I SAB/Wa 428/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk (spr.) WSA Małgorzata Miron Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. G. i D. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 4 lipca 2011 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz A.G. i D. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A.G. i D. K., reprezentowane przez adw. K. M.-N., wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 4 lipca 2011 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. nr [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, A. G. i D. K. wnioskiem z dnia 4 lipca 2011 r. wystąpiły o odszkodowanie za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...]. We wniosku zaznaczyły, że są spadkobierczyniami J. B., która do dnia wejścia w życie dekretu [...] była właścicielką przedmiotowej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] października 1974 r. Naczelnik Urzędu Dzielnicowego [...] odmówił J.B. przyznania prawa użytkowania wieczystego go gruntu położonego przy ul. [...], hip. nr [...]. Prezydent W. pismami z dnia 23 listopada 2011 r. wystąpił do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. w Dzielnicy [...] z prośbą o przesłanie kopii mapy ewidencyjnej z zaznaczonymi granicami obecnych działek ewidencyjnych i granic dawnej nieruchomości hipotecznej, wypisów z rejestru gruntów obejmujących przedmiotową nieruchomość oraz do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. w Dzielnicy [...] z prośbą o przesłanie akt własnościowych spornej nieruchomości. Delegatura Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. w Dzielnicy [...] udzieliła odpowiedzi pismem z dnia 30 listopada 2011 r. Biuro Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] akta własnościowe przekazało przy piśmie z dnia 21 listopada 2012 r. W dniu 20 lutego 2014 r. skarżące przesłały poświadczone za zgodność z oryginałem postanowienia spadkowe dokumentujące następstwo prawne po J. B., byłej właścicielce nieruchomości. Z uwagi na brak rozstrzygnięcia w sprawie, A. G. i D. K. w dniu 7 kwietnia 2014 r. wniosły do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył termin rozpatrzenia sprawy wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Postanowienie Wojewody [...] zostało doręczone organowi I instancji w dniu 22 sierpnia 2014 r. Prezydent W. pismami z dnia 7 sierpnia 2014 r. wystąpił do: Sądu Rejonowego dla [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych o wydanie zaświadczenia z księgi wieczystej nieruchomości hip. nr [...] ze wskazaniem właścicieli gruntu na dzień 21 listopada 1945 r.; Archiwum Państwowego w W. o przesłanie materiałów dotyczących przeznaczenia nieruchomości przy ul. [...] w Ogólnym Planie Zabudowania W. zatwierdzonym dnia [...] sierpnia 1931 r. i dokumentów potwierdzających ewentualne istnienie (lub nie) budynków mieszkalnych (innych zabudowań) na w/w gruncie z określeniem stanu lub stopnia ich zniszczeń; Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o przesłanie m.in. kopii decyzji lokalizacyjnych, protokołów przekazania gruntu inwestorowi, pozwoleń na budowę, dziennika budowy, pozwoleń na użytkowanie; pełnomocnika stron o przedłożenie – w terminie 14 dni – dokumentów potwierdzających zmianę nazwisk wnioskodawczyń lub innych dokumentów potwierdzających uprawnienia do bycia stroną w przedmiotowym postępowaniu. Jednocześnie strony zostały poinformowane – w trybie art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – o przewidywanej dacie wydania decyzji do dnia 31 marca 2015 r. Pismo adresowane do pełnomocnika wnioskodawczyń zostało wysłane 1 września 2014 r. W międzyczasie A. G. i D. K., reprezentowane przez adw. K. M.-N., pismem z dnia 29 maja 2014 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 4 lipca 2011 r. o ustalenie odszkodowania. Skarżące wskazały, że do dnia wniesienia skargi, mimo upływu ustawowych terminów na załatwienie sprawy przez organ, sprawa nie została zakończona. Zaznaczyły, że Prezydent nie poinformował ich o nowym terminie wydania decyzji. Z uwagi na powyższe skarżące wniosły o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania w określonym przez Sąd terminie, nie dłuższym niż 1 miesiąc, decyzji administracyjnej kończącej postępowanie w sprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto skarżące wniosły o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Podał, że niniejsze postępowanie prowadzone jest na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wyjaśnił, że w toku postępowania pełnomocnik skarżących została wezwana do przedłożenia dokumentów potwierdzających zmianę nazwisk wnioskodawczyń lub innych dokumentów potwierdzających uprawnienia do bycia stroną w przedmiotowym postępowaniu. Organ zaznaczył, że pełnomocnik została zawiadomiona o przewidywanym terminie wydania decyzji. W zakresie wniosku skarżących dotyczącego trybu rozpoznania skargi Prezydent W. zażądał przeprowadzenia rozprawy. Na rozprawie pełnomocnik organu złożyła do akt sądowych pismo skarżących z dnia 19 września 2014 r. wraz z uwierzytelnionymi odpisami skróconymi aktów małżeństwa A. G. i D. K. na okoliczność spóźnionego wykazania następstwa prawnego. Pełnomocnik wniosła o dopuszczenie odpisów skróconych aktów małżeństwa jako dowodów w sprawie. Sąd postanowił dopuścić zawnioskowane dowody na okoliczności zawarte we wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. W sprawie tej nie ma wątpliwości, że terminy określone w art. 35 § 3 k.p.a. upłynęły, zaś postępowanie z wniosku z dnia 4 lipca 2011 r. o odszkodowanie za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], hip. nr [...], nie zostało przez organ zakończone w wymaganej przez przepisy prawa formie do dnia orzekania przez Sąd w sprawie ze skargi na bezczynność organu. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku A. G. i D. K. o odszkodowanie w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd doszedł do przekonania, że mimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w art. 35 k.p.a., bezczynności Prezydenta W. nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów prawa można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r., I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11, publ. - cbois.nsa.gov.pl.). Tymczasem Prezydent W. po wpłynięciu wniosku o odszkodowanie w 2011 r. podejmował czynności w sprawie, o czym świadczą wystąpienia do właściwych jednostek organizacyjnych Urzędu W. o przesłanie dokumentacji nieruchomości przy ul. [...]. Wprawdzie do 2014 r. organ nie przejawiał aktywności zmierzającej do zakończenia postępowania, nie wzywał wnioskodawczyń do wykazania następstwa prawnego po dawnej właścicielce nieruchomości [...] – J.B., tym niemniej również wnioskodawczynie nie podejmowały samodzielnie żadnych działań w tym czasie, aby usprawnić i przyspieszyć toczące się postępowanie. Dopiero pismem z dnia 19 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżących przedłożyła postanowienia stwierdzające nabycie praw do spadku, wskazujące jako spadkobierców dawnej właścicielki D. J. S. i A. S., a zatem osoby o innych nazwiskach niż wnioskodawczynie. Jakkolwiek Prezydent W. dopiero 1 września 2014 r. wysłał do pełnomocnika stron wezwanie do przedłożenia dokumentów potwierdzających prawa wnioskodawczyń do bycia stroną w sprawie (potwierdzających zmianę nazwiska lub innych dokumentów w tym zakresie), to w ocenie Sądu, strona składająca wniosek o odszkodowanie winna przejawiać inicjatywę w postępowaniu, zwłaszcza gdy jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, a kwestia wykazania interesu prawnego wnioskodawców jest sprawą podstawową w postępowaniu odszkodowawczym za grunt [...]. Z tego względu, w ocenie Sądu, Prezydentowi W. nie można zarzucić rażącego naruszenia prawa. Dopiero po wykazaniu przez stronę, w odpowiedzi na pismo z dnia 7 sierpnia 2014 r., interesu prawnego (vide: pismo strony z dnia 19 września 2014 r.), organ winien dążyć do merytorycznego rozpoznania sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono jak w pkt 3, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.