II SAB/Po 99/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ T. Świstak W dniu 21 sierpnia 2014 r. P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w dniu 6 sierpnia 2014 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej wystąpił do ww. organu, w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782), dalej "ustawa", o udostępnienie i przesłanie na jego adres informacji, czy Gmina w okresie od 2012 r. do chwili obecnej zawierała umowy dotyczące obsługi prawnej z kancelariami, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej udostępnienie treści tych umów. Do dnia złożenia skargi tj. do 21 sierpnia 2014 r. Wójt Gminy S. nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej, czym naruszył art. 13 ust. 1 ustawy. W odpowiedzi na skargę [organ] [...] wniósł o umorzenie postępowania i podał, że odpowiedzi na wniosek udzielono w dniu 22 sierpnia 2014 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej, a więc zgodnie z wnioskiem wnioskodawcy i w żądanej formie. Organ wskazał, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami udzielenie informacji publicznej winno nastąpić w terminie 14 dni, to jest do dnia 20 sierpnia 2014 r., a niewielkie (dwudniowe) opóźnienie spowodowane było przebywaniem pracownika odpowiedzialnego z udzielenie informacji na urlopie wypoczynkowym oraz urlopami innych pracowników. Pismem z dnia 3 października 2014 r. pełnomocnik procesowy skarżącego wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ze względu na rozpatrzenie żądania strony przez organ już po wniesieniu skargi na bezczynność, zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o rozpatrzenie sprawy w postępowaniu uproszczonym. W dniu 17 października 2014 r. poinformowano skarżony organ o wniosku strony skarżącej o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W pierwszym rzedzie wskazać należy, iż w myśl art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej w dalszej części również: "P.p.s.a.") co do zasady sąd administracyjny wydaje wyrok po przeprowadzeniu rozprawy. Niemniej jednak sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 P.p.s.a., jeżeli: 1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 K.p.a. lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania; 2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego, o czym stanowi art. 120 P.p.s.a. W niniejszej sprawie strona skarżąca w pismei z dnia 3 października 2014 r. wniosła o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a poinformowany o tym organ nie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, w związku z czym Sąd, na zasadzie art. 119 pkt 2 P.p.s.a, rozpoznał kontrolowaną sprawę w trybie uproszczonym wydając wyrok na posiedzeniu niejawnym (art. 120 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a,, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w punktach 1 - 4a. Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I wyroku wskazać należy, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Z akt sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi wniosek skarżącego z dnia 6 sierpnia 2014 r. o udzielenie informacji publicznej w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie został załatwiony przez Wójta Gminy S., co oznacza, że organ ten pozostawał w bezczynności. Tym niemniej rozpatrując skargę na bezczynność Sąd musi rozważyć, czy po jej wniesieniu nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania. W niniejszej sprawie udostępnienie przez organ żądanej przez skarżącego informacji po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność powoduje, że zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 6 sierpnia 2014 r. w określonym terminie stało się bezprzedmiotowe, a postępowanie sądowe w tym przedmiocie należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd dodatkowo miał na uwadze aktualne brzmienie art. 149 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zd. 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1 zd. 2). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 481/13 (LEX 1299301), gdzie wskazano, że użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Za rażące naruszenie przepisów regulujących terminy rozpoznawania wniosków o udostępnienie informacji publicznej można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów. Rozpoznając niniejszą sprawę w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Sąd doszedł do przekonania, że organ nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Bezsporne jest, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W przedmiotowej sprawie nie sposób dopatrzeć się ze strony organu lekceważenia skarżącego czy też celowego przedłużania postępowania. Organ wyjaśnił bowiem przyczyny braku udzielenia odpowiedzi w terminie, przy czym przekroczenie terminu miało charakter minimalny, a dodatkowo nastąpiło w okresie urlopowym związanym z wakacjami. Zdaniem Sądu dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w braku reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 P.p.s.a. Sąd orzekł zatem jak w punkcie II wyroku. Orzekając o kosztach postępowania Sąd miał na uwadze art. 201 § 1 P.p.s.a., w myśl którego zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. Przepis art. 54 § 3 P.p.s.a. odnosi się zaś do sytuacji, gdy organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowanie zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględnił skargę w całości lub w części do dnia rozpoczęcia rozprawy. Na zasądzone koszty składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie radcy prawnego ([...] zł - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c, § 2 ust. 1 i 2 Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu Dz. U. z 2013 r. poz. 490) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). /-/ T. Świstak