II SA/Sz 401/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-11-06
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Marzena Iwankiewicz, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na cele budowlane, wydana na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, może być wydana przed ostatecznością decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości?Ratio decidendi
Decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na cele budowlane, wydana na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, może być wydana przed ostatecznością decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Jest to odrębna decyzja, ściśle związana z decyzją o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, a jej celem jest umożliwienie realizacji celu publicznego w sytuacji, gdy decyzja podstawowa nie może być jeszcze wykonana.Stan faktyczny
Spółka A. zaskarżyła decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zezwalającą Inwestorowi E. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na cele budowy linii elektroenergetycznej. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 9 K.p.a. (brak informowania o przebiegu postępowania) oraz art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (nieuwzględnienie jej interesu). Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, uznając, że inwestycja ma charakter celu publicznego i realizuje ważny interes społeczny i gospodarczy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 - dalej zwanej K.p.a.) oraz art. 9a w związku z art. 124 ust. 1 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A., reprezentowanej przez adwokata P.G., od decyzji Starosty z dnia [...] o zezwoleniu Inwestorowi – E. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie [...], dla której Sąd Rejonowy Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą [...], w celu założenia i przeprowadzenia przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (napowietrznej jednotorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...]), oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym : wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2013 r. Inwestor – E., zwrócił się do Starosty, o udzielenie w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (zwanej dalej ustawą), zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (napowietrznej jednotorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...]) na nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki o numerach: [...], położonej w gminie [...], dla której Sąd Rejonowy Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr [...].
Decyzją z dnia [...] Starosta ograniczył sposób korzystania z powyższych z nieruchomości.
Następnie w dniu 5 grudnia 2013 r. Inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości wraz z nadaniem jej rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu swojego wniosku Inwestor wskazał, że wydanie przez Starostę zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej w niniejszej sprawie jest niezbędne ze względu na konieczność zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, a także ze względu na niezmiernie ważny interes społeczny i jednocześnie ważny interes Spółki E. (ważny interes gospodarczy). W sytuacji bowiem realizacji obiektu budowlanego - jakim bezspornie jest linia elektroenergetyczna-wymagającego pozwolenia na budowę (lub stosownego zgłoszenia) wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości umożliwi wykazanie się przez Inwestora tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zwłoka zaś w zajęciu nieruchomości uniemożliwi realizację celu publicznego.
Pismem z dnia 16 grudnia 2013 r. Starosta zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie oraz poinformował o zebraniu całego materiału dowodowego w sprawie i wyznaczył 7-dniowy termin na zapoznanie się z jego treścią, a także na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strony nie skorzystały z przysługującego im prawa i nie złożyły żadnych dodatkowych uwag.
Decyzją z dnia [...] Starosta uwzględnił wniosek Spółki i orzekł :
1. o zezwoleniu Inwestorowi – E. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki o numerach: [...], dla której Sąd Rejonowy Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr [...] w celu założenia i przeprowadzenia przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (napowietrznej jednotorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...]) tj. założenie czterech stanowisk słupowych o wysokości do 31 m i powierzchni zajęcia gruntu nie przekraczającej 13,5 m2 każdy oraz przeprowadzenie trzech przewodów roboczych i jednego odgromowego w układzie trójkątnym o szerokości skrajnych przewodów do 6,5 m w przedziale wysokości od 7 m do 30 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości o powierzchni zajęcia 2,5930 ha, oznaczonej w załącznikach do niniejszej decyzji jako pas technologiczny o szerokości 20 m (2 x 10 metrów od osi linii), w terminie 3 miesięcy od dnia rozpoczęcia robót budowlanych na tej nieruchomości;
2. o nadaniu niniejszej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami jest decyzją ściśle związaną z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 tej ustawy, tj. decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. Z mocy art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta zobowiązany jest - po wydaniu decyzji na podstawie ust. 1 -do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu, jeżeli decyzja ta nie stała się jeszcze ostateczna albo w wyniku złożenia od niej odwołania wydana została decyzja przez organ odwoławczy, która została zaskarżona do sądu administracyjnego. Jest to zatem odrębny rodzaj decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu rozpoczęcia realizacji celu publicznego, jeżeli sama decyzja o zezwoleniu wydana na podstawie ust. 1 nie może być jeszcze wykonywana przez fakt, iż nie stała się decyzją ostateczną, albo też jako decyzja organu odwoławczego nie stała się decyzją wykonalną. W takiej sytuacji nie nadaje się decyzji wydanej na podstawie ust. 1 rygoru natychmiastowej wykonalności, lecz z przyczyn, które uzasadniałyby nadanie takiego rygoru, istnieje konieczność wydania odrębnej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wywłaszczonej, której to nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że decyzja Starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. [...] w sprawie ograniczonego sposobu korzystania z nieruchomości wskutek wniesionego od niej odwołania nie stała się ostateczna (wykonalna).
Starosta odwołując się do pojęcia niezbędności niezwłocznego działania wskazał, że ustawodawca uznaje, że może to nastąpić w takim przypadku, w którym nie można się obejść w danym czasie i istniejącej sytuacji bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym (zagrożenie to musi mieć realny charakter). Organ administracyjny działa wobec tego w sytuacji, która ma znamiona stanu nagłej konieczności administracyjnej. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał pogląd wyrażony przez A. Jaroszyńskiego, "Stan nagłej konieczności w polskim prawie administracyjnym", AUWr 1985, Nr 1443, s. 86 i 88).
Mając na uwadze powyższe, Starosta uznał, że wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej w niniejszej sprawie jest niezbędne ze względu na konieczność zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, a także ze względu na niezmiernie ważny interes społeczny i jednocześnie ważny interes Spółki E.(ważny interes gospodarczy).
Organ uznał, że przedłożona przez Inwestora dokumentacja w postaci: harmonogramu realizacji inwestycji dla przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji [...], pisma E. z dnia 10 lipca 2013 r., z dnia 10 października 2013 r. oraz informacji od projektanta dotyczącego przebudowy linii 110 kV relacji [...], nie budzi żadnych wątpliwości i potwierdza wskazaną we wniosku konieczność niezwłocznego zajęcia przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie bowiem z ww. haromonogramem realizacyjnym, roboty budowalne związane z założeniem i przeprowadzeniem na przedmiotowej nieruchomości powinny być rozpoczęte nie później jak w dniu 01 września 2013 r., a zakończyć się do dnia 30 listopada 2013 r. (odcinek 2). Niewątpliwie publicznoprawne zobowiązanie Inwestora do zapewnienia stałego dopływu energii do licznych gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw na znacznym obszarze, powoduje konieczność po stronie Inwestora oraz w interesie społecznym pozyskania praw do ww. nieruchomości w trybie przewidzianym w art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami jeszcze przed uzyskaniem przez decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości waloru ostateczności oraz wykonalności w myśl art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przebudowa napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV (relacji [...]) stanowi bowiem niezbędny element systemu poprawy bezpieczeństwa energetycznego, tj. zwiększenia niezawodności i efektywności zasilania obecnych i przyszłych odbiorców energii elektrycznej na terenie powiatów [...]. Należy również podkreślić, że właściciele na żadnym etapie postępowania nie podważał "niezbędności", "ważnego interesu społecznego" oraz "publicznego charakteru" samej inwestycji, a zatem uznać należy, że kwestie te są bezsporne w niniejszej sprawie.
Ponadto organ wskazał, że inwestycja ta jest inwestycją celu publicznego, zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż za taką uważa się przebudowę i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, realizowana jest w interesie społecznym i ma służyć ogółowi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 03 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 567/10). Konieczność realizacji inwestycji niezbędnych z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego państwa, czy też służących zapewnieniu lepszego potencjału energetycznego państwa, stanowi interes społeczny w rozumieniu art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego, a charakter tego interesu świadczy o jego znacznej wadze.
Jak wymagające podkreślenia organ uznał, że brak możliwości wnioskowanego montażu przewodów i urządzeń skutecznie uniemożliwi przebudowę danej linii, co pociągnie za sobą (spowoduje) dalsze utrzymywanie obecnie zawodnego zasilania odbiorców w energię elektryczną na terenie powiatów [...], a także dalsze utrzymywanie zagrożenia następstwami możliwych awarii sieci dystrybucyjnej na danym obszarze. Taki stan rzeczy uniemożliwi Inwestorowi dotrzymanie publicznoprawnych zobowiązań wynikających z ustawy Prawo energetyczne - ciągłość i niezawodność dostaw energii, a także wynikających z ustawy Prawo ochrony środowiska -dotrzymanie standardów środowiskowych prowadzonej instalacji oraz wynikających z ustawy Prawo budowlane - właściwe, w tym bezpieczne utrzymanie obiektu budowlanego (linii).
Odwołanie od tej decyzji wniosła A. Spółka w imieniu, której działał pełnomocnik adw. P.G. zarzucając naruszenie :
1) Art. 9 K.p.a. poprzez pozbawienie Skarżącej możności obrony swoich praw i słusznych interesów wobec nieinformowania Skarżącej o przebiegu postępowania administracyjnego na skutek błędnego adresowania korespondencji w przedmiotowej sprawie, co miało wpływ na niemożność podjęcia odpowiednich kroków prawnych w celu strzeżenia interesów Skarżącej,
2) Art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną wykładnię w postaci nieuwzględnienia przy wydaniu decyzji przez Organ uzasadnionego interesu Skarżącej, skutkiem czego skarżona decyzja nie ustanawia przebiegu inwestycji przez nieruchomość Skarżącej w sposób najmniej uciążliwy, a ingerencja w prawo własności Skarżącej nie została sprowadzona do niezbędnego minimum
i w związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zdaniem odwołującej w przedmiotowej sprawie została naruszona zasada informowania stron postępowania. Z uwagi na to, iż decyzja z dnia [...] została błędnie skierowana na adres pełnomocnika, który w tej sprawie nie był wówczas umocowany, skarżąca nie miała wiedzy o toczącym się postępowaniu administracyjnym. Co więcej działania organu są tym bardziej niezrozumiałe, gdyż pełnomocnik pismem 7 stycznia 2014 r., w odpowiedzi na doręczone mu zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego wskazał, że nie został ustanowiony do reprezentowania skarżącej w tej sprawie. Pełnomocnik wskazał również, że wszelką korespondencję w sprawie [...] należy kierować na adres skarżącej.
W wyniku powzięcia informacji o toczącym się postępowaniu skarżąca udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi P.G. w dniu 24 stycznia 2014 r.
Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że wynikające z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami uprawnienie wskazanego organu administracyjnego do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy. Może być realizowane tylko wówczas gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z przeprowadzeniem określonej inwestycji, a negocjacje między inwestorem a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na daną nieruchomość. Słuszny interes właściciela nieruchomości musi zostać poddany analizie przy zastosowaniu kryterium "niezbędności" w uszczupleniu władztwa rozumianego jako najmniej uciążliwej formy ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości przez organ wydający decyzję w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zdaniem odwołującej Spółki, niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżącej nie jest konieczne. W sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 108 K.p.a., a organ w decyzji nie uzasadnił w sposób jasny i przejrzysty warunków jakimi się kierował uznając, że "sytuacja ma znamiona stanu nagłej konieczności administracyjnej". W ocenie skarżącej nie zachodzi żadne realne zagrożenie jakimkolwiek dobrom chronionym.
Wobec naruszenia fundamentalnej zasady postępowania administracyjnego skarżąca została pozbawiona możności obrony swoich interesów.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na niebudzące wątpliwości ustalenia organu I instancji, dokonał ponownej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego pod względem zgodności z obowiązującymi przepisami.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 9 K.p.a. wyjaśnił, że pisma w sprawie, tj. zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz decyzja z dnia [...] zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony. Nie zgadza się ze stwierdzeniem, że pełnomocnik dopiero dokumentem z dnia 24 stycznia 2014 r. został umocowany do reprezentowania strony w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżącej. Organ II instancji zwrócił uwagę, że pełnomocnictwo upoważniające do występowania za stronę w postępowaniu w sprawie ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości obejmuje swoim zakresem także postępowanie w przedmiocie niezwłocznego jej zajęcia, w trybie art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Decyzja zezwalająca Inwestorowi na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest ściśle związana z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy. Pomimo, że decyzja wydana w trybie art. 124 ust. 1 a jest decyzją odrębną, to jest ona funkcjonalnie sprzęgnięta z decyzją wydaną na podstawie art. 124 ww. ustawy. Na poparcie swojego stanowiska organ wskazał, że A. wniosła od decyzji Starosty odwołanie, a mając na uwadze okoliczność, że odwołanie może zostać wniesione tylko przez stronę, uznać należy, że A. nie kwestionuje faktu, że decyzja została jej prawidłowo doręczona, uznając się za stronę postępowania.
Organ II instancji w piśmie z dnia 18 lutego 2014 r., wezwał wnoszącego odwołanie o przedłożenie pełnomocnictwa z dnia 24 stycznia 2014 r., o którym mowa w odwołaniu. Jednocześnie poinformował strony o prawie do zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, w terminie 7 dni od daty otrzymania tego pisma.
Do dnia wydania decyzji pełnomocnik A. Spółki [...] nie odpowiedział na ww. pismo.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 124 ustawy, poprzez przekroczenie kryterium "niezbędności" w uszczupleniu władztwa, organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestia ta jest przedmiotem niniejszego postępowania; starosta w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości bada jedynie ziszczenie się którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 124 ust. 1a ustawy.
W ocenie Wojewody decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1 a jest decyzją ściśle związaną z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 tj. decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. Obie decyzje stanowią podstawę nadania inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest niezbędnym elementem procesu budowlanego dotyczącego inwestycji. Decyzja wydana w trybie art. 124 ust. 1a ustawy ma o tyle rację bytu,, o ile istnieje w obrocie prawnym decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości; uchylenie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego także-decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.
Przepis art. 124 ust. 1 a umożliwia niezwłoczne przystąpienie do realizacji celu publicznego w sytuacji, gdy z jakichś względów sama decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nie może być jeszcze wykonywana. Zgodnie z art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1 a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1 a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. W dacie wydania przez Starostę decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości, decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z tej nieruchomości nie podlegała jeszcze wykonaniu.
Dopuszczalność wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości uzależniona jest od: złożenia wniosku przez podmiot, który realizuje cel publiczny, uprzedniego wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości (art. 124 ust. 1 ustawy), wystąpienia jednego z zacytowanych wyżej przypadków, o których mówi art. 108 k.p.a., względnie istnienia ważnego interesu gospodarczego.
W ocenie organu odwoławczego, w niniejszym przypadku można mówić zarówno o ważnym interesie gospodarczym, jak i ważnym interesie społecznym, gdyż przebudowa linii energetycznej ma zapewnić stały dopływ energii do wielu odbiorców na znacznym obszarze. Omawiana inwestycja przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa użytkowania terenów pod linią oraz zwiększenia niezawodności i efektywności zasilania obecnych i przyszłych odbiorców energii elektrycznej na terenie powiatów [...], co oznacza, że realizowana jest w interesie społecznym. Inwestycja ta zapewni bezpieczeństwo energetyczne poprzez niwelację zagrożenia przerwaniem dostaw energii, na przykład wskutek awarii wyeksploatowanej już linii energetycznej.
Organ wyjaśnił, że przepis art. 124 ust. 1a ustawy wprowadza samodzielną, nieznaną kodeksowej regulacji przesłankę "ważnego interesu gospodarczego". Pod pojęciem "ważnego interesu gospodarczego" rozumieć należy korzyść lub pożytek odnoszący się do gospodarki jakiegoś przedsiębiorstwa łub regionu i podejmowanych w niej działań. Powołany przepis nie narusza w tym zakresie przewidzianej w art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady dopuszczalności wywłaszczenia, którego przejawem jest również ograniczenie prawa własności w trybie art. 124 ust. 1 o gospodarce nieruchomościami, jedynie na cele publiczne, za słusznym odszkodowaniem. Ustawa nie wskazuje, czy przewidziana w omawianym przepisie przesłanka "ważnego interesu gospodarczego" dotyczyć ma ściśle sfery interesów inwestora. Wskazówką wydaje się być okoliczność, że decyzja wydana w oparciu o przepis art. 124 ust. 1 a w związku z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczyć ma realizacji inwestycji celu publicznego, a więc z zaangażowaniem środków publicznych. W niniejszej sprawie planowana inwestycja polega na przebudowie napowietrznej linii elektroenergetycznej, czyli ciągów, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej w rozumieniu przepisu art. 6 pkt 2 ustawy. Nie ulega więc wątpliwości, że jest to inwestycja celu publicznego.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik "A" Spółki adw. P.G. zarzucając naruszenie :
1) Art. 9 K.p.a. poprzez pozbawienie Skarżącej możności obrony swoich praw i słusznych interesów wobec nieinformowania Skarżącej o przebiegu postępowania administracyjnego na skutek błędnego adresowania korespondencji w przedmiotowej sprawie, co miało wpływ na niemożność podjęcia odpowiednich kroków prawnych w celu strzeżenia interesów Skarżącej.
2) Art. 108 K.p.a. poprzez uznanie, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest niezbędne w przedmiotowym stanie sprawy ze względu na konieczność zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, ważny interes społeczny, ważny interes Spółki, ze względu na zagrożenie dla prawidłowego, niezakłóconego funkcjonowania regionu oraz zagrożenie stratami finansowymi Inwestora i wykonawcy robót w sytuacji gdy kryterium niezbędności nie zostało uzasadnione w dostatecznej mierze pomijając zupełnie słuszny interes Skarżącej;
3) Art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu decyzji przez Organ uzasadnionego słusznego interesu Skarżącej, skutkiem czego skarżona decyzja nie ustanawia przebiegu inwestycji przez nieruchomość Skarżącej w sposób najmniej uciążliwy, a ingerencja w prawo własności Skarżącej nie została sprowadzona do niezbędnego minimum.
Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu pełnomocnika strony przytoczył te same argumenty, na które powoływały w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda delegatura w [...] wniósł o oddalenie skargi.
Uczestnik postępowania E. reprezentowany przez pełnomocnika r.pr. J.D. w piśmie z dnia 16 września 2014 r. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana pod względem zgodności z prawem i w granicach orzekania Sądu administracyjnego zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2902 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. poz. 270 ze zm.) dalej określanej jako P.p.s.a., nie dała podstaw do uznania, że wydana została z naruszeniem prawa.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, podobnie jak i organ I instancji nie miał wątpliwości, że będący przedmiotem postępowania wniosek inwestora E. zasługiwał na uwzględnienie.
W ocenie Sądu organy prowadząc powyższe postępowanie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego oraz nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej.
W myśl art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2012 r, poz. 1256) zwanej dalej ustawą starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, w przypadkach określonych w art. 80 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy.
Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
Art. 108 § 1 K.p.a. stanowi, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na odnowę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony, W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosowanego zabezpieczenia.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia zarówno z ważnym interesem społecznym jak i ważnym interesem gospodarczym, gdyż przebudowa sieci stanowi niezbędny element systemu poprawy bezpieczeństwa użytkowania terenów pod linią oraz zwiększenie niezawodności i efektywności zasilania obecnych i przyszłych odbiorców energii elektrycznej na terenie powiatu [...].
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji trafnie zatem wskazano, iż wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 124 ust. 1a u.g.n. było uzasadnione ważnym interesem gospodarczym oraz społecznym i ta argumentacja nie budzi zastrzeżeń Sądu.
Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa interes społeczny w sytuacji realizacji inwestycji celu publicznego winien być przedkładany ponad interes właściciela nieruchomości) vide : wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2009 r. sygn.. akt I OSK 987/07). Implikuje to stwierdzenie, że interes społeczny stanowi wystarczającą przesłankę do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości.
Na akceptację Sądu zasługuje stanowisko organu, który stwierdza, że wydana decyzja w oparciu o art. 124 ust. 1a ustawy jest decyzją ściśle związaną z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 tj. decyzją ograniczają sposób korzystania z nieruchomości. Nie oznacza to, że wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a jest możliwe dopiero, gdy decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości stanie się ostateczna.
Zdaniem Sądu przepis ten implikuje wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Obie decyzje stanowią nadanie inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest niezbędnym elementem procesu budowlanego, dotyczącego przedmiotowej inwestycji.
Jako nieuzasadniony należy uznać kolejny zarzut skargi naruszenia art. 9 K.p.a. poprzez pozbawienie skarżącej możliwości obrony swoich praw i słusznych interesów, wobec niepowiadomienia jej o przebiegu postępowania administracyjnego na skutek błędnego adresowania korespondencji w przedmiotowej, sprawie, co miało wpływ na niemożność podjęcia odpowiednich kroków prawnych w celu strzeżenia interesów skarżącej.
Jak wynika z treści pełnomocnictwa znajdującego się w aktach administracyjnych ( k. 86 ) pełnomocnictwo to upoważnia adw. P.G. do zastępowania spółki A. przed sądami wszystkich instancji, urzędami, instytucjami i władzami RP w tym także do zawierania ugód w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o ograniczeniu korzystania z części nieruchomości prowadzonym przez Starostwo Powiatowe. Oryginał tego pełnomocnictwa znajduje się w aktach sprawy dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Pełnomocnictwo to jest pełnomocnictwem ogólnym. Pełnomocnik w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie (pismo 7 stycznia 2014 r. k. 78 – akt administracyjnych) nie poinformował organu, że powyższe pełnomocnictwo zostało mu wypowiedziane, zatem organ w sposób prawidłowy uznał, że pełnomocnikiem Spółki A. jest nadal adw. P.G. Jak już wcześniej Sąd wskazał, decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a ustawy jest decyzją ściśle związaną z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy, tj. decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. Postępowanie sprawie niezwłocznego zajęcia danej nieruchomości, mimo że jest postępowaniem odrębnym, jest nierozerwalnie związane z rozstrzygnięciem dotyczącym ograniczenia sposobu korzystania z tej nieruchomości.
Strona wniosła w terminie odwołania od decyzji organu I instancji, a pełnomocnik w odwołaniu powołał się na udzielone mu przez Spółkę pełnomocnictwo w dniu 24.01.2014 r. pomimo wezwania pełnomocnika innego nie przedłożył. Zatem prawidłowo organ uznał, że udzielone adw. P.G. pełnomocnictwo do sprawy o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości rozciąga się także na dalsze postępowanie w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało orzec jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło