I OZ 1193/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. S.A. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 779/14 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. . Postanowieniem z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 779/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu wniosku J. Z., wstrzymał wykonanie decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że J. Z. złożył skargę na decyzję Wojewody Podlaskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Suwałk z dnia [...] maja 2014 r. o udzieleniu P. S.A. z siedzibą w K. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w Suwałkach, obręb [...], oznaczonej jako działka o nr geod. [...], o pow. [...]ha., w celu założenia i przeprowadzenia przez wymienioną działkę dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV Ełk-Granica RP. W skardze został też zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił wstrzymania wykonania decyzji. Po rozpatrzeniu zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. akt I OZ 955/14 uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wskazał, że z treści art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.g.n." wynika, że w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. W ocenie Sądu I instancji z powyższej regulacji z jednej strony wynika, że skarga do sądu administracyjnego na decyzję wydaną na podstawie art. 124 u.g.n. powoduje wstrzymanie jej wykonania z urzędu. Z drugiej strony pomimo regulacji zawartej w art. 9 u.g.n. nakazującej wstrzymanie wykonania z urzędu decyzji wydanej na podstawie art. 124 u.g.n., ustawodawca w określonych przypadkach przewidział możliwość udzielenia, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności. W przedmiotowej sprawie zostały wydane obie decyzje, tj. zarówno decyzja w trybie art. 124 ust. 1u.g.n jak i decyzja w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. Do sądu administracyjnego zostały zaskarżone obie decyzje. Skarga na decyzję w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie linii elektroenergetycznej została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Bk 778/14. Postanowieniem z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt I OZ 940/14 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 27 sierpnia 2014 r., wstrzymał wykonanie tej decyzji. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami (decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości) jest decyzją ściśle związaną z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 tej ustawy (decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości). Obie decyzje są wydane w graniach tej samej sprawy. Wstrzymanie wykonania tylko decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości bez wstrzymania wykonania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości niweczy sens tej instytucji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosły P. S.A. z siedzibą w K., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że w zaistniałym stanie faktycznym uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie wykonania. Stosownie natomiast do art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.g.n." starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przepis art. 9 u.g.n. stanowi, że w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Z kolei z treści art. 124 ust. 1a u.g.n. wynika, że w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. W przedmiotowej sprawie zostały wydane dwie decyzje, pierwsza - w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., druga –w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. z rygorem natychmiastowej wykonalności. Do sądu administracyjnego zostały zaskarżone przez skarżącego odrębnymi skargami obie decyzje. Wykonanie decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. zostało wstrzymane na mocy postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 955/14. Wskazać należy, że decyzja o niezwłocznym zajęciu wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa. Rozstrzygnięcie o niezwłocznym zajęciu daje możliwość rozpoczęcia procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych, ale tylko w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu. Zgodnie z art. 124 ust. 1a u.g.n. decyzja o niezwłocznym zajęciu, może zostać wydana tylko po wydaniu decyzji o ograniczeniu. Jej subsydiarny charakter oznacza, że decyzja taka może istnieć w obrocie prawnym, tylko wtedy kiedy występuje w obrocie prawnym poprzedzającą ją decyzja o ograniczeniu prawa do nieruchomości. Z uwagi na to, że decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n. jest decyzją ściśle związaną z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Sąd I instancji zasadnie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wstrzymanie wykonania tylko decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości bez wstrzymania wykonania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nieweczyłoby sens tej instytucji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.