III SA/Lu 384/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie WSA Jerzy Drwal,, WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., Nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...], nakładającą na M. G. karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco: W dniu [...] września 2013 r. w miejscowości K. przeprowadzono kontrolę zespołu pojazdów, składającego się z pojazdu marki M. o nr. rej. [...] oraz przyczepy marki S. o nr. rej. [...], którym kierował K. W. Pojazdem tym wykonywano przewóz drogowy koparki i bębna na przewody, stanowiących własność M. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą M. M. G. U. R.-B. w Ł. K. W toku kontroli stwierdzono, że kierowca nie okazał i nie posiadał wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne lub licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy oraz że przejazd drogowy był wykonywany pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że w dniu [...] września otrzymał polecenie od kierownika firmy A. M., żeby przewieźć koparkę i bęben kablowy z budowy w H. do bazy firmy w L. Do wykonania zadania otrzymał samochód ciężarowy pojazdu marki M. o nr. rej. [...] oraz przyczepę marki S. o nr. rej. [...]. Świadek nie wiedział dlaczego pojazd nie został wyposażony w urządzenie rejestrujące. Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie. Pismem z dnia [...] września 2013 r. organ zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Ł. o informację czy przedsiębiorstwo M. M. G. U. R.-B. w Ł. K. dysponowało w dniu [...] września 2013 r. zaświadczeniem na przewóz rzeczy na potrzeby własne bądź zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencją na krajowy transport drogowy rzeczy. W odpowiedzi na powyższe Starosta Ł. wskazał, że przedsiębiorca nie figuruje w rejestrach wniosków i wydanych zaświadczeń na przewozy rzeczy na potrzeby własne, wniosków i wydanych licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, ani w rejestrze wniosków i wydanych zezwoleń na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, prowadzonych przez Starostę Ł. Również Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na pismo z dnia [...] września 2013 r., wskazał, że przedsiębiorca nie został zarejestrowany w systemie informatycznym prowadzonym przez ten organ. W piśmie z dnia [...] października 2013 r. skarżący wyjaśnił, że masa całkowita skontrolowanego pojazdu z ładunkiem w postaci minikoparki nie przekraczała 3,5 tony. Skarżący nie wie kto i w jakich okolicznościach do pojazdu podłączył przyczepę kablową z pustym bębnem po kablu światłowodowym. Skarżący oświadczył, iż nie wiedział, że pojazdem kierował K. W. Przyczepa kablowa i bęben nie są jego własnością, należą do firmy L. M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. Firma skarżącego nie wykonuje zadań przewoźnika drogowego, nie posiada licencji na ten transport oraz nie posiada pojazdów zgłoszonych do tych przewozów. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na M. G. karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka – A. M. Zdaniem skarżącego kierowca nie otrzymał polecenia podczepienia do pojazdu przyczepy i zrobił to samowolnie. Ponadto, konieczne, w ocenie skarżącego, jest przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w niniejszej sprawie. Wydanie rozstrzygnięcia nastąpiło wyłącznie w oparciu o zeznania świadka – kierowcy, którego przesłuchanie odbyło się bez udziału strony. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r. W uzasadnieniu, przywołując treść przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1265 z późn. zm.), dalej: ustawa o transporcie drogowym, organ wskazał, że podczas kontroli kierujący pojazdem K. W. nie okazał zaświadczenia na potrzeby własne ani licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Za niezarobkowym charakterem przewozu przemawia treść zeznań złożonych przez kierowcę oraz to, że protokół kontroli został przez niego podpisany bez zastrzeżeń. Skarżącemu nie wydano zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne ani licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Skarżący nie posiada również zaświadczenia na międzynarodowe niezarobkowe przewozy drogowe, ani licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego. Organ nie zgodził się z twierdzeniem strony, że kierowca bez wiedzy skarżącego podłączył przyczepę do pojazdu i samowolnie wykonywał przewóz zespołem pojazdów przekraczającym dopuszczalną masę całkowitą 3,5 tony. Przeczą temu zeznania kierowcy złożone w chwili kontroli oraz poczynione przez organ pierwszej instancji ustalenia. Ponadto, w ocenie organu obowiązkiem skarżącego było zamontowanie w pojeździe urządzenia rejestrującego przed podjęciem działalności polegającej na wykonywaniu przewozu rzeczy. Przewóz ten nie podlegał wyłączeniu z obowiązku zamontowania i używania tachografu na mocy art. 29 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców. Wyłączenie takie, zgodnie z art. 3 pkt h) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006, z dnia 15 marca 2006 r., w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r., nr 102, s. 1), dotyczy bowiem przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 ton, używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy. Skarżący wykonywał natomiast niezarobkowy przewóz rzeczy, a wiec pomocniczy w stosunku do wykonywanej działalności gospodarczej, co nie jest tożsame z przewozem niehandlowym, tj. przewozem prywatnym, nie związanym z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ uznał również, że wniosek o przesłuchanie skarżącego oraz A. M. za bezzasadny, bowiem zgodnie z art. 78 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r, poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a., organ może nie uwzględnić żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. W ocenie organu okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione dowodami przeprowadzonymi w toku kontroli drogowej. W ocenie organu, w niniejszej sprawie nie zaistniały również okoliczności wskazane w art. 92c ustawy o transporcie drogowym. W toku postępowania skarżący nie przedłożył żadnych dowodów uzasadniających zastosowanie powyższego przepisu. Brak uprawnień kierowcy do kierowania pojazdami o dcm przekraczającym 3,5 tony nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego w stosunku do przedsiębiorcy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. G. zaskarżył decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 lutego 2014 r. w całości i wniósł o uchylenie decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i § 2, art. 80, art. 86, art. 107 § 3, art. 123 k.p.a. w zw. z art. 77 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie skarżącego organ nie wyjaśnił dokładnie stany faktycznego sprawy. Organ powinien dopuścić dowód z przesłuchania w charakterze świadka A. M., bowiem między zeznaniami kierowcy a twierdzeniami strony istnieją zasadnicze rozbieżności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest Decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nakładająca na M. G. karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł. Powyższa decyzja została wydana m.in. na podstawie art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 2 i art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym. Organy orzekające w sprawie uznały, że kontrolowanym pojazdem wykonywano przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące. W pierwszej kolejności należało zatem ocenić, czy zasadnie zakwalifikowano wykonywany przez skarżącego przewóz jako przewóz na potrzeby własne. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] września 2013 r. zatrzymano do kontroli zespół pojazdów, składający się z pojazdu marki M. o nr. rej. [...] oraz przyczepy marki [...] o nr. rej. [...], którym kierował K. W. pracownik skarżącego. Zespołem tym przewożono koparkę i bęben na przewody. W toku kontroli ustalono, że dopuszczalna masa całkowita powyższego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony. Kierowca nie posiadał i nie okazał w toku kontroli wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne lub licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Okoliczność ta została potwierdzona przez Starostę Ł. pismem z dnia [...] września 2013 r. oraz pismem Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września. Stosownie do art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Skarżący spełnił wszystkie powyższe przesłanki. Kontrolowany zespół pojazdów kierowany był przez K. W., zatrudnionego na podstawie umowy o pracę z dnia [...] lipca 2012 r. na okres od [...] sierpnia 2012 r. do [...] lipca 2015 r., zaś przewożona koparka stanowiła własność skarżącego. Bezsporne jest również, że wykonywany przewóz nie był przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Wbrew twierdzeniom skarżącego, M. G. w dniu kontroli posiadał także tytuł prawny do dysponowania zespołem pojazdów. Należy bowiem zauważyć, że wystarczy, aby kierowca legitymował się jakimkolwiek ważnym tytułem prawnym do dysponowania pojazdem, który wynika z umowy, nawet ustnej, choćby była to umowa nienazwana (por wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2006 r., sygn. Akt VI SA/Wa 1273/05). W szczególności może to być nawet użyczenie, a więc nieodpłatna umowa, w której użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu na używanie oddanej mu w tym celu rzeczy na czas oznaczony lub nieoznaczony. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. W piśmie z dnia [...] września 2013 r. skarżący oświadczył, że w dniu kontroli koparka przewożona była pojazdem użyczonym nieodpłatnie przez firmę L. M. Sp. z o.o. w L. W tym miejscu należy również podkreślić, że ustawa o transporcie drogowym nie przewiduje żadnych wymaganych okresów posiadania pojazdu potrzebnych do otrzymania zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne. Zaświadczenie na wykonywanie własne jest wymagane nawet w przypadku jednorazowego przejazdu. W świetle powyższego należało zatem uznać, że skarżący wykonywał przewóz na potrzeby własne. Stosownie zaś do art. 33 ustawy o transporcie drogowym, przewozy takie mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, którego wypis kierowca obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. W dniu kontroli skarżący w/w zaświadczenia nie posiadał, dlatego też organ zasadnie nałożył na niego karę pieniężną. W toku kontroli stwierdzono również, że używany przez skarżącego pojazd nie był wyposażony w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące. Obowiązek taki został nałożony na przewoźników drogowych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U. UE L. z dnia 31 grudnia 1985 r., Nr 370, s. 8). Organ zasadnie uznał, że wykonywany przez skarżącego przewóz nie podlegał wyłączeniu z obowiązku zamontowania i używania tachografu na mocy art. 29 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców. Wyłączenie takie, zgodnie z art. 3 pkt h) Rozporządzenia nr 561/2006, dotyczy bowiem przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 ton, używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy. Skarżący wykonywał natomiast niezarobkowy przewóz rzeczy. Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie przyjęto, że pojęcia przewozu niezarobkowego, o którym mowa w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, nie można utożsamiać z przewozem niehandlowym. W świetle przepisu art. 3 pkt h) Rozporządzenia nr 561/2006 przewóz handlowy oznacza bowiem przewóz niezwiązany z prowadzoną działalnością gospodarczą, wykonywany w celach prywatnych, nieodpłatnie. Należy również zauważyć, że pierwotne brzmienie art. 3 lit. h Rozporządzenia nr 561/2006 zawierało nieprawidłowe tłumaczenie wyrazu noncommercial i wskutek pkt 2 sprostowania do rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) nr 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 51 z 26 lutego 2008, s. 27) wprowadzono tłumaczenie tego wyrazu przy użyciu polskiego słowa "niehandlowy". Omawiane wyłączenie nie obejmuje zatem niezarobkowych przewozów drogowych – przewozów na potrzeby własne. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniały również okoliczności wskazane w art. 92c ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ lub w sytuacji, gdy od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. W toku postępowania skarżący nie przedłożył żadnych dowodów uzasadniających zastosowanie powyższego przepisu. Z protokołu przesłuchania kierowcy wynika, że w dniu kontroli otrzymał od kierownika firmy - A. M. – polecenie przewozu koparki i bębna kablowego z budowy w H. do bazy firmy znajdującej się w L. Rację ma skarżący podnosząc, że zgodnie z art. 79 k.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem (§ 1) oraz ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (§ 2). Należy mieć jednak na uwadze, że kierowca został przesłuchany w toku kontroli drogowej, zaś w myśl art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, w toku kontroli inspektor może m.in. przesłuchiwać świadków i zasięgać opinii biegłych. Przepis art. 73 ust. 1 pkt 4 u.t.d. jest regulacją szczególną wobec art. 79 k.p.a., której przyjęcie było uzasadnione wyjątkowym charakterem postępowania kontrolnego przeprowadzanego przez inspektorów inspekcji transportu drogowego. Kontrola ta wymaga na ogół przesłuchania świadków w jej trakcie, co wyklucza zastosowanie art. 79 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 1617/06). Organ prawidłowo postąpił również z wnioskiem skarżącego o przesłuchanie w charakterze świadków skarżącego M. G. oraz A. M. Zgodnie bowiem z art. 78 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. W niniejszej sprawie wniosek skarżącego został przedstawiony dopiero na etapie postepowania odwoławczego, natomiast okoliczności istotne, mająca znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, zostały ustalone w toku kontroli. Wobec powyższego, organ odwoławczy mógł - stosownie do wyżej wskazanego przepisu - nie uwzględnić żądania przesłuchania w charakterze świadka skarżącego i A. M., jako dowodu w sprawie. Brak postanowienia organu w tym zakresie, w ocenie Sądu, nie mógł mieć w tym przypadku istotnego wpływu na wynik sprawy. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze, zaskarżona decyzja odpowiada również pozostałym przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 k.p.a.). W ocenie Sądu organy oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach odpowiada również wymogom określonym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Oceny tej nie może podważyć złożony w trakcie postępowania sądowego wyrok Sądu Rejonowego Lublin-Wschód z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt III W 436/14 bez poświadczenia jego prawomocności (k. 35 akt sądowych). Uniewinnienie skarżącego od zarzutu popełnienia wykroczenia opisanego w wyroku nie podważa bowiem ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie niniejszej. W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r., - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), oddalił skargę.