. 5 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r., nie znajduje uzasadnienia.
W ocenie [...]WINB materiał dowodowy przedstawiony w tym zakresie przez inwestora należy uznać za bardziej wiarygodny, zaważywszy, iż wyjaśnia on w sposób gruntowny i wnikliwy kwestię zabezpieczeń przeciwpożarowych, jakie posiadają poszczególne elementy budowlane budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...], co przeczy założeniu wynikającemu z przeciwstawnej oceny, że ściana przedmiotowego budynku od strony działki nr ewid. [...] jest wykonana z materiału łatwopalnego (drewna).
Organ zauważył, iż w opinii mgr inż. W. R. - biegłego sądowego ds. geodezji i kartografii z dnia [...] marca 2008 r. zawarte jest stwierdzenie, że: "Wody opadowe z budynku (przybudówki) [znajdującego się przy ul. [...] w [...]] są odprowadzane do studzienki znajdującej się na działce nr [...]".
Zdaniem organu, z powyższych ustaleń wynika, iż istnienie i sposób usytuowania budynku mieszkalnego, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, co pozwoliło na wykluczenie przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
W świetle powyższych okoliczności, zdaniem [...]WINB, brak jest podstaw do nakazania rozbiórki w trybie przepisów art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r., jak również brak jest podstaw do nakazania w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. wykonania jakichkolwiek zmian lub przeróbek w tym budynku.
Cały obiekt wraz z ww. częściami został potraktowany jednolicie w sensie prawnym, bowiem zdaniem organu odwoławczego stan faktyczny sprawy nie wskazywał na konieczność wydania odrębnych decyzji odnośnie poszczególnych części budynku.
Postępowanie wyjaśniające wykazało, zdaniem organu, że budowa tych części budynku nie spowodowała naruszenia przepisów rozporządzenia z 1980 r. Skoro ściana zewnętrzna północna (usytuowana w obecnej granicy między działkami i w odległości 7,50 m od budynku znajdującego się na działce przy ul. [...] w [...]) wykonana jest jako pełna, to należy stwierdzić, że spełnione są wymagania przepisów w zakresie odległości między budynkami. Powyższe okoliczności nie dały żadnych podstaw do nakazania rozbiórki tych części obiektu, o co występuje I. L.
Zgodnie z art. 42 ust. 3 tej ustawy: ,,Podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu.". W myśl ogólnie przyjętej linii orzecznictwa sądowo-administracyjnego, wyrażonej m.in. w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 141/2006, do uzyskania pozwolenia na użytkowanie nie jest wymagane wykazanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Jak wynika z materiału dowodowego, do uzyskania pozwolenia na użytkowanie zrealizowanego budynku uprawniona jest jako inwestor B. T.-K., która w drodze umowy zawartej z członkiem Spółdzielni – J. J. weszła w jego prawa. A zatem korzysta ona z uprawnień wynikających z porozumienia, jakie jej poprzednik zawarł ze Spółdzielnią. W myśl tego porozumienia poprzednik prawny B. T.-K. na podstawie pozwolenia na budowę, udzielonego Spółdzielni, zobowiązał się do realizacji budynku własnym staraniem. W świetle tego porozumienia członek spółdzielni miał wybudować obiekt budowlany, który zgodnie z § 19 statutu miał być na niego przez Spółdzielnię przewłaszczony. Wobec powyższego porozumienia B. T.-K., wchodząc w miejsce swego poprzednika, stała się inwestorem realizowanego obiektu z ekspektatywą przewłaszczenia, tj. uzyskania do niego tytułu prawnego. To, że B. T.-K. jako faktycznemu inwestorowi przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, potwierdza również stanowisko WSA w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 1 lutego 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1592/05.
Organ podniósł również, że niezrozumiała dla organu jest postawa Spółdzielni [obecnie reprezentowanej przez likwidatora], która na różnych etapach procesu budowlanego dotyczących inwestycji budowlanej przy ul. [...] w [...] zajmowała niejednolite (sprzeczne) stanowisko. Z akt sprawy wynika bowiem, że Spółdzielnia do pewnego momentu akceptowała zmiany wprowadzane przez faktycznego inwestora – B. T.-K. w trakcie procesu inwestycyjnego. Spółdzielnia ta, nie mając żadnych istotnych uwag i zastrzeżeń co do zrealizowanej już przy ul. [...] w [...] inwestycji budowlanej, działając na wniosek T.-K. wystąpiła w 1994 r. do właściwego organu z zawiadomieniem o zakończeniu budowy, o czym była mowa powyżej. Natomiast obecnie z nieznanych powodów, jak podniósł organ, likwidator Spółdzielni kwestionuje wszelką dokumentację złożoną przez faktycznego inwestora. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, aby Spółdzielnia, godząc się na indywidualne prowadzenie robót budowlanych przez jej członków, czyniła jakiekolwiek starania w przedmiocie przeniesienia pozwolenia na budowę na poszczególne podmioty kontynuujące faktycznie za Spółdzielnię proces inwestycyjny.
Reasumując, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Tezy przedstawione w opinii technicznej autorstwa mgr inż. G. K. oraz mgr. Inż. T. W. nie mogły zostać uwzględnione przez organ odwoławczy, ponieważ opierają się na błędnym założeniu, że przed realizacją przedmiotowej inwestycji dokonano podziału terenu na poszczególne działki, co zostało wykazane powyżej.
4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości.
II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron
1. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli I. L. i J. L; zarzucając jej naruszenie: (-) własności prywatnej skarżących, (-) postanowień zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2011 r. II OSK 1639/10, (-) przepisów Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38 z dnia 30.10.1974 r, poz. 229), (-) rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 z dnia 14.08.1980r, poz. 62), (-) przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 77, 80, 107 kpa, (-) konstytucyjnej zasady równości wobec prawa –
- domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zobowiązania władz nadzoru budowlanego do wydania stosownych decyzji celem doprowadzenia do zgodnej z prawem zabudowy działki przy ul. [...] w [...].
2. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
2. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2853/11, uchylającym decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu odwołania I. i J. L. oraz odwołania Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" w [...] w likwidacji od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2008 r. udzielającej B. T.-K. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego z trzema lokalami mieszkalnymi, znajdującego się na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie narusza przepisów prawa.
Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
3.1. Jak wynika z akt administracyjnych, sprawa dotycząca inwestycji budowlanej znajdującej się na nieruchomości położonej przy ul [...] w [...] była przedmiotem rozpoznania zarówno w postępowaniu administracyjnym w ramach nadzoru budowlanego, jak i w postępowaniu sądowo-administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, będąc związanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r. II OSK 1639/10, który po rozpoznaniu skarg kasacyjnych Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" W [...] w likwidacji oraz I. L., uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2010 r. i przekazał sprawę sądowi wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania, wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2853/11 uchylił decyzję [...]WINB nr [...], ze względu na brak uwzględnienia przez organ wojewódzki przy ocenie stanu faktycznego opinii technicznej dotyczącej stanu zagospodarowania i sposobu użytkowania terenu - nieruchomości gruntowych, obejmujących działki nr ewid. [...], położonych w [...] przy ul. [...], ul. [...] i ul. [...], sporządzonej w sierpniu i wrześniu 2007 r. przez mgr inż. G. K. i mgr inż. T. W. Spowodowało to konieczność ponownego rozpatrzenia odwołania I. i J. L. oraz odwołania Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" w [...] w likwidacji od decyzji wydanej w pierwszej instancji.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest zgodna z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2853/11, którego oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu tego Sądu organ był związany, stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie sprawę rozpoznał, zgromadzony materiał dowodowy przeanalizował, a podjęte rozstrzygnięcie, zdaniem Sądu, w sposób prawidłowy uzasadnił.
3.2. Powiatowy inspektor nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2008 r. wydaną na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), udzielił B. T.-K. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego z trzema lokalami mieszkalnymi na nieruchomości przy ul. [...] w [...].
Zgodnie z art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że przepisu art. 48 [rozbiórka] nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Stosownie do art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: (1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub (2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (ust. 1). Terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1 (ust. 2).
Art. 40 tej ustawy stanowi zaś, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
Stosownie do art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej (ust. 1). Poza wypadkiem określonym w ust. 1 właściwy terenowy organ administracji państwowej może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu budowlanego, gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ochrony środowiska albo innymi względami interesu społecznego (ust. 2). Podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu (ust. 3).
3.3. Z akt sprawy wynika, że zgodnie z Miejscowym Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] września 1992 r. przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w obszarze funkcjonalnym oznaczonym symbolem MU-18 o funkcji mieszkaniowo – usługowej, co oznacza, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, obligujące organ do nakazania rozbiórki obiektu lub jego części.
Odnośnie przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, należy wskazać, jak słusznie stwierdził organ, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, stan zagrożenia dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia występuje wówczas, gdy zostaną naruszone warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ochrona interesów osób trzecich przewidziana w art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, odbywa się przede wszystkim przez przepisy techniczno-budowlane, a w szczególności przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. O naruszeniu uzasadnionych praw osób trzecich można mówić jedynie wtedy, kiedy naruszone są konkretne przepisy, warunki techniczne lub normy obowiązujące w budownictwie. W czasie realizacji przedmiotowego budynku obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62 z późn. zm.), które dopuszczały sytuowanie budynków w granicy w przypadku działki zabudowanej, z wymogiem zachowania ściany oddzielenia pożarowego. Natomiast w przypadku budynków nie posiadających ścian oddzielenia pożarowego istniał wymóg zachowania pomiędzy budynkami odległości 8,00 m. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że przy zbliżeniu do granicy z działką sąsiednią konieczne jest wykonanie ściany od strony tej granicy jako pełnej, bez otworów okiennych i drzwiowych, natomiast nie ma ograniczeń co do rozmiarów zmniejszenia odległości przewidzianej w § 12 ust. 2. Możliwe jest zatem usytuowanie budynku mieszkalnego i gospodarczego w granicy z działką sąsiednią. Ze znajdującej się w aktach sprawy "Oceny technicznej oraz inwentaryzacji budowlanej z opinią o zgodności wykonanych robot z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi i polskimi normami", sporządzonej przez posiadającego uprawnienia budowlane i legitymującego się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Inżynierów A. B., wynika, że budynek mieszkalny znajdujący się na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] "wybudowany jest prawidłowo zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi oraz Polskimi Normami i nadaje się do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem".
Podzielić należy również pogląd organu, że wszystkie obiekty budowlane objęte pozwoleniem na budowę z dnia [...] lipca 1985 r. znajdowały się na jednej, niepodzielonej prawnie działce o nr ewid. [...], natomiast po zatwierdzeniu decyzją Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] marca 1997 r. projektu podziału tej działki wyodrębniona została m.in. działka o nr ewid. [...] zabudowana trzema budynkami, która na wniosek Spółdzielni Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" w [...] została podzielona prawnie na trzy działki o nr ewid. [...] na mocy decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1998 r.
W tym czasie przedmiotowy budynek był już zrealizowany, czyli więc usytuowany, i użytkowany na podstawie decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1997 r.
Jak słusznie stwierdził organ, z faktu dokonania zabudowy nieruchomości zarówno przez B. T.-K., jak i przez I. i J. L. oraz L. S. przed jej podziałem na odrębne działki budowlane wynikają istotne konsekwencje w zakresie Prawa budowlanego, ponieważ do obiektów budowlanych wybudowanych na tej nieruchomości nie mogą mieć zastosowania normy odległościowe określone zarówno w rozporządzeniu z dnia 3 lipca 1980 r., jak i obecnie obowiązujące przepisy w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stanowisko takie zostało zaaprobowane przez NSA w wyroku z dnia 24 listopada 2011 r., a następnie przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 4 grudnia 2012 r.; wskazano, iż formalny podział działki to podział prawny, który nastąpił z datą wydania ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1998 r.
Ze znajdujących się w materiale dowodowym opinii oraz ekspertyzy, które zostały sporządzone przez dwóch niezależnych rzeczoznawców do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych wynika, że budynek mieszkalny przy ul. [...] w [...] ze wszystkimi częściami, nie stanowi zagrożenia dla życia i otoczenia, w tym budynków sąsiednich przy ul. [...] i przy ul. [...] w [...], nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, ani nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. A zatem nie zachodzi konieczność wykonania zmian lub przeróbek niezbędnych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami w zakresie zapewnienia ochrony przeciwpożarowej.
Podzielić należy zatem pogląd organu, że istnienie i sposób usytuowania przedmiotowego budynku mieszkalnego nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, co pozwoliło na wykluczenie przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., co oznacza, że nie ma podstaw do nakazania rozbiórki w trybie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 Prawo budowlane, jak również brak jest podstaw do nakazania w trybie art. 40 tej ustawy wykonania jakichkolwiek zmian lub przeróbek w tym budynku.
Słusznie również organ uznał, że wykluczenie przesłanek do nakazania rozbiórki obiektu lub jego części i wykazana zgodność zrealizowanego obiektu z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy, a także stwierdzenie na podstawie zebranego materiału dowodowego zdatności obiektu do użytkowania, pozwoliło na rozstrzygniecie sprawy poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane.
IV. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one niezasadne.
V. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, przy czym organ wyjaśnił, dlaczego niektóre z dowodów uznał za bardziej wiarygodne od innych, a Sąd zdanie to podzielił, natomiast mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zgodne jest z wydanymi w sprawie i wskazanymi wyżej wyrokami zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zgodne z oceną prawną w nich zawartą.
Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, w tym wskazanych w skardze, które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
VI. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło