VII SA/Wa 968/14

WyrokWSA w Warszawie2014-11-13

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Halina Emilia Święcicka, Joanna Gierak-Podsiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę altany, oparte na braku precyzyjnego ustalenia daty jej budowy w 1973 r. i wynikającym z tego rzekomym rażącym naruszeniu prawa, było prawidłowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak precyzyjnego ustalenia daty budowy altany w 1973 r. nie stanowił rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę. Nawet jeśli altana została wybudowana w okresie, gdy nie wymagała pozwolenia na budowę, jej usytuowanie w bliskiej odległości od gazociągu mogło nadal stanowić podstawę do nakazu rozbiórki na podstawie przepisów prawa budowlanego obowiązujących w późniejszym okresie, a także z uwagi na konieczność przestrzegania norm branżowych dotyczących bezpieczeństwa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Operatora [...] S.A. Oddział w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji nakazujących rozbiórkę murowanej altany. Altana została wybudowana w 1973 r. w odległości 3,55 m od gazociągu wysokoprężnego. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę, uznając, że obiekt zagraża bezpieczeństwu. GINB stwierdził nieważność tych decyzji, wskazując na brak precyzyjnego ustalenia daty budowy altany w 1973 r. i wynikające z tego potencjalne naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant starszy referent Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi [...] S.A. Oddział w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], którą stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji w przedmiocie nakazu rozbiórki murowanej altany. Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] , na podstawie art. 51 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust 7 ustawy Prawo budowlane nakazał T. S. rozbiórkę murowanej altany o wymiarach 5,57 m x 4,55 m i wysokości 3,50 m, wybudowanej na działce oznaczonej nr ew. [...], położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w [...].[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] lutego 2013r., znak: [...] utrzymał w mocy ww. decyzję. Pismem z dnia 22 listopada 2013 r., (data wpływu), skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, T. S., reprezentowany przez adwokata M. R., wniósł o stwierdzenie nieważności ww. dwu decyzji z uwagi na ich wydanie z rażącym naruszeniem prawa. We wniosku wskazano, że strona zgadza się z ustaleniami stanu faktycznego sprawy, ale organ podjął orzeczenie rażąco naruszające prawo, niedopuszczalne w tych okolicznościach. W 1973 r. brak było aktu powszechnie obowiązującego, który regulowałby odległości bezpiecznego lokowania obiektów budowlanych od gazociągów. Gazociąg powstał w warunkach samowoli budowlanej, w chwili budowy altany nie było danych o istnieniu gazociągu w jej sąsiedztwie. Przesłanką orzeczenia nakazu rozbiórki, w świetle powołanej normy art. 51 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, było to, że obiekt zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. Organ nie wyjaśnił jednak, na czym to zagrożenie miałoby polegać. Powołane normy branżowe nie stanowiły przepisów budowlano-technicznych, które miałyby moc wiążącą dla inwestorów. Szczególna ochrona własności wynika z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także z Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność obu objętych wnioskiem decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał na specyfikę postępowania nieważnościowego - to, że bada wyłącznie przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. (nieograniczony wnioskiem), których wystąpienie skutkuje wyeliminowaniem decyzji z obrotu a także to, że organ w tym postępowaniu posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, uwzględnia stan faktyczny i prawny z daty wydania kontrolowanej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przywołał okoliczności sprawy. Wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wskutek interwencji Operatora [...] S.A. Oddział w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie kolizji altany z gazociągiem wysokoprężnym. Przeprowadzone przez pracowników organu powiatowego w dniu 3 listopada 2010 r. oględziny wykazały, że na działce oznaczonej numerem ew. [...] znajduje się altana murowana o wymiarach 5,57 m x 4,55 m i wysokości 3,50 m, przykryta dachem dwuspadowym krytym blachą, stanowiąca własność T. S. Obiekt został posadowiony w 1973 r. w odległości 3,55 m od gazociągu wysokoprężnego o średnicy 700/6,3 MPa relacji [...]. Organy nadzoru budowlanego stanęły na stanowisku, że budowa spornej altany nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia - § 4 ust.1 pkt 5 obowiązującego w czasie budowy w roku 1973 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych (Dz.U. z 1961 r., Nr 38, poz. 197 że zm.). W świetle tych ustaleń na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010, nr 243, poz. 1623) organ decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nakazał rozbiórkę altany, wskazując, że wybudowanie spornej altany w odległości 3,55 m od istniejącego gazociągu stanowi "rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa". Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, weryfikując w trybie instancyjnym ww. decyzję, wskazał na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia i to, że usytuowanie altany względem gazociągu wysokoprężnego należało ocenić z uwzględnieniem minimalnych odległości bezpiecznych, wymienionych w normie branżowej BN-71/8976-31, a w konsekwencji przyjąć, że sytuowanie obiektów budowlanych względem gazociągu z naruszeniem odległości wskazanych w tej normie branżowej stanowi wykonanie robót powodujących zagrożenie ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, którego nie da się wyeliminować w procedurze prowadzonej w trybie art. 51 tej ustawy. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzje rozbiórkowe, kontrolowane w niniejszym postępowaniu nieważnościowym, zapadły bez uwzględnienia tego, że ww. rozporządzenie w powołanym § 4 ust. 1 pkt 5 zwalnia od uzyskania pozwolenia na budowę altany o wysokości nie wyższej niż 3 m, przedmiotowa zaś ma wysokość 3,5 m. Tym samym doszło do rażącego naruszenia prawa - art. 51 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Tryb ten nie ma bowiem zastosowania do obiektów budowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bowiem art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego dotyczy przypadków innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 wskazanej ustawy. Ponadto, powołane rozporządzenie obowiązywało do 28 lutego 1973 r., a od 1 marca 1973 r, weszło w życie rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 stycznia 1973 r., w sprawie ustalenia miejsca realizacji inwestycji budowlanych oraz państwowego nadzoru budowlanego nad budownictwem powszechnym (Dz. U nr 4, poz. 29 ze zm.).Zgodnie z § 44 ust.2 pkt 1 ww. rozporządzenia wykonanie i przebudowa altan w ogrodach była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ogólne określenie daty budowy – 1973 r., nie pozwala na ustalenie, który z aktów miał zastosowanie w sprawie. Po rozpoznaniu wniosku Operatora [...]S.A. Oddział w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r., którą utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcia zawarte w opisanej powyżej decyzji z dnia [...] marca 2014 r. W uzasadnieniu organ podtrzymał wcześniejsze wskazania. Odnosząc się zaś do dwu aktów, które w 1973 r. regulowały kwestię pozwolenia na budowę dla przedmiotowego obiektu wskazał, że organy zastosowały art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w sytuacji, gdy w sposób jednoznaczny nie ustaliły daty budowy. Skargę, na wyżej opisaną decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Operator [...]S.A. Oddział w [...], reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucając jej: 1) naruszenie przepisów § 110 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013r. poz. 640) i przyjęcie, że brak jest w niniejszej sprawie przepisów określających wymagane odległości obiektu budowlanego (altany) od przebiegającego gazociągu; 2) naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r, Nr 156 poz. 1118) poprzez przyjęcie, że naruszenie przepisów i norm określających odległości od gazociągów na skutek lokalizacji obiektu budowlanego (altany) nie stanowi zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i cyt. "utrzymanie w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...]oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...]. W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, że analiza przepisów z roku 1978, z roku 1989, z roku 1995 i z roku 2001 oraz z roku 2013 prowadzi do wniosku, iż w stosunku do gazociągu wybudowanego w latach 60-tych XX wieku oraz do wybudowanej w 1973 r. altany należy stosować przepisy rozporządzenia z 1995 r. Jedynie taka wykładnia wprost gramatycznego brzmienia przepisów intertemporalnych kolejnych rozporządzeń daje się pogodzić z racją dyktowaną względami bezpieczeństwa, zważywszy na okoliczność wcześniejszego realizowania sieci gazowych przy daleko bardziej niedoskonałych materiałach, technologiach, niższych standardach obowiązujących wykonawców, stąd oczywiście rodzącego konieczność bardziej rygorystycznych obwarowań celem zachowania stanu niestwarzającego zagrożenia dla ludzi i mienia, także dla później już wznoszonych obiektów budowlanych. W tym zakresie skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1971/11, wydany w analogicznej sprawie. Wybudowanie altany w niedopuszczalnej odległości od gazociągu stanowi o wystąpieniu zagrożenia, które wynika z naruszenia przepisów prawa i uzasadnia orzeczenie nakazu rozbiórki w trybie art. 51 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja tego samego organu nie odpowiadają przepisom prawa. Postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w nadzwyczajnym trybie - postępowania nieważnościowego. Organ kontrolował zatem to, czy objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja rozbiórkowa jest dotknięta jedną z wad opisanych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Powtórzmy, decyzja rozbiórkowa zapadła z uzasadnieniem, że obiekt powstał w 1973 r., nie wymagał pozwolenia na budowę, nakaz rozbiórki oparto na art. 51 ust. 1pkt 1 ustawy Prawo budowlane, wobec braku możliwości, w świetle obowiązujących w dacie budowy norm branżowych, doprowadzenia go do stanu, w którym nie będzie naruszał zasad bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, w związku z niedopuszczalnie bliskim usytuowaniem od gazociągu (wykonanego jeszcze w latach 60-tych XX wieku w warunkach samowoli budowlanej). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzje rozbiórkowe (obu instancji) dotknięte są wadą rażącego naruszenia prawa – art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, gdyż w postępowaniu zwykłym nie ustalono konkretnej daty budowy obiektu objętego nakazem rozbiórki, wskazano tylko rok – 1973. Tymczasem w 1973 r. obowiązywały dwa ww. akty prawne, które różnie regulowały wymóg uzyskania pozwolenia na budowę w odniesieniu do tego typu obiektów. W zależności od okresu budowy w 1973 r., inwestor obiektu był lub nie był zobowiązany do uzyskania pozwolenia na budowę. Zastosowany, w kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji, tryb z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane byłby zaś właściwy tylko dla inwestycji, która nie wymagała pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu, organ, w okolicznościach sprawy, nie miał podstaw do tak sformułowanego zarzutu. Braku ustalenia, bezsprzecznie istotnej w sprawie okoliczności – dokładnej daty powstania obiektu, mógłby skutkować stwierdzenie naruszenia prawa, zasad postępowania administracyjnego, wyrażonych w art. 7, 77, 107 k.p.a. Rozważenia wymagało zatem, czy naruszenie to miało kwalifikowany charakter rażącego naruszenia prawa. Sąd z całym naciskiem podkreśla, wada postępowania - brak ustalenia dokładnej daty powstania obiektu, byłaby inaczej postrzegana przy kontroli decyzji w postępowaniu zwykłym, a inaczej musiała zostać oceniona w warunkach postępowania nieważnościowego, które posługuje się w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. pojęciem rażącego naruszenia jako wady kwalifikowanej. Poszanowanie zasady legalizmu, pełniącej fundamentalną rolę w państwie prawa, musi ustąpić jednak przed zasadą poszanowania decyzji ostatecznych, o ile te nie są dotknięte wadami kwalifikowanymi, takimi, których skutki społeczno-gospodarcze nie są do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Zdaniem Sądu, brak ustalenia precyzyjnej daty budowy obiektu objętego nakazem rozbiórki nie może prowadzić wprost do wyeliminowania decyzji rozbiórkowej przez stwierdzenie jej nieważności. Stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, w świetle ugruntowanego orzecznictwa i poglądów doktryny, wiązać się musi nie tylko z oczywistym naruszeniem normy prawnej, ale musi wywoływać też skutki, które są nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa. W okolicznościach sprawy takie skutki, w związku z brakiem ustalenia dokładnej daty budowy obiektu, nie zaistniały. Podkreślmy, przy założeniu, że obiekt faktycznie powstał w dacie, w której nie wymagał pozwolenia na budowę, tj. w czasie obowiązywania ww. rozporządzenia z dnia 20 stycznia 1973 r., które weszło w życie w dniu 1 marca 1973 r. - podjęte rozstrzygniecie o nakazie rozbiórki mogło zapaść na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, aktualnie obowiązującej. Do dnia 28 lutego 1973 r. obowiązywało ww. rozporządzenie z dnia 27 lipca 1961 r., gdyby sporna altana o wysokości 3,5 m została wybudowana pod jego rządem, to ze względu na swoje parametry, w szczególności wysokość, nie byłaby objęta zwolnieniem od pozwolenia na budowę i stanowiłaby samowolę budowlaną. W przypadku obiektu, który powstał w 1973 r., badanie jego legalności należy oprzeć na przepisach ustawy Prawo budowlane z 1961 r., zaś możliwość legalizacji samowoli budowlanej z tego okresu należy oceniać stosując przesłanki i środki przewidziane w art. 37 i następnych, ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Właściwość organów do załatwiania spraw kształtują zaś przepisy ustawy Prawo budowlane obecnie obowiązującej. W świetle ww. wskazań podnieść należy, że zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1961 r., przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego niezbędne jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. W myśl art. 4 - obiekty budowlane powinny być zaprojektowane i wybudowane w taki sposób, aby zapewnione było bezpieczeństwo dla ludzi i mienia, zaś w celu zachowania tych warunków należy stosować obowiązujące normy państwowe, normatywy techniczne projektowania i inne obowiązujące przepisy techniczno-budowlane. Postępowanie legalizacyjne prowadzone w trybie ustawy Prawo budowlane z 1974 r., musiałoby doprowadzić nakazu rozbiórki, oczywiście gdy spełniona byłaby dyspozycja przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Zgodnie z nim - obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Reasumując - przy założeniu, że obiekt powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę (w świetle art. 36 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1961 r. w zw. z obowiązującym ww. rozporządzeniem) oraz że powodował niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, musiałby podlegać nakazowi rozbiórki, podobnie jak w decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym, tyle że na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Tym samym, przedmiot rozstrzygnięcia, zawarty w decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym – nakaz rozbiórki, mógł być uzasadniony, tak w świetle wskazanego w decyzji przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane aktualnie obowiązującego, jak również w sytuacji zastosowania, jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze wskazania Sądu przedstawione powyżej. Organ oceni, czy samo rozstrzygnięcie – nakaz rozbiórki (bez względu na wskazaną podstawę prawną) był uzasadniony tym, że obiekt powstał z naruszeniem przepisów prawa skutkujących, że stanowił niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, czy też w tym zakresie doszło do rażącego naruszenia prawa. Sąd podkreśla, że zasadniczym elementem rozstrzygnięcia podjętego w decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym był brak zgodności obiektu z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, z normami branżowymi, w szczególności z normą BN-71/9876-31. Sąd orzekający w sprawie podziela stanowisko reprezentowane, aczkolwiek niejednolicie, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki: z dnia 11 grudnia 2012 r. w sprawie o sygnaturze akt II OSK 1467/11, z dnia 17 stycznia 2013 r. w sprawie o sygnaturze akt II OSK 1711/11 i z dnia 19 lutego 2013 r. w sprawie o sygnaturze akt II OSK 1971/11), w świetle którego podczas budowy przedmiotowej altany należało zastosować się do ustanowionych wówczas norm branżowych, choć nie stanowiły one źródła prawa powszechnie obowiązującego. W przywołanym wyroku z dnia 11 grudnia 2012 r. w sprawie o sygnaturze akt II OSK 1467/11 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wynika to z faktu, iż odsyłały do nich przepisy rangi ustawowej, formułując w efekcie nakaz wiążący wszystkie podmioty stosujące prawo, polegający na respektowaniu reguł pozaprawnych objętych tego rodzaju odesłaniem pozasystemowym. Odesłanie takie przewidziane było w powołanym już wyżej art. 4 ust. ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. – Prawo budowlane, obowiązującej w 1973 r. Stosownie do tego przepisu w celu zachowania warunków, o których mowa w art. 4 ust. 1 omawianej ustawy, sprowadzających się do projektowania i budowania obiektów budowlanych w sposób zapewniający bezpieczeństwo dla ludzi i mienia, należało stosować m.in. obowiązujące normy państwowe. W 1973 r, obowiązywał ustawa z dnia 27 listopada 1961 r. o normalizacji (Dz. U. Nr 53, poz. 298 ze zm.). Przepis art. 7 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy stanowił, że wyodrębniono normy branżowe obowiązujące w zakresie określonej branży (dziedziny gospodarki), niezależnie od organizacyjnego podporządkowania zakładów pracy. Normy te w świetle art. 9 ust. 2 ustawy o normalizacji ustanawiał, co do zasady, właściwy minister. Z przepisem tym korespondował art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowlane, stanowiący, że warunki techniczne, którym powinny odpowiadać obiekty budowlane, oraz ogólne warunki techniczne wykonywania robót budowlanych i rozbiórkowych dla budownictwa specjalnego normowały przepisy wydane w drodze zarządzenia przez właściwych ministrów w porozumieniu z Przewodniczącym Komitetu Budownictwa. Zaznaczyć zaś trzeba, że w świetle treści § 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 1961 r. w sprawie budownictwa specjalnego w brzmieniu obowiązującym w 1973 r. podziemne obiekty inżynierskie, urządzenia techniczne i instalacje przemysłowe sieci gazowych oraz rurociągów i na paliwo płynne - użytku publicznego zaliczono do obiektów budowlanych budownictwa specjalnego w zakresie energetyki. Norma branżowa określająca odległość obiektów budowlanych od gazociągu stanowiła zatem realizację dyspozycji omówionych przepisów ustawowych, zwłaszcza art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. – Prawo budowlane i dlatego miała charakter wiążący. Organ ocenę naruszenia norm branżowych w związku z przedmiotową inwestycją oprze nie tylko na jej wskazaniu, jak to uczynił organ w uzasadnieniu decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym, ale także na przywołaniu jej treści. Dodatkowo Sąd stwierdza, że bez znaczenia dla oceny decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym pozostaje to, czy gazociąg, który przecież został wybudowany wcześniej, stanowił samowolę budowlaną. Jak podkreślił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym już wyroku z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1971/11, podmiot przystępujący później do inwestycji na określonym terenie musi respektować zastany stan prawny i faktyczny na gruncie w zakresie zabudowy. Rozpoznając sprawę ponownie, organ zrealizuje też prawidłowe założenie, które poza deklaracją nie znalazło odbicia w uzasadnieniu decyzji - nie związany zarzutami wniosku, zbada decyzję kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym z punktu widzenia wszystkich przesłanek opisanych w art. 156 § 1 k.p.a. W nawiązaniu do żądania skargi – utrzymania w mocy decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym, Sąd stwierdza, że takie rozstrzygniecie w niniejszej sprawie nie jest dopuszczalne w świetle art. 145 p.p.s.a. Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c , art. 152 .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło