II OSK 837/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-10-17
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Robert Sawuła, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, uzasadniona względami bezpieczeństwa państwa, stanowi naruszenie jego prawa do poszanowania życia rodzinnego, gwarantowanego przez Konstytucję RP i Europejską Konwencję Praw Człowieka?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy administracji oraz sąd I instancji prawidłowo wyważyły konstytucyjny obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa państwa z prawem cudzoziemca do życia rodzinnego. W sytuacji, gdy pobyt cudzoziemca stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa, priorytet ma ochrona tego bezpieczeństwa, nawet kosztem ograniczenia prawa do życia rodzinnego, zwłaszcza gdy trudności w życiu rodzinnym wynikają z zachowania samego cudzoziemca.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W. J. L. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Decyzja ta została wydana z uwagi na zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa, mimo istnienia więzi rodzinnych skarżącego z obywatelką Polski. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących bezpieczeństwa państwa, prawa do życia rodzinnego oraz błędną wykładnię przepisów Konstytucji RP i ETPC.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 października 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński /spr./ sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant starszy inspektor sądowy Maria Połowniak po rozpoznaniu w dniu 17 października 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. J. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 2134/12 w sprawie ze skargi W. J. L. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 2134/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. J. L. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców działając na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 5 oraz art. 8 ust 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (j.t. Dz. U. z 2006r., Nr 234, poz. 1694 ze zm.), art. 20 ust. 11 i art. 21 ustawy z dnia 24 maja 2007 r., o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 120 poz. 818), art. 23 ustawy z dnia 24 października 2008 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 216 poz. 1367), art. 13 ustaw z dnia 9 kwietnia 2010 r. o zmianie ustaw o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 81 poz. 531), art. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2012 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 100 poz. 589) oraz art. 127 § 2 K.p.a. i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. po rozpatrzeniu odwołania W. L. od decyzji Wojewody Małopolskiego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zobowiązania W. J. L. do opuszczenia terytorium Polski w terminie do 7 dni od dnia doręczenia decyzji oraz utrzymał w mocy decyzję w pozostałej części.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] marca 2007 r. W. J. L. wystąpił do Wojewody Małopolskiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej motywując go zamieszkiwaniem tu razem z żoną i córką, posiadaniem tu domu oraz związkami rodzinnymi z Polską.
Decyzją z dnia [...] września 2007 r. Wojewoda Małopolski odmówił udzielenia ww. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, określił termin opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na 7 dni od dnia doręczenia decyzji i nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności.
Organ I instancji stwierdził, że pobyt W. J. L. na terytorium Polski stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa, co wyczerpuje przesłankę z art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach. Jednocześnie na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 107 § 5 k.p.a. odstąpił od uzasadnienia decyzji w części stwierdzając, że wymagają tego względy bezpieczeństwa państwa.
Decyzją z dnia [...] marca 2008 r., Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania W. J. L. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, iż jak wynika z dokonanych ustaleń W. J. L. utracił polskie obywatelstwo.
W ocenie organu odwoławczego znajdujące się w dyspozycji organu materiały niejawne wskazują, iż pobyt cudzoziemca na terytorium Polski stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa i ochrony porządku publicznego. Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy organ odwoławczy odstąpił od uzasadnienia decyzji w części dotyczącej powołania przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach.
Na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik strony złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 27 marca 2009 r. sygn. akt VSA/Wa 1793/08 oddalił skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2008 r.
Powyższy wyrok, na skutek rozpatrzenia skargi kasacyjnej został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 lutego 2009 r., sygn. akt IIOSK 1140/09, i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że celowym jest zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia wniosku strony z dnia [...] lutego 2009 r. o stwierdzenie posiadania polskiego obywatelstwa. Podkreślono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie był uprawniony do samodzielnego rozstrzygania kwestii posiadania przez zainteresowanego polskiego obywatelstwa.
Niezależnie od powyższego wskazano na konieczność dokonania wnikliwej oceny, czy decyzja organu odwoławczego nie stanowi nieuzasadnionej ingerencji w prawo do poszanowania życia rodzinnego, w rozumieniu art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uwzględniając wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 818/11 uchylił decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2008 r. wskazując na konieczność dokonania ustaleń dotyczących życia rodzinnego cudzoziemca, oceny charakteru więzów łączących skarżącego z żoną i dzieckiem, wskazujących na istnienie rzeczywistego życia rodzinnego, przeszkód wiążących się z prowadzeniem życia rodzinnego poza Polską, a następnie stwierdzić, czy zachowano konieczną równowagę w ocenie rozbieżnych interesów Pana W. J. L. i bezpieczeństwa państwa. Sąd wskazał na konieczność wyważenia interesów rodziny i kwestii bezpieczeństwa państwa i w tym celu zalecił szczegółowo zbadać i ocenić zgromadzony w sprawie materiał, w szczególności materiał wyłączony z akt sprawy.
W toku ponownego rozpoznania sprawy, uwzględniając wytyczne orzekających w sprawie sądów administracyjnych, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców ustalił, iż W. J. L. od dnia [...] czerwca 2002 r. pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką polską - K. K. H., zawartym na terytorium S. W dniu [...] grudnia 2003 r. urodziła się córka małżonków małoletnia A. L.
Organ wskazał, że do zainteresowanego mają zastosowanie przepisy ustawy o cudzoziemcach, gdyż nie posiada on polskiego obywatelstwa, albowiem zgodnie z decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Wojewoda Małopolski odmówił stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez W. J. L., a decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymał ją w mocy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Wyrokiem z dnia 6 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1443/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie. Wyrokiem z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 435/10 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku Sądu I instancji.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Wojewoda Małopolski na wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej w Zakopanem orzekł o wydaleniu cudzoziemca pod konwojem, przez przejście graniczne każde prawnie dozwolone, określił termin opuszczenia przez niego terytorium Polski w ciągu 48 godzin od chwili ustania okoliczności uniemożliwiających jego wyjazd i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W dniu [...] sierpnia 2008r. cudzoziemiec opuścił terytorium Polski.
Od powyższej decyzji Wojewody Małopolskiego odwołanie złożył W. J. L.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...], zawiesił postępowanie odwoławcze.
W ocenie organu odwoławczego pozostające w jego dyspozycji dokumenty zawierające informacje niejawne mają istotne znaczenie dla kwestii udzielenia stronie wnioskowanego zezwolenia i uzasadniają stwierdzenie, że pobyt W. J. L. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Tym samym w sprawie zachodzi przesłanka z art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach. Jednocześnie kierując się dyspozycją zawartą w art. 8 ustawy o cudzoziemcach organ odwoławczy odstąpił od szerszego uzasadnienia w części dotyczącej powołania powyższej przesłanki, gdyż wymagają tego względy ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Niezależnie od powyższego organ wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2008 r. W. J. L. opuścił terytorium Polski, na skutek wydanej wobec niego w dniu [...] sierpnia 2008 r. decyzji o wydaleniu zawierającej rygor natychmiastowej wykonalności. Z prowadzonej przez Straż Graniczną ewidencji przekroczeń granicy Polski wynika również, że w dniu [...] października 2010 r. K. K. H. wyjechała z terytorium Polski.
Zdaniem organu postępowanie wyjaśniające pozwala na stwierdzenie, że przedmiotowe rozstrzygnięcie nie powoduje ryzyka ewentualnego rozdzielenia rodziny W. J. L. K. H. oraz jej małoletnia córka od około półtora roku przebywają razem z W. J. L. w S., gdzie prowadzą życie rodzinne. Dokonane ustalenia wskazują na brak przeszkód do prowadzenia przez małżonków życia rodzinnego w S., które są krajem zbliżonym kulturowo do Polski.
W ocenie organu przedmiotowa decyzja nie narusza art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 8 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.) oraz Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11) gwarantujących ochronę i opiekę rodzinie, a także zakazujących nieuzasadnionych ingerencji władzy publicznej w życie rodzinne i osobiste. Zgodnie z art. 7 K.p.a., mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony należy przyjąć, że w przedmiotowej sprawie zachodzi konieczność ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, która czyni ww. ingerencję zasadną, dopuszczalną i konieczną.
Organ odwoławczy podkreślił, że art. 8 Konwencji nie ustanawia generalnego obowiązku respektowania dokonanego przez imigrantów wyboru kraju zamieszkania, a także nie nakłada na państwo obowiązku wyrażenia zgody na połączenie rodziny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 27/09). Regulacja zawarta w ww. artykule nie może być interpretowana w sposób prowadzący do narzucenia państwu konieczności poszanowania dokonanego przez cudzoziemca wyboru miejsca zamieszkania, pomimo zagrożenia, jakie stanowi jego pobyt dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Uwzględniając okoliczność pobytu W. J. L. poza terytorium Polski, znaczny upływ czasu od dnia wydania zaskarżonej decyzji, a także fakt, iż kwestia wydalenia cudzoziemca z terytorium Polski zostanie rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu administracyjnym, wszczętym na wniosek z dnia [...] sierpnia 2008 r. Komendanta Placówki Straży Granicznej w Zakopanem organ odstąpił od stosowania wobec cudzoziemca art. 57 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę wniósł W. zarzucając sprzeczność z wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i zaleceniami zawartymi w ich uzasadnieniach, w szczególności:
a) poprzez zaniechanie wyważenia interesu państwa i rodziny - zaniechanie sprawdzenia we właściwych organach państwa aktualnego "zagrożenia", jakie stanowi cudzoziemiec ograniczając się jedynie do szczegółowego sprawdzenia życia rodzinnego skarżącego,
b) wyciągnięcie z faktu, że jego żona i córka wyjechały do niego do USA wniosku, iż odmowa udzielenia prawa zamieszkania na terytorium Polski nie stanowi zagrożenia dla życia rodzinnego strony, w sytuacji gdy to decyzja organu wymusiła przeniesienie się żony i córki cudzoziemca do USA, i powoduje konieczność ciągłego jej powrotu do Polski.
Skarżący podniósł również we wniesionej skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, to jest naruszenia art. 57 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie zachodzi przesłanka w postaci stwarzania przez W. L. zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa, oraz art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez wydanie decyzji oczywiście sprzecznej z postanowieniami tych przepisów
Nadto zdaniem skarżącego naruszony został art. 7 K.p.a., poprzez zaniechanie wyjaśnienia spełniania przez skarżącego przesłanek z art. 53 ustawy o cudzoziemcach, a także pogwałcenie słusznego interesu strony w postaci ingerencji w jego życie rodzinne.
Zdaniem skarżącego organ korzystał ze wskazań Sądów w sposób tendencyjny, wypaczający ich racjonalność, a wręcz je ośmieszając. Ani jego pełnomocnik nie znają powodów dla których pobyt w Rzeczypospolitej W. L. urodzonego w P. wcześniej obywatela p., następnie jako cudzoziemca wielokrotnie przekraczającego granicę Polski, został uznany za stwarzający zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa. Sądy Administracyjne mające dostęp do owych danych po ich zbadaniu uznały wcześniejszą decyzję za błędną.
Z uzasadnienia skarżonej decyzji, ani z uzasadnienia postanowienia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2011 r. odmawiających przeglądania dokumentów zawierających informacje niejawne jak również postanowienia tegoż organu z dnia [...] marca 2012 r. utrzymującego w mocy poprzednie postanowienie nie wynika, aby rozpatrując sprawę po uchyleniu decyzji przez WSA po raz kolejny zwrócił się do właściwych organów z zapytaniem, czy cudzoziemiec "stanowi zagrożenie" dla bezpieczeństwa państwa i na czym zagrożenie owo ma obecnie polegać. Jeżeli istotnie organ tego zaniechał i swoje przekonanie o zagrożeniu interesów państwa oparł na materiałach zgromadzonych w postępowaniu przed Wojewodą Małopolskim w 2007 r. to jest to istotne naruszenie skutkujące koniecznością uchylenia decyzji. Od otrzymania przez Wojewodę Małopolskiego owych materiałów minęło 5 lat. W tym czasie dane skarżącego zostały wykreślone z wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany.
Skarżący wskazał, że nie jest prawdą twierdzenie organu, iż od wyjazdu żony skarżącego w dniu [...] października 2010 r. w ewidencji przekroczeń granicy nie odnotowano późniejszych przekroczeń przez małżonków W. L. i K. H. granicy Polski, albowiem żona i córka skarżącego regularnie przyjeżdżają do Polski. Ostatni raz przybyły drogą lotniczą do K. w dniu [...] maja 2012 r., gdzie K. H. była ze szczególną starannością kontrolowana przez funkcjonariuszy Straży Granicznej i Izby Celnej - kontrola spowodowała, iż razem z córką, jako ostatnia pasażerka ze swojego, samolotu opuściła lotnisko. Nie jest możliwym, aby ten wjazd żony skarżącego nie został odnotowany w ewidencji przekraczania granicy. Celem przyjazdu żony i córki skarżącego były uroczystości P. małoletniej A. L.
W ocenie skarżącego, interpretacja organu, że nie ma zagrożenia dla życia rodzinnego, gdyż rodzina znowu jest razem, jest wyjątkowo cyniczna biorąc pod uwagę, iż wcześniej rodzina zamieszkiwała w Z., dziecko uczęszczało do polskiej szkoły, a po rocznej przymusowej rozłące dwie obywatelki Rzeczypospolitej zostały faktycznie zmuszone do opuszczenia kraju.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 2134/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że wyrok ten wydany został po ponownym rozpatrzeniu sprawy, z uwzględnieniem wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano na konieczność dokonania ustaleń dotyczących życia rodzinnego skarżącego, oceny charakteru więzów łączących skarżącego z żoną i dzieckiem, wskazujących na istnienie rzeczywistego życia rodzinnego, przeszkód wiążących się z prowadzeniem życia rodzinnego poza Polską, a następnie stwierdzić, czy zachowano konieczną równowagę w ocenie rozbieżnych interesów skarżącego i bezpieczeństwa państwa. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na konieczność wyważenia interesów rodziny i kwestii bezpieczeństwa państwa i w tym celu zalecił szczegółowo zbadać i ocenić zgromadzony w sprawie materiał, w szczególności materiał wyłączony z akt sprawy.
Zdaniem Sądu I instancji, organ administracji zastosował się do powyższej oceny zawartej w wyroku Sądu.
Stosownie do postanowień art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego, jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Natomiast zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 5 tej ustawy cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 57 ust. 6 i 7 powołanej ustawy cudzoziemca przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt jest niepożądany, można w decyzji o odmowie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony zobowiązać do opuszczenia tego terytorium w terminie określonym w decyzji. Do decyzji o odmowie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w której zobowiązuje się cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu w sprawie zobowiązania do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy administracji w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zasadnie uznały, że pobyt skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Tym samym w sprawie zachodzi przesłanka z art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach uzasadniająca wydanie odmowy zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Prawidłowo również kierując się dyspozycją zawartą w art. 8 ustawy o cudzoziemcach organy zarówno pierwszej jak i II instancji odstąpiły od szerszego uzasadnienia w części dotyczącej powołania powyższej przesłanki, gdyż wymagają tego względy ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Mając na uwadze wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia z dnia 19 lipca 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców przeprowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające, którego celem było dokonanie ustaleń dotyczących życia rodzinnego skarżącego, oceny charakteru więzów łączących skarżącego z żoną i dzieckiem, wskazujących na istnienie rzeczywistego życia rodzinnego, przeszkód wiążących się z prowadzeniem życia rodzinnego poza Polską.
Organ przeprowadził kontrolę w ostatnim wspólnym miejscu zamieszkania skarżących, w trakcie której stwierdzono, że małżonkowie od ponad roku zamieszkują poza granicami Polski. Funkcjonariusze Straży Granicznej przeprowadzili również w dniu [...] listopada 2011 r. rozmowę z ojcem małżonki skarżącego, który stwierdził, że skarżący obecnie nie przebywa w Polsce, z uwagi na fakt jego deportacji 3 lata temu oraz, że jego córka razem z wnuczką prawie rok temu wyjechały do S. w celu przebywania tam razem ze skarżącym i od tego czasu tylko raz były w Z. i przez kilka tygodni, mieszkały w Z., zajmując się utrzymaniem domu, którego utrzymaniem na co dzień zajmuje się on.
Przeprowadzono również rozmowę z dyrektorem S. w Z., do której uczęszczała córka skarżącego, która poinformowała funkcjonariuszy Straży Granicznej, iż małoletnia uczęszczała do I klasy ww. szkoły w I półroczu roku szkolnego 2010/2011, ale w styczniu 2011 r. jej matka poprosiła o czasowe skreślenie córki z listy uczniów ze względu na wyjazd z mężem do S. Zaznaczyła jednocześnie, że od września 2011 r. córka będzie znowu uczęszczać do szkoły, do II klasy, jednak pomimo tych zapewnień nie zgłosiła się ona na zajęcia wraz z rozpoczęciem roku szkolnego 20211/2012. Przeprowadzona rozmowa z babcią małoletniej pozwoliła ustalić, że dziewczynka nadal przebywa razem z rodzicami w S. i do końca roku szkolnego 2011/2012 nie będzie uczestniczyła w zajęciach.
Zdaniem Sądu z powyższych ustaleń wynika, że przedmiotowe rozstrzygnięcie nie powoduje ryzyka ewentualnego rozdzielenia rodziny W. J. L, albowiem małżonkowie oraz ich małoletnia córka od około półtora roku przebywają razem w S., gdzie prowadzą życie rodzinne. Dokonane ustalenia wskazują na brak przeszkód do prowadzenia przez małżonków życia rodzinnego w S., które są krajem zbliżonym kulturowo do Polski. Tym samym, zdaniem Sądu, organ administracji prawidłowo ocenił rozbieżne interesy skarżącego i bezpieczeństwa państwa, wskazując na konieczność ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, która czyni ingerencję w życie osobiste i rodzinne skarżące za zasadną, dopuszczalną i konieczną.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł W. J. L. podnosząc zarzuty naruszenia:
1) błędnego zastosowania art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie zachodzi przesłanka w postaci stwarzania przez skarżącego zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa,
2) błędnej wykładni art. 18 i art. 52 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez uznanie, że zaskarżona decyzja administracyjna pozbawiająca stronę możliwości kontaktów z rodziną nie narusza tych praw.
Skarżący kasacyjnie podniósł, że jego żona i dziecko zamieszkiwali w Z., gdzie żona uczyła się i pracowała, a dziecko uczęszczało do przedszkola. Skarżący kasacyjnie stwierdził też, że razem z żoną wybudował w Z. dom. Nadto stwierdził, że w sierpniu 2008 r. przyjechał do Polski do swojej rodziny i został zatrzymany przez Straż Graniczną, a następnie wydalony z terytorium RP. Od czasu wydania decyzji z dnia [...] marca 2008 r. do dnia wydania obecnie zaskarżonej decyzji minęło przeszło 4 lata. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że w tym czasie nie miał możliwości przyjazdu do Polski, gdyż jego dane widniały w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany. Skarżący kasacyjnie wskazał też, że w styczniu 2011 r. jego żona i córka wyjechały do U. Wyjazd ten był wymuszony długotrwałym rozdzieleniem.
Skarżący kasacyjnie stwierdził, że wobec niemożności pełnego dostępu do akt sprawy zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach i pozostawia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę, czy istotnie w sprawie zachodzą przesłanki do uznania jego pobytu za szkodzący interesom Polski i czy w postępowaniu zakończonemu zaskarżoną decyzją organ zaktualizował informację odpowiednich służb na jego temat, czy oparł się na informacjach znajdujących się w aktach sprawy od 2008 r.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, zaskarżona decyzja stoi w sprzeczności z art. 18 i art. 52 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, gdyż narusza jego prawa. Organ wydał decyzję bez sprawdzenia jego sytuacji rodzinnej. Skarżący kasacyjnie stwierdził, że jego żona i dziecko zamieszkiwały w Z., a rodzina budowała dom. Błędna decyzja wymusiła opuszczenie Polski przez żonę i dziecko. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, sanowanie decyzji poprzez wymuszenie czynności faktycznych, to jest opuszczenia przez jego rodzinę Polski narusza jego prawa i jego rodziny gwarantowane przez ww. przepisy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez W. J. L. nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r., Nr 264, poz. 1573 ze zm.), która to ustawa obowiązywała w czasie wydawania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Z przepisu tego wynika, że cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zarówno ten o charakterze jawnym jak i o charakterze niejawnym dawał organowi administracji pełne podstawy do odmowy cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa i porządku publicznego. Twierdzenie skarżącego kasacyjnie, że nie stwarza on zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa zmierza w istocie rzeczy do zakwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy administracji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji jest wiarygodny i mógł stanowić podstawę ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie. Materiał ten był również wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i nie wymagał uzupełnienia.
Brak jest również podstaw do przyjęcia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał błędnej wykładni art. 18 i art. 52 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
Art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei art. 52 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że każdemu zapewnia się wolność poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu.
Z art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.) wynika, że każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób (ust. 2).
Organy Państwa mają konstytucyjny obowiązek ochrony i opieki nad małżeństwem i rodziną oraz obowiązek zapewnienia każdemu wolności poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu jednakże nie są to jedyne obowiązki nakładane przez Konstytucję na władze państwowe.
Z art. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika m.in., że na władzach państwowych ciąży także obowiązek zapewnienia obywatelom bezpieczeństwa. Z kolei z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP wynika, że korzystanie z konstytucyjnych praw i wolności może być ograniczone, przy czym ograniczenia te muszą wynikać z ustawy i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.
W przedmiotowej sprawie należało dokonać oceny, czy dać pierwszeństwo konstytucyjnym prawom skarżącego kasacyjnie do prowadzenia życia rodzinnego w Polsce, czy też dać pierwszeństwo konstytucyjnemu obowiązkowi zapewnienia obywatelom bezpieczeństwa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w realiach niniejszej sprawy organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie dały pierwszeństwo w realizacji konstytucyjnego obowiązku zapewnienia obywatelom Polski bezpieczeństwa. Realizacja tego obowiązku wymaga odmówienia skarżącemu kasacyjnie zezwolenia na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Niewątpliwie wiąże się to dla skarżącego kasacyjnie z pewnymi trudnościami w prowadzeniu życia rodzinnego jednakże pierwotnym źródłem tych trudności jest zachowanie samego skarżącego kasacyjnie. Reakcja organów Państwa jest jedynie skutkiem tego zachowania.
Skarżący kasacyjnie był pozbawiony dostępu do tej części materiału dowodowego, która została utajniona. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego demokratyczne państwo nie może być państwem bezbronnym i tego rodzaju ograniczenia w dostępie do materiału dowodowego są w pewnych przypadkach konieczne. Ograniczenia te znajdują podstawę w art. 61 ust. 3 Konstytucji, który stanowi, że ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa mogą nastąpić ograniczenia prawa obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej w tym m.in. do dostępu do dokumentów. W przedmiotowej sprawie odmowa udzielania skarżącemu kasacyjnie dostępu do utajnionej części materiału dowodowego była, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w pełni zasadna.
Także z przytoczonego wyżej art. 8 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności wynika, że dopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, mieszkania i korespondencji w przypadkach przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. W przedmiotowej sprawie ingerencja organów Państwa miała swoje umocowania w ustawie i była niezbędna ze względu na bezpieczeństwo publiczne oraz ochronę porządku.
Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organy administracji należycie sprawdziły jego sytuację rodzinną i należycie to udokumentowały. Zarzut naruszenia art. 8 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności uznać należy więc za bezzasadny.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło