II GSK 1444/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 437/14 w sprawie ze skargi J. C. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który odbył się w dniach 19-22 marca 2013 r. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od J. C. na rzecz Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który odbył się w dniach 19-22 marca 2013 r. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2014 r. oddalił skargę J. Ch. – Ch. (obecnie Ch.) na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 19 – 22 marca 2013 r. z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Komisja Egzaminacyjnej nr 2 do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 r. z siedzibą w W., uchwałą z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] stwierdziła, że skarżąca uzyskała negatywny wynik egzaminu radcowskiego. Komisja Egzaminacyjna wskazała, że zdająca z części pierwszej egzaminu uzyskała ocenę dobrą, z części drugiej ocenę niedostateczną, z części trzeciej ocenę dostateczną, z części czwartej ocenę dostateczną, natomiast z części piątej ocenę dostateczną, co zgodnie z treścią art. 366 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.; dalej: u.r.p.), skutkowało negatywnym wynikiem egzaminu. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia objętą skargą uchwałą utrzymała w mocy uchwałę organu I instancji. Komisja stwierdziła, że sam fakt sporządzenia apelacji, spełniającej wszelkie wymogi formalne, nie mógł przesądzić o pozytywnej ocenie pracy skarżącej, albowiem ocena ta powinna być dokonana przez pryzmat wszystkich kryteriów wymienionych w art. 365 ust. 2 u.r.p. Analiza pracy skarżącej prowadziła do oceny negatywnej. Niepoprawnie, bowiem rozstrzygnęła zawarty w zadaniu problem egzaminacyjny, gdyż wyrok powinien być zaskarżony w całości - co do winy, a nie tylko w zakresie kary i środków karnych, które to kwestie, w kontekście treści zadania miały drugoplanowe znaczenie. Błąd ten, w ocenie Komisji, był wynikiem niedostrzeżenia przez skarżącą najistotniejszych uchybień, jakich dopuścił się Sąd I instancji. Zeznania A. R., złożone w postępowaniu przygotowawczym, powinny być na rozprawie odczytane na podstawie art. 391 § 1 k.p.k., ponieważ świadek ten bezpodstawnie odmówił zeznań. Wprawdzie A. R. była osobą najbliższą dla oskarżonego, ale oświadczenie o odmowie zeznań złożyła po upływie terminu określonego w art. 186 § 1 k.p.k., po rozpoczęciu pierwszego zeznania w postępowaniu sądowym. Zeznania A. R. z postępowania przygotowawczego potwierdzały wersje pokrzywdzonej, m.in. w zakresie okresu, w którym oskarżony znęcał się nad nią. Dlatego też nieprzeprowadzenie tego dowodu miało istotny wpływ na treść zapadłego wyroku, gdyż w rezultacie sąd znacząco ograniczył okres, w którym oskarżony podejmował przestępne działania, a z uzasadnienia wyroku wynikało, że stało się to przede wszystkim z tego powodu, iż żaden inny dowód nie potwierdzał w tej części zeznań pokrzywdzonej. W ocenie Komisji zdająca nie dostrzegła również, że Sąd z obrazą art. 167 k.p.k. i 366 § 1 k.p.k. nie dopuścił z urzędu dowodu z zeznań p. T., choć konieczność jej przesłuchania jednoznacznie rysowała się w kontekście przeprowadzonych dowodów. Także i te zeznania miały na celu potwierdzenie wersji pokrzywdzonej. Zdająca nie zakwestionowała także oceny zeznań samej pokrzywdzonej, choć ocena Sądu w tym względzie była dla niej niekorzystna, a przecież to ona była reprezentowana przez zdającą jako pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej. Organ wskazał, że Sąd nie dał wiary pokrzywdzonej, co do okresu, w którym miało mieć miejsce znęcanie się nad nią. W tym zakresie, w ocenie Komisji, należało podnieść zarzut obrazy art. 7 k.p.k. lub błędu w ustaleniach faktycznych. Zarzuty te były najistotniejsze z punktu widzenia prawidłowego rozwiązania zadania, wobec czego ich podniesienia należało oczekiwać od profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem Komisji ograniczenie się wyłącznie do zarzutów związanych z reakcją penalną nie było prawidłowym rozstrzygnięciem problemu egzaminacyjnego. Wprawdzie zarzut obrazy art. 115 § 2 kk. był trafny, ale wiąże się on wyłącznie z kwestią ustalenia stopnia społecznej szkodliwości czynu i w efekcie współmierności kary. Reasumując, Komisja II Stopnia stwierdziła, że zaskarżenie wyroku tylko w zakresie kary i środków karnych nie zabezpieczało należycie interesu reprezentowanej przez skarżącą strony. W interesie pokrzywdzonej (oskarżycielki posiłkowej) było zaskarżenie wyroku w całości i doprowadzenie w rezultacie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, do skazania oskarżonego za przestępstwo znęcania, popełnione w okresie ujętym w akcie oskarżenia, co w konsekwencji gwarantowałoby, a przynajmniej dawałoby o wiele większe szanse na orzeczenie wobec oskarżonego kary i środków karnych, które byłyby sprawiedliwe i satysfakcjonujące pokrzywdzoną. W ocenie Komisji, podniesione przez skarżącą zarzuty, przy jednoczesnym braku kwestionowania ustalenia dotyczącego czasu popełnienia przestępstwa, de facto przekreśliły szanse na uzyskanie wyroku, który należycie zabezpieczałby interes pokrzywdzonej. Sąd I instancji oddalając skargę na tą uchwałę podzielił ocenę Komisji Egzaminacyjnej, że skarżąca na egzaminie radcowskim powinna przede wszystkim wykazać się odpowiednią wiedzą prawniczą w celu wykazania swojej zdolności do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Sporządzony przez nią projekt apelacji obok znajomości przepisów prawa i ich interpretacji powinien przedstawiać sposób rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą skarżąca reprezentowała. Praca egzaminacyjna skarżącej, projekt apelacji, zdaniem Sądu, zawierała tego rodzaju wady prawne, które w ostatecznym wyniku miały powodować skutki niekorzystne dla oskarżycielki posiłkowej. Skarżąca nie dostrzegła bowiem, iż w egzaminacyjnym kazusie Sąd Rejonowy dopuścił się szeregu poważnych a zarazem oczywistych uchybień, skutkujących wydaniem wadliwego i niekorzystnego dla oskarżycieli posiłkowej wyroku. Przede wszystkim Sąd Rejonowy faktycznie zaakceptował odmowę złożenia zeznań przez świadka A. R. - córkę, przerywając jej przesłuchanie bez przeprowadzenia oczywistej w takim układzie czynności przewidzianej w art. 391 § 1 k.p.k. - bez ujawnienia zeznań złożonych przez świadka w dochodzeniu, których treść miała znaczenie dla sprawy, a także nie przeprowadził z urzędu dowodu z przesłuchania świadka T., której zeznania także mogły mieć o tyle istotne znaczenie dla sprawy, że zapewne korespondowałyby z tą częścią relacji pokrzywdzonej, której Sąd Rejonowy nie dał wiary z uwagi na nieznalezienie wsparcia w innych przeprowadzonych dowodach, a zatem sprzeczność z wersją oskarżonego. Te dwa zasadnicze uchybienia o charakterze proceduralnym, naruszenie art. 391 § 1 k.p.k. w zw. z art. 186 § 1 k.p.k. oraz naruszenie art. 167 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. powinny być, zdaniem Sądu I instancji, podniesione w pierwszym rzędzie przez zdających, albowiem to one były podstawą poczynienia przez Sąd Rejonowy błędnych ustaleń faktycznych co do czasu popełnienia przestępstwa co w konsekwencji doprowadziło do szeregu rozstrzygnięć niekorzystnych dla pokrzywdzonej, minimalnego okresu probacji, częściowego uwzględnienia wniosku o zadośćuczynienie aż po nieorzeczenie środka karnego z art. 41 a § 1 k.k. Ponadto zdająca nie zakwestionowała oceny zeznań samej pokrzywdzonej, którą reprezentowała, a przecież ocena tych zeznań dokonana przez Sąd I instancji była dla pokrzywdzonej niekorzystna. Zasadnie, zdaniem, Komisja wskazała na konieczność podniesienia zarzutu obrazy art. 7 k.p.k. lub błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd, za organem, zauważył, że skonstruowanie poprawnie przez skarżącą zarzutu z art. 115 § 2 k.k. nie wyczerpywało głównych uchybień stwierdzonych w wyroku Sądu Rejonowego. W takim stanie rzeczy poza wskazaniem zarzutów z art. 438 pkt 4 k.p.k. zdająca powinna postawić także zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w rozumieniu art. 438 pkt 3 k.p.k. oraz zarzut bazujący na treści art. 438 pkt 2 k.p.k. Skarżąca nie postawiła żadnego z tych zarzutów, co miało istotne przełożenie na wymiar kary. Niewskazanie przez skarżącą uchybień proceduralnych w postaci nieprzesłuchania świadków miało wpływ na wymiar kary, co z kolei kolidowało z interesem strony, którą skarżąca reprezentowała -zainteresowanej wymierzeniem kary oskarżonemu adekwatnej do popełnionego przez niego przestępstwa. Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca powinna tak konstruować zarzuty apelacji, aby znajdowały one potwierdzenie w aktualnym stanie prawnym przy uwzględnieniu interesu strony, którą reprezentuje. Tymczasem niedostrzegając istotnych wad wyroku Sądu Rejonowego i zaskarżając wyrok poza oczywistymi wadliwościami jedynie co do wymiaru kary skarżąca nie działała zgodnie z interesem reprezentowanej przez nią strony, gdyż sporządzona przez nią apelacja nie byłaby uwzględniona przez Sąd II instancji co w ostatecznym wyniku doprowadziłoby do obciążenia strony skarżącej kosztami postępowania za II instancję. Sąd zgodził się ze stanowiskiem Komisji Odwoławczej II Stopnia, że sporządzona przez skarżącą apelacja zawiera wąski zakres postawionych zarzutów, który w sposób dostateczny nie zabezpieczał interesów oskarżycielki posiłkowej. Zaskarżając wyrok Sądu Rejonowego jedynie co do kary skarżąca nie dostrzegła istoty sprawy a poza tym nawet w zakresie zaskarżenia przygotowana przez nią apelacja nie była wolna od wad, co zostało precyzyjnie wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). J. Ch. skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 365 ust. 2 ustawy po radcach prawnych, art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a.: - poprzez to, że Sąd wadliwie przyjął, ocenił i uzasadnił – w myśl art. 141 § 4 p.p.s.a., że wynik egzaminu radcowskiego został prawidłowo ustalony, wskutek błędnego założenia w ślad za orzekającymi w sprawie organami, że prawidłowym rozwiązaniem zadania egzaminacyjnego z prawa karnego było 1. zaskarżenie wyroku w całości, 2. podniesienie zarzutów naruszenia art. 391 § 1, art. 186 § 1, art. 167 k.p.k. zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych i 3. złożenie wniosku o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; - polegające na pominięciu przez Sąd faktu, że Komisja nie zbadała poprawności zaproponowanego przez skarżącą sposobu rozstrzygnięcia problemu zadania z prawa karnego; - polegające na pominięciu przez Sąd, faktu dokonania przez Komicję zmian w treści kazusu egzaminacyjnego, skutkującego błędnym przyjęciem przez Sąd zasadności zarzutu apelacyjnego błędu w ustaleniach faktycznych na korzyść oskarżycielki posiłkowej; - polegające na pominięciu przez Sąd faktu dokonywania przez Komisję nadinterpretacji treści kazusu egzaminacyjnego w zakresie wartości dowodu z zeznań nauczycielki T., co skutkowało dokonaniem przez Sąd błędnej oceny zaskarżonej uchwały; - pominięciu przez Sąd faktu, że komisja nie dostrzegła, że sąd karny wszedł w rolę biegłego, co skutkowało ustaleniem przez Komisję błędnego stanu faktycznego, a w konsekwencji niekorzystnym dla klienta wnioskiem o uchylenie wyroku w całości; - pominięcie przez Sąd faktu niezauważenia przez Komisję ustalenia przez sąd karny błędnego, mniej korzystnego dla klienta stanu faktycznego, co poskutkowało błędnym wnioskiem Komisji i Sądu o konieczności zaskarżenia wyroku w całości, złożenia wniosku o uchylenie wyroku z ryzykiem orzeczenia wyroku mniej korzystnego niż dotychczas; - pominięcie przez Sąd zarzutu skargi odnoszącego się do stanowiska Komisji, w którym uznał niemożliwość ustalenia dla oskarżonej posiłkowej mniej korzystnego stanu faktycznego po ponownym rozpoznaniu sprawy, podczas gdy ustalony stan faktyczny zawierał błędy na korzyść oskarżycielki posiłkowej, a kluczowe zarzuty Komisji do zadania nie dawały szans pozyskania dowodów z zeznań córki i nauczycielki w wartości gwarantującej orzeczenie wyroku korzystniejszego niż zaskarżony; - pominięciu przez Sąd, akcentowanej w odwołaniu, szansy jaką skarżąca stworzyła klientowi – przy zaskarżeniu wyroku wyłącznie w części, orzeczenia przez sąd apelacyjny wyższej kwoty tyt. zadośćuczynienia oraz ryzyka nieorzeczenia tego środka przy zaaprobowanej przez Sąd koncepcji Komisji, tj. zaskarżenia wyroku w całości; - pominięciu przez Sąd zarzutu sformułowanego w skardze, a dotyczącego nieskuteczności kluczowego dla Komisji zarzutu apelacyjnego, skutkującego koniecznością złożenia wniosku o uchylenie wyroku w całości (zarzut naruszenia art. 391 § 1 k.p.k. w zw. z art. 186 § 1 k.p.k.) i faktem utraty dowodu z zeznań córki – wobec pochłonięcia zakresowego art. 182 § 1 k.p.k. przez art. 183 § 1 k.p.k., co miało wpływ na wadliwą ocenę zaskarżonej uchwały. Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz o zasadzenie kosztów według norm przepisanych. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 19 – 22 marca 2013 r., w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć. Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. W niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia przepisów bez wskazania czy w ocenie autora skargi kasacyjnej jest to naruszenie przepisów prawa procesowego, czy materialnego. Podkreślić należy, iż skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem prawnym, co do którego sporządzenia i wniesienia ustawodawca ustanowił tzw. "prymus adwokacki". Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie może za kasatora uzupełniać i poprawiać zarzutów skargi kasacyjnej, ani domyślać się jego intencji. Wskazane braki analizowanej skargi kasacyjnej utrudniają jej rozpatrzenie. W niniejszej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną wskazała w petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez to, że "Sąd wadliwie przyjął, ocenił i uzasadnił – w myśl art. 141 § 4 p.p.s.a., że wynik egzaminu radcowskiego został prawidłowo ustalony, wskutek błędnego założenia w ślad za orzekającymi w sprawie organami, że prawidłowym rozwiązaniem zadania egzaminacyjnego z prawa karnego było 1. zaskarżenie wyroku w całości, 2. podniesienie zarzutów naruszenia art. 391 § 1, art. 186 § 1, art. 167 k.p.k. zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych i 3. złożenie wniosku o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania." Naczelny Sąd Administracyjny zarzutu tego nie podziela. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie brak podstaw aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga spółki zasługuje na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w kwestionowanym zakresie. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14). Za niezasadne należy uznać także sformułowane w petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 365 ust. 2 ustawy po radcach prawnych, art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a.: Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów należy zaznaczyć, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy ustalony przez organy administracji (a wskazany wyżej) i doszedł do zasadnego wniosku, iż nie naruszyły one ani prawa procesowego, ani prawa materialnego w tej sprawie, czego prawidłową konsekwencją było oddalenie skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 133 i art. 134 p.p.s.a. przez Sąd I instancji stwierdzić należy, iż są one niezasadne. Sąd I instancji wydał zaskarżony tu wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie kompletnych akt sprawy, a jego rozstrzygnięcie mieści się w granicach sprawy. Fakt, iż Sąd I instancji nie uwzględnił zarzutów skargi nie świadczy o naruszeniu przezeń art. 134 p.p.s.a. Nie są także zasadne zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji tychże przepisów procedury sądowoadministracyjnej (wymienionych wyżej) w zw. z art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., ponieważ Sąd I instancji prawidłowo ocenił zarówno postępowanie dowodowe przeprowadzone w tej sprawie, jak i spełnienie przez zaskarżone rozstrzygnięcie organu wymogów wskazanych w § 3 art. 107 k.p.a. Analizując zarzuty dotyczące niedostrzeżenia przez Sąd I instancji naruszenia przez Komisję II Stopnia wskazanych wyżej przepisów ustawy o radcach prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny ich nie podzielił. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła, iż doszło do naruszenia art. 365 ust. 2 u.r.p. poprzez niezbadanie przez Komisję poprawności zaproponowanego przez skarżącą rozstrzygnięcia oraz błędnym przyjęciu, że jedynym poprawnym rozwiązaniem było zaskarżenie wyroku w całości. Przywołać trzeba, iż przepis art. 364 ust. 1 u.r.p. stanowi, że egzamin radcowski polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu radcowskiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Zgodnie z brzmieniem art. 365 ust. 2 u.r.p. oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Krajową Radę Radców Prawnych. Egzaminatorzy zobowiązani są przy ocenie prac z części od drugiej do piątej egzaminu radcowskiego zastosować kryteria oceny zawarte w art. 365 ust. 2 ustawy, tj. w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Sąd I instancji powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie przyjął, że podane w przepisie art. 365 ust. 2 u.r.p.. kryteria muszą być spełnione kumulatywnie, bo tylko wtedy uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. "Stopień spełniania tych kryteriów implikuje wystawienie oceny w przedziale od niedostatecznej do celującej. W oparciu o wystawione oceny cząstkowe ustala się ocenę z danej części egzaminu a następnie komisja egzaminacyjna podejmuje uchwałę o wyniku pozytywnym bądź negatywnym całego egzaminu kierując się treścią art. 366 ust. 1 i 2 urp." (s. 12 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Jak słusznie zaakcentował Sąd I instancji zgodnie z treścią art. 368 ust. 11 ustawy o radach prawnych od uchwały komisji odwoławczej służy skarga do sądu administracyjnego, który jednak nie jest trzecią z kolei komisją egzaminacyjną, a jedynie kontroluje pod względem legalności zaskarżone uchwały tj. bada, czy przy ich wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma Sąd I instancji, iż kontrolowane w tej sprawie akty zapadły bez obrazy przepisów proceduralnych i materialnych. W szczególności niezasadny jest zarzut naruszenia przez komisję odwoławczą art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. "Sąd w całości podziela stanowisko Komisji Odwoławczej II Stopnia. Ustosunkowując się do poszczególnych twierdzeń skargi Sąd wskazuje, że nie są one zasadne. Należy zgodzić się z oceną organu II instancji, że skarżąca na egzaminie radcowskim powinna przede wszystkim wykazać się odpowiednią wiedzą prawniczą w celu wykazania swojej zdolności do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, tak jak to stanowi art. 364 ust. 1 urp. Oczywiście sporządzony przez nią projekt apelacji obok znajomości przepisów prawa i ich interpretacji powinien przedstawiać sposób rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą skarżąca reprezentowała. Tymczasem, co słusznie zostało potwierdzone przed organami obu instancji sporządzony przez nią projekt apelacji zawiera tego rodzaju wady prawne, które w ostatecznym wyniku mają powodować skutki niekorzystne dla oskarżycielki posiłkowej. Skarżąca nie dostrzegła bowiem, iż w egzaminacyjnym kazusie Sąd Rejonowy dopuścił się szeregu poważnych a zarazem oczywistych uchybień, skutkujących wydaniem wadliwego i niekorzystnego dla oskarżycieli posiłkowej wyroku. Przede wszystkim Sąd Rejonowy faktycznie zaakceptował odmowę złożenia zeznań przez świadka A. R. - córkę, przerywając jej przesłuchanie bez przeprowadzenia oczywistej w takim układzie czynności przewidzianej w art. 391 § 1 kpk (tj. bez ujawnienia zeznań złożonych przez świadka w dochodzeniu), których treść miała znaczenie dla sprawy, a także nie przeprowadził z urzędu dowodu z przesłuchania świadka T., której zeznania także mogły mieć o tyle istotne znaczenie dla sprawy, że zapewne korespondowałyby z tą częścią relacji pokrzywdzonej, której Sąd Rejonowy nie dał wiary z uwagi na nieznalezienie wsparcia w innych przeprowadzonych dowodach, a zatem sprzeczność z wersją oskarżonego. Wbrew twierdzeniom skargi te dwa zasadnicze uchybienia o charakterze proceduralnym tj. naruszenie art. 391 § 1 kpk w zw. z art. 186 § 1 kpk oraz naruszenie art. 167 kpk w zw. z art. 366 § 1 kpk powinny być podniesione w pierwszym rzędzie przez zdających, albowiem to one były podstawą poczynienia przez Sąd Rejonowy błędnych ustaleń faktycznych co do czasu popełnienia przestępstwa co w konsekwencji doprowadziło do szeregu rozstrzygnięć niekorzystnych dla pokrzywdzonej tj. minimalnego okresu probacji, częściowego uwzględnienia wniosku o zadośćuczynienie aż po nieorzeczenie środka karnego z art. 41 a § 1 kk. Ponadto zdająca nie zakwestionowała oceny zeznań samej pokrzywdzonej, którą reprezentowała, a przecież ocena tych zeznań dokonana przez Sąd I instancji była dla pokrzywdzonej niekorzystna. Słusznie więc, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, Komisja wskazała na konieczność podniesienia zarzutu obrazy art. 7 kpk lub błędu w ustaleniach faktycznych. Skonstruowanie poprawnie przez skarżącą zarzutu z art. 115 § 2 kk nie wyczerpuje w ocenie Sądu głównych uchybień stwierdzonych w wyroku Sądu Rejonowego, o których mowa powyżej. W takim stanie rzeczy poza wskazaniem zarzutów z art. 438 pkt 4 kpk zdający powinni postawić także zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w rozumieniu art. 438 pkt 3 kpk oraz zarzutów bazujących na treści art. 438 pkt 2 kpk. Skarżąca nie postawiła żadnego z powyższych zarzutów, co miało istotne przełożenie na wymiar kary. Stąd też, z przyczyn wyżej wskazanych wbrew twierdzeniom skargi niewskazanie przez skarżącą uchybień proceduralnych w postaci nieprzesłuchania świadków miało wpływ na wymiar kary, co z kolei kolidowało z interesem strony, którą skarżąca zaprezentowała zainteresowanej wymierzeniem kary oskarżonemu adekwatnej do popełnionego przez niego przestępstwa." (s. 13-14 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie orzekającym w tej sprawie, podziela pogląd Sądu I instancji, iż skarżąca winna tak konstruować zarzuty apelacji, aby znajdowały one potwierdzenie w aktualnym stanie prawnym przy uwzględnieniu interesu strony, którą reprezentuje. Tymczasem niedostrzegając istotnych wad wyroku Sądu Rejonowego i zaskarżając wyrok poza oczywistymi wadliwościami jedynie co do wymiaru kary skarżąca nie działała zgodnie z interesem reprezentowanej przez nią strony, albowiem sporządzona przez nią apelacja nie byłaby uwzględniona przez Sąd II instancji co w ostatecznym wyniku doprowadziłoby do obciążenia strony skarżącej kosztami postępowania za drugą instancję. Rację ma Sąd I instancji podzielając stanowisko Komisji Odwoławczej II Stopnia, że sporządzona przez skarżącą apelacja zawiera wąski zakres postawionych zarzutów, który w sposób dostateczny nie zabezpiecza interesów oskarżycielki posiłkowej. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutów skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1) p.p.s.a.