II OSK 243/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-10-26
Skład orzekający: sędzia NSA Jacek Chlebny, sędzia del. NSA Andrzej Irla, sędzia NSA Zdzisław Kostka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadacz pozwolenia na broń palną sportową wydanego na podstawie przepisów ustawy z 1961 r. musi spełniać wymogi określone w aktualnych przepisach ustawy o broni i amunicji (w tym posiadać licencję PZSS i patent strzelecki), aby zachować prawo do posiadania broni?Ratio decidendi
Posiadacze pozwoleń na broń palną sportową wydanych na podstawie przepisów ustawy z 1961 r. zachowują ważność tych pozwoleń na mocy art. 52 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Weryfikacja tych pozwoleń w trybie art. 18 ust. 4 ustawy jest możliwa jedynie w przypadku wykazania, że ustały pierwotne przyczyny ich wydania. Brak jest podstaw do stosowania wymogów wynikających z nowych przepisów (takich jak posiadanie licencji PZSS i patentu strzeleckiego, wprowadzonych od 2010/2011 r.) do tzw. "starych" pozwoleń. Cofnięcie pozwolenia na broń sportową wydanego przed 2011 r. z powodu braku aktualnej licencji PZSS lub patentu strzeleckiego jest niezasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową Z. K., wydanego w 1996 r. Organy Policji uznały, że pozwolenie powinno zostać cofnięte, ponieważ Z. K. nie posiadał aktualnej licencji Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego (PZSS) ani patentu strzeleckiego, co miało stanowić podstawę do stwierdzenia ustania okoliczności faktycznych uzasadniających wydanie pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. K. na decyzję cofającą pozwolenie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i zaskarżoną decyzję, uznając, że wymogi dotyczące licencji PZSS i patentu strzeleckiego nie mają zastosowania do pozwoleń wydanych na podstawie przepisów obowiązujących przed 2011 r.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz Z. K. kwotę 837 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 października 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny sędzia del. NSA Andrzej Irla (spr.) sędzia NSA Zdzisław Kostka Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 18 października 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 839/14 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nr[...] ; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz Z. K. kwotę 837 (osiemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 17 października 2014 r. (II SA/Wa 839/14) oddalił skargę Z. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2014 r. (nr[...] ) w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. (nr[...] ) cofnął Z. K. pozwolenie na broń palną dla celów sportowych.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji podał, iż Z. K., na mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia[...].06.1996 r. posiada pozwolenie broń palną do celów sportowych. Polski Związek Strzelectwa Sportowego powiadomił organ, że Z. K. nie posiada licencji strzeleckiej uprawniającej do współzawodnictwa w sporcie strzeleckim, jak też nie jest członkiem tego związku. Organ I instancji powołał art. 10b ustawy o broni i amunicji i podsumował, że z uwagi na wskazane okoliczności, zachodzą przesłanki określone w art. 18 ust. 4 ustawy do cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów sportowych.
W odwołaniu od tej decyzji Z. K. zarzucił, iż uzyskał pozwolenie na broń w 1996 r., po zdaniu stosownych egzaminów przed organami Policji i w związku z zaistnieniem okoliczności faktycznych uzasadniających uzyskanie pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej. Obecnie jest członkiem stowarzyszenia o charakterze strzeleckim i czynnie uprawia strzelectwo sportowe (według regulaminów i zasad określonych przez [...] Towarzystwo Strzeleckie [...] ), a więc spełnia wymogi wynikające z treści art. 10 ustawy o broni i amunicji. Ustawa ta nigdy nie nakładała obowiązku uzyskania licencji PZSS, a art. 10 ustawy, odnosi się do osób dopiero ubiegających się o wydanie pozwolenia na broń, a nie weryfikacji osób już to pozwolenie posiadających.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr[...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r.
Podał, że w świetle art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności, które stanowiły podstawę do jego wydania. Pozwolenie na broń palną sportową było i jest wydawane w celu uprawniania strzelectwa sportowego (a więc zawodniczo, nie rekreacyjnie) i w tym właśnie celu Z. K. je otrzymał (art. 1 ust. 1 ustawy z 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych). Uprawianie strzelectwa w formie rekreacyjnej może się natomiast odbywać z użyciem broni stanowiącej własność klubu strzeleckiego lub strzelnicy (art. 29 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz art. 11 pkt 2 ustawy o broni i amunicji). Organ odwoławczy podał, iż warunki uprawiania sportu strzeleckiego (zawodniczo) uległy na przestrzeni lat zmianom. Obecnie, uprawianie sportów o charakterze strzeleckim wymaga posiadania patentu, o czym jest mowa w art. 10b ustawy o broni i amunicji (wprowadzonym art. 65 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie - Dz. U. Nr 127, poz. 857 ze zm.), a do uprawniania strzelectwa sportowego niezbędna jest ponadto licencja właściwego polskiego związku sportowego. Na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie, Polski Związek Strzelectwa Sportowego ma wyłączne prawo do ustanawiania i realizacji reguł sportowych, organizacyjnych i dyscyplinarnych we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez Związek. Zatem określone uprawnienia Związek ten otrzymał od ustawodawcy, którego regulacjom podlegają także organy Policji. W sytuacji więc, gdy nastąpiła zmiana regulacji prawnych odnośnie sposobu uzyskiwania licencji związku sportowego i ich ważności, te nowe uregulowania należy odnosić do uprawnień wcześniej nabytych, tj. wcześniejsze uprawnienia należy badać przez pryzmat aktualnych regulacji prawnych. Stanowisko takie potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych wydane na gruncie znowelizowanych przepisów ustawy o broni i amunicji (przykładowo wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2177/12).
Zadaniem organu odwoławczego, dla zachowania nabytego przez stronę prawa tj. pozwolenia na broń "sportową" - niezbędne było udokumentowanie, iż strona posiada odpowiednie kwalifikacje sportowe, o których mowa w art. 10b ustawy o broni i amunicji oraz przedstawienie przez nią aktualnej (ważnej) licencji właściwego polskiego związku sportowego na uprawianie strzelectwa sportowego. Licencja ta potwierdzałaby, iż w nadal zachodzą ważne przyczyny posiadania broni. Komendant Główny Policji zauważył, że bezsporne jest, iż Z. K. nie posiada kwalifikacji niezbędnych do uprawiania sportów strzeleckich. Nie zmienia tego zdany w 1996 r. egzamin. Przepis bowiem art. 10b ustawy o broni i amunicji jest jednoznaczny, a ponadto odwołujący się nie posiada aktualnej licencji właściwego polskiego związku sportowego na uprawianie strzelectwa sportowego, co jest warunkiem przyznania pozwolenia na broń. Są to zatem okoliczności dające podstawę do stwierdzenia, że w przypadku Z. K. ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do przyznania mu pozwolenia na broń do celów sportowych. Odwołujący się uprawia czynnie sport strzelecki, choć nie posiada obecnie do tego kwalifikacji, skoro nie dysponuje ważnym patentem strzeleckim. Nie jest to strzelectwo sportowe w ramach PZSS, mające charakter współzawodnictwa sportowego, lecz poza jego strukturami, a więc o charakterze rekreacyjnym. Takie zaś uprawianie sportu strzeleckiego może odbywać się z użyciem broni klubowej, posiadanej na podstawie art. 29 ust. pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Strzelectwo organizowane w ramach PZSS ma charakter współzawodnictwa sportowego, którego reguły określone są m. in. w regulaminach przyznawania i pozbawiania licencji zawodniczych, licencji uprawniających kluby do udziału we współzawodnictwie w sporcie strzeleckim, regulaminach zawodów, itp. Tylko uprawianie takiego strzelectwa — wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji — stanowi "ważną przyczynę" posiadania broni do celów sportowych. W przepisie tym ustawodawca wskazał bowiem wprost jako ważną przyczynę posiadania broni do celów sportowych, dysponowanie licencją właściwego polskiego związku sportowego.
Organ odwoławczy podkreślił, że ustawodawca zachowując mocą art. 52 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji ważność "starych pozwoleń", poddał ich posiadaczy nowym rozwiązaniom prawnym. Wobec faktu, iż Z. K. nie może już dysponować bronią do celów sportowych, bowiem nie spełnia wymogów określonych przez ustawodawcę (brak licencji zawodniczej, a nawet patentu strzeleckiego) Komendant Główny Policji przyjął, iż ustały okoliczności faktyczne, które zdecydowały o przyznaniu pozwolenia na broń sportową.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2014 r. wniósł Z. K. Zarzucił naruszenie art. 1, art. 10 ust. 3 pkt 3, art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, a nadto § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią (Dz. U. Nr 19, poz. 241). Wskazał też na naruszenie art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i art. 155 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi zarzucił, iż w przeszłości zdał przed organami Policji egzamin, którego wynik potwierdziły posiadane przez niego kwalifikacje sportowe. Podkreślił, że aktualny stan prawny zezwala organom Policji na przeprowadzenie takiego egzaminu, na taką formę potwierdzenia posiadanych kwalifikacji, w oparciu o powołane rozporządzenie z dnia 20 marca 2000 r. Wskazał też, że jest członkiem sportowego klubu strzeleckiego BTS [...] i czynnie uprawia strzelectwo sportowe według reguł umownych obwiązujących w tym stowarzyszeniu. Zakwestionował wartość licencji z uwagi na to, że można ją uzyskać bez egzaminu po uiszczeniu stosownych opłat. Stwierdził, że art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni, ustanawiający potwierdzenia kwalifikacji strzeleckich, dotyczy osób ubiegających się o pozwolenie na posiadanie broni. Tymczasem skarżący, zdał wymagany egzamin, legalnie posiada broń sportową, jest członkiem zrzeszonym w sportowym klubie strzeleckim i czynnie uprawia sport strzelecki w tym klubie, a więc legitymuje się ważną przyczyną dalszego posiadania broni sportowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 października 2014 r. (II SA/Wa 839/14) oddalił skargę Z. K.
Sąd podał, że zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576), właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do jego wydania. Powyższy przepis daje możliwość organowi Policji, działającemu w ramach uznania administracyjnego, cofnięcia pozwolenia na broń. W niniejszej sprawie skarżący otrzymał pozwolenie na broń palną sportową, w celu uprawiania strzelectwa sportowego, w 1996 r. po zdaniu stosownych egzaminów przed organami Policji. Przyczyną cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną sportową, wydanego w celu uprawiania strzelectwa sportowego, stał się brak licencji PZSS uniemożliwiający uprawianie sportu strzeleckiego w formach zakreślonych przepisami prawa. WSA w Warszawie, powołał art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń m.in. w sytuacji, gdy wnioskodawca przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Sąd wskazał, ze za ważną przyczynę posiadania broni do celów sportowych uważa się w szczególności udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim, posiadanie kwalifikacji sportowych, o których mowa w art. 10b oraz licencji właściwego polskiego związku sportowego (dla pozwolenia na broń do celów sportowych). W świetle art. 10b powołanej ustawy, uprawianie sportów o charakterze strzeleckim wymaga posiadania odpowiednich kwalifikacji potwierdzonych stosownym dokumentem oraz przestrzegania zasad bezpieczeństwa obowiązujących w tych sportach. WSA podkreślił, że warunkiem niezbędnym do uprawiania strzelectwa sportowego jest posiadanie aktualnego patentu strzeleckiego oraz licencji PZSS. Tymczasem, skarżący nie legitymuje się ani licencją, ani patentem. Kwestią zaś oczywistą jest to, że w przepisie art. 10 ust. 3 pkt 3 cytowanej ustawy, mowa jest o aktualnej licencji związku sportowego, jaką winna legitymować się osobą posiadająca pozwolenie na broń palną do celów sportowych. Skoro skarżący takiej licencji niewątpliwie nie posiada, to oznacza to, iż pomimo spełnienia innych przesłanek, również koniecznych do posiadania pozwolenia na broń sportową - przestał spełniać wymogi niezbędne do zachowania pozwolenia na broń palną sportową, o których mowa w art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji.
Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 52 powołanej ustawy, zachowują ważność pozwolenia na broń i legitymacje noszące nazwę "pozwolenie na broń", wydane na podstawie dotychczasowych przepisów. Stwierdził, że zapis ten oznacza, iż ustawodawca zagwarantował osobom, które uzyskały takie pozwolenia, na podstawie przepisów uprzednio obowiązujących, prawo do legalnego posługiwania się posiadaną bronią, nabytą na podstawie tego pozwolenia. Gwarancja ta nie oznacza jednak, iż osoby te nie są związane regulacjami wynikającymi z przepisów obecnie obowiązującej ustawy. Uznanie, że posiadaczy "starych" pozwoleń nie dotyczy powyższy obowiązek, prowadziłoby w efekcie do nieograniczonego w czasie stosowania ustawy, która utraciła już moc obowiązującą i byłoby sprzeczne z celem nowej ustawy, która zaostrza wymagania do uzyskania pozwoleń na broń. Celem bardziej rygorystycznych przepisów jest zwiększenie kontroli nad posiadaną bronią. Za trafne uznał sąd I instancji stwierdzenie organu, iż w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana regulacji prawnych, odnośnie sposobu uzyskiwania licencji zawodniczych i ich ważności, te nowe uregulowania należy również odnosić do uprawnień nabytych wcześniej. Wcześniejsze uprawnienia należy więc badać przez pryzmat aktualnych regulacji prawnych. Skoro zatem, zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, wymagane są stosowne dokumenty, potwierdzające fakt uprawiania sportu strzeleckiego, to obowiązkowi przedstawienia tych dokumentów podlega również osoba posiadająca pozwolenie na broń, wydane na podstawie przepisów wcześniej obowiązującej ustawy. Niedopełnienie zaś tego obowiązku może skutkować, również dla tych osób, uznaniem organu, iż ustały okoliczności uzasadniające wydanie pozwolenia na broń dla celów sportowych. Zwrócił uwagę WSA w Warszawie, że racjonalny ustawodawca, zachowując (w art. 52 nowej ustawy) ważność dotychczasowych pozwoleń na broń (uzyskanych na podstawie dotychczasowych przepisów), objął je zarazem wynikającymi z tej ustawy obowiązkami. Nowelizacja ustawy o broni i amunicji, która weszła w życie w dniu 10 marca 2011 r. uzależniła uprawianie sportów o charakterze strzeleckim od posiadania odpowiednich kwalifikacji, potwierdzonych stosownym dokumentem, wydanym po przeprowadzeniu przez PZSS egzaminu, od przestrzegania obowiązujących w tym sporcie zasad bezpieczeństwa (art. 10b ust. 1 ustawy), a ponadto od uzyskania licencji zawodnika, wydanej przez ten związek. Dotyczy to wszystkich posiadaczy pozwoleń na broń do celów sportowych, niezależnie od tego, od kiedy je posiadają i nie ma to żadnego związku z terminowością pozwoleń i prawami nabytymi. Zgodnie z art. 9 ust. 6 ustawy, pozwolenia na broń, zatem także pozwolenia wydane przed jej wejściem w życie, są bezterminowe.
Podkreślił WSA w Warszawie, iż licencja strzelecka potwierdza, że dana osoba faktycznie uprawia strzelectwo w ramach rywalizacji sportowej, organizowanej przez PZSS, a nie tylko rekreacyjnie strzela z broni w ramach okazjonalnych spotkań towarzyskich, czy podczas lokalnych imprez kulturalnych. Uzyskanie licencji wymaga bowiem spełnienia określonych warunków, w tym uczestnictwa w ciągu roku w minimalnej, wskazanej przez PZSS, liczbie zawodów sportowych. Dlatego też jej brak oznacza, że posiadacz broni sportowej nie spełnia warunków, o których mowa w art. 10 ust. 3 pkt 3 ustaw o broni i amunicji. Powyższe w pełni uzasadnia wydaną przez organy Policji decyzji w oparciu o przepis prawa, o którym mowa w art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji.
Skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 października 2014 r. wniósł Z. K.
Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie prawa materialnego tj. następujących przepisów:
1. art. 1 i art. 3 § 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 151 i art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w zw. z art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji – poprzez oddalenie skargi, podczas gdy obowiązkiem sądu było stwierdzenie naruszenia wskazanego przepisu przez cofnięcie pozwolenia na broń palną do celów sportowych pomimo tego, że wnioskodawca udokumentował oraz przedstawił ważne przyczyny posiadania broni do celów sportowych;
2. naruszenie art. 1 i art. 3 § 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 151 i art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 Konstytucji i określonej w nim zasady legalizmu działania organów administracji oraz art. 6 k.p.a., poprzez oddalenie skargi podczas gdy obowiązkiem Sądu było stwierdzenie naruszenia wymienionych przepisów oraz uznanie, że dla wydania pozwolenia na broń dla celów sportowych wnioskodawca spełniać powinien inne jeszcze kryteria niż określone w art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji;
3. naruszenie art. 1 i art. 3 § 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 151 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji przez niewłaściwe zastosowanie przepisu polegające na przyjęciu, iż katalog przesłanek wymienionych w przytoczonym przepisie stanowi zbiór wyłącznych wytycznych co do prowadzonego postępowania, to jest na uznaniu, iż wymienione szczególne przesłanki stanowią zbiór zamknięty, przez co nie zostały wzięte pod uwagę inne okoliczności;
4. naruszenie art. 1 i art. 3 § 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 151 i art. 145 § 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. a art. 10 ust. l w zw. z art. 10 ust. 3 i w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 1 do 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji przez uznanie, że wnioskodawca nie spełnia kryteriów uzasadniających dalsze posiadanie pozwolenia na broń palną dla celów sportowych;
5. naruszenie art. 1 i art. 3 § 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji przez błędne uznanie, czym w rozumieniu ustawy jest "ważna przyczyna" posiadania pozwolenia na broń palną dla celów sportowych.
Skarżący kasacyjnie domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że skarżący jest członkiem klubu sportowego [...] i czynnie uprawia strzelectwo sportowe. Stowarzyszenie [...] nie jest członkiem Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego (PZSS) i do udziału we współzawodnictwie sportowym nie jest wymagana licencja PZSS. Konieczność posiadania broni przez skarżącego kasacyjnie istnieje nadal. Przynależność do PZSS i posiadanie patentu strzeleckiego stanowią tylko przykładowo wymieniony wzgląd i powód do ubiegania się o wydanie i dalsze posiadanie pozwolenia na broń. Licencja daje upoważnienie tylko do udziału we współzawodnictwie sportowym w ramach PZSS. Nie jest to warunkiem ubiegania się o to pozwolenie, gdyż skarżący kasacyjnie bierze udział w zawodach, uprawia strzelectwo sportowe i należy do klubu [...] . W wyniku zmiany przepisów nie zmieniła się sytuacja skarżącego kasacyjnie. Skarżący bowiem, przed laty, nabył uprawnienie do posiadania broni sportowej, udoskonalił swoje umiejętności sportowe i sport strzelecki chce nadal uprawiać w Stowarzyszeniu [...]. Posiadanie broni sportowej nie musi się wiązać z przynależnością do PZSS. Pozwolenie wydaje się ze względu na "ważną przyczynę". Ustawodawca wymienia przykładowy katalog tych przyczyn. Są także inne, niewymienione w ustawie przypadki, uzasadniające posiadanie broni. W ocenie skarżącego kasacyjnie, sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 10 ust. 3 ustawy o broni i amunicji. Zwróciła uwagę skarga kasacyjna na wyrok NSA z dnia 2.07.2013 r. II OSK 2211/12. Podkreślała skarga kasacyjna, że w niniejszej sprawie, Z. K. w wystarczającym stopniu udokumentował "ważną przyczynę" dla której niezbędne jest posiadanie przez niego broni.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę kasacyjną, domagał się oddalenia i zasądzenia kosztów postępowania. Powołując treść art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, podkreślił, iż dla zachowania nabytego pozwolenia na broń sportową, niezbędne było przedstawienie przez skarżącego kasacyjnie, aktualnych dokumentów potwierdzających, iż nadal zachodzą "ważne przyczyny" posiania broni. Konieczne jest zatem kumulatywne spełnienie przesłanek wymienionych we wskazanym przepisie. Użyty przez ustawodawcę zwrot "w szczególności" otwiera katalog ważnych przyczyn dla poszczególnych celów posiadania broni. Przesłanki wskazane w art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, stanowią pewne minimum wymagań jakie muszą spełnić osoby zainteresowane posiadaniem broni w oznaczonym celu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej ustawa powoływana jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 par. 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami wniesionej w tej sprawie skargi kasacyjnej.
Analiza podniesionych przez skarżącego kasacyjnie zarzutów prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Za zasadny uznać bowiem należało zarzut naruszenia przez sąd I instancji art. 145 par. 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z art. 18 ust. 4 i art. 10 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. 2012 r., poz. 576).
Należy zauważyć, że wskazany wyżej art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji stanowił materialnoprawną podstawę decyzji kontrolowanych przez sąd I instancji. Przepis ten mówi, że właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do wydania tego pozwolenia. Norma ta oznacza, że w sprawie będącej przedmiotem ocen sądu I instancji niezbędne było ustalenie, czy ustały okoliczności faktyczne, które były podstawą do wydania Z. K. pozwolenia na broń palną. Z akt sprawy wynika przy tym, iż Z. K., decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 1996 r. uzyskał pozwolenie na posiadanie broni palnej do celów sportowych (k. 12 akt administracyjnych). W decyzji tej podano, że przedstawione w podaniu o wydanie tej decyzji okoliczności, uzasadniają potrzebę posiadania przez wnioskodawcę broni palnej sportowej. Z podania Z. K. o wydanie "zgody na posiadanie broni sportowej" (k. 1 akt administracyjnych) wynika natomiast, że wnioskujący jest członkiem [..] Towarzystwa Sportowego[...] – sekcji strzeleckiej. Nadto, z pisma BTS [...] z dnia 17.04.1996 r. (k. 4 akt administracyjnych) wynika, że Z. K. czynnie uprawia strzelectwo sportowe. W takich okolicznościach faktycznych, rzeczą organu było ustalenie, czy w dacie wydawania spornych decyzji cofających pozwolenie na broń ustały już przesłanki, dla których wydano Z. K. pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej, a więc, czy skarżący przestał uprawiać strzelectwo sportowe. Ta bowiem okoliczność stanowiła wskazaną przez wnioskodawcę przyczynę ubiegania się o uzyskanie pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej (por. niżej) i powód wydania pozwolenia. Mimo jednak wynikających z art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji kryteriów, które winny być brane pod uwagę w postępowaniu, zarówno sąd I instancji, jak i organy administracji, okoliczności tych dokładnie nie zbadały, koncentrując swą uwagę na fakcie nieposiadania przez skarżącego patentu strzeleckiego oraz licencji Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego na uprawianie strzelectwa sportowego, o której mowa w art. 10b ust. 2 ustawy o broni i amunicji. Organy administracji uznały, że Z. K. nie spełnienia wymogów wynikających z aktualnie obowiązującego art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy.
W związku z powyższym, w sprawie powstaje zagadnienie, czy fakt uzyskania przez skarżącego pozwolenia na posiadanie broni palnej, na podstawie ustawy o broni i amunicji z dnia 31 stycznia 1961 r. (k. 12 akt administracyjnych) oznacza, że skarżący, celem zachowania uzyskanego pozwolenia, musi jeszcze spełnić aktualnie obowiązujące przepisy, określające wymogi uzyskiwania pozwolenia na broń, czy też jest z tego zwolniony (posiadanie licencji PZSS i patentu strzeleckiego). Inaczej mówiąc, w sprawie istotne jest to, czy aktualne przepisy określające wymogi uzyskania pozwolenia na posiadanie broni palnej, odnoszą się również do osób, które uzyskały takie pozwolenie pod rządami wcześniej obowiązujących przepisów (np. ustawy o broni i amunicji z 1961 r.) i czy organy Policji władne są weryfikować "stare" pozwolenia na broń, właśnie pod kątem spełnienia wymogów wynikających nowych przepisów.
Zajmując stanowisko względem tego zagadnienia należy na wstępie wskazać, że na mocy art. 52 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, zachowały ważność pozwolenia na broń i legitymacje noszące nazwę "pozwolenie na broń", wydane na podstawie dotychczasowych przepisów. Zatem, weryfikacja pozwoleń – w trybie art. 18 ust. 4 ustawy, możliwa jest tylko przy wykazaniu, iż straciły aktualność przyczyny dla których udzielono pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej w oparciu o poprzednio obowiązujące przepisy. Brak jest natomiast podstaw, aby przesłanki (wymogi) wynikające z nowych przepisów, odnosić do tzw. "starych" pozwoleń. Chodzi tu w szczególności o spełnienie wymogu, wynikające z art. 10b ustawy o broni i amunicji. Przepis ten stanowi, że uprawianie sportów o charakterze strzeleckim wymaga posiadania odpowiednich kwalifikacji potwierdzonych stosownym dokumentem oraz przestrzegania zasad bezpieczeństwa obowiązujących w tych sportach. Dokument, o którym mowa w ust. 1, wydaje, po przeprowadzeniu egzaminu, polski związek sportowy, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857). Przepis ten obowiązuje od 16 października 2010 r. (art. 65 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie; Dz. U. Nr 127, poz. 857). Z kolei, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, pozwolenie na broń wydaje się m.in. jeżeli wnioskodawca przedstawi "ważną przyczynę" posiadania broni. Za przyczynę taką – stosownie do art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy - uważa się w szczególności udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim, posiadanie kwalifikacji sportowych, o których mowa w art. 10b, oraz licencji właściwego polskiego związku sportowego - dla pozwolenia na broń do celów sportowych. Przyjąć zatem należy, że skoro ten ostatnio cytowany przepis, obowiązuje od dnia 10 marca 2011 r. (art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji (...); Dz. U. 2011 r. Nr 38, poz. 195), to dopiero od wskazanej daty, pozwolenia na broń palną sportową mogą być wydawane, gdy osoba ubiegająca się o to pozwolenie, spełni wymogi zawarte w art. 10b ustawy o broni i amunicji. Wniosek ten potwierdzają przepisy międzyczasowe ustawy zmieniającej z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepis art. 4 tej ustawy, wprost bowiem stanowi, że zachowują ważność dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni, wydane do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Tym samym, dopiero w stosunku do osób, które uzyskały pozwolenie na broń palną sportową począwszy od dnia 10 marca 2011 r. można cofnąć to pozwolenie, jeśli nie mają osoby te zgodnej z prawem możliwości uprawiania strzelectwa sportowego (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2016 r.; II OSK 2555/14). W stosunku zaś do skarżącego kasacyjnie Z. K., brak podstaw do przyjęcia, iż nieposiadanie dokumentu wydanego przez polski związek sportowy, o którym mowa w art. 10b ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, wyklucza możliwość uprawiać sportu o charakterze strzeleckim, gdyż ustała okoliczność faktyczna, dla której wydano mu pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej. Ta bowiem przesłanka, nie ma zastosowania względem skarżącego.
Wskazane wyżej motywy i przyjęte oceny, stanowiły wystarczającą podstawą do uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia zaskarżonego wyroku. Nadto, spełnione były przesłanki, wynikające z art. 188 p.p.s.a., do rozpoznania przez NSA skargi Z. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2014 r. Skarga ta zaś, jak wyżej przedstawiono, zasługiwała na uwzględnienie, wobec wyrażonego w tej decyzji, jak też w poprzedzającej jej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w[...] , niezasługującego na akceptację stanowiska, iż Z. K. winien przedstawić aktualną licencję Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego, potwierdzającą kwalifikacje do uprawiania sportów strzeleckich.
W ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organu administracji będzie zweryfikowanie dalszego istnienia - wskazanych wyżej okoliczności - stanowiących przyczynę udzielenia Z. K. pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej.
Mając powyższe na uwadze, NSA, na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i uwzględnił skargę, uchylając decyzję organu odwoławczego.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło