II GSK 627/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 1359/14 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 5 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odrzuciła skargę M. G. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. Sąd postanowił również zwrócić skarżącej uiszczony wpis od skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca w związku w wniesieniem skargi została wezwana do wskazania daty i sposobu złożenia skargi oraz udokumentowania daty jej wniesienia. W odpowiedzi skarżąca przedłożyła kopertę nadawczą, z której wynikało, że skarga wniesiona została za pośrednictwem operatora publicznego w dniu 2 września 2014 r. Wezwano również skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie 7 jej odpisów, celem ich doręczenia uczestnikom postępowania. W wykonaniu wezwania skarżąca przedłożyła wymaganą przez Sąd ilość odpisów wywiedzionej skargi, jednakże nie zawierały one podpisu skarżącej. W takim stanie sprawy, Sąd I instancji wskazując na wymogi określone art. 53 § 1, art. 54 § 1 i art. 47 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), stwierdził, w odniesieniu do terminu wniesienia skargi, że została ona wniesiona z jego uchybieniem. Decyzja z dnia [...] lipca 2014 r. będąca przedmiotem skargi została doręczona stronie w dniu 1 sierpnia 2014 r., wobec czego termin do wniesienia skargi upływała z dniem 1 września 2014 r. Skarżąca natomiast skargę nadała za pośrednictwem operatora publicznego w dniu 2 września 2014 r., co oznaczało uchybienie terminu do jej wniesienia wypełniając jednocześnie przesłankę jej odrzucenia określoną w art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd stwierdził, w zakresie wezwania skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi, że pomimo zadośćuczynienia temu wezwaniu, złożone przez skarżącą dokumenty nie mogły zostać potraktowane jako odpisy skargi gdyż nie zawierały jej podpisu. Wypełniało to przesłanki odrzucenia skargi z powodu nieusunięcia jej braku formalnego w terminie, określonego w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skargą kasacyjną M. G. zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji podnosząc naruszenie przepisów postępowania: - art. 47 p.p.s.a. wobec odrzucenia skargi z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi poprzez dołączenie niepodpisanych odpisów skargi, podczas gdy załączone egzemplarze były kopiami złożonej skargi odpowiadającym jej treści, wobec czego nie zachodziła konieczność odrzucenia skargi, wobec tego, że odpowiadały one treścią oryginałowi; - art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. wobec odrzucenia skargi strony wobec upływu terminu podczas gdy do uchybienia terminu doszło bez zawinienia skarżącej, która przygotowywała pismo w terminie, jednakże przez omyłkę sekretariatu skargę wysłano 2 września 2014 r., co pozbawia skarżącą możliwości obrony swych praw. Wywodząc ten zarzut skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w G. oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi Dyrektor Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 58 § 1 pkt 2 i art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. dotyczący odrzucenia skargi z uwagi na uchybienie przez skarżącą terminu do jej wniesienia. Jak trafnie przytoczył w motywach zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji zgodnie z treścią z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a., termin do wniesienia skargi wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie i wnosi się ją za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Niewątpliwym, bo również niezaprzeczonym przez stronę w ramach podniesionego zarzutu skargi kasacyjnej, była rzeczywista data wniesienia skargi na decyzję organu z dnia [...] lipca 2014 r. Strona nadała, bowiem skargę za pośrednictwem operatora publicznego w dniu 2 września 2014 r. Skoro za zaś termin do dokonania tej czynności upływała z dniem 1 września 2014 r., to choćby jednodniowe opóźnienie w podjętych działaniach zmierzających do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu stanowiło uchybienie powodujące konieczność odrzucenia skargi. Stronie przysługuje, co prawda w takiej sytuacji prawo ubiegania się przywrócenie uchybionego terminu jednakże zastosowanie tej możliwości uwarunkowane jest wykazaniem, że uchybienie to nastąpiło bez winy strony – art. 86 § 1, art. 87 § 2 p.p.s.a. Podniesione w tym zakresie w skardze kasacyjnej i jej uzasadnieniu argumenty nie dają podstaw do uznania, aby wywiedziona w sprawie skarga została wniesiona przez skarżącą z uchybieniem terminu jednakże bez jej winy, co do przyczyn powstałego uchybienia. Omyłka sekretariatu w niedochowaniu przewidzianego przepisami ustawy terminu do prawidłowego niesienia skargi nie jest okolicznością, która wpływała w sposób obiektywny na niemożność dochowania terminu. Nie była ona wywołana, bowiem sytuacją, na którą strona przy dochowaniu należytej staranności nie mogła mieć wpływu i która w konsekwencji spowodowała opóźnienie w możliwości podjęcia czynności zmierzających do nadania skargi w prawidłowym czasie – w przeciągu trzydziestu dni od otrzymania przez stronę rozstrzygnięcia organu administracji. W takim stanie sprawy nie może być mowy o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. stanowiącego, że nieważność postępowania zachodzi jeśli strona została pozbawiona możności obrony swoich praw. To bowiem działania, a w zasadzie brak kontroli nad prawidłowością działania podmiotów (sekretariatu) działających w imieniu i na polecenie strony spowodowały, iż nie była ona w stanie, w sposób prawidłowy zainicjować postępowania sądowoadministracyjnego zmierzającego do kontroli prawidłowości kwestionowanej przez nią decyzji Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K.. Odnoszą się do zarzutu związanego z naruszeniem art. 47 p.p.s.a. wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć odpisy i odpisy załączników dla doręczenia stronom (...). Rozwinięciem tego obowiązku strony jest treść § 2 przywołanego przepisu, stanowiącego, że odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej. Przyjąć zatem należy, że nie tylko opisane w § 2 art. 47 p.p.s.a. fotokopie lub innego rodzaju kopie, czy wydruki pisma powinny być poświadczone za zgodność lecz również odpisy oraz odpisy załączników wymagają ich uwierzytelnienia pozwalającego na stwierdzenie, iż są zgodne (tożsame w swej treści) z oryginałem pisma od którego pochodzą. W orzecznictwie i doktrynie sądów administracyjnych przyjęło się, że odpisy pism, również odpisy skargi nie muszą być podpisane przez stronę. Wymagają jednak bezwzględnego poświadczenia jego zgodności z oryginałem. Wymóg ten powoduje, bowiem, że osoba poświadczająca odpis przyjmuje odpowiedzialność za jego zgodność z oryginałem (por. postanowienia NSA: z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt IOSK 2351/11 i z dnia 28 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 677/10). Złożenie przez skarżącą siedmiu odpisów skargi na wezwanie Sądu, nie poświadczonych za ich zgodność z oryginałem, a więc nie zawierających oświadczenia o takiej treści opatrzonego podpisem, stanowiło w konsekwencji nieuzupełnienie braku formalnego skargi. Samo, bowiem złożenie kopii skargi, nawet w ilości wymaganej wezwaniem, bez ich uwierzytelnienia było w istocie przedłożeniem dokumentów, których zgodność z wniesioną skargą nie została przez stronę potwierdzona, co oznaczało również brak przyjęcia przez stronę odpowiedzialności za zgodność odpisu z oryginałem. Zauważyć w tym zakresie należy, że strona w ramach wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi została pouczona o obowiązkach wynikających z art. 47 § 1 i 2 p.p.s.a. (pkt 4 pouczenia). Taki stan sprawy powodował, że Sąd I instancji, co do zasady prawidłowo uznał, iż zaszły przesłanki określone w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. obligujące do odrzucenia wniesionej skargi. Zauważyć należy także, że Sąd I instancji w wywodach kwestionowanego postanowienia, pomimo, iż przywołał omówioną treść tak art. 47 § 1 jak i art. 47 § 2 p.p.s.a. stwierdził nieuzupełnienie braków formalnych skargi z powodu braku podpisu skarżącej na złożonych odpisach. Jak już wskazano, odpis pisma nie wymaga podpisu strony je wnoszącej, gdyż oznaczałoby to, że w rzeczywistości złożone zostały oryginały nie zaś odpisy. Odpisy natomiast wymagają ich uwierzytelnienia, czego Sąd I instancji bezpośrednio nie wskazał i nie poczynił w związku z tym wywodów uzasadniających jego ocenę stanu sprawy. Wada ta nie ma jednak wpływu na prawidłowość samego orzeczenia Sądu I instancji odpowiadającego prawu. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.